Interpelacja w sprawie trucizn przeznaczonych do zwalczania gryzoni
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6202
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie trucizn przeznaczonych do zwalczania gryzoni
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 14-11-2024
Gdańsk, dnia 13 listopada 2024 r.
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnich dniach do mediów trafiły informacje o przypadkach zgonów wśród dzieci, najprawdopodobniej związanych z działaniem trucizn do zwalczania gryzoni. Taka sytuacja miała miejsce w województwach wielkopolskim, lubelskim oraz warmińsko-mazurskim. Wedle przekazów medialnych jeden ze środków na gryzonie pod wpływem wilgoci uwalnia trujący gaz mogący stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, w szczególności dla dzieci.
Szczury są gryzoniami, które mogą przenosić liczne choroby groźne dla ludzi, takie jak leptospiroza, salmonelloza czy hantawirus. Ich obecność w budynkach może prowadzić do zniszczeń strukturalnych, ponieważ gryzą przewody elektryczne i materiały budowlane, co zwiększa ryzyko pożaru oraz koszty napraw. Dodatkowo szczury szybko się rozmnażają, co sprawia, że ich populacja może wymknąć się spod kontroli, jeśli nie zostanie podjęta odpowiednia deratyzacja.
Powyższe zdarzenia skłaniają do podjęcia działań zmierzających do uregulowania dostępu do profesjonalnych środków do zwalczania m.in. gryzoni.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na pytania:
Czy istnieją plany zaostrzenia dostępu do środków służących do zwalczania gryzoni?
Jeżeli tak, to w jaki sposób miałby być uregulowany dostęp do wyżej wymienionych środków?
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4347 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 06 grudnia 2024 r.
Znak sprawy: DHR.kor.058.6.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 6202 „w sprawie trucizn przeznaczonych do zwalczania gryzoni”
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6202 posła na Sejm RP Pana Jarosława Wałęsy
„w sprawie trucizn przeznaczonych do zwalczania gryzoni”, przedstawiam następujące
wyjaśnienia.
Wspomniana w treści interpelacji substancja to fosforek glinu – substancja czynna
środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych służących do
fumigacji, czyli metody zwalczania szkodników polegającej na wypełnieniu zamkniętej
przestrzeni toksycznym gazem.
Fosforek glinu (a także magnezu) pod wpływem wilgoci uwalnia fosforowodór (PH3) –
bezbarwny, bardzo toksyczny gaz o zapachu przypominającym gnijącą rybę lub czosnek.
Działanie toksyczne PH3 na skutek narażenia inhalacyjnego pojawia się często przy
stężeniu gazu poniżej poziomu pozwalającego na detekcję zapachu. Do zatrucia może
również dochodzić na skutek spożycia.
Środki ochrony roślin zawierające ww. substancje zarejestrowane są w Polsce jako
preparaty zwalczające następujące szkodniki: strąkowiec grochowy, wołek zbożowy,
omacnica spichrzanka, mklik, wołek ryżowy, spichrzel surynamski, rozpłaszczyk rdzawy,
trojszyk gryzący, trojszyk ulec, karczownik ziemnowodny, kret. Zatem zgodnie
-- 1 of 3 --
z przeznaczeniem opisanym w etykiecie tych środków ochrony roślin nie powinny one
być używane do zwalczania szczurów.
Należy także podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi regulacjami ww. środki ochrony
roślin mogą być kupowane oraz stosowane wyłącznie przez osoby, które ukończyły
szkolenie w zakresie wykonywania zabiegów fumigacji (z zastrzeżeniem określonych
w ustawie z dnia 8 marca 20143 r. o środkach ochrony roślin wyłączeń).
Ponadto, środki ochrony roślin muszą być bezwzględnie stosowane zgodnie z zapisami
etykiety – obligują do tego użytkownika przepisy prawa.
W związku z doniesieniami o zatruciach, w tym śmiertelnych, związanych z niewłaściwie
stosowanymi środkami ochrony roślin, resort rolnictwa niezwłocznie podjął działania
celem ochrony zdrowia i życia obywateli.
Przede wszystkim podjęto działania celem bezwzględnego egzekwowania obecnych
regulacji prawnych. W ich wyniku szczególnie niebezpieczne fumiganty zostały wycofane
ze sprzedaży internetowej przez największe platformy sprzedażowe. Zostały wzmożone
działania kontrolne oraz informacyjno-edukacyjne. O możliwości naruszenia prawa
została powiadomiona Prokuratura.
Prowadzone są także prace legislacyjne nad doprecyzowaniem i wzmocnieniem obecnych
regulacji prawnych. Po intensywnych konsultacjach z partnerami społecznymi
i branżowymi wypracowywane zostały przepisy, których wejście w życie zapobiegnie
dostępowi do szczególnie niebezpiecznych środków ochrony roślin osobom
nieuprawnionym, czyli nieposiadających właściwych, wymaganych przepisami prawa
kompetencji. W ustawie z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin,
w szczególności, planowane są następujące zmiany:
wprowadzenie obowiązku dokumentowania sprzedaży szczególnie
niebezpiecznych środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji fakturą,
dystrybutor będzie miał obowiązek prowadzić ewidencję osób, które nabywają
szczególnie niebezpieczne środki ochrony roślin przeznaczone do fumigacji,
środki przeznaczone do fumigacji, zawierające substancje czynne, które mogą
stwarzać szczególne zagrożenie dla zdrowia człowieka lub środowiska, nie będą
-- 2 of 3 --
mogły być sprzedawane poprzez zawarcie umowy na odległość, czyli np.
internetowo,
środki ochrony roślin przeznaczone dla użytkowników profesjonalnych nie będą
mogły być dostarczane do skrzynek pocztowych, automatów do pocztowej
obsługi klientów oraz pomieszczeń, w których prowadzona jest sprzedaż
żywności i pasz.
Opisane zmiany przyczynią się do zablokowania dostępu do najbardziej niebezpiecznych
środków ochrony roślin osobom nieprzygotowanym do ich stosowania, co zapobiegnie
przypadkowym zatruciom np. podczas transportu preparatów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --