Interpelacja w sprawie braku pomocy ze strony rządu dla przedsiębiorców z terenów powodziowych
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (13)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (98)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
73564 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DMP-II.054.4.2024
Warszawa, 19 grudnia 2024 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacji Pani Poseł Marii Koc w sprawie braku pomocy ze strony rządu
dla przedsiębiorców z terenów powodziowych (Interpelacja nr 6214).
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Marii Koc w sprawie braku pomocy ze strony rządu
dla przedsiębiorców z terenów powodziowych, uprzejmie proszę o przyjęcie informacji
dotyczących form wsparcia dla przedsiębiorców poszkodowanych w wyniku powodzi, które
znajdują się we właściwości Ministra Rozwoju i Technologii.
1. Świadczenie interwencyjne
Świadczenie interwencyjne jest jednorazową formą wsparcia przeznaczoną dla podmiotów
poszkodowanych w wyniku powodzi, które mają na celu kontynuowanie działalności.
Jego adresatami są:
przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, prowadzący
działalność na dzień wydania rozporządzenia Rady Ministrów (RM)1, o którym
mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, tj. na dzień 16 września 2024 r.;
organizacje pozarządowe (NGO) prowadzące działalność pożytku publicznego oraz
podmioty ekonomii społecznej (np. spółdzielnie socjalne);
rolnicy, którzy prowadzą działalność rolniczą i byli płatnikami składek w systemie
ubezpieczeń społecznych na dzień wydania rozporządzenia RM.
Aby otrzymać świadczenie, wnioskodawca musi:
wykazać szkodę powstałą w wyniku powodzi, dotyczącą majątku niezbędnego
do dalszego prowadzenia działalności;
zobowiązać się do kontynuowania działalności przez co najmniej 6 miesięcy
od otrzymania świadczenia;
zobowiązać się do utrzymania poziomu zatrudnienia tj. utrzymania liczby osób
zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, przez 6 miesięcy
od wydania wskazanego wyżej rozporządzenia.
1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne
rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie.
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wniosek o przyznanie świadczenia należy złożyć w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych
(ZUS) w terminie 6 miesięcy od wydania rozporządzenia.
Wsparcie jest przyznawane w wysokości ustalonej zgodnie z wybranym
przez wnioskodawcę sposobem tj. jako iloczyn liczby osób ubezpieczanych i kwoty
wskazanej w rozporządzeniu pomocowym Rady Ministrów albo iloczyn
średniomiesięcznego przychodu firmy z działalności gospodarczej za 2023 r.
i współczynnika wskazanego w rozporządzeniu pomocowym RM.
Do wniosku należy dołączyć oszacowanie szkód oraz ewentualne dokumenty dotyczące
ubezpieczenia. Wnioskodawcy składają oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań. Wnioski można składać drogą elektroniczną,
np. przez system teleinformatyczny ZUS z użyciem kwalifikowanego podpisu.
Wysokość świadczenia nie może przekraczać:
wysokości szkody;
maksymalnych kwot określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie
ustawy;
75% wartości szkody oraz maksymalnej wysokości świadczenia, jeżeli
poszkodowany nie posiadał ubezpieczenia majątkowego od skutków klęsk
żywiołowych.
Wsparcie w formie świadczenia interwencyjnego zostało uregulowane w art. 22a-22h
ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem
skutków powodzi.
2. Umorzenie należności, w tym już opłaconych z tytułu składek na ubezpieczenie
społeczne, zdrowotne i inne fundusze
Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw wprowadza
mechanizm pomocowy dla płatników składek poszkodowanych w wyniku powodzi.
Mechanizm ten ma na celu wsparcie płatników składek poprzez umorzenie należności
z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze.
W związku z koniecznością dostosowania systemów teleinformatycznych ZUS wnioski
w tym zakresie będzie można składać od 6 stycznia 2025 r.
Wniosek o umorzenie składek może złożyć płatnik składek, który został poszkodowany
w wyniku powodzi i wykaże spadek przychodu z prowadzonej działalności o co najmniej
40% między porównywanymi miesiącami wskazanymi w przepisach wykonawczych
wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy powodziowej, tj. wrzesień 2024 r. do września
2023 r. albo październik 2024 r. do października 2023 r., a jeżeli płatnik składek rozpoczął
działalność w 2024 r. – wrzesień 2024 r. do sierpnia 2024 r.
Umorzeniu podlegają należności z tytułu składek na:
ubezpieczenia społeczne;
ubezpieczenie zdrowotne;
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Fundusz Pracy;
Fundusz Solidarnościowy;
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
Fundusz Emerytur Pomostowych.
Dotyczy to również składek już opłaconych. W przypadku poszkodowanych, którzy już
zapłacili składki, możliwe będzie ich zwrócenie, pod warunkiem spełnienia odpowiednich
kryteriów.
Wniosek o umorzenie składek musi zawierać następujące dane:
dane identyfikacyjne wnioskodawcy;
miesiące objęte wnioskiem (należy wskazać miesiące kalendarzowe, za które
wnioskodawca wnosi o umorzenie składek za okres wskazany w przepisach
wykonawczych wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy powodziowej, tj.
od dnia 1 sierpnia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r.);
oświadczenie o spadku przychodów (wnioskodawca musi złożyć oświadczenie
o spadku przychodów o co najmniej 40% między porównywanymi miesiącami
wskazanymi w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy
powodziowej, tj. wrzesień 2024 r. do września 2023 r. albo październik 2024 r.
do października 2023 r., a jeżeli płatnik składek rozpoczął działalność w 2024 r. –
wrzesień 2024 r. do sierpnia 2024 r.);
oświadczenie o byciu poszkodowanym przez powódź (wnioskodawca musi
zadeklarować, że jest poszkodowany w wyniku powodzi w rozumieniu art. 2
ustawy powodziowej (oświadczenie składane pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych oświadczeń).
Wniosek musi być złożony elektronicznie, za pomocą systemu teleinformatycznego ZUS.
Można to zrobić:
z wykorzystaniem profilu informacyjnego;
z kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem
osobistym.
W celu rozpatrzenia wniosku ZUS podejmuje następujące decyzje:
umorzenie w całości (w przypadku, gdy wniosek zostanie w pełni uwzględniony,
ZUS nie wydaje decyzji administracyjnej – umorzenie następuje automatycznie);
umorzenie w części lub odmowa umorzenia (ZUS może wydać decyzję w sprawie
częściowego umorzenia składek lub całkowitej odmowy umorzenia. W takim
przypadku, płatnik składek może odwołać się do sądu);
obowiązek opłacenia składek (ZUS może również wydać decyzję o konieczności
opłacenia umorzonych składek w przypadku, gdy dane i oświadczenia zawarte we
wniosku okażą się nieprawidłowe).
Płatnik składek ma prawo do odwołania się od decyzji ZUS do sądu, zgodnie z procedurą
określoną w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
dla postępowań w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przepisy art. 83 ust. 5–7
i art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje
się odpowiednio.
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ZUS będzie przeprowadzał kontrolę prawidłowości, rzetelności danych i oświadczeń
przekazanych przez płatnika składek we wniosku o umorzenie. Przepisy rozdziału
10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się
odpowiednio. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, ZUS wydaje decyzję
nakładającą obowiązek opłacenia umorzonych składek.
Skutki finansowe związane z umorzeniem składek na ubezpieczenia społeczne są
finansowane z dotacji budżetowej do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Umorzenie
składek na ubezpieczenie zdrowotne pokrywane jest ze środków rezerwy celowej,
zarządzanej przez ministra właściwego do spraw zdrowia.
Umorzenie składek nie jest traktowane jako przychód w rozumieniu przepisów o podatku
dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób
prawnych.
ZUS doręcza decyzje, postanowienia i inne pisma drogą elektroniczną na profil informacyjny
wnioskodawcy. Dokumenty uznaje się za doręczone w momencie odbioru lub po 14 dniach
od umieszczenia ich na profilu informacyjnym.
3. Wsparcie finansowe dla przedsiębiorców
Na wsparcie finansowe mogą liczyć przedsiębiorcy z terenów województwa dolnośląskiego,
lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego zatrudniający nie więcej niż 50 pracowników. Mogą
oni uzyskać jednorazowe świadczenie w wysokości do 200 tys. zł. – jest to pożyczka
preferencyjna. Przedsiębiorca przeznacza ją na usuwanie szkód w rzeczowych aktywach
trwałych lub obrotowych powstałych w wyniku powodzi w miejscu faktycznego
wykonywania działalności gospodarczej. Może ją również przeznaczyć także na usuwanie
szkód w środkach trwałych oddanych mu do używania na podstawie umowy najmu,
dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze. Świadczenie to może być
przeznaczone także na remont lub przystosowanie do prowadzenia działalności
gospodarczej innego lokalu lub budynku, w sytuacji, gdy usuwanie szkód
w dotychczasowym miejscu jej prowadzenia wiązałoby się ze zwiększonym ryzykiem
powtórnego zniszczenia przez powódź w przyszłości. Przedsiębiorca przed upływem
6 miesięcy od dnia zawarcia umowy z funduszem pożyczkowym jest obowiązany
do wykorzystania i przedstawienia rozliczenia otrzymanej pożyczki. W uzasadnionych
przypadkach okres ten może być przedłużony przez fundusz pożyczkowy o kolejne
3 miesiące. Podstawę rozliczenia otrzymanej pożyczki stanowią rachunki lub faktury
wystawione na przedsiębiorcę. Podstawowym warunkiem umorzenia pożyczki jest
prawidłowe jej wykorzystanie i rozliczenie. Zostanie ona w 100 % umorzona, jeśli
przedsiębiorca przed powodzią zawarł umowę ubezpieczenia od następstw klęsk
żywiołowych. Jeśli nie miał takiego ubezpieczenia, umorzone zostanie 75 % pożyczki.
Pozostała kwota nie będzie oprocentowana.
Przedsiębiorcy mają 6 miesięcy od dnia wystąpienia szkody powstałej w wyniku powodzi
na złożenie wniosku o udzielenie pożyczki.
Przed złożeniem wniosku przedsiębiorca zobowiązany jest do:
oszacowania strat - wielkość szkody przedsiębiorcy muszą ocenić przy wsparciu
rzeczoznawców, biegłych lub też komisji powołanej przez fundusz pożyczkowy;
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zgłoszenia do właściwego wojewody - oszacowana wielkość strat powinna zostać
zgłoszona wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce prowadzonej
działalności gospodarczej;
uzyskania zaświadczenia - przedsiębiorca musi uzyskać zaświadczenie właściwego
wójta, burmistrza lub prezydenta miasta potwierdzające, że w okresie wskazanym
w zaświadczeniu, poniósł szkodę związaną z powodzią.
Wielkość szkody wskazana we wniosku powinna zostać pomniejszona o wypłacone
odszkodowania na podstawie zawartych umów ubezpieczenia.
Pożyczek udzielają fundusze pożyczkowe, wskazane przez Ministerstwo Rozwoju
i Technologii odpowiednio dla:
województwa dolnośląskiego i województwa lubuskiego – Karkonoska Agencja
Rozwoju Regionalnego S.A.;
województwa opolskiego – Fundacja Rozwoju Śląska;
województwa śląskiego – Fundusz Górnośląski S.A.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki administratora jest
dyrektor Departamentu Małych i Średnich Przedsiębiorstw.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w
związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 6 of 6 --
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/13
Warszawa, 20 grudnia 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 6214 Pani Poseł Marii Koc
Znak sprawy: DTS6.054.2.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 6214, wniesioną przez Panią Poseł Marię Koc
do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, dotyczącą braku pomocy
ze strony rządu dla przedsiębiorców z terenów powodziowych, przedstawiam
poniższe wyjaśnienia odnośnie pytań:
„Jakiej konkretnie pomocy rząd udzielił przedsiębiorcom z zalanych terenów?
Czy uruchomione zostały, poza tarczą ochronną, inne formy pomocy? Na co mogą
liczyć właściciele firm i osoby prowadzące działalność gospodarczą? (…)
Co zamierzacie zrobić z tą sprawą w najbliższych tygodniach?”
Ministerstwo Finansów było zaangażowane we wsparcie osób poszkodowanych
w wyniku powodzi, która nawiedziła tereny południowo-zachodniej Polski
we wrześniu 2024 r., od pierwszych dni jej wystąpienia.
Korzystając z przysługujących Ministrowi Finansów upoważnień ustawowych,
wydanych zostało szereg rozporządzeń, których celem było ułatwienie zarówno
prawidłowej realizacji bieżących obowiązków podatkowych przez podatników
i płatników, jak również wsparcie inicjatyw niesienia pomocy poszkodowanym.
Część rozwiązań jest wprost dedykowana przedsiębiorcom, natomiast część ma
charakter ogólny.
Dodatkowo, tam gdzie to było możliwe, wsparcie przedsiębiorców opierało się
na wykorzystaniu istniejących mechanizmów ustawowych, przewidzianych
na wypadek wystąpienia klęski żywiołowej. Natomiast tam, gdzie te mechanizmy
okazały się niewystarczające ze względu na skalę wrześniowej powodzi,
Ministerstwo Finansów było aktywnie zaangażowane w opracowanie projektów
ustaw przewidujących dalsze formy pomocy, zarówno w sferze podatkowej
jak i innej niż podatkowa. Efekty tych prac znalazły swoje odzwierciedlenie
w uchwalonych przez Sejm ustawach:
-- 1 of 13 --
2/13
Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych
rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych
innych ustaw1,
Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych
rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych
innych ustaw2.
Wreszcie, Ministerstwo Finansów wspierało osoby poszkodowane w wyniku
powodzi poprzez zapewnienie źródeł finansowania pomocy, opracowywanej
i wdrażanej przez właściwych dysponentów, na zasadach i w formach
przewidzianych w przepisach prawa.
Poniżej przedstawione są poszczególne formy wsparcia, w podziale na materię,
z którą są związane.
1. Opracowanie i wdrożenie czasowych rozwiązań w zakresie podatku VAT
w związku z powodzią we wrześniu 2024 r.
W zakresie podatku VAT wprowadzone zostały następujące tymczasowe
rozwiązania we wskazanym obszarze:
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 września 2024 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług3
Wprowadzona została czasowo (od 12 września 2024 r. do 31 grudnia 2024 r.)
stawka VAT w wysokości 0% dla darowizn towarów i usług przekazywanych
na rzecz organizacji pożytku publicznego, jednostek samorządu terytorialnego,
podmiotów leczniczych, a także Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych – na cele
związane z pomocą poszkodowanym na skutek intensywnych opadów
atmosferycznych lub powodzi we wrześniu 2024 r.
Stawka w wysokości 0% ma zastosowanie pod warunkiem zawarcia pisemnej
umowy pomiędzy podatnikiem (darczyńcą) a jednym ze wskazanych wyżej
podmiotów, z której będzie wynikało, że darowane towary lub usługi są związane
z pomocą poszkodowanym w wyniku powodzi.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 września 2024 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług4
Wprowadzone zostało czasowe (od 24 września 2024 r. do dnia 31 marca 2025 r.)
stosowanie stawki VAT w wysokości 0% dla darowizn materiałów budowlanych
przekazywanych bezpośrednio na rzecz:
osób fizycznych,
podmiotów prowadzących działalność edukacyjną, kulturalną, w zakresie
ochrony zdrowia, opieki nad dziećmi, młodzieżą oraz osobami w podeszłym
wieku, zbiorowego zakwaterowania uczniów i studentów, jak również jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej oraz innych podmiotów prowadzących
działalność w obszarze pomocy społecznej
1 Dz. U. poz. 1473
2 Dz. U. poz. 1717
3 Dz. U. poz. 1381
4 Dz. U. poz. 1399
-- 2 of 13 --
3/13
- posiadających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
w której w wyniku działania intensywnych opadów atmosferycznych lub powodzi
we wrześniu 2024 r. powstała szkoda i która jest położona na terenie gminy objętej
kataklizmem.
Warunkiem stosowania przedmiotowej preferencji jest zawarcie pomiędzy
podatnikiem dokonującym darowizny materiałów budowlanych i obdarowanymi
pisemnej umowy darowizny oraz posiadanie przez darczyńcę stosownych,
określonych szczegółowo w przepisach rozporządzenia, dokumentów
potwierdzających poniesienie szkody w wyniku ww. zjawisk atmosferycznych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 października 2024 r. w sprawie
odliczania lub zwrotu wydatków poniesionych na zakup kas rejestrujących
w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej na skutek powodzi5
Wprowadzono możliwość skorzystania z ulgi na zakup kas rejestrujących w miejsce
kas utraconych lub trwale uszkodzonych w wyniku klęski żywiołowej na skutek
powodzi, tj.:
przyznano dofinansowanie na zakup kasy rejestrującej w celu prowadzenia
ewidencji sprzedaży przy jej zastosowaniu, w miejsce kasy utraconej lub trwale
uszkodzonej w wyniku klęski żywiołowej na skutek powodzi;
określono warunki i wysokość przyznanego dofinansowania (do 2 tys. zł);
wyłączono obowiązek zwrotu ulgi udzielonej na zakup kasy u podatnika
poszkodowanego w związku z klęską żywiołową na skutek powodzi.
Rozwiązanie dotyczy przedsiębiorców, którzy utracili swoje kasy rejestrujące
na skutek powodzi, posiadają odpowiednio miejsce zamieszkania lub siedzibę
albo zarząd oraz prowadzą działalność na terenach gmin objętych stanem klęski
żywiołowej oraz spełniają warunki przewidziane w rozporządzeniu.
O zwrot kwoty z tytułu zakupu tych kas mogą występować zarówno podatnicy VAT
czynni, jak i zwolnieni.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 września 2024 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących6
Wydłużono do 30 dni terminy na przesyłanie do naczelnika urzędu skarbowego
powiadomień związanych z używaniem lub zakończeniem pracy kasy rejestrującej,
tj.:
powiadomienie podmiotu prowadzącego serwis główny o zmianie podmiotu
prowadzącego serwis;
powiadomienie naczelnika urzędu skarbowego o przypadkach utraty kasy;
zgłoszenie danych dotyczących kasy do właściwego naczelnika urzędu
skarbowego, w celu otrzymania numeru ewidencyjnego, po dokonaniu
fiskalizacji;
zgłoszenie danych dotyczących kasy do właściwego po zmianie naczelnika
urzędu skarbowego, w celu zarejestrowania w prowadzonej przez naczelnika
urzędu skarbowego ewidencji kasy pod dotychczasowym numerem
ewidencyjnym;
5 Dz. U. poz. 1507
6 Dz. U. poz. 1434
-- 3 of 13 --
4/13
poinformowanie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o zmianie miejsca
używania kasy poprzez złożenie aktualizacji zgłoszenia danych dotyczących
kasy;
złożenie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego aktualizacji zgłoszenia
danych dotyczących kasy, po wymianie pamięci fiskalnej;
złożenie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego protokołu z odczytu
zawartości pamięci fiskalnej kasy z powodu zakończenia działalności
gospodarczej lub pracy tych kas w trybie fiskalnym;
sporządzenie i złożenie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego wniosku
o wyrejestrowanie kasy z ewidencji kas, w przypadku zakończenia używania kas.
Celem było wydłużenie podatnikom terminów na powiadomienie naczelnika urzędu
skarbowego o wskazanych zdarzeniach, tj. do 30 dni od wystąpienia tych zdarzeń.
W wyniku tego wydłużenia jednolicie ustalona data – do 30 dni od zdarzenia,
powinna ułatwić podatnikom wykonanie czynności (w obecnych przepisach terminy
te są odpowiednio 5- lub 7-dniowe).
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 września 2024 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących mających postać oprogramowania7
Wydłużono do 30 dni terminy na przesyłanie do naczelnika urzędu skarbowego
powiadomień związanych z używaniem tzw. kasy wirtualnej lub zakończeniem pracy
tej kasy, tj. dotyczących:
awarii kasy związanej z wystąpieniem błędu weryfikacji danych w bazie danych
kasy,
utraty kasy,
zakończenia działalności lub pracy kasy i złożenia wniosku o wyrejestrowanie
kasy z ewidencji kas.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 września 2024 r. w sprawie
przedłużenia niektórych terminów przewidzianych w przepisach prawa
podatkowego w związku z powodzią we wrześniu 2024 r.8
Wydłużono przedsiębiorcom dotkniętym powodzią terminy płatności podatku VAT
i złożenia JPK_VAT z deklaracją, tj.:
odroczono zapłatę podatku VAT, które będzie obowiązywać do 25 stycznia
2025 r. – dotyczy terminów zapłaty przypadających od września do grudnia
2024 r.;
przesunięto termin składania plików JPK_VAT z deklaracją do 25 listopada br. –
dotyczy terminów przypadających w okresie od września do października
2024 r.
Przepisy ww. rozporządzenia zostały tak skonstruowane, aby adresaci
rozporządzenia nie musieli podejmować żadnych dodatkowych działań, np. składać
dodatkowych wniosków o odroczenie terminu.
Z przedłużonych terminów, także tych wskazanych w dalszej części pisma, mogą
korzystać podmioty, które łącznie spełniają następujące warunki:
7 Dz. U. poz. 1433
8 Dz. U. poz. 1390
-- 4 of 13 --
5/13
są poszkodowane w rozumieniu ustawy z dnia 16 września 2011 r.
o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi9,
tj. osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające
osobowości prawnej, które na skutek powodzi we wrześniu 2024 r. doznały
szkód majątkowych lub utraciły, chociażby czasowo, możliwość korzystania
z posiadanej nieruchomości lub lokalu,
ich siedziba, zarząd lub miejsce zamieszkania znajdują się na terenie gminy
poszkodowanej w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r.10,
prowadzą działalność gospodarczą na terenie gminy poszkodowanej.
2. Opracowanie i wdrożenie czasowych rozwiązań dotyczących podatków
dochodowych
W zakresie podatków dochodowych zostały wprowadzone następujące rozwiązania
mające na celu wsparcie poszkodowanych w powodzi z września 2024 r.:
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 września 2024 r. w sprawie
przedłużenia niektórych terminów przewidzianych w przepisach prawa
podatkowego w związku z powodzią we wrześniu 2024 r.
W zakresie podatków dochodowych, na podstawie przywołanego już
rozporządzenia przedłużono:
do 30 kwietnia 2025 r. termin płatności zaliczek na podatek dochodowy PIT,
za miesiące od sierpnia do grudnia 2024 r. (dla podatników opłacających zaliczki
miesięczne) lub za III i IV kwartał 2024 r. (dla podatników opłacających zaliczki
kwartalne).
Analogiczne rozwiązanie zostało wprowadzone w odniesieniu do ryczałtu
od przychodów ewidencjonowanych oraz podatku od przychodów z budynków
płaconego przez podatników podatku PIT,
do 31 marca 2025 r. termin płatności zaliczek na podatek dochodowy CIT,
za miesiące od sierpnia do grudnia 2024 r. (dla podatników opłacających zaliczki
miesięczne) lub za III i IV kwartał 2024 r. (dla podatników opłacających zaliczki
kwartalne),
do 31 marca 2025 r. dla podatników podatku CIT termin płatności podatku
od przychodów z budynków należnego za miesiące od sierpnia do grudnia
2024 r.,
o 3 miesiące termin do zapłaty ryczałtu od dochodów spółek, o którym mowa
w rozdziale 6b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
prawnych11, przypadający we wrześniu albo w październiku 2024 r.,
do 30 kwietnia 2025 r. termin na przekazanie przez płatników podatku PIT
zaliczek na podatek i zryczałtowanego podatku pobranych od podatników
podatku PIT za okres od 1 sierpnia do 31 grudnia 2024 r.
Dotyczy to w szczególności zaliczek od przychodów z pracy na etacie pobranych
przez firmy będące zakładem pracy (art. 32 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
9 Dz. U. z 2024 r. poz. 654, z późn. zm.; dalej: ustawa powodziowa
10 wykaz gmin określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie
wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem
skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie (Dz. U. poz.
1371, z późn. zm.) wraz z rozporządzeniami zmieniającymi, dalej łącznie: rozporządzenie
w sprawie wykazu gmin
11 Dz. U. z 2023 r. poz. 2805; dalej: u.p.d.o.p.
-- 5 of 13 --
6/13
o podatku dochodowym od osób fizycznych12) lub zleceniodawcą (art. 41 ust. 1
u.p.d.o.f.), a także zryczałtowanego podatku PIT pobranego od wybranych
przychodów uzyskanych przez nierezydentów, np. z praw autorskich.
do 31 stycznia 2025 r. termin na złożenie przez płatników podatku PIT deklaracji
PIT-4R i PIT-8AR, w sytuacji gdy płatnik zaprzestał prowadzenia działalności
przed końcem 2024 r.,
do 31 marca 2025 r. podatnikom podatku CIT, których rok podatkowy jest inny
niż kalendarzowy, termin na złożenie zeznania i zapłatę podatku,
przypadającego w okresie od 19 września 2024 r. (wejście w życie
rozporządzenia) do 31 grudnia 2024 r.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 października 2024 r. w sprawie
zaniechania poboru ryczałtu od dochodów spółek w związku z usuwaniem
skutków powodzi z września 2024 r.13
Wprowadzone zostało zaniechanie poboru ryczałtu od dochodów spółek, o którym
mowa w rozdziale 6b u.p.d.o.p. od osiągniętych dochodów z tytułu wydatków
niezwiązanych z działalnością gospodarczą, o których mowa w art. 28m ust. 1 pkt 3
ustawy, odpowiadających:
wysokości poniesionych kosztów wytworzenia lub cenie nabycia rzeczy lub praw
będących przedmiotem darowizn przekazanych organizacjom, o których mowa
w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku
publicznego i o wolontariacie14, na cele związane z usuwaniem skutków powodzi
z września 2024 r.;
wysokości kosztów poniesionych z tytułu wykonania nieodpłatnego
świadczenia, którego celem jest usuwanie skutków powodzi z września 2024r.,
realizowanego na rzecz organizacji, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy
z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Zaniechanie ma zastosowanie do dochodów z tytułu wydatków niezwiązanych
z działalnością gospodarczą osiągniętych w okresie od dnia 12 września 2024 r.
do dnia 31 grudnia 2024 r. w związku z dokonaniem darowizny lub wykonaniem
nieodpłatnego świadczenia zrealizowanego na rzecz podmiotów prowadzących
działalność pożytku publicznego.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 października 2024 r. w sprawie
zaniechania poboru podatku dochodowego od kwot z tytułu ubezpieczeń
majątkowych otrzymanych w związku z usuwaniem skutków powodzi z września
2024 r.15
Na mocy rozporządzenia zaniechano poboru podatku dochodowego PIT i podatku
dochodowego CIT od kwot otrzymanych z tytułu ubezpieczeń majątkowych
otrzymanych w związku z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r. przez
podatników posiadających status poszkodowanych w rozumieniu art. 2 ustawy
powodziowej.
Zaniechanie ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych w związku
z powodzią w okresie od 12 września 2024 r. do 31 grudnia 2026 r.
12 Dz. U. z 2024 r. poz. 226; dalej: u.p.d.o.f.
13 Dz. U. poz. 1550
14 Dz. U. z 2024 r. poz. 1491
15 Dz. U. poz. 1551
-- 6 of 13 --
7/13
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 listopada 2024 r. w sprawie
zaniechania poboru podatku dochodowego od osób prawnych od niektórych
dochodów spółdzielni mieszkaniowych wydatkowanych w związku z usuwaniem
skutków powodzi z września 2024 r.16
Rozporządzenie przewiduje zaniechanie poboru podatku od dochodów spółdzielni
mieszkaniowych wydatkowanych od dnia 1 października 2024 r. do dnia 31 grudnia
2024 r. przez spółdzielnie mieszkaniowe przekazujące dochody uzyskane
z gospodarki zasobami mieszkaniowymi innym poszkodowanym przez powódź
spółdzielniom mieszkaniowym.
Dodatkowe, niektóre rozwiązania wspierające poszkodowanych w powodzi
z 2024 r. wynikające z ustawy powodziowej w związku z § 3 rozporządzenia
w sprawie wykazu gmin:
Do końca następnego roku kalendarzowego, w którym wystąpiła powódź,
zwolnione od podatku dochodowego są dochody (przychody) poszkodowanego
otrzymane na usuwanie skutków powodzi z tytułu nieodpłatnych lub częściowo
odpłatnych świadczeń oraz z tytułu darowizn, do których nie mają zastosowania
przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn (art. 30 ust. 1 pkt 1 i ust. 5
ustawy powodziowej),
W przypadku przekazania na własność nieodpłatnie poszkodowanym
przedsiębiorcom środków trwałych lub sfinansowania ich zakupu,
przedsiębiorcy mają możliwość zaliczania w koszty uzyskania przychodów
odpisów amortyzacyjnych (art. 30 ust. 3 ustawy powodziowej),
Przedsiębiorcy użyczający poszkodowanym środków trwałych mają możliwość
kontynuowania odpisów amortyzacyjnych i zaliczania ich w koszty uzyskania
przychodów do końca następnego roku kalendarzowego, w którym wystąpiła
powódź (art. 31 ustawy powodziowej),
Zwolnione z opodatkowania podatkiem PIT zostało wsparcie finansowe
udzielone poszkodowanym w powodzi kredytobiorcom w rozumieniu ustawy
z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli
kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej17, oraz
o których dom jednorodzinny lub lokal mieszkalny, których dotyczy kredyt
mieszkaniowy w rozumieniu ustawy o wsparciu kredytobiorców, zostały
uszkodzone lub zniszczone na skutek powodzi, oraz który utracił,
chociażby czasowo, możliwość korzystania z tego domu lub jego części
lub tego lokalu albo
o którzy całkowicie utracili źródło dochodu w wyniku powodzi oraz byli
zatrudnieni lub prowadzili działalność gospodarczą na obszarze gminy
lub miejscowości wskazanej w przepisach rozporządzenia Rady
Ministrów wydanego na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy powodziowej,
Do dochodów osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 26 ust. 7e zdanie
pierwsze u.p.d.o.f., nie są zaliczane dochody i przychody zwolnione od podatku
dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy
powodziowej,
Podatnicy minimalnego podatku dochodowego, dla celów obliczenia straty oraz
udziału dochodów w przychodach, o których mowa w art. 24ca ust. 1 u.p.d.o.p.,
nie uwzględniają kosztów wytworzenia lub ceny nabycia rzeczy podlegających
16 Dz. U. poz. 1682
17 Dz. U. z 2024 r. poz. 1385
-- 7 of 13 --
8/13
zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów z tytułu darowizn i ofiar
wszelkiego rodzaju przekazanych na usuwanie skutków powodzi. Rozwiązanie
to stosuje się do dnia 31 grudnia roku następującego po roku, w którym
wystąpiła powódź.
3. Opracowanie rozwiązań dotyczących podatkowych terminów procesowych
Na bieżącą sytuację przedsiębiorców w związku z powodzią we wrześniu 2024 r.
miało również wpływ wstrzymanie określonych terminów procesowych,
przewidziane w art. 9a ust. 1 ustawy powodziowej.
Zgodnie z tym rozwiązaniem, w stosunku do stron postępowań, zamieszkujących
lub mających siedzibę na obszarze wskazanym w rozporządzeniu w sprawie wykazu
gmin, będących poszkodowanymi, terminy dotyczące czynności stron
w postępowaniach podatkowych, administracyjnych i sądowoadministracyjnych
nie rozpoczynają się, a rozpoczęte ulegają zawieszeniu na okres wskazany w tym
rozporządzeniu i odpowiednio rozpoczynają swój bieg albo po okresie zawieszenia
biegną dalej po upływie 14 dni od daty wskazanej w tym rozporządzeniu.
Odpowiednio zasady te stosuje się do kontroli podatkowej i kontroli celno-
skarbowej (art. 9a ust. 2 ustawy powodziowej).
Rozwiązanie dotyczące wstrzymania określonych terminów procesowych weszło
w życie z dniem 5 października 2024 r. Jako data końcowa wskazany został
natomiast 18 listopada 2024 r., zgodnie z § 4 pkt 2m rozporządzenia w sprawie
wykazu gmin. Oznacza to, że poszczególne terminy procesowe odpowiednio zaczęły
biec dalej albo rozpoczęły swój bieg po upływie 14 dni od 18 listopada br. (j. od 3
grudnia 2024 r.).
4. Wykorzystanie rozwiązań dotyczących indywidualnych ulg w spłacie
zobowiązań podatkowych
Wszyscy podatnicy, w tym ci, którzy nie mają możliwości uregulowania danego
podatku w terminach przedłużonych rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia
19 września 2024 r. w sprawie przedłużenia niektórych terminów przewidzianych
w przepisach prawa podatkowego w związku z powodzią we wrześniu 2024 r., mogą
ubiegać się o przyznanie indywidualnych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych
na zasadach ogólnych wynikających z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Ordynacja podatkowa18 .
Na wniosek podatnika, złożony na podstawie art. 67a o.p., organ może udzielić ulgi
w postaci:
odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na raty,
odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz
z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek
na podatek,
umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę
lub opłaty prolongacyjnej.
Przesłanki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych wobec podatników
prowadzących działalność gospodarczą określa art. 67b § 1 o.p. Przedmiotowe ulgi
mogą być udzielane tej kategorii podatników, jeżeli:
18 Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: o.p.
-- 8 of 13 --
9/13
nie stanowią pomocy publicznej,
stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych
w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących
pomocy w ramach zasady de minimis,
stanowią pomoc publiczną udzieloną na ściśle określone cele.
Ponadto, w odniesieniu do należności przypadających od płatnika lub inkasenta
mogą być również stosowane ulgi w postaci rozłożenia na raty i odroczenia zapłaty
(art. 67c § 1 o.p.).
Jeśli przyczyną wydania decyzji ratalnej lub odraczającej termin zapłaty były klęska
żywiołowa lub wypadek losowy, nie ustala się opłaty prolongacyjnej (art. 57 § 5 i § 7
zdanie drugie o.p.).
Jednocześnie, w odniesieniu do ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, o których
mowa w wyżej cytowanym art. 67a o.p. i które stanowią pomoc publiczną udzielaną
w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne
nadzwyczajne zdarzenia (art. 67b § 1 pkt 3 lit. a o.p.), przedsiębiorcom prowadzącym
działalność gospodarczą na obszarze gmin lub miejscowości poszkodowanych
w wyniku wystąpienia powodzi, wprowadzono regulacje szczególne w ustawie
powodziowej. W takim przypadku udzielanie ulg następuje na wniosek
przedsiębiorcy złożony w terminie do dnia 31 grudnia roku następującego po roku,
w którym wystąpiła powódź (art. 32 ust. 1 ustawy powodziowej), a udzielone ulgi
stanowią pomoc udzielaną na warunkach określonych w art. 50 rozporządzenia
Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje
pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
(art. 32 ust. 2 ustawy powodziowej).
Dodatkowo, na podstawie art. 48 § 1 o.p. możliwe jest odroczenie na zasadach
ogólnych wynikających z ustawy większości terminów przewidzianych w przepisach
prawa podatkowego. Stosownie do tego przepisu, organ podatkowy, na wniosek
podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika
lub interesem publicznym może odraczać większość terminów przewidzianych
w przepisach prawa podatkowego (wyjątek stanowią tu terminy określone w art. 68-
71, art. 77 § 1-3, art. 79 § 2, art. 80 § 1, art. 87 § 3 i 4, art. 88 § 1 i art. 118).
Organy podatkowe są uprawnione do udzielania tego rodzaju ulg na wniosek
podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika
lub interesem publicznym. Przesłanki „ważnego interesu podatnika” i „interesu
publicznego” podlegają ocenie organu podatkowego z uwzględnieniem konkretnych
okoliczności występujących w indywidualnej sprawie danego podatnika. „Ważny
interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, czy losowych
przypadków, podatnik nie jest w stanie wywiązać się z obowiązków podatkowych
w wyniku np. utraty możliwości zarobkowania, utraty majątku, a także wystąpienia
innych okoliczności wpływających na jego sytuację ekonomiczną.
