Interpelacja w sprawie nieczynnych studni na terenach powodziowych oraz zniszczonej przez powódź sieci wodno-kanalizacyjnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6212
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie nieczynnych studni na terenach powodziowych oraz zniszczonej przez powódź sieci wodno-kanalizacyjnej
Zgłaszający: Maria Koc
Data wpływu: 14-11-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Pół tysiąca studni na terenach, które doświadczyły powodzi we wrześniu 2024 roku, pozostaje nieczynnych. Najwięcej nieczynnych studni jest na Opolszczyźnie. Tam wodę pitną butelkowaną albo w beczkowozach na bieżąco władze gmin muszą dostarczać do gospodarstw, w których jedynym źródłem wody pitnej była właśnie przydomowa studnia. Jak szacują samorządy, oczyszczenie i uruchomienie wszystkich zalanych w czasie powodzi studni może potrwać do wiosny. Za dostawy wody odpowiada gmina, jednak skala problemu jest duża, a gminy na terenach zalanych borykają się z wieloma problemami.
Proszę Pana Ministra o informacje:
Czy rząd monitoruje sprawę dostępu powodzian do czystej wody, czy udziela samorządom wsparcia w tym zakresie?
Jednocześnie proszę o informację, ile kilometrów sieci wodociągowej i kanalizacyjnej zostało zalanych na terenach powodziowych, ile stacji uzdatniania wody oraz ile oczyszczalni ścieków zostało zniszczonych przez powódź?
Na jakim etapie jest przywracanie tej infrastruktury do użytku?
Z poważaniem Maria Koc
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Tomasz Szymański
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14299 znaków02‐591 Warszawa, Polska
BMP.0713.2.61.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 6212 Pani Poseł Marii Koc
w sprawie nieczynnych studni na terenach powodziowych oraz zniszczonej przez powódź
sieci wodno‐kanalizacyjnej, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Jednostki samorządu terytorialnego na usuwanie zniszczeń w infrastrukturze technicznej
powstałych na skutek anomalii pogodowych mogą ubiegać się
o dofinansowanie z rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie
i usuwanie skutków klęsk żywiołowych.
Dotychczas z ww. rezerwy celowej na remont lub odbudowę komunalnej infrastruktury
technicznej (w tym sieci wodociągowo‐kanalizacyjnej), zniszczonej
w trakcie powodzi, jaka miała miejsce we wrześniu 2024 r. wyasygnowano kwotę na 2024
r. w wysokości 29 367 323,40 zł.
Szczegółowe informacje na temat możliwości pozyskania środków finansowych
na ww. pomoc zostały zawarte w podpisanych 10 października 2024 r. Wytycznych w
sprawie szacowania strat oraz zasad i trybu udzielania jednostkom sektora finansów
publicznych dotacji celowych z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych
związanych z remontem, przebudową i odbudową obiektów budowlanych zniszczonych
lub uszkodzonych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku i przywróceniem ich
funkcjonalności.
Wyżej wymieniony dokument znajduje się na stronie internetowej Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji w zakładce Co Robimy – Usuwanie skutków klęsk
żywiołowych.
Poniżej przedstawiam informacje przekazane z urzędów wojewódzkich 1 dotyczące
nieczynnych studni na terenach powodziowych oraz zniszczonej przez powódź sieci
wodno‐kanalizacyjnej.
Dolnośląski Urząd Wojewódzki
Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (DPWIS) we Wrocławiu, w
związku z wystąpieniem we wrześniu 2024 r. powodzi, w wyniku której doszło m.in. do
zniszczeń w infrastrukturze wodociągowej i kanalizacyjnej, w tym zalania/podtopienia
indywidualnych studni przydomowych, współpracuje
1 dane według stanu na 29 listopada 2024 r.
-- 1 of 6 --
Strona 2 z 6 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
z Głównym Inspektorem Sanitarnym, Wojewodą Dolnośląskim oraz Państwowymi
Powiatowymi Inspektorami Sanitarnymi (PPIS) na terenie województwa dolnośląskiego.
Powyższa współpraca obejmuje zarówno kwestie działań jakie zostały podjęte w trakcie
powodzi, jak i zadania planowane w terminach późniejszych wynikające z ekspozycji
popowodziowej. Problemy związane
ze skutkami powodzi są szczegółowo omawiane w trakcie posiedzeń Wojewódzkiego
Zespołu Zarządzania Kryzysowego.
