Interpelacja w sprawie wprowadzenia ograniczenia rehabilitacji domowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6253
do ministra zdrowia
w sprawie wprowadzenia ograniczenia rehabilitacji domowej
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 15-11-2024
Szanowna Pani Minister,
z prośbą o interwencję zwrócił się do mnie prezes Ogólnopolskiego Porozumienia Pracodawców Rehabilitacji Pan Grzegorz Wietek. Środowisko poważnie zaniepokojone jest zarządzeniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 94/2024/DSOZ, które poważnie godzi w prawa pacjentów oraz w dotychczasową działalność ponad 2300 podmiotów medycznych udzielających świadczeń z zakresu fizjoterapii domowej w ramach posiadanych umów z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej.
6 listopada 2024 roku odbył się przed Sejmem RP protest fizjoterapeutów, którzy nie zgadzają się na ograniczenie rehabilitacji domowej. Protestujący uważają, że wielu z nich straci pracę, a pacjenci niezbędną pomoc. Ich zdaniem zarządzenie w sposób istotny łamie prawa pacjentów ze znacznym stopniem niepełnosprawności, którym w ramach kilku aktów prawnych oraz strategii na rzecz osób z niepełnosprawnościami na lata 2010-2030 gwarantuje się szeroko rozumianą dostępność, przede wszystkim do świadczeń gwarantowanych - w tym do świadczeń z zakresu rehabilitacji leczniczej.
Przedstawione przez nich konsekwencje wejścia w życie zarządzenia to:
1. Pogorszenie stanu zdrowia i sprawności fizycznej
Brak regularnej rehabilitacji może prowadzić do dalszej utraty sprawności, nasilenia problemów zdrowotnych oraz postępu niepełnosprawności. Osoby niesamodzielne, które nie mają możliwości dotarcia na rehabilitację, będą doświadczać pogorszenia m.in. stanu układu oddechowego, krwionośnego, mięśniowego, stawów oraz ogólnego stanu zdrowia.
2. Zwiększone ryzyko powikłań zdrowotnych
Osoby niesamodzielne, które są unieruchomione lub mają ograniczoną mobilność, bez rehabilitacji są narażone na powikłania zdrowotne, takie jak odleżyny, problemy z krążeniem, oddechem czy przewlekły ból. Regularna rehabilitacja domowa pomaga zapobiegać takim problemom i łagodzić ich skutki.
3. Zwiększona zależność od opieki osób trzecich
Brak rehabilitacji domowej zwiększa zależność osób niesamodzielnych od rodzin, opiekunów lub instytucji opieki długoterminowej. Bez wsparcia w zakresie rehabilitacji, osoby te będą wymagać więcej pomocy w codziennych czynnościach, takich jak jedzenie, higiena czy poruszanie się w obrębie własnego domu.
4. Izolacja społeczna i pogorszenie stanu psychicznego
Osoby niesamodzielne, które nie są w stanie samodzielnie opuścić domu, mogą odczuwać silniejszą izolację społeczną. Rehabilitacja domowa często zapewnia kontakt z terapeutami i innymi osobami, co stanowi pewną formę integracji społecznej. Jej brak może prowadzić do pogorszenia stanu psychicznego, w tym zwiększonego ryzyka depresji, lęku i poczucia osamotnienia.
5. Wydłużony proces leczenia i rehabilitacji
Bez regularnych ćwiczeń i zabiegów terapeutycznych w domu, proces leczenia i powrotu do zdrowia będzie znacznie wolniejszy, a w niektórych przypadkach może zostać zahamowany. Dla osób niesamodzielnych, które potrzebują intensywnego wsparcia rehabilitacyjnego, ograniczenie dostępu do tych usług może oznaczać brak jakiejkolwiek poprawy oraz dalsze pogorszenie stanu zdrowia.
6. Zwiększone koszty opieki zdrowotnej i społecznej
W dłuższej perspektywie, brak odpowiedniej rehabilitacji domowej prowadzi do zwiększenia liczby hospitalizacji, konieczności intensywniejszej opieki długoterminowej czy przeniesienia osób niesamodzielnych do placówek opiekuńczych. Te działania generują znacznie wyższe koszty dla systemu opieki zdrowotnej i społecznej w porównaniu z rehabilitacją domową.
7. Zagrożenie dla autonomii pacjentów
Rehabilitacja domowa wspiera osoby niesamodzielne w utrzymaniu resztek niezależności i samodzielności w codziennych czynnościach. Ograniczenie dostępu do tych świadczeń sprawi, że osoby te staną się całkowicie zależne od pomocy innych, co doprowadzi do utraty poczucia kontroli nad własnym życiem i obniżenia jakości życia.
W związku ze sprzeciwem środowiska fizjoterapeutów proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy rząd zamierza podjąć dialog ze środowiskiem fizjoterapeutów, którzy na dzień 5.12.2024 r. zapowiedzieli kolejny protest przed budynkiem Sejmu RP?
2. Czym spowodowane jest zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 94/2024/DSOZ i jak rząd tłumaczy negatywne konsekwencje, które niesie za sobą wprowadzenie tego zarządzenia?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6214 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.96.2024.WS
Warszawa, 25 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację (nr 6253), Pani Lidii Czechak - Posła na Sejm RP, w sprawie
„wprowadzenia ograniczenia rehabilitacji domowej", uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
1.
Czy rząd zamierza podjąć dialog ze środowiskiem fizjoterapeutów, którzy na dzień
05.12.2024 r. zapowiedzieli kolejny protest przed budynkiem Sejmu RP?
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że określenia warunków zawierania i realizacji umów o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, należy do ustawowych uprawnień Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia. Zarządzenie nr 94/2024/DSOZ z dnia 23 września 2024 r.
Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia ma charakter techniczny i w żaden sposób nie
ingeruje prawa osób wymagających usprawniania w warunkach domowych. Jednocześnie
uprzejmie informuję, 4 listopada br. Minister Zdrowia spotkała się ze środowiskiem
fizjoterapeutów, rehabilitantów, pracodawców rehabilitacji oraz pacjentów. W spotkaniu
wziął również udział prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wraz z zastępcami,
przedstawiciele Krajowej Izby Fizjoterapeutów, konsultanci, lekarze i eksperci. Rozmowa
dotyczyła dwóch regulacji: projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej oraz Zarządzenia Prezesa NFZ w sprawie
określenia warunków zawierania i realizacji umów w zakresie rehabilitacji leczniczej.
Zdecydowana większość zebranych reprezentantów środowiska uznała, że zarządzenie
Prezesa NFZ w formie, w której weszło w życie, we właściwy sposób regulować będzie od 1
stycznia 2025 r. dostęp do rehabilitacji w warunkach domowych oraz ambulatoryjnych.
Pacjenci nadal będą mieli zabezpieczoną potrzebną opiekę rehabilitacyjną, także w
warunkach domowych. Celem zmian wprowadzonych przez Zarządzenie NFZ jest m.in.
zapewnienie pacjentom odpowiedniego dostępu do rehabilitacji ambulatoryjnej przy
zaspokojeniu potrzeb w zakresie rehabilitacji domowej. Rozmowy w ramach Zespołu będą
kontynuowane.
2. Czym spowodowane jest Zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr
94/2024/DSOZ i jak rząd tłumaczy negatywne konsekwencje, które niesie za sobą
wprowadzenie tego zarządzenia?
Analiza poprzedzająca wydanie zarządzenia wykonana przez płatnika wykazała potrzebę
uporządkowania sposobu realizacji i rozliczania świadczeń w rodzaju fizjoterapia domowa.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zgodnie z dotychczas obowiązującym zarządzeniem rehabilitacyjnym1, zakresem
dedykowanym do realizacji i rozliczania świadczeń domowych jest zakres fizjoterapia
domowa. W wyjątkowych sytuacjach NFZ umożliwiał wykonanie podmiotom, które mają
zawartą umowę na fizjoterapię ambulatoryjną, wykonywanie świadczeń w domu pacjenta i
rozliczanie ich w ramach posiadanej umowy. Było to rozwiązanie mające na celu
uzupełnienie działań świadczeniodawców specjalizujących się w udzielaniu fizjoterapii
domowej na obszarach, gdzie dostęp do tego rodzaju świadczeń był utrudniony. Obecnie
jednak działalność podmiotów realizujących fizjoterapię domową w ramach zawartych
umów na fizjoterapię ambulatoryjną trudno określić jako „uzupełniającą”. Doszło bowiem
do całkowitego odwrócenia proporcji w realizacji świadczeń w ramach umów na
fizjoterapię ambulatoryjną. Podmioty, o których mowa, zmieniły profil swojej działalności z
ambulatoryjnej na domową, realizując w skrajnych przypadkach 99% świadczeń w
warunkach domowych. Akceptowanie takiego sposobu realizacji umów na fizjoterapię
ambulatoryjną jest, w ocenie płatnika, niewłaściwe, utrudnia prawidłowe monitorowanie
dostępu do świadczeń, a także zaburza proces planowania zakupu świadczeń.
Dodatkową przesłanką do wprowadzenia w zarządzeniu Prezesa NFZ zmian dotyczących
rehabilitacji domowej jest konieczność ujednolicenia sposobu finansowania tych świadczeń.
W związku z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej2 świadczeniodawca
realizujący fizjoterapię ambulatoryjną musi dysponować odpowiednim miejscem udzielania
świadczeń, sprzętem oraz salą do kinezyterapii, i wyposażeniem do zabiegów
fizykoterapeutycznych. Cena za punkt w tym zakresie rehabilitacji jest zatem wyższa o
około 20-30 gr niż w przypadku fizjoterapii domowej, gdzie nie ma potrzeby utrzymywania
specjalistycznego gabinetu.
Fundusz wielokrotnie spotykał się ze sprzeciwem środowiska świadczeniodawców i
fizjoterapeutów z powodu opisanej powyżej dysproporcji w finansowaniu tych samych
świadczeń domowych. Przenosząc od 1 lipca 2025 r. całość realizacji fizjoterapii domowej
do umów na zakres temu dedykowany, opisane nierówności w finansowaniu zostaną
ograniczone. Istotną z punktu widzenia świadczeniobiorcy zmianą jaką niesie
przedmiotowe zarządzenia jest czytelny podgląd „pierwszego wolnego terminu” realizacji
świadczeń w ramach sprawozdawanych kolejek oczekujących do zespołu rehabilitacji
domowej. Obecnie świadczeniodawcy, którzy udzielają świadczeń domowych w ramach
umowy na fizjoterapię ambulatoryjną nie raportują odrębnej kolejki oczekujących na wizyty
domowe. W informatorze o terminach wizyt ich działalność w warunkach domowych nie
jest widoczna dla pacjenta. Wprowadzony czytelny podział na podmioty realizujące
fizjoterapię domową i ambulatoryjną będzie korzystny dla pacjentów, da im bowiem jasny
przekaz które placówki powinni brać pod uwagę szukając realizatora posiadanego przez
siebie skierowanie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
1 Zarządzenie Nr 195/2020/DSOZ Prezesa NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i
realizacji umów w rodzajach rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie
świadczeń – leczenie dzieci o dorosłych ze śpiączką.
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu rehabilitacja lecznicza (Dz. U. 2021 r., poz. 265).
-- 2 of 2 --