Interpelacja nr 6340
Interpelacja w sprawie uregulowania zawodu psychoterapeuty i powołania samorządu zawodowego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie uregulowania zawodu psychoterapeuty i powołania samorządu zawodowego
Interpelacja nr 6340
do ministra zdrowia
w sprawie uregulowania zawodu psychoterapeuty i powołania samorządu zawodowego
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 16-11-2024
Zwracam się z interpelacją dotyczącą konieczności ustawowego uregulowania zawodu psychoterapeuty oraz powołania samorządu zawodowego dla tej grupy zawodowej. W ostatnim czasie otrzymałem obszerną i szczegółową informację od stowarzyszeń psychoterapeutów zrzeszonych w Grupie Roboczej ds. ustawy o zawodzie psychoterapeuty i samorządzie zawodowym. Stowarzyszenia te reprezentują ponad 67% polskiego środowiska psychoterapeutycznego, a ich projekt uzyskał również poparcie środowiska terapeutów uzależnień, co łącznie daje wsparcie ponad 73% przedstawicieli tej grupy zawodowej.
W przekazanej mi dokumentacji psychoterapeuci wskazują na pilną potrzebę legislacyjnego uregulowania ich zawodu. Obecnie każda osoba, niezależnie od przygotowania i wykształcenia, może posługiwać się tytułem „psychoterapeuta”, co stanowi poważne zagrożenie dla osób poszukujących wsparcia psychicznego. Środowisko psychoterapeutów opracowało projekt ustawy, który uwzględnia konieczność ochrony pacjentów, podniesienia standardów kształcenia oraz stworzenia ram prawnych gwarantujących odpowiedzialność zawodową i społeczną.
Kluczowe problemy i propozycje zawarte w projekcie
Psychoterapeuci podnoszą, że obecny stan rzeczy prowadzi do licznych patologii, takich jak pojawianie się kursów o zaniżonych standardach, brak kontroli nad procesem kształcenia oraz nierówność w dostępie do profesjonalnej pomocy psychoterapeutycznej. Wskazują również, że sytuacja kryzysu zdrowia psychicznego w Polsce - uwidoczniona przez dramatyczne statystyki dotyczące prób samobójczych wśród młodzieży - wymaga natychmiastowych działań.
W zaproponowanym projekcie środowisko psychoterapeutów wskazuje na następujące kluczowe rozwiązania:
Ochrona tytułu zawodowego – jedynie osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje mogłyby posługiwać się tytułem „psychoterapeuta”.
Rejestr psychoterapeutów – jawny rejestr umożliwiający pacjentom i instytucjom weryfikację kwalifikacji specjalistów.
Samorząd zawodowy – odpowiedzialny za nadzór nad standardami szkoleniowymi, procesem certyfikacji i odpowiedzialnością dyscyplinarną.
Akredytacja szkoleń – wprowadzenie systemu zapewniającego wysoką jakość kształcenia psychoterapeutów.
Obowiązek szkolenia ustawicznego – stałe podnoszenie kwalifikacji przez osoby wykonujące ten zawód.
W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi obecnie prace nad regulacją zawodu psychoterapeuty? Jeśli tak, to na jakim etapie są te działania?
Czy ministerstwo planuje uwzględnić w swoich pracach propozycję Grupy Roboczej ds. ustawy o zawodzie psychoterapeuty i samorządzie zawodowym?
Jakie zmiany planuje ministerstwo wprowadzić w celu zwiększenia dostępności i jakości usług psychoterapeutycznych, szczególnie dla osób w kryzysie psychicznym?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie samorządu zawodowego psychoterapeutów jako mechanizmu zapewniającego nadzór i kontrolę nad wykonywaniem tego zawodu?
Jakie kroki planuje podjąć rząd, aby skrócić czas oczekiwania na pomoc psychoterapeutyczną, szczególnie w publicznych placówkach opieki zdrowotnej?
Oczekuję szczegółowych odpowiedzi na powyższe pytania oraz przedstawienia stanowiska ministerstwa w sprawie regulacji zawodu psychoterapeuty.
Interpelacja nr 6340
do ministra zdrowia
w sprawie uregulowania zawodu psychoterapeuty i powołania samorządu zawodowego
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 16-11-2024
Zwracam się z interpelacją dotyczącą konieczności ustawowego uregulowania zawodu psychoterapeuty oraz powołania samorządu zawodowego dla tej grupy zawodowej. W ostatnim czasie otrzymałem obszerną i szczegółową informację od stowarzyszeń psychoterapeutów zrzeszonych w Grupie Roboczej ds. ustawy o zawodzie psychoterapeuty i samorządzie zawodowym. Stowarzyszenia te reprezentują ponad 67% polskiego środowiska psychoterapeutycznego, a ich projekt uzyskał również poparcie środowiska terapeutów uzależnień, co łącznie daje wsparcie ponad 73% przedstawicieli tej grupy zawodowej.
W przekazanej mi dokumentacji psychoterapeuci wskazują na pilną potrzebę legislacyjnego uregulowania ich zawodu. Obecnie każda osoba, niezależnie od przygotowania i wykształcenia, może posługiwać się tytułem „psychoterapeuta”, co stanowi poważne zagrożenie dla osób poszukujących wsparcia psychicznego. Środowisko psychoterapeutów opracowało projekt ustawy, który uwzględnia konieczność ochrony pacjentów, podniesienia standardów kształcenia oraz stworzenia ram prawnych gwarantujących odpowiedzialność zawodową i społeczną.
Kluczowe problemy i propozycje zawarte w projekcie
Psychoterapeuci podnoszą, że obecny stan rzeczy prowadzi do licznych patologii, takich jak pojawianie się kursów o zaniżonych standardach, brak kontroli nad procesem kształcenia oraz nierówność w dostępie do profesjonalnej pomocy psychoterapeutycznej. Wskazują również, że sytuacja kryzysu zdrowia psychicznego w Polsce - uwidoczniona przez dramatyczne statystyki dotyczące prób samobójczych wśród młodzieży - wymaga natychmiastowych działań.
W zaproponowanym projekcie środowisko psychoterapeutów wskazuje na następujące kluczowe rozwiązania:
Ochrona tytułu zawodowego – jedynie osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje mogłyby posługiwać się tytułem „psychoterapeuta”.
Rejestr psychoterapeutów – jawny rejestr umożliwiający pacjentom i instytucjom weryfikację kwalifikacji specjalistów.
Samorząd zawodowy – odpowiedzialny za nadzór nad standardami szkoleniowymi, procesem certyfikacji i odpowiedzialnością dyscyplinarną.
Akredytacja szkoleń – wprowadzenie systemu zapewniającego wysoką jakość kształcenia psychoterapeutów.
Obowiązek szkolenia ustawicznego – stałe podnoszenie kwalifikacji przez osoby wykonujące ten zawód.
W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi obecnie prace nad regulacją zawodu psychoterapeuty? Jeśli tak, to na jakim etapie są te działania?
Czy ministerstwo planuje uwzględnić w swoich pracach propozycję Grupy Roboczej ds. ustawy o zawodzie psychoterapeuty i samorządzie zawodowym?
Jakie zmiany planuje ministerstwo wprowadzić w celu zwiększenia dostępności i jakości usług psychoterapeutycznych, szczególnie dla osób w kryzysie psychicznym?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie samorządu zawodowego psychoterapeutów jako mechanizmu zapewniającego nadzór i kontrolę nad wykonywaniem tego zawodu?
Jakie kroki planuje podjąć rząd, aby skrócić czas oczekiwania na pomoc psychoterapeutyczną, szczególnie w publicznych placówkach opieki zdrowotnej?
Oczekuję szczegółowych odpowiedzi na powyższe pytania oraz przedstawienia stanowiska ministerstwa w sprawie regulacji zawodu psychoterapeuty.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8576 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKIK.050.9.2024.MS
Warszawa, 17 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6340 z dnia 20 listopada 2024 r. złożoną przez Pana Posła
Dariusza Mateckiego w sprawie uregulowania zawodu psychoterapeuty i powołania
samorządu zawodowego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższej informacji.
W odniesieniu do pytań dotyczących regulacji zawodu psychoterapeuty uprzejmie
informuję, że aktualnie w Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone prace nad
uregulowaniem zawodu psychoterapeuty.
