Interpelacja w sprawie różnicy kwoty świadczenia emerytalnego między kobietami, które pracowały i wychowywały dzieci oraz kobietami, które podjęły się tylko zajęcia wychowywania dzieci
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6178
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie różnicy kwoty świadczenia emerytalnego między kobietami, które pracowały i wychowywały dzieci oraz kobietami, które podjęły się tylko zajęcia wychowywania dzieci
Zgłaszający: Andrzej Grzyb
Data wpływu: 13-11-2024
Do mojego biura poselskiego zgłosiły się kobiety zaniepokojone faktem, że różnica w wysokości świadczeń emerytalnych między kobietami, które łączyły obowiązki zawodowe z wychowywaniem dzieci, a tymi, które zdecydowały się na pełne poświęcenie wychowaniu potomstwa, jest stosunkowo niewielka.
Praca zawodowa w połączeniu z wychowywaniem dzieci wiąże się z licznymi wyzwaniami i wyrzeczeniami, zarówno fizycznymi, jak i emocjonalnymi. Dla wielu matek oznacza to m.in. ograniczenie ścieżki rozwoju zawodowego, możliwości awansu, a nawet wpływa na pogorszenie kondycji zdrowotnej z powodu dodatkowych obciążeń. Często także zmuszone są korzystać z elastycznych form zatrudnienia, co ogranicza ich potencjalne dochody i wysokość odprowadzanych składek na ubezpieczenie społeczne.
Obecny system emerytalny sprawia, że kobiety, które przez lata łączyły obowiązki rodzinne i zawodowe, otrzymują świadczenia niewiele wyższe od tych, które nigdy nie podjęły pracy zawodowej, a jedynie zajmowały się domem i wychowaniem dzieci. Taka sytuacja może być postrzegana jako niesprawiedliwa i zniechęcająca dla matek, które podejmują trud pogodzenia pracy zawodowej z wychowywaniem dzieci.
W związku z powyższym, zwracam się z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje podjęcie działań mających na celu wprowadzenie wyraźniejszej różnicy w wysokości świadczeń emerytalnych między matkami pracującymi a niepracującymi, tak aby bardziej odzwierciedlać trud i wkład matek pracujących zawodowo?
2. Czy rozważane są zmiany w systemie naliczania składek lub świadczeń emerytalnych, które mogłyby w większym stopniu premiować matki podejmujące zatrudnienie, a jednocześnie nie odbierać praw do emerytury matkom rezygnującym z pracy zawodowej?
3. Czy istnieje możliwość wprowadzenia dodatkowych mechanizmów wsparcia dla matek, które przez lata dzieliły swój czas między pracę zawodową a obowiązki rodzinne, co pozwoliłoby im na wyższe świadczenia emerytalne i w większym stopniu doceniło ich trud?
Z poważaniem
dr Andrzej Grzyb
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4366 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.663.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 6178 Pana Posła Andrzeja Grzyba w sprawie
różnicy kwoty świadczenia emerytalnego między kobietami, które pracowały
i wychowywały dzieci oraz kobietami, które podjęły się tylko zajęcia wychowywania dzieci,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W aktualnym, zreformowanym systemie emerytalnym wysokość emerytury jest uzależniona
od kwoty składek zewidencjowanych na indywidualnym koncie, wysokości kapitału
początkowego dla ubezpieczonych podlegających ubezpieczeniom przed 1 stycznia 1999 r.
oraz średniego dalszego trwania życia obowiązującego osoby w określonym wieku. Formuła
ta zapewnia odzwierciedlenie w wysokości świadczenia rozmiaru aktywności ekonomicznej
ubezpieczonego (czasu jej trwania, wysokości uzyskiwanych z niej przychodów). Z kolei
nabycie prawa do emerytury jest obecnie powiązane z osiągnięciem powszechnego wieku
emerytalnego, odprowadzaniem składek na ubezpieczenie emerytalne oraz – co do zasady –
z zakończeniem aktywności zawodowej przez ubezpieczonego. Oznacza to, że osoby, które
nigdy nie podlegały ubezpieczeniom społecznym, nie są uprawnione do emerytury, a takie,
które pracowały krótko lub osiągały bardzo niskie przychody z pracy, nabywają prawo do
emerytury w niewielkiej, proporcjonalnej do rozmiaru swojej aktywności ekonomicznej
wysokości. Takie rozwiązanie zapewnia odpowiednie docenienie matek łączących pracę
zawodową z pełnieniem ról rodzicielskich.
Dodatkowo, wskazać należy, że obowiązujące przepisy prawa ubezpieczeń społecznych
przewidują korzystne rozwiązania dla ubezpieczonych, które są matkami. Można tutaj
wskazać w szczególności obowiązek odprowadzania za nie składek na ubezpieczenia
społeczne, finansowanych z budżetu państwa, za okres sprawowania opieki nad dzieckiem
na urlopie wychowawczym oraz pobierania zasiłku macierzyńskiego. Rozwiązania te nie są
adresowane do matek, które nie są ubezpieczone, czyli w przeważającej większości takich,
które nie podejmują aktywności zawodowej.
Należy podkreślić, że jedynie matki ubezpieczone odprowadzają składki na ubezpieczenie
emerytalne, a w konsekwencji – nabywają prawo do emerytury. Matki, które nigdy nie
pracowały, nie nabywają prawa do emerytury, a jeśli pracowały bardzo krótko lub osiągały z
pracy niewielkie przychody, ich emerytura jest odpowiednio niższa.
Matki, które nigdy nie pracowały, a osiągnęły powszechny wiek emerytalny, mogą korzystać
z ochrony pozaubezpieczeniowej. Do takich instrumentów należy m.in. prawo do
rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego przewidzianego w ustawie z 31 stycznia 2019
r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Jest to specjalne świadczenie nieskładkowe
przysługujące w szczególności matkom, które urodziły i wychowały co najmniej czwórkę
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dzieci, a nie nabyły prawa do emerytury w wysokości co najmniej emerytury minimalnej.
Rodzicielskie świadczenie uzupełniające nie jest jednak emeryturą ani dodatkiem do
emerytury i w sensie konstrukcyjnym nie należy do systemu emerytalnego. Ma ono też
wyjątkowy charakter i jest pobierane przez relatywnie niewielką grupę świadczeniobiorców.
W tym kontekście można przyjąć, że aktualne zasady nabywania prawa do emerytury oraz
formuła jej wymiaru, a także dedykowane dla pracujących matek korzystających z uprawnień
związanych z rodzicielstwem rozwiązania związane z podleganiem ubezpieczeniom
społecznym i odprowadzaniem składek na nie, zapewniają docenienie w sferze uprawnień
emerytalnych matek łączących pracę zawodową z wychowaniem dzieci w stosunku do matek
niepracujących. Jednocześnie zapewniam, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej w sposób stały prowadzone są prace nad poszukiwaniem jak najlepszych
rozwiązań w sferze uprawnień emerytalnych ubezpieczonych, w tym w szczególności
godzących aktywność zawodową z pełnieniem ról rodzicielskich.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --