Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DIŚ-V.050.12.2024.ALS
3519426.13919717.11215811
Warszawa, 09-12-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Franciszka Sterczewskiego z dnia 2 grudnia 2024 r.
w sprawie regulacji prawnych w zakresie uchwałach „antyhałasowych” kwestionowanych
przez wojewodów (K10INT6237), uprzejmie przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 157 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska1, rada
gminy może, w drodze uchwały, ustanawiać ograniczenia co do czasu funkcjonowania
instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie
oddziaływać na środowisko, z zastrzeżeniem ust. 2, który precyzuje, że ograniczenia,
o których mowa w ust. 1, nie dotyczą instalacji lub urządzeń znajdujących się w miejscach
kultu religijnego. W powyższym artykule zawarte zostało upoważnienie do wydania aktu
prawa miejscowego, chociaż przepis nie stanowi tego wprost. Jednak, biorąc pod uwagę, że
akt taki może zawierać lokalne, powszechnie obowiązujące ograniczenia, należy uznać ww.
uchwałę za akt normatywny o charakterze aktu prawa miejscowego w rozumieniu art. 87
ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.2. Należy jednak mieć na względzie treść art.
94 Konstytucji RP, który stanowi, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe
organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych
w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych
organów. Rada Gminy wykonując powierzone zadania musi wziąć pod uwagę, konieczność
przestrzegania art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na
podstawie i w granicach prawa.
Ustawodawca celowo nie określił radzie gminy wytycznych na rzecz ustanowienia
ograniczeń, o których mowa w przepisie art. 157 Poś. Intencją ustawodawcy było bowiem
pozostawienie radzie gminy pewnej swobody w przedmiotowej materii, przy czym
uszczegółowienie dotyczące granic tej swobody, znajduje się w sferze wyłącznie przepisów
dotąd nie objętych żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym, w celu
ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego m.in. lokalne uwarunkowania,
ukształtowanie terenu, gęstość zabudowy, możliwości i potrzeby ochrony środowiska, itp.
do której właściwy akt wykonawczy jest skierowany.
1 tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 54, dalej zwana Poś.
2 Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483.

-- 1 of 4 --

2
Przechodząc do odpowiedzi na sformułowane przez Pana Posła pytania, uprzejmie
wyjaśniam co następuje:
Odpowiedź na pytanie nr 1 w brzmieniu: Jaka jest, zdaniem Ministerstwa, właściwa
interpretacja art. 157 ust. 1 ustawy – Prawo o ochronie środowiska?
Przepisy ustawy Poś obligując do zapewnienia właściwego stanu klimatu akustycznego
w środowisku, mają na celu, w głównej mierze, ochronę człowieka przed
ponadnormatywnym hałasem. Wykonując delegację zawartą w art. 113 ust. 1 ustawy Poś,
dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku zostały ustalone w porozumieniu z Ministrem
Zdrowia, który uznał, że poziom hałasu przekraczający wartości określone w rozporządzeniu
Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu
w środowisku3 jest szkodliwy dla zdrowia. W rozporządzeniu tym zróżnicowano
dopuszczalne poziomy hałasu w zależności od rodzajów terenów faktycznie
zagospodarowanych. Należy wyjaśnić, że wprowadzenie ograniczeń na podstawie art. 157
Poś, jest możliwe tylko wówczas, gdy emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na
środowisko, a wprowadzane ograniczenia służą eliminowaniu takiego negatywnego
oddziaływania. Tak więc, należy uznać, że w określeniu "negatywne oddziaływanie na stan
środowiska" mieści się także negatywny wpływ na człowieka, w szczególności na jego
zdrowie. Przepis nie wiąże możliwości wprowadzenia ograniczeń z naruszeniem poziomu
dopuszczalnego hałasu, uchybienie takie jednak powinno być niewątpliwie, wykazane
i uznane za negatywnie oddziaływujące na środowisko. Należy również mieć na względzie,
że zastosowanie art. 157 ust. 1 Poś, co do zasady, nie może dotyczyć pojedynczego
przypadku, gdy dana instalacja lub dane urządzenie wyemitowało hałas przekraczający
normy hałasu określone w ww. rozporządzeniu. Prawo ochrony środowiska zawiera szereg
innych instrumentów np. uregulowaną w art. 115a Poś decyzję o dopuszczalnym poziomie
hałasu, bądź decyzję wydawaną na podstawie art. 362 Poś nakładającą obowiązki
ograniczenia oddziaływania na środowisko lub przywrócenia środowiska do stanu
właściwego.
Swoboda wprowadzenia ograniczeń odnosi się także do rodzaju urządzeń lub instalacji, tu
jednak nie mogą być one wprowadzane w sposób dyskryminujący określonych
użytkowników czy wpływający na warunki konkurencyjności przy prowadzeniu działalności
gospodarczej. Ograniczenie dotyczące określonych instalacji czy urządzeń, powinno być
adresowane do wszystkich użytkowników instalacji czy urządzeń danego typu. Charakteru
dyskryminującego nie stanowiłoby określenie zakresu ograniczeń poprzez wskazanie
poziomu hałasu, zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu
w środowisku. Ustanowienie ograniczeń co do czasu użytkowania, jak zrobiła to w swojej
uchwale Rada Miasta Bolesławiec, na którą powołuje się Pan Poseł, oznacza wskazanie
pewnych odcinków czasu, w których funkcjonowanie instalacji czy korzystanie z urządzenia
będzie ograniczone, bądź wstrzymane. Przepis nie określa, jakie to mogą być odcinki czasu
i w jaki sposób określane (np. w godzinach w skali doby, czy dniach w skali tygodnia), nie
wskazuje także, czy ograniczenia co do czasu funkcjonowania bądź korzystania, oznaczają
zakaz eksploatacji instalacji czy użytkowania urządzenia we wskazanym czasie, czy też
ograniczenie ich eksploatacji czy użytkowania. Wykorzystanie tej swobody nie może jednak
prowadzić do faktycznego (całkowitego) zakazu eksploatacji instalacji czy korzystania
z urządzenia. Niemniej jednak, takie zapisy muszą się odnosić, jak wskazano powyżej, do
korzystania z urządzeń lub funkcjonowania instalacji, dla których ponadnormatywna emisja
hałasu została potwierdzona.
Ponadto, wykładni przepisu art. 157 ust. 1 Poś należy dokonywać systemowo i mieć na
uwadze treść przepisu art. 156 Poś, według którego w ust. 1. zabrania się używania instalacji
lub urządzeń nagłaśniających na publicznie dostępnych terenach miast, terenach
3 Dz. U. z 2014 r. poz. 112.

-- 2 of 4 --

3
zabudowanych oraz na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe
z uwzględnieniem ust. 2. gdzie przepisu ust. 1 nie stosuje się do okazjonalnych uroczystości
oraz uroczystości i imprez związanych z kultem religijnym, imprez sportowych, handlowych,
rozrywkowych i innych legalnych zgromadzeń, a także podawania do publicznej wiadomości
informacji i komunikatów służących bezpieczeństwu publicznemu. Zatem, uchwałą rady
gminy nie można zmieniać regulacji określonych w ustawie – akcie nadrzędnym. Naruszenie
ograniczeń wprowadzonych uchwałą wydaną na podstawie art. 157 ust. 1 Poś ma charakter
wykroczenia, ściganego na podstawie art. 343 ust. 2. Sama uchwała w swojej treści nie może
zawierać przepisów sankcjonujących jej naruszenie.
Odpowiedź na pytanie nr 2 w brzmieniu: Czy istnieje jednolita wykładnia przepisów tej
ustawy, która powinna być stosowana przez wszystkich wojewodów na terenie
Rzeczypospolitej Polskiej?
Rada gminy podejmując uchwałę na podstawie art. 157 ust. 1 Poś musi uwzględnić cel
ustawy Prawo ochrony środowiska oraz definicje tam zawarte tj.:
 art. 3 pkt 5 – hałas, przez który rozumie się dźwięki o częstotliwościach od 16 Hz
do 16 000 Hz;
 art. 3 pkt 6 – instalacje w ich rozróżnieniu na: stacjonarne urządzenie techniczne,
zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do
których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie
jednego zakładu oraz budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich
zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję;
 art. 3 pkt 39 – środowisko jako ogół elementów przyrodniczych, w tym także
przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię
ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy
różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi
elementami;
 art. 3 ust. 42 – urządzenie w postaci niestacjonarnego urządzenia technicznego.
Zgodnie z art. 1 ww. ustawa określa zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania
z jego zasobów, z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju, w szczególności
(przy czym pkt 2 i 3 zostały uchylone):
1. zasady ustalania:
a. warunków ochrony zasobów środowiska,
b. warunków wprowadzania substancji lub energii do środowiska,
c. kosztów korzystania ze środowiska;
4. obowiązki organów administracji;
5. odpowiedzialność i sankcje.
Rada gminy nie może również pominąć, przepisów wykonawczych do ustawy Poś,
w szczególności rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów
hałasu w środowisku, na podstawie których należy określić skalę oddziaływania hałasu na
środowisko.
Biorąc pod uwagę brzmienie powyżej przytoczonych przepisów oraz fakt, że swoboda
wprowadzenia ograniczeń przez radę gminy nie może być dokonywana w sposób
dyskryminujący określonych użytkowników czy wpływający na warunki konkurencyjności
przy prowadzeniu działalności gospodarczej powoduje, że nie jest wymagana specjalna
wykładnia prawa w tym zakresie. Reasumując, przestrzeganie przepisów ustawy Poś
w kwestii funkcjonowania instalacji i korzystania z urządzeń generujących hałas, pozwala na
zapewnienie właściwego ładu akustycznego w środowisku.

-- 3 of 4 --

4
Odpowiedź na pytanie nr 3 w brzmieniu: Jeśli przepisy prawa faktycznie są nieprecyzyjne –
jak Ministerstwo zamierza rozwiązać ten problem oraz zapewnić jednolitą interpretację
przepisów na terenie całego kraju?
Obowiązujące przepisy o ochronie środowiska regulują interes środowiska polegający m. in.
na zapewnieniu jak najlepszego klimatu akustycznego w środowisku, w stosunku do
terenów chronionych akustycznie, niezależnie od źródeł generujących hałas. Niemniej nie
kwestionują możliwości w prowadzenia ewentualnych dodatkowych regulacji, poprzez
prawo miejscowe, uwzględniające lokalne uwarunkowania.
Należy podkreślić, że Minister Klimatu i Środowiska generalnie nie jest właściwy do
określania rzeczywistego wpływu dźwięków o różnych częstotliwościach na zdrowie
ludzkie. Z uwagi na rosnącą popularność wydawania uchwał na podstawie art. 157 Poś
przez rady gminy, resort klimatu i środowiska nie wyklucza, podjęcia dalszych analiz na rzecz
doskonalenia prawa w tym zakresie, w ramach współpracy z Ministerstwem Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/

-- 4 of 4 --