Należy wskazać, że przez przedstawicieli środowiska psychoterapeutów podejmowane są
rozmowy z resortem zdrowia w kwestii regulacji zawodu psychoterapeuty, jednakże
przedstawiciele tego środowiska reprezentują odmienne podejścia w psychoterapii i
przedstawiają różne propozycje przepisów i rozwiązań w zakresie regulacji zawodu
psychoterapeuty. Zatem, o ile środowisko psychoterapeutów widzi potrzebę ustawowego
uregulowania zawodu psychoterapeuty, to nie jest jednomyślne w zakresie proponowanych
rozwiązań prawnych w tym obszarze, w tym m.in. w kwestii ministra właściwego dla tego
zawodu (niektóre stowarzyszenia zrzeszające psychoterapeutów wskazują na właściwość
Ministra Zdrowia w zakresie nadzoru nad wykonywaniem tego aktu prawnego, natomiast
inne stowarzyszenia działające w zakresie psychoterapii przewidują właściwość Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej), czy też w kwestii utworzenia samorządu zawodowego.
Ponadto należy wskazać, że od 29.11.2023 r. działalność rozpoczął Parlamentarny Zespół
do spraw ustawowego uregulowania zawodu psychologa i psychoterapeuty, któremu
przewodniczy Pani Poseł Marta Golbik, a w jego pracach biorą udział członkowie
poszczególnych towarzystw psychoterapeutycznych. Celem powołania ww. Zespołu jest
m.in. przygotowanie ustawy o zawodzie psychoterapeuty.
W odniesieniu do pytania nr 3 – „ Jakie zmiany planuje Ministerstwo wprowadzić w celu
zwiększenia dostępności i jakości usług psychoterapeutycznych, szczególnie dla osób w
kryzysie psychicznym?” oraz pytania nr 5 – „Jakie kroki planuje podjąć rząd, aby skrócić
czas oczekiwania na pomoc psychoterapeutyczną, szczególnie w publicznych placówkach
opieki zdrowotnej?” uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Zdrowia nieustannie
prowadzone są prace mające na celu zwiększenie dostępu do świadczeń opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień (w tym świadczeń realizowanych przez
psychoterapeutów) dla wszystkich pacjentów – zarówno osób dorosłych jak i dzieci.
Mając na celu zapewnienie specjalistycznej, dopasowanej do potrzeb opieki
psychologicznej oraz psychiatrycznej, Ministerstwo Zdrowia skupia działania na wdrażaniu
i rozwoju reformy systemu ochrony zdrowia psychicznego, ukierunkowanej na rozwijaniu
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
modelu środowiskowego, który poprzez udzielanie świadczeń zdrowotnych blisko miejsca
zamieszkania umożliwia prowadzenie procesu terapeutycznego w sposób adekwatny do
potrzeb pacjentów, pozwala na wczesne wykrywanie kryzysów psychicznych, może
przyczynić się do zwiększenia efektów terapeutycznych, jak również zapobiega zjawisku
stygmatyzacji pacjentów.
Od 1 lipca 2018 r. realizowany jest program pilotażowy w centrach zdrowia psychicznego,
którego celem jest przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej w aspekcie: organizacyjnym, finansowym, jakościowym, jak również równości i
dostępności do świadczeń zdrowotnych. Pomoc w centrach zdrowia psychicznego jest
bezpłatna, dostępna bez skierowania, blisko miejsca zamieszkania oraz dostosowana do
zaistniałych potrzeb zdrowotnych. Może obejmować wizyty w poradni, pobyt na oddziale
dziennym lub całodobowym, wsparcie zespołu leczenia środowiskowego. Indywidualny
plan leczenia opracowują specjaliści na podstawie kontaktu z osobą doświadczającą
kryzysu psychicznego. Obecnie działa 117 centrów zdrowia psychicznego, które swym
wsparciem obejmują populację około 51%. Ponadto, program pilotażowy został
przedłużony do 30 czerwca 2025 r.
Poza powyższym, Ministerstwo Zdrowia opracowało i wdraża kompleksową reformę
systemu ochrony zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży.
Głównym celem reformy jest rozwijanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej w duchu procesu deinstytucjonalizacji oraz wyrównanie dostępu do opieki
psychiatrycznej we wszystkich regionach kraju.
Model środowiskowy poprzez udzielanie świadczeń zdrowotnych blisko miejsca
zamieszkania umożliwia prowadzenie procesu terapeutycznego w sposób adekwatny do
potrzeb pacjentów, pozwala na wczesne wykrywanie kryzysów psychicznych, może
przyczynić się do zwiększenia efektów terapeutycznych, jak również zapobiega zjawisku
stygmatyzacji pacjentów.