Wyżej wymienione przesłanki są na tyle elastyczne, że powinny pozwolić organowi
podatkowemu uwzględnić indywidualną sytuację podatnika, oraz dokonać oceny
możliwości udzielenia mu wnioskowanej ulgi.
Również przedsiębiorcy, którzy nie zostali bezpośrednio dotknięci skutkami klęski
żywiołowej, ale na których sytuację powódź miała wpływ pośredni (prowadząc
np. do utraty źródła utrzymania czy spadku uzyskiwanych dochodów), mogą złożyć
-- 9 of 13 --
10/1
3
do właściwego naczelnika urzędu skarbowego indywidualny wniosek o udzielenie
odpowiedniej ulgi.
Ponadto, przepisy ustawy powodziowej wprowadziły również inne regulacje celem
udzielania wsparcia podatnikom, którzy zostali poszkodowani w powodzi. Zgodnie
z art. 1 ust. 3b ustawy powodziowej, w przypadku wydawanych przez ministra
właściwego do spraw finansów publicznych rozporządzeń w sprawie zaniechania
poboru podatku na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 o.p., wyłącza się stosowanie
przepisów art. 22 § 1a o.p. Oznacza to, że zgodnie z powołanym przepisem ustawy
powodziowej, rozporządzenia dotyczące zaniechania poboru podatków będą
stanowić element programu pomocy na podstawie art. 50 rozporządzenia Komisji
(UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy
za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu .
5. Pozostałe rozwiązania dotyczące wsparcia osób dotkniętych powodzią
We wskazanym już rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 19 września 2024 r.
w sprawie przedłużenia niektórych terminów przewidzianych w przepisach prawa
podatkowego w związku z powodzią we wrześniu 2024 r. przedłużony został
do 31 stycznia 2025 r. również termin do złożenia:
zgłoszenia (SD-ZP) nabycia w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego
własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału w nim, co umożliwiło
skorzystanie ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie
art. 4b ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn19
przedsiębiorcom, którym termin złożenia zgłoszenia przypadał w okresie
od dnia 19 września do 31 października 2024 r.
deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, a także zapłaty
podatku, jeżeli terminy te przypadały w ww. okresie.
Ponadto, na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy powodziowej zwalnia się od podatku
od spadków i darowizn darowizny otrzymane w okresie od 17 września 2024 r.
do 31 grudnia 2025 r. przez osoby fizyczne, w tym przez przedsiębiorców, jeżeli
do dnia 31 grudnia 2025 r. roku zostaną przeznaczone przez obdarowanego
na usunięcie skutków powodzi.
Wreszcie, na podstawie art. 29 pkt 1 tej ustawy poszkodowani w wyniku powodzi
przedsiębiorcy, będą mogli skorzystać z szerokiego zwolnienia od opłaty skarbowej
w sprawach z zakresu administracji publicznej związanych z usuwaniem skutków
powodzi, załatwianych od 17 września 2024 r. do 15 września 2025 r.,
tj. od dokonania czynności urzędowej, wydania zaświadczenia lub zezwolenia
(pozwolenia, koncesji) oraz złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie
pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii.
6. Zabezpieczenie środków na przeciwdziałanie i usuwanie skutków powodzi
Niezależnie od powyższych, kompleksowych rozwiązań mających na celu wsparcie
osób poszkodowanych w wyniku powodzi, w szczególności przedsiębiorców, należy
zwrócić uwagę, że corocznie w budżecie państwa w części 83. Rezerwy celowe
planowane są środki na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych.
W ustawie budżetowej na rok 2024 została zaplanowana rezerwa celowa w poz. 4
w kwocie 1 100 891 tys. zł, w tym 889.986 tys. zł to środki na realizację „Projektu
19 Dz. U. z 2024 r. poz. 596 i 1473
-- 10 of 13 --
11/1
3
ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Odry i Wisły”. Środki tej rezerwy były
uruchamiane w pierwszej kolejności zgodnie z zapotrzebowaniem dysponentów.
W przypadku zdarzeń wymagających pilnej interwencji finansowej, jaką bezspornie
była powódź wrześniowa, zabezpieczono w budżecie państwa dodatkowo kwotę
4 mld zł, a następnie w części 83. Rezerwy celowe zostały utworzone cztery nowe
rezerwy celowe z przeznaczeniem na przeciwdziałanie klęskom żywiołowym
i usuwanie ich skutków. Podział ww. rezerw odbywa się zgodnie
z zapotrzebowaniem zgłaszanym przez dysponentów.
W ustawie budżetowej na rok 2025, uchwalonej przez Sejm RP w dniu 6 grudnia
2024 roku w części 83. Rezerwy celowe, w rezerwie celowej w poz. 4:
Przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w tym 786.176 tys. zł
na realizację „Projektu ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Odry i Wisły”
oraz „Projektu budowania odporności na zmiany klimatu w gospodarce wodnej”
zostały zaplanowane środki w wysokości 3 391 000 tys. zł.
Planuje się, że ze środków rezerwy celowej zostanie udzielone wsparcie dla terenów
popowodziowych, które będzie realizowane na zasadach i w formach
przewidzianych w przepisach prawa.
Ponadto w rezerwie zaplanowano kwotę 1 761 300 tys. zł z przeznaczeniem m.in.
na remont, odbudowę lub przebudowę obiektów komunalnej infrastruktury
technicznej, przeciwdziałanie i usuwanie skutków ruchów osuwiskowych ziemi,
realizację zadań, które trudno przewidzieć na etapie planowania budżetu oraz
na usuwanie skutków powodzi, która miała miejsce w 2024 roku.
W zakresie uruchomienia wskazanych wyżej środków:
Minister Finansów na wniosek Ministra Rozwoju i Technologii (zaakceptowany
przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji), 22 września 2024 r.
uruchomił środki z rezerwy celowej przeznaczonej na przeciwdziałanie
i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w wysokości 300 mln zł,
z przeznaczeniem na sfinansowanie dotacji dla funduszy pożyczkowych
na realizację zadań wynikających z ustawy powodziowej, w celu udzielania
pożyczek dla przedsiębiorców poszkodowanych w wyniku powodzi z września
2024 r.
Powyższe środki zostały zmniejszone do kwoty 150 mln zł, na wniosek Ministra
Rozwoju i Technologii (zaakceptowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji), decyzją Ministra Finansów z 16 grudnia 2024 r., z uwagi na
niższe wydatkowanie w br. środków na sfinansowanie dotacji dla funduszy
pożyczkowych na realizację zadań wynikających z ww. ustawy.
Minister Finansów na wniosek Ministra Rozwoju i Technologii 22 listopada 2024
r. uruchomił środki z rezerwy powodziowej w wysokości 500 mln zł na zasilenie
Funduszu Dopłat i Funduszu Termomodernizacji i Remontów w celu
sfinansowania zadań związanych z usuwaniem skutków powodzi. W zakresie
określenia zadań oraz beneficjentów powyższego wsparcia właściwym jest
Minister Rozwoju i Technologii, wskazany również do udzielenia odpowiedzi
na przedmiotową interpelację.
-- 11 of 13 --
12/1
3
7. Umożliwienie kredytobiorcom skorzystania ze wsparcia Funduszu
Wsparcia Kredytobiorców
Na uwagę zasługuje również fakt, że Ministerstwo Finansów opracowało
rozwiązania dotyczące pomocy kredytobiorcom (konsumentom), wdrożone
w przywołanej na wstępie pisma ustawie z dnia 1 października 2024 r. o zmianie
ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi
oraz niektórych innych ustaw.
Dzięki tym rozwiązaniom poszkodowani w powodzi kredytobiorcy mogą skorzystać
ze wsparcia Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (FWK), który funkcjonuje
na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu
kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej
sytuacji finansowej.
Poszkodowani w powodzi, posiadający kredyt mieszkaniowy (czyli wg ustawy
o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się
w trudnej sytuacji finansowej - kredyt hipoteczny wzięty na zaspokojenie potrzeb
mieszkaniowych, m.in. nabycie, budowę, przebudowę i remont), jeżeli utracili,
choćby czasowo, możliwość korzystania z domu lub jego części lub lokalu
mieszkalnego oraz których dom czy mieszkanie, którego dotyczy kredyt, zostały
uszkodzone lub zniszczone w trakcie powodzi, mogą wnioskować u kredytodawcy
o wsparcie, a FWK będzie spłacał raty przez 12 miesięcy.
W celu uzyskania wsparcia, kredytobiorca składa wniosek do swojego
kredytodawcy (banku lub skok) w postaci papierowej lub elektronicznej, w tym przez
system bankowości elektronicznej. Do wniosku o przyznanie wsparcia, należy
również zadeklarować spełnianie warunków dotyczących uzyskania wsparcia,
pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
Pomoc ta jest bezzwrotna i niezależna od wysokości raty i waluty, w której udzielono
kredytu. Termin na złożenie wniosku to 31 grudnia 2024 r., zgodnie z przepisami
rozporządzenia w sprawie wykazu gmin.