W ramach analizy i oceny sytuacji popowodziowej w obszarze dostępu do wody
do spożycia, która spełnia wymagania sanitarne, DPWIS we Wrocławiu
od początku powodzi sporządza meldunki sytuacyjne oraz sprawozdania tabelaryczne
dotyczące sposobu zaopatrzenia w wodę na terenie powiatów dotkniętych powodzią oraz
przekazuje do Głównego Inspektoratu Sanitarnego
i Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego opis aktualnej sytuacji popowodziowej
w zakresie nadzoru nad jakością wody, w tym również nad infrastrukturą wodociągową, a
także rodzaje czynności podejmowanych na poziomie poszczególnych powiatów.
Przedmiotowe informacje dotyczyły również sposobu zaopatrzenia mieszkańców w wodę
do spożycia 2
.
Od 13 września 2024 r. DPWIS we Wrocławiu oraz państwowi powiatowi inspektorzy
sanitarni prowadzili stały monitoring nad obiektami infrastruktury wodociągowej, w tym
ujęciami wody do spożycia, w celu zapewnienia bezpieczeństwa sanitarnego wody i
żywności. Weryfikacji podlegały zakłady pracy, w których mogło dojść do zalania.
W województwie dolnośląskim rozpoczęto również pobory oraz badania fizykochemiczne
i mikrobiologiczne wody do spożycia, w tym na terenach powiatów: kłodzkiego,
karkonoskiego, dzierżoniowskiego, wałbrzyskiego, lubańskiego, lwóweckiego,
świdnickiego, wrocławskiego, ząbkowickiego, złotoryjskiego. Na bieżąco trwa analiza
dostępności mieszkańców województwa dolnośląskiego do wody do spożycia,
spełniającej wymagania sanitarne oraz możliwość zapewnienia w uzasadnionych
przypadkach dostępności do wody konfekcjonowanej lub dostarczanej cysternami.
W związku z możliwością wystąpienia chorób wodozależnych stale jest monitorowana
sytuacja epidemiologiczna m.in. w zakresie nadzoru nad nosicielami duru i paradurów.
Na stronach internetowych organów inspekcji sanitarnej oraz jednostek samorządu
terytorialnego z województwa dolnośląskiego były rozpowszechniane komunikaty m.in.
na temat jakości wody do spożycia oraz innych wytycznych dotyczących zachowania
zdrowia i życia ludzi.
Łącznie zalanych lub uszkodzonych zostało 55 064 km sieci wodociągowych.
W powiecie lwóweckim została uszkodzona sieć wodociągowa na długości 50 m, powyższy
odcinek w trybie pilnym został naprawiony. Na terenie powiatu bolesławieckiego zostało
zerwane 150‐200 m wodociągu w miejscowości Kraszowice – wodociąg został
2 np. wodę butelkowaną, z cystern, z innego wodociągu/ujęcia
-- 2 of 6 --
Strona 3 z 6 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
odbudowany, na terenie powiatu wałbrzyskiego została zalana sieć wodociągowa o
długości 5,5 km – sieć przywrócono do użytku. Na terenie powiatu lubińskiego w Mieście
i Gminie Ścinawa zostało zalanych
0,814 km sieci wodociągowej – obecnie sieć funkcjonuje prawidłowo. W powiecie
kłodzkim w Gminie Kłodzko woda uszkodziła 25 km sieci wodociągowych,
w Gminie Lądek‐Zdrój 4 km sieci, w Gminie Stronie Śląskie około 4 km sieci
wodociągowych. Trwa budowa obejść rurociągów wodociągowych w Lądku‐Zdroju przy
moście w kierunku Złotego Stoku oraz przy ul. Kościuszki. Trwają również prace w
miejscowości Stójków przy budowie nowej sieci wodociągowej – zakończenie robót jest
planowane w grudniu 2024 r. W gminie Stronie Śląskie infrastruktura została przywrócona
do funkcjonowania.
W trakcie powodzi zostały zalane i zniszczone 4 stacje uzdatniania wody
w powiecie kłodzkim. Stacje w Krosnowicach (Krosnowice I i II) oraz stacja Lech
w Ołdrzychowicach Kłodzkich działają w trybie awaryjnym, natomiast stacja
w Jaszkowej działa w trybie normalnym.
W powiecie dzierżoniowskim stacje uzdatniania wody, które w związku z powodzią
wykazały niewłaściwą jakość wody do spożycia, wznowiły działanie, za wyjątkiem stacji w
Lubachowie, w której nadal trwają prace, mające na celu przywrócenie prawidłowej
jakości wody.
W powiecie jeleniogórskim podczas powodzi ucierpiało 12 ujęć powierzchniowych
górskich (zasypane rumoszem skalnym), które zostały już oczyszczone.
W powiecie ząbkowickim – wodociąg Złoty Stok – dwa ujęcia wody podziemnej
drenażowej działają, niemniej trwają prace związane z występowaniem uszkodzeń
drenażu i rurociągów przesyłowych w terenach leśnych (np. poprzez podmycie gruntu i
odkrycie rur). Natomiast ujęcie powierzchniowe jest wyłączone z powodu uszkodzeń
infrastruktury oraz braków wody w cieku wodnym. W przypadku wodociągu Ziębice z
trzech studni użytkowanych dla wodociągu aktualnie działają dwie studnie. Trzecia
studnia jest przygotowywana do ponownego uruchomienia, trwają prace polegające na
dezynfekcji, wypompowywaniu oraz badaniu wody surowej. Zostały również zalane
studnie Wodociągu Kamieniec Ząbkowicki położone wzdłuż Nysy Kłodzkiej – ujęcie zostało
tymczasowo wyłączone. Obecnie wykorzystywane jest ujęcie w Czerwieńczycach (powiat
kłodzki). Wykonano czynności, mające na celu przywrócenie do eksploatacji studni
zespołu nr 1 i 2 ujęcia wody w Kamieńcu Ząbkowickim (płukanie, dezynfekcja, badania
wody), uzyskano zgodę PPIS w Ząbkowicach Śląskich na ponowne uruchomienie.
Ponadto, na terenie województwa dolnośląskiego doszło do zalania/podtopienia
indywidualnych studni przydomowych zlokalizowanych na terenie 13 powiatów 3
. W
ramach prowadzonych działań, do 26 listopada 2024 r., zgłoszono potrzebę przebadania
3 bolesławieckiego, dzierżoniowskiego, karkonoskiego, kamiennogórskiego, kłodzkiego, legnickiego,
lubańskiego, lwóweckiego, oławskiego, świdnickiego, wałbrzyskiego, ząbkowickiego, złotoryjskiego
-- 3 of 6 --
Strona 4 z 6 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
1062 ww. studni. Lista studni do badania jest na bieżąco uzupełniana przez jednostki
samorządowe. Do 26 listopada 2024 r. pobrano i zbadano wodę
z 774 studni, których zdezynfekowanie i przygotowanie do poborów wody potwierdziły
jednostki samorządowe. Część studni była oczyszczana
i dezynfekowana dwukrotnie. W większości przypadków procesy oczyszczania studni były
prowadzone/nadzorowane przez właściwe miejscowo urzędy miast
i gmin. Prace, mające na celu uzyskanie właściwego stanu sanitarno‐technicznego studni
realizowały wyspecjalizowane jednostki, m.in.: Państwowej Straży Pożarnej, Wojsk
Obrony Terytorialnej czy też innych podmiotów uprawnionych
do podejmowania ww. procedur.
W ramach współpracy, organy PIS wymieniały się z jednostkami samorządowymi
informacjami w zakresie sposobów prowadzenia skutecznego czyszczenia
i dezynfekcji studni. Otrzymane wyniki badań wykazały, że woda z 597 studni nie spełniała
wymagań sanitarnych (głównie w zakresie mikrobiologicznym).
W rozbiciu na poszczególne powiaty, w odniesieniu do kryterium „jakość wody spełnia
wymagania/nie spełnia wymagań” wskazanego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia
7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznczonej do spożycia przez ludzi 4, otrzymano
następujące wyniki w powiatach: dzierżoniowskim (3/35), karkonoskim (35/48),
kamiennogórskim (1/3), kłodzkim (107/315), legnickim (1/3), lubańskim (0/23),
lwóweckim (12/95), oławskim (0/1), świdnickim (0/22), wałbrzyskim (4/23), ząbkowickim
(2/6), złotoryjskim (12/23). Analizując powyższe wyniki badań należy stwierdzić, że 77%
zbadanych studni posiada wodę niezgodną z wymaganiami sanitarnymi.
Wszyscy mieszkańcy zalanych terenów, pozbawieni dostępu do wody do spożycia,
spełniającej wymagania sanitarne w wyniku zalania studni bądź sieci wodociągowej, są
zaopatrywani przez gminy w wodę butelkowaną lub wodę z beczkowozów.
Lubuski Urząd Wojewódzki
W województwie lubuskim, zgodnie z danymi przekazanymi przez jednostki samorządu
terytorialnego, w powodzi we wrześniu 2024 r. zostało uszkodzonych 410 m sieci
wodociągowej. Dodatkowo, odbudowy wymaga jeden z elementów oczyszczalni ścieków
w Bytomiu Odrzańskim, której praca nie została zatrzymana, a zasadniczą część odbudowy
elementu zaplanowano na 2025 r.
Jednostki samorządu terytorialnego z obszaru województwa lubuskiego nie zgłosiły
pilnych prac remontowo‐budowlanych związanych z dostawami wody pitnej dla
mieszkańców.
Jednocześnie Lubuski Urząd Wojewódzki poinformował, że w raportach struktur
zarządzania kryzysowego nie pojawiają się informacje o dostarczaniu mieszkańcom wody
za pomocą beczkowozów w związku ze zniszczoną przez powódź infrastrukturą
wodociągową.
4 Dz. U. poz. 2294, z późn. zm.
-- 4 of 6 --
Strona 5 z 6 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
Opolski Urząd Wojewódzki
Opolski Urząd Wojewódzki przekazał, że wszystkie wodociągi na obszarze województwa
pracują bez zakłóceń. Łącznie zostało uszkodzonych 3 847 m2 sieci kanalizacyjnych i 15
318 m2 sieci wodociągowych. Nadzór nad jakością wody do celów spożywczych, w oparciu
o rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia
przez ludzi sprawuje Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, który
poinformował, że najtrudniejsza sytuacja wystąpiła w powiecie nyskim, głubczyckim i
prudnickim, w których doszło
do zalania ujęć:
2 w powiecie nyskim (ujęcia powierzchniowe);
2 w powiecie prudnickim;
5 w powiecie głubczyckim
oraz przerwania sieci dystrybucyjnych wody pitnej, a także przerw w dostawach prądu.
Zarówno w trakcie powodzi, jak i prowadzonych działań naprawczych przez
administratorów wodociągów mieszkańcy mieli zapewnione alternatywne źródła wody
pitnej (beczkowozy, woda butelkowana) oraz gdy była taka możliwość techniczna, woda
była dostarczana z innego wodociągu siecią wodociągową.
Nadal jest monitorowana woda pochodząca ze studni przydomowych, które stanowią
jedyne źródło zaopatrzenia w wodę do spożycia. Monitoringiem objęto łącznie 83 studnie
w następujących powiatach:
głubczyckim – 8 studni;
nyskim – 64 studnie (w tym 13 studni pozostaje bez monitoringu ‐ podjęto decyzję o
podłączeniu do wodociągu bądź odmówiono wpuszczenia na posesję);
opolskim – 7 studni;
prudnickim – 4 studnie (2 studnie bez monitoringu – właściciele posesji nie podjęli
kontaktu z Powiatową Stacją Sanitarno‐Epidemiologiczną w Prudniku).
Według stanu na 26 listopada 2024 r. została przebadana woda z 74 studni , w tym
stwierdzono, że w:
12 studniach woda jest zdatna do spożycia;
3 studniach woda jest zdatna do spożycia po przegotowaniu;
59 studniach woda jest niezdatna do spożycia.
Ponadto, Opolski Urząd Wojewódzki przekazał, że w trakcie powodzi we wrześniu 2024 r.
zakłócenia w pracy, wskutek zalania lub uszkodzenia, wystąpiły
w 13 oczyszczalniach ścieków. Na 25 listopada 2024 r. Mechaniczno‐biologiczna
oczyszczalnia ścieków w Paczkowie nie pracuje, trzy oczyszczalnie w: Głogówku, Lewinie
Brzeskim i Tułowicach pracują w trybie awaryjnym. W odniesieniu
do oczyszczalni ścieków w Paczkowie trwa proces pozyskiwania z zasobów Rządowej
Agencji Rezerw Strategicznych instalacji do ozonowania ścieków.
Śląski Urząd Wojewódzki
-- 5 of 6 --
Strona 6 z 6 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
Do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach nie wpłynęły zgłoszenia
z jednostek samorządu terytorialnego dotyczące konieczności wsparcia powodzian w
zakresie dostępu do wody pitnej. Na terenie województwa śląskiego obecnie nie
występują usterki w sieci kanalizacyjnej, które byłyby uciążliwe dla mieszkańców.
Niemniej w wyniku powodzi, jaka miała miejsce we wrześniu 2024 r., uszkodzeniu uległo:
62,062 km kanalizacji;
2,010 km wodociągów;
16 stacji uzdatniania wody;
38 oczyszczalni.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Otrzymuje:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
-- 6 of 6 --