Celem działania Ministerstwa Zdrowia jest objęcie terenu całego kraju siecią dobrze
działających placówek zapewniających profesjonalną pomoc dla dzieci i młodzieży
doświadczających zaburzeń psychicznych. Sieć ta składa się z trzech poziomów
referencyjnych, które umożliwiają dostosowanie wsparcia do stanu zdrowia dziecka.
Pierwszym miejscem oferującym taką pomoc są Zespoły i Ośrodki środowiskowej opieki
psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży, nazywane I stopniem
referencyjnym. To dzięki nim opieka specjalistów ma być dostępna i dopasowana do
potrzeb pacjenta oraz włączająca w pomoc jego środowisko, a także jego bliskich.
Aktualnie na terenie całej Polski działa 489 Zespołów/Ośrodków środowiskowej opieki
psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży (stan na 7.09.2024). Młodzi
pacjenci mogą skorzystać z oferty tych placówek tj. pomocy psychologicznej,
psychoterapeutycznej oraz terapii środowiskowej, bezpłatnie i bez skierowania. W
ośrodkach tych pomoc mogą uzyskać osoby, które nie potrzebują diagnozy psychiatrycznej
lub farmakoterapii. W przypadku wielu zaburzeń psychicznych, pojawiających się w
dzieciństwie, można bowiem udzielić skutecznej pomocy za pomocą takich interwencji jak
psychoterapia indywidualna i grupowa, terapia rodzinna czy praca z grupą rówieśniczą.
Ośrodki I poziomu zapewnią także pomoc w zdrowieniu dla osób, które w przeszłości ze
względu na kryzys psychiczny przebywały na oddziale psychiatrycznym – dzięki
zapewnieniu pomocy blisko miejsca zamieszkania możliwe będzie skrócenie czasu pobytu w
szpitalu i zapobieganie rehospitalizacji. Niezwykle istotne jest również wzmocnienie
współpracy na poziomie lokalnym ze szkołami i poradniami psychologiczno-
pedagogicznymi. To środowisko szkolne, obok środowiska rodzinnego, w olbrzymim
stopniu wpływa na uwarunkowania emocjonalne i może sprzyjać lub nie rozwijaniu się
problemów zdrowia psychicznego.
W ramach systemu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży powstało także 173
Centrów Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży - II poziomu referencyjnego, które
działają w dwóch trybach:
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
• poradnie zdrowia psychicznego–gdzie można skorzystać z wizyty u lekarza psychiatry,
psychologa i psychoterapeuty (83)
• poradnie zdrowia psychicznego i oddziały dzienne–gdzie pomoc mogą uzyskać młodzi
pacjenci, którzy potrzebują bardziej intensywnej opieki (90)
II poziom referencyjny jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży których stan zdrowia
wymaga konsultacji z lekarzem psychiatrią dziecięcym – w celu postawienia diagnozy
psychiatrycznej lub wdrożenia farmakoterapii. Ponadto w części placówek jest możliwość
pobytu dziecka na oddziale dziennym. Oddziały dzienne są niezastąpioną częścią systemu–
umożliwiają bowiem prowadzenie intensywnego procesu diagnozy i leczenia (w trybie
codziennych spotkań) bez konieczności wyrywania dziecka z jego środowiska rodzinnego i
rówieśniczego. Rozwój tej formy opieki daje nadzieję na ograniczenie hospitalizacji na
oddziałach całodobowych psychiatrycznych–co jest podstawowym kierunkiem zmian w
psychiatrii dziecięcej.
W zakresie III poziomu referencyjnego, NFZ posiada umowy o realizację świadczeń dla 33
Ośrodków Wysokospecjalistycznej Całodobowej Opieki Psychiatrycznej (34 oddziały
szpitalne). Świadczenia stacjonarne realizowane są przez lekarzy psychiatrów,
psychologów, psychoterapeutów i terapeutów zajęciowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKIK.050.9.2024.MS
Warszawa, 17 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6340 z dnia 20 listopada 2024 r. złożoną przez Pana Posła
Dariusza Mateckiego w sprawie uregulowania zawodu psychoterapeuty i powołania
samorządu zawodowego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższej informacji.
W odniesieniu do pytań dotyczących regulacji zawodu psychoterapeuty uprzejmie
informuję, że aktualnie w Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone prace nad
uregulowaniem zawodu psychoterapeuty.