8. Uruchomienie dotacji z Turystycznego Funduszu Pomocowego
Wreszcie, 4 grudnia br. został wydany komunikat przez Ministra Sportu i Turystyki,
w porozumieniu z Ministrem Finansów, dotyczący uruchomienia dotacji
z Turystycznego Funduszu Pomocowego na pokrycie podróżnym zwrotów wpłat
należności za imprezę turystyczną, która nie została lub nie zostanie zrealizowana
w związku z wystąpieniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieuniknionych
i nadzwyczajnych okoliczności (powodzi).
Szczegółowy tryb udzielania dotacji oraz ich maksymalną wysokość określa
rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie
udzielania dotacji z Turystycznego Funduszu Pomocowego20.
* * *
Ministerstwo Finansów nie prowadzi obecnie dalszych działań legislacyjnych
mających na celu bezpośrednie wsparcie przedsiębiorców dotkniętych powodzią.
20 Dz. U. poz. 1758
-- 12 of 13 --
13/1
3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 13 of 13 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.728.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6214 Pani Posłanki Marii Koc w sprawie braku pomocy ze
strony rządu dla przedsiębiorców z terenów powodziowych, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Przedsiębiorcy i bezrobotni, dotknięci skutkami ubiegłorocznej powodzi, na mocy przepisów
ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązanych związanych
z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. z 2024 r. poz. 654 i 1473), zwanej dalej ustawą, mogą
na bieżąco korzystać z takich form wsparcia i pomocy z zakresu rynku pracy jak np.:
1. Umorzenie pracodawcy środków przyznanych na refundację wyposażenia lub
doposażenia stanowisk pracy oraz umorzenie bezrobotnemu środków przyznanych na
podjęcie działalności gospodarczej (art. 18 ustawy). Aby otrzymać wsparcie,
przedsiębiorca powinien:
złożyć wniosek do starosty (działającego w jego imieniu dyrektora urzędu pracy),
z którym zawarł umowę o refundację, dotyczący umorzenia w całości lub w części,
wraz z odsetkami, środków przyznanych na utworzenie stanowisk pracy (refundacja
jest przyznawana do 6-krotności wysokości przeciętnego wynagrodzenia, tj. do
48.969,72 zł),;
jeżeli otrzymał, jako osoba bezrobotna, z Funduszu Pracy jednorazowo środki na
podjęcie działalności gospodarczej - złożyć wniosek do starosty (działającego w jego
imieniu dyrektora urzędu pracy), z którym zawarł umowę o dofinansowanie,
dotyczący umorzenia w całości lub w części, wraz z odsetkami, środków przyznanych
na podjęcie działalności gospodarczej (przyznawane są do 6-krotności wysokości
przeciętnego wynagrodzenia, tj. do 48.969,72 zł).
Starosta, zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475), stwierdza należność do zwrotu,
a następnie, na podstawie złożonego wniosku, umarza ją w części lub w całości,
zgodnie z art. 18 ustawy.
2. Przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości zasiłku dla bezrobotnych
oraz prawa do zasiłku (art. 19 ustawy).
Bezrobotny, poszkodowany w wyniku powodzi, może otrzymać w powiatowym urzędzie
pracy świadczenie pieniężne w wysokości zasiłku dla bezrobotnych za okres
poprzedzający dzień zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w dniu
rejestracji spełnia warunki do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych. Od tego świadczenia
nie są odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne.
3. Zwrot kosztów poniesionych przez pracodawcę za skierowanych bezrobotnych (pomoc
dla pracodawcy, który ucierpiał w skutek powodzi (art. 20 ustawy).
Pracodawca może otrzymać zwrot kosztów poniesionych w związku z wypłacaniem
-- 1 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wynagrodzeń, nagród oraz opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu
zatrudnienia bezrobotnych skierowanych przez powiatowy urząd pracy. Osoby
bezrobotne muszą zamieszkiwać na terenach dotkniętych powodzią. Zwrot może być
dokonywany przez 12 miesięcy. Kwota pomocy nie może przekraczać iloczynu
dwukrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę (tj. 8.600 zł) i liczby zatrudnionych
bezrobotnych w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy miesięcznie. Warunkiem
otrzymania pomocy jest niezmniejszenie zatrudnienia przez pracodawcę w tym okresie.
Pomoc udzielana jest przez powiatowe urzędy pracy. Przyznając ją Starosta bierze pod
uwagę zakres i skalę zniszczeń, jakie powódź spowodowała u pracodawcy.
4. Zwrot kosztów poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudniania pracowników
(pomoc dla pracodawcy, którego zakład został zniszczony na skutek powodzi (art. 21 ust
1 ustawy).
Pracodawca, którego zakład został zniszczony wskutek powodzi, może otrzymać zwrot
kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenia
społeczne zatrudnianych pracowników. Zwrot może być dokonywany przez 12 miesięcy.
Kwota pomocy nie może przekroczyć iloczynu dwukrotnego minimalnego
wynagrodzenia za pracę (tj. 8.600 zł) i liczby zatrudnionych pracowników w przeliczeniu
na pełny wymiar czasu pracy miesięcznie. Pomocy udzielana jest przez powiatowe urzędy
pracy. Przyznając ją, Starosta bierze pod uwagę zakres i skalę zniszczeń, jakie powódź
spowodowała u pracodawcy.
5. Skierowanie do pracy w ramach robót publicznych (art. 21 ust. 2 ustawy).
Osoby poszkodowane w wyniku powodzi, które nie mogą otrzymać statusu osoby
bezrobotnej z uwagi na fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków
rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub prowadzenia działu specjalnego
produkcji rolnej, a także małżonkowie takich osób oraz ich pełnoletni domownicy, mogą
być kierowani do pracy w ramach robót publicznych.
Skierowane do robót publicznych mogą zostać osoby w przypadku, gdy na skutek
powodzi zniszczeniu uległo co najmniej 30% gospodarstwa rolnego lub upraw działu
specjalnego produkcji rolnej albo straty w hodowli prowadzonej w dziale specjalnym
produkcji rolnej powstałe na skutek powodzi dotyczą więcej niż 30 % hodowanych
zwierząt.
Organizator robót publicznych może otrzymać zwrot kosztów wynagrodzeń oraz składek
na ubezpieczenia społeczne, opłacanych z tytułu zatrudnienia skierowanych osób, równy
sumie wypłacanych wynagrodzeń, nieprzekraczającej miesięcznie iloczynu dwukrotnego
minimalnego wynagrodzenia za pracę (tj. 8.600 zł) i liczby zatrudnionych skierowanych
osób, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Zwrot może być dokonywany przez 12
miesięcy. Pomocy w tej formie udzielają powiatowe urzędy pracy.
Na realizację zadań, o których mowa w art. 19-21 omawianej ustawy, zabezpieczono w planie
finansowym Funduszu Pracy na rok 2024 100 mln zł.
Według stanu na 31 grudnia 2024 r., do MRPiPS wpłynęło 27 wniosków z powiatowych
urzędów pracy (Jelenia Góra, Kłodzko, Dzierżoniów, Kamienna Góra, Racibórz (2 wnioski),
Lwówek Śląski, Brzeg (2 wnioski), Krapkowice, Wałbrzych, Świdnica, Jawor, Cieszyn, Nysa
(2 wnioski), Lubań, Bielsko-Biała, Pszczyna, Bolesławiec, Wrocław, Ząbkowice Śląskie,
Żagań (2 wnioski), Kędzierzyn-Koźle (2 wnioski), Prudnik) o przyznanie środków na realizację
ww. świadczeń w łącznej kwocie 81 305 039,72 zł. Wszystkie wnioski powiatowych
urzędów pracy w powyższej wysokości zrealizowano.
-- 2 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Na realizację zadań, o których mowa powyżej, również na rok 2025, zabezpieczono w planie
finansowym Funduszu Pracy kwotę w wysokości 100 mln zł. Według stanu na 29 stycznia br.,
do MRPiPS wpłynęło 8 wniosków z powiatowych urzędów pracy (Jelenia Góra, Kłodzko,
Brzeg, Krapkowice, Nysa, Racibórz, Cieszyn, Prudnik) o przyznanie środków na łączną kwotę
85 400 424,00zł na realizację ww. świadczeń. Zrealizowano wnioski 2 powiatowych
urzędów pracy (Kłodzko, Nysa) w wysokości 67 380 000,00 zł. Pozostałych 6 wniosków jest
w trakcie rozpatrywania.
W zakresie instrumentów z art. 18 – 21 ustawy, do 24 stycznia br. złożono do powiatowych
urzędów pracy łącznie 489 wniosków na 6 149 osób, z czego 4 158 osobom udzielono
wsparcia, wypłacono łącznie 44 602 975,18 zł.
Pracodawcy złożyli 15 wniosków na 30 osób, dotyczące zwrotu kosztów poniesionych za
skierowanych bezrobotnych w ramach pomocy dla pracodawcy, który ucierpiał wskutek
powodzi (art. 20 ustawy). 10 wniosków rozpatrzono, z czego 6 pozytywnie. Podpisano
5 umów na kwotę 126 382,61 zł, zwrotu dokonano za 6 osób i wypłacono 35 713,92 zł:
do PUP w Jeleniej Górze wpłynęły 4 wnioski na 4 osoby, z których 4 zostały rozpatrzone,
w tym 3 pozytywnie. Podpisano 2 umowy na 2 osoby i dokonano zwrotu w wysokości 14
585,27 zł,
do PUP w Kłodzku -wpłynęło 5 wniosków na 17 osób, 3 zostały rozpatrzone, ale żaden
pozytywnie,
do PUP w Lwówku Śląskim wpłynęły 3 wnioski na 3 osoby, z czego 2 zostały rozpatrzone
pozytywnie, podpisano 2 umowy, dokonano zwrotu ma kwotę 7 606,01 zł,
do PUP w Brzegu wpłynęły 2 wnioski na 4 osoby. 1 wniosek został rozpatrzony
pozytywnie, podpisano 1 umowę, dokonano zwrotu na kwotę 13 522,64 zł,
do PUP w Nysie wpłynął 1 wniosek na 2 osoby. Wniosek nie został jeszcze rozpatrzony.
Pracodawcy z 16 powiatów złożyli łącznie 328 wniosków o zwrot kosztów poniesionych
z tytułu zatrudniania 5 968 pracowników - pomoc dla pracodawcy, którego zakład został
zniszczony na skutek powodzi (art. 21 ust. 1 ustawy), 265 wniosków rozpatrzono, w tym 249
pozytywnie. Podpisano 241 umów obejmujących 4 026 pracowników na kwotę 53 522
533,71 zł. Zwrot przyznano za 4 018 osób. Do 24 stycznia br. wypłacono 44 271 016,52 zł
(wypłacono ok. 83% środków z umów). Z liczby wniosków o zwrot złożonych do PUP:
w Bolesławcu wpłynęły 2 wnioski na 27 osób, 1 wniosek został rozpatrzony pozytywnie,
podpisano umowę obejmującą 10 osób, dokonano zwrotu za 10 osób, środki wypłacone:
52 023,13 zł,
w m. Jelenia Góra wpłynęło 12 wniosków na 157 osób, rozpatrzono 7 wniosków,
w tym 5 pozytywnie, podpisano 4 umowy na 52 osoby, dokonano zwrotu za 52 osoby
w wysokości 398 056,01 zł,
w Kłodzku wpłynęło 92 wniosków na 417 osób, rozpatrzono 84 wnioski, w tym 78
pozytywnie, podpisano 75 umów obejmujących 317 osób, dokonano zwrotu za 313 osób
w wysokości 3 181 615,57 zł,
w Lubaniu wpłynęły 5 wniosków na 26 osób, rozpatrzono 2 wnioski, podpisano 2 umowy
na 7 osób, dokonano zwrotu za 7 osób na kwotę 35 392,61 zł,
w Lwówku Śląskim wpłynęły 3 wnioski na 12 osób, rozpatrzono 3 wnioski, podpisano
3 umowy na 12 osób, za 12 osób dokonano zwrotu 110 464,88 zł,
w powiecie wałbrzyskim wpłynął 1 wniosek na 2 osoby, umowa jednak nie zostanie
podpisana, wniosek został rozpatrzony negatywnie,
w m. Wałbrzych wpłynął 1 wniosek na 81 osób, wniosek jest w trakcie uzupełniania, nie
podpisano umowy, nie dokonano zwrotu,
w Ząbkowicach Śląskich wpłynęło 6 wniosków na 12 osób, 6 rozpatrzonych wniosków,
podpisano 6 umów na 12 osób, dokonano zwrotu na kwotę 108 277,41 zł,
-- 3 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w Nowej Soli wpłynął 1 wniosek na 4 osoby, nie rozpatrzono jeszcze wniosku,
w Brzegu wpłynęły 43 wnioski na 353 osoby, rozpatrzono 32 wnioski, wszystkie
pozytywnie, podpisano 30 umów na 259 osób, dokonano zwrotu za 258 osób w kwocie
2 487 441,69 zł,
w Krapkowicach wpłynęły 2 wnioski na 13 osób, rozpatrzono 2 wnioski, podpisano
2 umowy obejmujące 13 osób, dokonano zwrotu za 13 osób w kwocie 74 439,37 zł,
w Nysie wpłynęło 150 wniosków na 4 494 osoby, rozpatrzono 118 wniosków, w tym 111
pozytywnie, podpisano 111 umów na 3 131 osób, dokonano zwrotu za 3 131 osób
w kwocie 36 092 479,43 zł,
w Prudniku wpłynęły 3 wnioski na 218 osób, rozpatrzono pozytywnie 3 wnioski,
podpisano 1 umowę na 96 osób, dokonano zwrotu za 94 osoby, w kwocie 482 724,11 zł,
w Cieszynie wpłynęły 4 wnioski na 89 osób, rozpatrzono 3 wnioski, wszystkie
pozytywnie, podpisano 3 umowy na 54 osoby, dokonano zwrotu za 53 osoby w kwocie
302 381,79 zł,
w Pszczynie wpłynął 1 wniosek na 14 osób, rozpatrzono 1 wniosek, podpisano
1 umowę na 14 osób, dokonano zwrotu za 14 osób w kwocie 244 343,31 zł,
w Raciborzu wpłynęły 2 wnioski na 49 osób, 2 wnioski rozpatrzone, 2 umowy podpisane
na 49 osób, dokonano zwrotu za 49 osób w kwocie 701 377,21 zł.
Ponadto, pracodawcy złożyli 14 wniosków o umorzenie środków przyznanych na refundację
19 miejsc wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy (art. 18 ust. 1 ustawy) - PUP
w Kłodzku (4 wnioski na 7 miejsc), PUP w Nysie (8 wniosków na 10 miejsc), PUP Jelenia Góra
(1 wniosek na 1 miejsce – m. Jelenia Góra), PUP w Prudniku (1 wniosek na 1 miejsce).
Umorzono środki za 1 miejsce pracy, w kwocie 24 940,81 zł w Jeleniej Górze, na 1 miejsce
pracy w Prudniku na kwotę 4 487,50 zł oraz w Kłodzku na 3 miejsca pracy w kwocie 57
556,78 zł.
Do PUP w Kłodzku wpłynął 1 wniosek o umorzenie bezrobotnemu środków przyznanych na
podjęcie działalności gospodarczej (art. 18 ust. 2 ustawy), środków jeszcze nie umorzono.
Złożono 5 wniosków o przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości zasiłku
dla bezrobotnych (art. 19 ust. 1 ustawy). Łącznie przyznano 4 świadczenia i wypłacono
4 376,60 zł, z czego:
do PUP w Bielsko-Białej wpłynęły 3 wnioski, przyznano 2 świadczenia i dokonano
wypłaty 1 052,60 zł,
do PUP w Jeleniej Górze wpłynęły 2 wnioski (1 w powiecie karkonoskim i 1 w powiecie
m. Jelenia Góra), przyznano 2 świadczenia i łącznie wypłacono 3 324 zł.
W 19 powiatach złożono w sumie 126 wniosków o przyznanie prawa do zasiłku dla
bezrobotnych (art. 19 ust. 4 ustawy). 125 osobom przedłużono zasiłek (w powiatach
karkonoskim, m. Jelenia Góra, kamiennogórskim, kłodzkim, lubańskim, lwóweckim,
m. Wałbrzych, wrocławskim, ząbkowickim, żagańskim, brzeskim, kędzierzyńsko-kozielskim,
krapkowickim, nyskim, prudnickim, cieszyńskim, bielskim, m. Bielsko-Biała, zaś
w wałbrzyskim jeszcze nie wydano decyzji). Na ten cel wypłacono dotąd 204 883,05 zł.
Należy też zaznaczyć, że w zakresie Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
dostępne są dwa instrumenty kierowane do przedsiębiorców i pracowników
poszkodowanych w wyniku powodzi.
Instrument pierwszy przewidziano art. 23 ustawy, dotyczącym możliwości udzielenia
nieoprocentowanej pożyczki z FGŚP pracodawcom, którzy na skutek powodzi czasowo
zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej lub istotnie ograniczyli jej prowadzenie
i nie mają środków na wypłatę pracownikom wynagrodzenia przysługującego z tytułu
określonego w artykule. Na ten cel w planie finansowym FGŚP na 2024 r. zabezpieczono
-- 4 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kwotę 200 mln zł. Na 31 grudnia 2024 r. żaden WUP nie zawnioskował do MRPiPS
o przekazanie środków w tym zakresie. Z prowadzonego na bieżąco monitoringu wynika, że
żaden z przedsiębiorców nie złożył wniosku do WUP o pożyczkę (podmioty wyrażające
zainteresowanie pożyczkami ostatecznie decydowały się na skorzystanie z instrumentu
wskazanego w art. 21 ustawy – zwrot kosztów wynagrodzeń, finansowanego ze środków
Funduszu Pracy).
Do poszkodowanych pracowników kierowany jest Instrument drugi, wprowadzony art. 7a
ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw, która obowiązuje
od 5 października 2024 r. Za jego sprawą pracownikom przysługuje zwolnienie od pracy
w wymiarze do 20 dni, przyznawane w celu usuwania skutków powodzi, które dotyczy
bezpośrednio ich mienia lub mienia osoby spokrewnionej bądź niespokrewnionej,
pozostającej z nimi w faktycznym związku, wspólnie zamieszkującej i gospodarującej.
W okresie tego zwolnienia od pracy, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia,
obliczonego według zasad obowiązujących przy wyliczaniu wynagrodzenia za czas urlopu
wypoczynkowego. Pracodawcy mogą wnioskować o zwrot kosztów poniesionych w związku
z wypłacaniem pracownikom wynagrodzeń oraz składek na ubezpieczenia społeczne
pracowników, za okres zwolnienia (łącznie, na jednego pracownika, do wysokości
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej z poprzedniego
kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie
przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Na ten cel,
w planie finansowym FGŚP na 2024 r., zabezpieczono kwotę 129 mln zł. Według stanu na 31
grudnia 2024 r., do WUP-ów wpłynęły 53 wnioski na kwotę 326 222,66 zł. Wpływ wniosków
do poszczególnych placówek przedstawia się następująco:
WUP w Wałbrzychu – 42 wnioski na kwotę 276 031,01 zł,
WUP w Zielonej Górze – 1 wniosek na kwotę 3 914,45 zł,
WUP w Warszawie – 1 wniosek na kwotę 8 161,62 zł,
WUP w Opolu – 5 wniosków na kwotę 17 243,73 zł,
WUP w Katowicach – 4 wnioski na kwotę 20 871,85 zł.
W ramach realizacji rozpatrzonych w WUP-ach wniosków i złożonych przez WUP-y do
MRPiPS zapotrzebowań na środki, wg stanu na 31 grudnia 2024 r. do WUP-ów przekazano
środki na kwotę ogółem 70 434,71 zł. Wpływ wniosków do poszczególnych placówek
przedstawia się następująco:
WUP w Opolu – 4 wnioski na kwotę 12 259,46 zł,
WUP w Wałbrzychu – 3 wnioski na kwotę 49 276,53 zł,
WUP w Opolu – 1 wniosek na kwotę 4 984,27,
WUP w Zielonej Górze – 1 wniosek na kwotę 3 914,45 zł.
W celu umożliwienia realizacji zadań, o których mowa powyżej, w planie finansowym
Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na rok 2025 zabezpieczono środki
w kwocie 1 mln zł.
W 2025 r., w ramach złożonych przez WUP-y do MRPiPS zapotrzebowań na środki na
realizację ww. świadczeń, wg stanu na 30 stycznia 2025 r., do WUP-ów przekazano środki
w łącznej kwocie 114 518,94 zł. Do WUP w Wałbrzychu wpłynęły 24 wnioski na kwotę
106 357,32 zł, zaś do WUP w Warszawie – 1 wniosek na kwotę 8 161,62 zł.
Ponadto informuję, że zgodnie z art. 36 ustawy uruchomiony został pomocowy instrument
przeciwdziałania skutkom powodzi, jakim jest odroczenie terminu płatności składek na
ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz innych składek, do poboru których
jest obowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Odroczenie płatności do 15 września
2025 r. dotyczy składek za okres od 1 sierpnia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. Zgodnie
-- 5 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
z informacjami przekazanymi przez ZUS, płatnicy składek ubiegający się o odroczenie
terminu płatności składek składają oświadczenie na specjalnie przygotowanym formularzu.
Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące zakresu i sposobu ubiegania się o ulgę dostępne są na
stronie ZUS pod adresem:
https://www.zus.pl/-/zus-przedsi%C4%99biorcy-dotkni%C4%99ci-powodzi%C4%85-
mog%C4%85-op%C5%82aci%C4%87-sk%C5%82adki-w-p%C3%B3%C5%BAniejszym-
terminie?redirect=%2Fo-zus%2Faktualnosci.
Należy wyraźnie podkreślić, że nowy termin płatności składek za okres od sierpnia do
grudnia 2024 r., wyznaczony na 15 września 2025 r. (o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy
oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wykazu gmin,
w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi) -
dotyczy wszystkich płatników, poszkodowanych w wyniku powodzi, czyli wszystkich
„Poszkodowanych”. Poszkodowany to, zgodnie z definicja ustawową, osoba fizyczna, osoba
prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która na skutek
powodzi doznała szkód majątkowych lub utraciła, chociażby czasowo, możliwość
korzystania z nieruchomości lub lokalu, którą lub który posiada.
Należy też wspomnieć, że na mocy art. 8 ust. 5 ustawy, pracodawca może powierzyć
pracownikowi wykonywanie pracy innego rodzaju niż wynikająca z nawiązanego stosunku
pracy, jeżeli jest to konieczne w związku z usuwaniem skutków powodzi u tego pracodawcy.
Zgodnie z art. 8d ust. 2 ustawy powodziowej, zgoda pracownika zamieszkującego na terenie
dotkniętym powodzią na zatrudnienie w godzinach nadliczbowych, a także delegowanie
poza stałe miejsce pracy, co do zasady, nie jest wymagana w przypadku konieczności
prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia
lub środowiska albo usunięcia awarii.
Ustawa przewiduje też wstrzymanie wykonywania niektórych obowiązków wynikających
z przepisów Kodeksu pracy, dotyczących np. okresowych badań lekarskich w odniesieniu do
pracowników zamieszkałych na terenie dotkniętym powodzią (por. art. 8e ust.1 i następne
ww. ustawy). Co więcej, w przypadku pracowników zamieszkałych na tych terenach, ustawa
dopuszcza przeprowadzanie szkoleń wstępnych w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy
w całości za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, z wyjątkiem instruktażu
stanowiskowego:
pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym;
pracownika zatrudnianego na stanowisku, na którym występuje narażenie na działanie
czynników niebezpiecznych;
pracownika przenoszonego na stanowiska, o których mowa powyżej;
ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu oraz studenta odbywającego praktykę
studencką- co wynika wprost z art. 8f ust.1 ustawy.
W przypadku upłynięcia kadencji rady pracowników lub społecznego inspektora pracy,
powołanych u pracodawców działających na terenie obszaru dotkniętego powodzią, i braku
warunków do przeprowadzenia wyborów rady pracowników lub społecznego inspektora
pracy, kadencja rady pracowników lub społecznego inspektora pracy ulega stosownemu
przedłużeniu, do czasu przeprowadzenia wyborów na nową kadencję, jednak nie dłużej niż
do 30 dnia, liczonego od dnia zakończenia okresu stosowania szczególnych rozwiązań
w przypadku wystąpienia powodzi. Powyższy przepis stosuje się odpowiednio do kadencji
organów statutowych związku zawodowego, związku lub organizacji przedsiębiorców,
związków pracodawców, ich federacji i konfederacji (art. 8g ustawy).
Istotną kwestią jest także wydłużenie okresu przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy,
o którym mowa w art. 291 § 1 Kodeksu pracy (art. 8h ust. 3 ustawy).
-- 6 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W okresie stosowania szczególnych rozwiązań mających na celu usuwanie skutków powodzi,
zakaz handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem, a także powierzania
pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania
czynności związanych z handlem, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r.
o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz.U. z 2024 r. poz. 449),
nie obowiązuje w niedziele, w zakresie wykonywania czynności związanych z handlem,
polegających na rozładowywaniu, przyjmowaniu i ekspozycji towarów pierwszej potrzeby,
oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania takich czynności.
Powyższe zwolnienie z zakazu nie obowiązuje w niedziele, w które przypada święto (art. 8j
ustawy).
Art. 10 ustawy zapewnia ponadto pracodawcom pewną swobodę w dysponowaniu
zakładowym funduszem świadczeń socjalnych – środki z tego funduszu mogą być
przeznaczone na cele związane z pomocą dla poszkodowanych zatrudnionych u pracodawcy,
który utworzył fundusz, a także dla poszkodowanych zatrudnionych u innego pracodawcy
w okresie stosowania szczególnych rozwiązań związanych z usuwaniem skutków powodzi.
Od 18 września 2024 r. w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej działa infolinia
dla poszkodowanych przez powódź - czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00 –
15.00, gdzie udzielane są informacje zarówno pracownikom, jak i pracodawcom - także
z zakresu prawa pracy.
Dodatkowo informuję, że w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027, Fundacja Fundusz Współpracy realizuje projekt „Premia
społeczna”. W pierwszym kwartale 2025 r., w ramach ww. projektu, zorganizowany zostanie
dodatkowy nabór wniosków o przyznanie grantu, zastrzeżony dla gmin i powiatów, które
ucierpiały wskutek powodzi, wskazanych w wykazach gmin poszkodowanych. Alokacja
w tym naborze wynosić będzie 30 000 000 zł.
Premia społeczna to grant przyznany lokalnej jednostce samorządu terytorialnego (gminie
lub powiatowi) na pokrycie części kosztów realizacji usługi społecznej, którą jst zleciła lub
planuje zlecić podmiotom ekonomii społecznej (PES). Mogą to być np. stowarzyszenia lub
fundacje, mające status przedsiębiorstwa społecznego, o ile prowadzą działalność
gospodarczą. Gminy i powiaty mogą uzyskać grant pokrywający do 60 % kosztów realizacji
usługi społecznej zleconej PES. Udział grantu w kosztach tej usługi może być zwiększony
z zastrzeżeniem, że łączny udział grantu w kosztach realizacji usługi społecznej zleconej PES
nie może być wyższy niż 95%.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 7 of 7 --