Należy wskazać, że przez przedstawicieli środowiska psychoterapeutów podejmowane są
rozmowy z resortem zdrowia w kwestii regulacji zawodu psychoterapeuty, jednakże
przedstawiciele tego środowiska reprezentują odmienne podejścia w psychoterapii i
przedstawiają różne propozycje przepisów i rozwiązań w zakresie regulacji zawodu
psychoterapeuty. Zatem, o ile środowisko psychoterapeutów widzi potrzebę ustawowego
uregulowania zawodu psychoterapeuty, to nie jest jednomyślne w zakresie proponowanych
rozwiązań prawnych w tym obszarze, w tym m.in. w kwestii ministra właściwego dla tego
zawodu (niektóre stowarzyszenia zrzeszające psychoterapeutów wskazują na właściwość
Ministra Zdrowia w zakresie nadzoru nad wykonywaniem tego aktu prawnego, natomiast
inne stowarzyszenia działające w zakresie psychoterapii przewidują właściwość Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej), czy też w kwestii utworzenia samorządu zawodowego.
Ponadto należy wskazać, że od 29.11.2023 r. działalność rozpoczął Parlamentarny Zespół
do spraw ustawowego uregulowania zawodu psychologa i psychoterapeuty, któremu
przewodniczy Pani Poseł Marta Golbik, a w jego pracach biorą udział członkowie
poszczególnych towarzystw psychoterapeutycznych. Celem powołania ww. Zespołu jest
m.in. przygotowanie ustawy o zawodzie psychoterapeuty.
W odniesieniu do pytania nr 3 – „ Jakie zmiany planuje Ministerstwo wprowadzić w celu
zwiększenia dostępności i jakości usług psychoterapeutycznych, szczególnie dla osób w
kryzysie psychicznym?” oraz pytania nr 5 – „Jakie kroki planuje podjąć rząd, aby skrócić
czas oczekiwania na pomoc psychoterapeutyczną, szczególnie w publicznych placówkach
opieki zdrowotnej?” uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Zdrowia nieustannie
prowadzone są prace mające na celu zwiększenie dostępu do świadczeń opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień (w tym świadczeń realizowanych przez
psychoterapeutów) dla wszystkich pacjentów – zarówno osób dorosłych jak i dzieci.
Mając na celu zapewnienie specjalistycznej, dopasowanej do potrzeb opieki
psychologicznej oraz psychiatrycznej, Ministerstwo Zdrowia skupia działania na wdrażaniu
i rozwoju reformy systemu ochrony zdrowia psychicznego, ukierunkowanej na rozwijaniu
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
modelu środowiskowego, który poprzez udzielanie świadczeń zdrowotnych blisko miejsca
zamieszkania umożliwia prowadzenie procesu terapeutycznego w sposób adekwatny do
potrzeb pacjentów, pozwala na wczesne wykrywanie kryzysów psychicznych, może
przyczynić się do zwiększenia efektów terapeutycznych, jak również zapobiega zjawisku
stygmatyzacji pacjentów.
Od 1 lipca 2018 r. realizowany jest program pilotażowy w centrach zdrowia psychicznego,
którego celem jest przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej w aspekcie: organizacyjnym, finansowym, jakościowym, jak również równości i
dostępności do świadczeń zdrowotnych. Pomoc w centrach zdrowia psychicznego jest
bezpłatna, dostępna bez skierowania, blisko miejsca zamieszkania oraz dostosowana do
zaistniałych potrzeb zdrowotnych. Może obejmować wizyty w poradni, pobyt na oddziale
dziennym lub całodobowym, wsparcie zespołu leczenia środowiskowego. Indywidualny
plan leczenia opracowują specjaliści na podstawie kontaktu z osobą doświadczającą
kryzysu psychicznego. Obecnie działa 117 centrów zdrowia psychicznego, które swym
wsparciem obejmują populację około 51%. Ponadto, program pilotażowy został
przedłużony do 30 czerwca 2025 r.
Poza powyższym, Ministerstwo Zdrowia opracowało i wdraża kompleksową reformę
systemu ochrony zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży.
Głównym celem reformy jest rozwijanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej w duchu procesu deinstytucjonalizacji oraz wyrównanie dostępu do opieki
psychiatrycznej we wszystkich regionach kraju.
Model środowiskowy poprzez udzielanie świadczeń zdrowotnych blisko miejsca
zamieszkania umożliwia prowadzenie procesu terapeutycznego w sposób adekwatny do
potrzeb pacjentów, pozwala na wczesne wykrywanie kryzysów psychicznych, może
przyczynić się do zwiększenia efektów terapeutycznych, jak również zapobiega zjawisku
stygmatyzacji pacjentów.
Celem działania Ministerstwa Zdrowia jest objęcie terenu całego kraju siecią dobrze
działających placówek zapewniających profesjonalną pomoc dla dzieci i młodzieży
doświadczających zaburzeń psychicznych. Sieć ta składa się z trzech poziomów
referencyjnych, które umożliwiają dostosowanie wsparcia do stanu zdrowia dziecka.
Pierwszym miejscem oferującym taką pomoc są Zespoły i Ośrodki środowiskowej opieki
psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży, nazywane I stopniem
referencyjnym. To dzięki nim opieka specjalistów ma być dostępna i dopasowana do
potrzeb pacjenta oraz włączająca w pomoc jego środowisko, a także jego bliskich.
Aktualnie na terenie całej Polski działa 489 Zespołów/Ośrodków środowiskowej opieki
psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży (stan na 7.09.2024). Młodzi
pacjenci mogą skorzystać z oferty tych placówek tj. pomocy psychologicznej,
psychoterapeutycznej oraz terapii środowiskowej, bezpłatnie i bez skierowania. W
ośrodkach tych pomoc mogą uzyskać osoby, które nie potrzebują diagnozy psychiatrycznej
lub farmakoterapii. W przypadku wielu zaburzeń psychicznych, pojawiających się w
dzieciństwie, można bowiem udzielić skutecznej pomocy za pomocą takich interwencji jak
psychoterapia indywidualna i grupowa, terapia rodzinna czy praca z grupą rówieśniczą.
Ośrodki I poziomu zapewnią także pomoc w zdrowieniu dla osób, które w przeszłości ze
względu na kryzys psychiczny przebywały na oddziale psychiatrycznym – dzięki
zapewnieniu pomocy blisko miejsca zamieszkania możliwe będzie skrócenie czasu pobytu w
szpitalu i zapobieganie rehospitalizacji. Niezwykle istotne jest również wzmocnienie
współpracy na poziomie lokalnym ze szkołami i poradniami psychologiczno-
pedagogicznymi. To środowisko szkolne, obok środowiska rodzinnego, w olbrzymim
stopniu wpływa na uwarunkowania emocjonalne i może sprzyjać lub nie rozwijaniu się
problemów zdrowia psychicznego.
W ramach systemu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży powstało także 173
Centrów Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży - II poziomu referencyjnego, które
działają w dwóch trybach:
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
• poradnie zdrowia psychicznego–gdzie można skorzystać z wizyty u lekarza psychiatry,
psychologa i psychoterapeuty (83)
• poradnie zdrowia psychicznego i oddziały dzienne–gdzie pomoc mogą uzyskać młodzi
pacjenci, którzy potrzebują bardziej intensywnej opieki (90)
II poziom referencyjny jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży których stan zdrowia
wymaga konsultacji z lekarzem psychiatrią dziecięcym – w celu postawienia diagnozy
psychiatrycznej lub wdrożenia farmakoterapii. Ponadto w części placówek jest możliwość
pobytu dziecka na oddziale dziennym. Oddziały dzienne są niezastąpioną częścią systemu–
umożliwiają bowiem prowadzenie intensywnego procesu diagnozy i leczenia (w trybie
codziennych spotkań) bez konieczności wyrywania dziecka z jego środowiska rodzinnego i
rówieśniczego. Rozwój tej formy opieki daje nadzieję na ograniczenie hospitalizacji na
oddziałach całodobowych psychiatrycznych–co jest podstawowym kierunkiem zmian w
psychiatrii dziecięcej.
W zakresie III poziomu referencyjnego, NFZ posiada umowy o realizację świadczeń dla 33
Ośrodków Wysokospecjalistycznej Całodobowej Opieki Psychiatrycznej (34 oddziały
szpitalne). Świadczenia stacjonarne realizowane są przez lekarzy psychiatrów,
psychologów, psychoterapeutów i terapeutów zajęciowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --