telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.55.2024.MK
Warszawa, 08 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6165, Pani Posłanki Joanny Wicha w sprawie
dostępu do podskórnej terapii skojarzonej chorych na raka piersi, Minister Zdrowia
uprzejmie informuje co następuje.
Kwestie związane z refundacją reguluje ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji
leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz
wyrobów medycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 930), dalej jako „ustawa o refundacji”.
Na podstawie przepisów art. 37 ww. ustawy Minister Zdrowia ogłasza co do zasady
raz na 3 miesiące, w drodze obwieszczenia wykazy refundowanych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych.
Zgodnie z zapisami powyżej wskazanej ustawy, objęcie refundacją produktu
leczniczego jest dokonywane w drodze decyzji administracyjnej Ministra Zdrowia
w oparciu o wniosek przedłożony przez podmiot odpowiedzialny (producenta leku,
jego przedstawiciela lub importera). Złożony wniosek jest poddawany ocenie
formalno-prawnej, a następnie konsultowana jest treść programu lekowego, jeśli
wnioskowaną kategorią dostępności jest program lekowy, następnie wniosek
przesyłany do oceny Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
(AOTMiT). Prezes AOTMiT, biorąc pod uwagę stanowisko Rady Przejrzystości,
jakość dostępnych dowodów naukowych oraz wiarygodność porównań i wyników
przeprowadzonych analiz, wydaje rekomendację w sprawie objęcia refundacją
wnioskowanego leku w danym wskazaniu. Następnie prowadzone są negocjacje z
Komisją Ekonomiczną, która prowadzi z podmiotami odpowiedzialnymi negocjacje
w zakresie ustalenia ceny zbytu netto oraz wskazań, w którym lek ma być
refundowany. Minister Zdrowia, mając na uwadze uzyskanie jak największych

-- 1 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
efektów zdrowotnych w ramach dostępnych środków publicznych, wydaje decyzję
administracyjną o objęciu refundacją i ustaleniu ceny zbytu netto, przy
uwzględnieniu następujących kryteriów:
1) stanowiska Komisji Ekonomicznej, o której mowa w art. 17,
2) rekomendacji Prezesa Agencji, o której mowa w art. 35 ust. 6,
3) istotności stanu klinicznego, którego dotyczy wniosek o objęcie refundacją,
4) skuteczności klinicznej i praktycznej,
5) bezpieczeństwa stosowania,
6) relacji korzyści zdrowotnych do ryzyka stosowania,
7) stosunku kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych dotychczas
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego, wyrobów medycznych, w porównaniu z wnioskowanym,
8) konkurencyjności cenowej,
9) wpływu na wydatki podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń ze
środków publicznych i świadczeniobiorców,
10) istnienia alternatywnej technologii medycznej, w rozumieniu ustawy
o świadczeniach, oraz jej efektywności klinicznej i bezpieczeństwa
stosowania,
11) wiarygodności i precyzji oszacowań kryteriów, o których mowa w pkt 3-10,
12) mapy potrzeb zdrowotnych, o której mowa w art. 95a ust. 1 ustawy
o świadczeniach,
13) wysokości progu kosztu uzyskania dodatkowego roku życia skorygowanego
o jakość, ustalonego w wysokości trzykrotności Produktu Krajowego Brutto
na jednego mieszkańca, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 26 października
2000 r. o sposobie obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto
(Dz.U. z 2021 r. poz. 151), a w przypadku braku możliwości wyznaczenia tego
kosztu - koszt uzyskania dodatkowego roku życia,
14) zobowiązania do zapewnienia ciągłości dostaw, o którym mowa w art. 25 pkt
4.
Biorąc pod uwagę kryteria określone w art. 12 ustawy o refundacji oraz inne
możliwe do zastosowania w danym stanie klinicznym procedury medyczne, które
mogą być zastąpione przez wnioskowany lek, Minister Zdrowia odmówił objęcia

-- 2 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
refundacją i ustalenia urzędowej ceny zbytu leku Phesgo (trastuzumabum +
pertuzumabum) – do podań podskórnych końcem czerwca 2022 r.
Niezależnie od powyższego, Wnioskodawca ponownie złożył wniosek o objęcie
refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu leku Phesgo (trastuzumab +
pertuzumab) we wskazaniu, tj. leczenie przedoperacyjne (neoadjuwantowe),
wczesnego HER2-dodatniego raka piersi trastuzumabem + pertuzumabem i
chemioterapią oraz leczenie przerzutowego HER2- dodatniego raka piersi w I linii
leczenia trastuzumabem + pertuzumabem z docetakselem w ramach programu
lekowego B.9.FM. LECZENIE CHORYCH NA RAKA PIERSI (ICD-10: C50).
Postępowanie zakończyło się ponownie wydaniem decyzji Ministra Zdrowia o
odmowie objęcia refundacją i ustalenia urzędowej ceny zbytu leku Phesgo końcem
marca 2024 r. Należy wskazać, że Podmiot odpowiedzialny w terminie ustawowym
złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dla leku Phesgo. Wobec
powyższego aktualnie ww. procesie administracyjnym toczy się proces
odwoławczy w II instancji. Minister Zdrowia wyda decyzję w niniejszej sprawie
(pozytywną lub negatywną) niezwłocznie po zakończeniu rozpatrzenia wniosku o
ponowne rozpatrzenie sprawy leku Phesgo w ramach programu lekowego B.9. FM.
LECZENIE CHORYCH NA RAKA PIERSI (ICD-10: C50).
Należy wskazać, iż zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 września
2024 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1
października 2024 r., aktualnie pacjenci zmagający się z rakiem piersi mają dostęp
do leczenia skutecznymi i bezpiecznymi terapiami w ramach programu lekowego
B.9. FM. LECZENIE CHORYCH NA RAKA PIERSI (ICD-10: C50) m.in.
pertuzumabem do podań dożylnych oraz trastuzumabem do podań podskórnych w
preparatach jednoskładnikowych. Zgodnie z danymi w poniższej tabeli.
Nazwa Substancja czynna Postać Dawk
a
Jednostka
dawki
Wielkość
opakowania
Program
lekowy
Herceptin Trastuzumabum roztwór do
wstrzykiwań 600 mg/5 ml 1 fiol. po 5
ml B.9.FM.
Perjeta Pertuzumabum
koncentrat do
sporządzania
roztworu do infuzji
420 mg 1 fiol. B.9.FM.
Kadcyla Trastuzumabum
emtansinum
proszek do
sporządzania
koncentratu
roztworu do infuzji
100 mg 1 fiol.
proszku B.9.FM.

-- 3 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Kadcyla Trastuzumabum
emtansinum
proszek do
sporządzania
koncentratu
roztworu do infuzji
160 mg 1 fiol.
proszku B.9.FM.
Enhertu Trastuzumab
deruxtecan
proszek do
sporządzania
koncentratu
roztworu do infuzji
100 mg 1 fiol. B.9.FM.
Keytruda Pembrolizumabum
koncentrat do
sporządzania
roztworu do infuzji
25 mg/ml 1 fiol. 4 ml
<1>B.4.;
<2>B.6.;
<3>B.9.FM;
<4>B.10.;
<5>B.52.;
<6>B.58.;
<7>B.59.;
<8>B.148.;
<9>B.159.
Lynparza Olaparibum tabl. powl. 150 mg 56 szt.
<1>B.9.FM.;
<2>B.50.;
<3>B.56.;
<4>B.85.
Lynparza Olaparibum tabl. powl. 100 mg 56 szt.
<1>B.9.FM.;
<2>B.50.;
<3>B.56.;
<4>B.85.
Ibrance Palbociclibum tabl. powl. 125 mg 21 szt. B.9.FM.
Ibrance Palbociclibum tabl. powl. 100 mg 21 szt. B.9.FM.
Ibrance Palbociclibum tabl. powl. 75 mg 21 szt. B.9.FM.
Kisqali Ribociclibum tabl. powl. 200 mg 63 szt. B.9.FM.
Verzenios Abemaciclibum tabl. powl. 150 mg 70 szt. B.9.FM.
Verzenios Abemaciclibum tabl. powl. 100 mg 70 szt. B.9.FM.
Verzenios Abemaciclibum tabl. powl. 50 mg 70 szt. B.9.FM.
Talzenna Talazoparibum kapsułki twarde 0,25 mg 30 szt. B.9.FM.
Talzenna Talazoparibum kapsułki twarde 1 mg 30 szt. B.9.FM.
Piqray Alpelisibum tabl. powl. 150 mg 56 szt. B.9.FM.
Piqray Alpelisibum tabl. powl. 50+2
00 mg
56 szt. (28 x
50 mg + 28
x 200 mg)
B.9.FM.
Piqray Alpelisibum tabl. powl. 200 mg 28 szt. B.9.FM.
Trodelvy Sacituzumabum
govitecanum
proszek do
sporządzania
koncentratu
roztworu do infuzji
200 mg 1 fiol.
proszku B.9.FM.
Tukysa Tucatinibum tabl. powl. 50 mg 88 szt. B.9.FM.
Tukysa Tucatinibum tabl. powl. 150 mg 84 szt. B.9.FM.
Leki refundowane w PL B.9.FM Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 września 2024 r. w sprawie
wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych na 1 października 2024 r.
Ponadto należy wyjaśnić, iż pacjenci stosujący lek Phesgo będą musieli otrzymać
skojarzoną chemioterapię drogą dożylną, co nie wyeliminuje całkowicie
konieczności dożylnego podania leku w tej grupie chorych, a jedynie ograniczy ich
ilość.

-- 4 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Biorąc pod uwagę terapie objęte refundacją w programie lekowym B.9.FM.
LECZENIE CHORYCH NA RAKA PIERSI (ICD-10: C50), podział refundowanych
substancji czynnych na dożylne, podskórne i doustne, przedstawia się następująco.
1
9
5
podskórna doustna dożylna
Podział substacnji czynnych refundowanych w PL B.9 na
dożylne, podskórne i doustne
Należy wskazać, że 67 % substancji czynnych dostępnych w programie lekowym
stosowanych jest przez pacjentów doustnie i podskórnie.
Ponadto należy wskazać, iż ostatnie lata stanowiły przełom w liczbie nowych terapii
obejmowanych refundacją. Ministerstwo Zdrowia nieustająco rozwija listę leków
refundowanych, a każde obwieszczenie przynosi dobre wiadomości dla pacjentów
oczekujących na refundację produktów w schorzeniu, na które cierpią. Zwiększająca
się liczba nowych objęć jest obserwowana szczególnie od 2019 r., gdzie wyraźnie
zauważalny jest wzrost obejmowania refundacją wskazań onkologicznych. Na
szczególną uwagę zasługuje rok 2022, w którym zrefundowanych zostało 115
innowacyjnych terapii, z czego 40 dotyczyło onkologii. Do historii przechodzi rok
2023, w którym refundacją objęto aż 145 innowacyjnych terapii (w tym 75
onkologicznych). Od początku istnienia ustawy refundacyjnej to właśnie w 2023 r.
zaoferowano polskim pacjentom najwięcej możliwości w dostępie do innowacyjnych
terapii. Obwieszczenia w roku 2024 r. to kolejne 135 nowych cząsteczko-wskazań
(w tym 36 cząsteczko-wskazań onkologicznych.

-- 5 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
36
75
40 32 22 16 7 15 9 14 27
6 8
99
70
75
36
27 27 28 18 12
30
35
17 11
2024 2023 2022 2021 2020 2019 2018 2017 2016 2015 2014 2013 2012
0
20
40
60
80
100
120
140
160
Wskazania onkologiczne Wskazania nieonkologiczne
Liczba nowych cząsteczko-wskazań - ONKO/NIEONKO
Spośród nowych objęć u pacjentów zmagających się z nowotworami
ginekologicznymi, w leczeniu raka piersi w 2024 r. rozszerzono dostęp refundacyjny
dla 1 cząsteczko – wskazania, w 2023 r. objęto refundacją 7 nowych cząsteczko-
wskazań (2 cząsteczko- wskazania dla pacjentek zmagających się z wczesnym
rakiem piersi), a w 2022 r. objęto refundacją 5 nowych cząsteczko- wskazań (1
cząsteczko- wskazanie dedykowane pacjentkom z wczesnym rakiem piersi).
6
11
7
4
6
4
0 0
2
1 1 1
2
2024 2023 2022 2021 2020 2019 2018 2017 2016 2015 2014 2013 2012
0
2
4
6
8
10
12
Nowotwory
ginekologiczne
Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, iż udostępnianie polskim pacjentom
innowacyjnych i zróżnicowanych terapii o różnych drogach podania jest jednym z
priorytetów Ministerstwa Zdrowia.
Odnosząc się do pozostałych pytań należy wskazać, iż rozporządzenia Ministra
Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z poszczególnych zakresach
świadczeń nie określają norma zatrudnienia natomiast określają minimalne

-- 6 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
warunki dla personelu medycznego realizującego świadczenia w poszczególnych
zakresach świadczeń, w tym także z zakresu onkologii, ustalone na podstawie
przepisów o działalności leczniczej. Jednocześnie zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 15
kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, podmiot leczniczy niebędący
przedsiębiorcą stosuje minimalne normy zatrudnienia pielęgniarek. Minimalne
normy ustala kierownik podmiotu leczniczego po zasięgnięciu opinii: kierujących
jednostkami lub komórkami organizacyjnymi określonymi w regulaminie
organizacyjnym oraz przedstawicieli organów samorządu pielęgniarek oraz
związków zawodowych pielęgniarek i położnych działających na terenie
podmiotów. Niemniej jednak wiadomym jest, że przy ustalaniu minimalnych norm
zatrudnienia personelu medycznego w podmiotach leczniczych uwzględnia się
szereg różnych czynników, co powinno się przekładać na zróżnicowane
zatrudnienie personelu medycznego.
Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia trwają prace związane z realizacją reformy
szpitalnictwa i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, mające na celu
wypracowanie mechanizmów umożliwiających stworzenie nowych warunków
prawno - organizacyjnych do odwrócenia piramidy świadczeń, w tym także
uelastycznienia procesu zarządzania kadrą medyczną z uwzględnieniem
przesunięcia niezbędnych zasobów kadrowych w obszary
o największych deficytach kadrowych lub rozszerzeniu wymaganego wachlarza
kompetencji personelu medycznego, celem dopuszczenia do realizacji świadczeń
osób o innych lub komplementarnych kwalifikacjach.
Planowane zmiany wiążą się z transformacją systemu szpitalnego, których
elementem może okazać się modyfikacja warunków m.in. dla personelu
medycznego niezbędnego do realizacji poszczególnych świadczeń
gwarantowanych w procesie przenoszenia ciężaru realizacji świadczeń z lecznictwa
szpitalnego do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz podstawowej opieki
zdrowotnej, co powinno doprowadzić do efektywniejszego zarządzania zasobami
posiadanymi przez podmioty lecznicze jak i zwiększenia dostępności do świadczeń.
W ramach trzech planowanych faz związanych z transformacją systemu przewiduje
się m.in. deregulację w ramach której uproszczone zostaną procedury
administracyjne dla szpitali i zredukowane obowiązkowe wymogi, także w zakresie
większej swobody kreowania polityki zatrudnienia personelu medycznego wobec

-- 7 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
niedoboru osób posiadających określone kompetencje wymagane do realizacji
świadczeń gwarantowanych w poszczególnych zakresach. Zmiany te będą
przebiegały stopniowo.
Oczekiwanym wynikiem prowadzonych w Ministerstwie Zdrowia prac będzie
zmiana struktury udzielanych świadczeń na korzyść trybu ambulatoryjnego, a
jednocześnie koszty opieki powinny zostać zredukowane poprzez wyeliminowanie
bodźców do wykonania badań diagnostycznych i leczniczych o charakterze
ambulatoryjnym w ramach świadczeń szpitalnych. Zwiększy się też dostępność do
świadczeń opieki zdrowotnej i poprawi się sytuacja grup szczególnie wrażliwych. W
procesie tym możliwe będzie określenie nowych minimalnych warunków realizacji
świadczeń, także w zakresie personelu medycznego niezbędnego do realizacji tych
świadczeń.
Odzwierciedleniem przedstawionych koncepcji są m.in. równolegle prowadzone w
Ministerstwie Zdrowia prace związane z rozszerzeniem katalogu świadczeń opieki
koordynowanej w POZ m.in. w zakresie folow-up pacjenta po zakończonym
leczeniu onkologicznym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Aktualnie
trwa proces uzgadniania ze środowiskiem zainteresowanych lekarzy specjalistów
onkologów listy nowotworów (wraz z przypisanymi badaniami kontrolnymi oraz
standardami udzielania i sprawozdawania świadczeń), po wyleczeniu których
świadczeniobiorcy mogą zostać objęci opieką lekarza POZ.
Należy jednocześnie wskazać, że warunki realizacji świadczeń gwarantowanych
zostały przygotowane na podstawie opracowań analitycznych Prezesa AOTMiT we
współpracy z ekspertami klinicznymi. Ewentualne zmiany w obszarze
onkologicznych świadczeń gwarantowanych powinny przebiegać w zgodzie z
kluczowymi zaleceniami w zakresie opieki onkologicznej, dotyczącej organizacji i
postępowania klinicznego dla poszczególnych jednostek chorobowych lub dziedzin
medycyny w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych mając na względzie ujednolicenie postępowania w praktyce klinicznej i
poprawę jakości tej opieki. Kluczowe zalecenia są opracowywane przez ministra
właściwego do spraw zdrowia na podstawie postępowania diagnostyczno –
leczniczego w onkologii, zgodnie z art. 24 ust 4 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o
Krajowej Sieci Onkologicznej.

-- 8 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
Ponadto należy wskazać że rozliczanie i finansowanie ze środków publicznych
świadczeń gwarantowanych odbywa się w ramach systemu Jednorodnych Grup
Pacjentów (JGP) obejmującego większość powtarzalnych i typowych zjawisk
chorobowych, wymagających hospitalizacji. Produktem rozliczeniowym jest więc
grupa, która ma przypisaną zryczałtowaną wartość rozliczeniową. Grupa
wyróżniona jest na podstawie stosowanych procedur medycznych lub diagnozy
schorzenia (schorzeń) o zbliżonej kosztochłonności, rozumianej jako zużycie
podobnych zasobów szpitala, w tym zastosowanych produktów leczniczych i
wyrobów medycznych. Niemniej jednak są odstępstwa od wskazanego
mechanizmu, a przypadki wyraźnie wykraczające poza JGP i charakter ryczałtowy
danej JGP, rozliczane są np. w trybie indywidualnej zgody płatnika na rozliczenie.
Ostateczna decyzja o wyrażeniu indywidualnej zgody na sposób rozliczenia
świadczeń należy do dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu
Zdrowia.
Ponadto nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy liczba kadry medycznej w
Polsce jest wystarczająca – tym samym trudno jest zdefiniować niedobór bądź
nadwyżkę lekarzy. Na kształtowanie się potrzebnej liczby kadry medycznej wpływa
szereg czynników takich jak:
1) organizacja systemu ochrony zdrowia,
2) kompetencje i uprawnienia kadry medycznej,
3) optymalne rozmieszczenie kadry medycznej w regionach biorąc pod uwagę
potrzeby społeczeństwa,
4) czas pracy i jego optymalizacja (poziom biurokracji, kwestia zatrudnienia
asystentów medycznych, rozwój systemów informatycznych),
5) analizy dziedzinowe oraz możliwość zastępowania wybranych specjalistów
przez dziedziny pokrewne,
6) dostępność miejsc szkoleniowych w regionach oraz zainteresowanie daną
specjalizacją.
Jednocześnie, ze względu na złożoność tematu, niemożliwym jest określenie jakie
będzie dokładne zapotrzebowanie na nią w przyszłości. Koncentrowanie się w
dyskusji publicznej jedynie na liczebności kadry medycznej jest błędne, dlatego
jako Ministerstwo Zdrowia staramy się patrzeć na ochronę zdrowia szerzej i
kompleksowo.

-- 9 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
10
1. Podstawowe statystyki dotyczące lekarzy z dziedziny onkologii w Polsce
W 2022 r. w Polsce było 1 114 pracujących lekarzy z dziedziny onkologii klinicznej.
Większość pracowała w podmiocie leczniczym. Analizując lata 2019-2022
zaobserwowano wzrost liczby lekarzy onkologów (Tabela 1).
Tabela 1 . Liczba pracujących lekarzy z dziedziny onkologii w wartościach bezwzględnych oraz 100
tys. ludności w latach 2019-2022 w Polsce.
Liczba pracujących
lekarzy z dziedziny
onkologii
Liczba pracujących
lekarzy z dziedziny
onkologii na 100 tys.
ludności
Liczba pracujących
lekarzy z dziedziny
onkologii w podmiocie
leczniczym
Liczba pracujących lekarzy
z dziedziny onkologii na
100 tys. ludności w
podmiocie leczniczym
Rok 2019 2022 2019 2022 2019 2022 2019 2022
Lekarze982 1 114 2,6 2,9 939 1 082 2,4 2,9
Źródło: Opracowanie DAiS na podstawie danych CRL, NFZ, GUS.
2. Rozmieszczenie lekarzy onkologów w latach 2019-2022 w podziale na
województwa
Liczba lekarzy onkologów w Polsce jest zróżnicowana regionalnie (na 100 tys.
ludności) -Tabela 2. W przeliczeniu na 100 tys. ludności najwięcej lekarzy
specjalistów z dziedziny onkologii pracuje w województwie mazowieckim (9,6 na
100 tys. ludności). Najmniej lekarzy onkologów jest w województwie opolskim (1,5
na 100 tys. ludności). W większości województw nastąpił wzrost liczby lekarzy w
2022 r. w porównaniu do 2019 r. Największy wzrost kadry lekarskiej obserwowany
jest w województwie pomorskim, mazowieckim oraz lubelskim, a najmniejszy w
województwie dolnośląskim a województwie kujawsko-pomorskim obserwowany
jest spadek liczby lekarzy onkologów.
Mapa 1 Liczba lekarzy z dziedziny onkologii klinicznej w 2022 r. w Polsce (rozmieszczenie wg
województw i powiatów)

-- 10 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
11
Źródło danych: Opracowanie DAiS na podstawie danych CRL, NFZ, GUS.
Tabela 2. Liczba lekarzy onkologów klinicznych w Polsce w 2019 r. i w 2022 r. w podziale na
województwa.
2019 r. 2022 r. Różnica pomiędzy
liczbą lekarzy w 2022
r. i 2019 r.
Województwo Liczba
pracujących
na 100 tys.
ludności
Liczba
pracujących
na 100 tys.
ludności
na 100 tys. ludności
dolnośląskie 80 2,8 84 2,9 0,1
kujawsko-pomorskie 43 2,1 41 2 -0,1
lubelskie 51 2,4 67 3,3 0,9
lubuskie 19 1,9 24 2,4 0,5
łódzkie 74 3 78 3,3 0,3
małopolskie 75 2,2 82 2,4 0,2
mazowieckie 453 8,4 527 9,6 1,2
opolskie 12 1,2 14 1,5 0,3
podkarpackie 40 1,9 44 2,1 0,2
podlaskie 30 2,5 35 3,1 0,6
pomorskie 62 2,6 89 3,8 1,2
śląskie 109 2,4 127 2,9 0,5
świętokrzyskie 23 1,9 29 2,5 0,6
warmińsko-
mazurskie 38 2,7 39 2,9 0,2
wielkopolskie 98 2,8 105 3 0,2
zachodniopomorskie 34 2 43 2,6 0,6
Źródło danych: Opracowanie DAiS na podstawie danych CRL, NFZ, GUS.
3. Struktura wiekowa lekarzy specjalistów z dziedziny onkologii
Struktura wiekowa lekarzy ogółem (bez podziału na dziedziny medycyny)
charakteryzuje się przewagą osób w młodszych grupach wiekowych. Średni wiek
lekarza pracującego w Polsce to 51 lat (Wykres 1). Średni wiek lekarza z dziedziny
onkologii w 2022 r. to 48 lat. – również mamy wielu młodych lekarzy (Wykres 2).
Wykres 1. Rozkład wieku lekarzy pracujących ogółem w 2022 r. w Polsce.

-- 11 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
12
Źródło: Opracowanie DAiS na podstawie danych CRL, NFZ, GUS.
Wykres 2. Rozkład wieku pracujących lekarzy z dziedziny onkologii w 2022 r. w Polsce.
Źródło: Opracowanie DAiS na podstawie danych CRL, NFZ, GUS, ZUS
4. Kształcenie lekarzy specjalistów
Liczba lekarzy odbywających szkolenia specjalizacyjne stabilnie wzrasta wraz ze
zwiększaniem liczby miejsc specjalizacyjnych w latach 2019 – 2023 (Tabela 3). Nie
są jednak zapełniane wszystkie miejsca specjalizacyjne.
Liczba lekarzy kształcących się w dziedzinie onkologii spada na przestrzeni lat
2019-2023 pomimo zwiększania liczby miejsc specjalizacyjnych – duży wpływ na
spadek ma zmniejszająca się liczba miejsc w trybie pozarezydenckim.
Tabela 3. Liczby lekarzy w trakcie szkolenia specjalizacyjnego w latach 2019 – 2023 z
uwzględnieniem trybu szkolenia ze szczególnym uwzględnieniem dziedzin onkologii klinicznej.
specjalizacja 31.12.2019 31.12.2020 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2023
liczba lekarzy w trakcie
specjalizacji onkologia 433 423 439 430 407
tryb rezydencki onkologia 327 328 343 340 323
tryb pozarezydencki onkologia 106 95 96 90 84

-- 12 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
13
liczba miejsc
specjalizacyjnych onkologia 666 700 737 767 782
Źródło: opracowanie DAiS na podstawie danych Ministerstwa Zdrowia.
Liczba rezydentur przyznawanych przez Ministra Zdrowia oraz liczba osób
zakwalifikowanych w trybie rezydenckim w ujęciu rocznym w latach 2016-2023
(Tabela 4) w dziedzinie onkologii klinicznej systematycznie rośnie. Liczba
zakwalifikowanych kształtowała się od 42 osób w 2016 r. do 67 osób w 2023 r.
Warto dodać, iż nie wszystkie miejsca na kierunku onkologia kliniczna są
wykorzystywane - na przestrzeni lat 2016-2023 średni stosunek osób
zakwalifikowanych w trybie rezydenckim do liczby miejsc rezydenckich wynosił
25,7%.
Tabela 4. Liczba rezydentur przyznawanych przez Ministra Zdrowia oraz liczba osób
zakwalifikowanych w trybie rezydenckim w ujęciu rocznym w latach 2016-2023
Dziedzina medycyny Rok
Liczba rezydentur
przyznawanych
przez Ministra
Zdrowia (rocznie)
Liczba osób
zakwalifikowanych
w trybie
rezydenckim
(rocznie)
Udział procentowy liczby
osób zakwalifikowanych
(w trybie rezydenckim) w
ogólnej ludzie rezydentur
przyznawanych przez
Ministra Zdrowia w
danym roku(rocznie)
Onkologia kliniczna 2016 149 42 28,2%
Onkologia kliniczna 2017 178 56 31,5%
Onkologia kliniczna 2018 198 44 22,2%
Onkologia kliniczna 2019 169 41 24,3%
Onkologia kliniczna 2020 211 52 24,6%
Onkologia kliniczna 2021 234 64 27,4%
Onkologia kliniczna 2022 224 66 29,5%
Onkologia kliniczna 2023 371 67 18,1%
Źródło: opracowanie DAiS na podstawie danych Ministerstwa Zdrowia.
5. Wymienialność lekarzy specjalistów, z uwzględnieniem specjalistów z dziedziny
onkologii
Przewaga liczby lekarzy, którzy odbywają szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie
onkologii klinicznej nad liczbą lekarzy specjalistów w dziedzinie onkologii
klinicznej, którzy za 4 lata osiągną wiek emerytalnym świadczy o dobrym stanie
zastępowalności tej grupy.
Tabela 3. Zastępowalność lekarzy onkologów w 2022 r.
Dziedzina
specjalizacji
Liczba
lekarzy na
100 tys.
ludności w
2022 r.
Liczba
lekarzy w
2022 r.
Maksymalny rok
ukończenia
szkolenia
specjalizacyjnego
lekarzy, którzy są
w trakcie
Prawdopodobna,
sumaryczna liczba
nowych lekarzy
specjalistów w
horyzoncie do
maksymalnego
Liczba lekarzy,
którzy osiągną
wiek emerytalny
w maksymalnym
roku ukończenia
szkolenia
Zmiana w liczbie
lekarzy, którzy
prawdopodobnie wejdą
na rynek pracy i osiągną
wiek emerytalny w
maksymalnym roku

-- 13 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
14
specjalizacji roku ukończenia
szkolenia
specjalizacyjnego
(A)
specjalizacyjnego
(B)
ukończenia szkolenia
specjalizacyjnego (C = A
– B)
Onkologia
kliniczna 2,9 1114 2028 372 157 215
Źródło danych: Opracowanie DAiS na podstawie danych CRL, NFZ, ZUS, Ministerstwa Zdrowia
Liczba lekarzy w trakcie kształcenia specjalizacyjnego w dziedzinie onkologii była
w 2022 r. znacznie wyższa niż liczba osób, które osiągną wiek emerytalny w
przeciągu 4 lat. Można więc przypuszczać, że w Polsce oraz w każdym z
województw nie istnieje ryzyko spadku liczby lekarzy onkologów poniżej wartości z
2022 r.
Uzupełniając powyższe leczenie raka piersi jest interdyscyplinarną domeną
nowoczesnej medycyny i powinno opierać się o specjalistyczne ośrodki, które są w
stanie zapewnić pacjentom właściwe rozpoznanie, pełną diagnostykę oraz
optymalną terapię. Współpraca w tym zakresie odbywa się najczęściej pomiędzy
lekarzami specjalistami w dziedzinach: onkologii klinicznej, radioterapii
onkologicznej, chirurgii onkologicznej, radiologii i diagnostyki obrazowej oraz
patomorfologii.
Liczba lekarzy posiadających specjalizację i wykonujących zawód w poszczególnych
dziedzinach:
 onkologii klinicznej – 261 lekarzy specjalistów oraz lekarzy w trakcie
specjalizacji – 427,
 radioterapii onkologicznej – 875, w tym z I st. specjalizacji - 152 oraz lekarzy w
trakcie specjalizacji -138,
 chirurgii onkologicznej – 1 073 lekarzy specjalistów oraz lekarzy w trakcie
specjalizacji – 311,
 radiologii i diagnostyki obrazowej- 4 444 w tym z I st. specjalizacji - 478 oraz
lekarzy w trakcie specjalizacji 1539,
 patomorfologii – 830, w tym z I st. specjalizacji - 167 oraz lekarzy w trakcie
specjalizacji -150,
Lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne stanowią dodatkowa kadrę lekarską
i sukcesywnie, po zaliczeniu Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego,
powiększają grono lekarzy specjalistów.

-- 14 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
15
Świadczeniodawca udzielający świadczeń w trybie hospitalizacji i hospitalizacji
planowej zapewnia całodobową opiekę lekarską. Liczba i kwalifikacje personelu
niezbędnego dla zapewnienia tej opieki są ustalane przez świadczeniodawcę, z
uwzględnieniem: profili i specyfiki oraz intensywności pracy komórek
organizacyjnych, liczby i bieżącego wykorzystania łóżek oraz wielkości i warunków
lokalowych komórek organizacyjnych.
Należy podkreślić, że każdy lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu na
czas nieokreślony jest uprawniony do udzielania świadczeń zdrowotnych.
Udzielanie świadczeń specjalistycznych wymaga jednak zdobycia specjalistycznej
wiedzy i doświadczenia zawodowego po okiem lekarzy specjalistów. Zgodnie
bowiem z art. 2 ust.1 i art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i
lekarza dentysty (Dz. U. z 2024 r. poz. 1287) wykonywanie zawodu lekarza polega
na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone
odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych,
w szczególności: badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im,
leczeniu i rehabilitacji chorych, udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu
opinii i orzeczeń lekarskich. Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze
wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki
zawodowej oraz z należytą starannością. Przepisy ustawy o zawodach lekarza i
lekarza dentysty wskazują, że lekarz ma obowiązek udzielać pomocy lekarskiej w
każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować
niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju
zdrowia. Każdy zatem lekarz, który podjął pracę na oddziale specjalistycznym
i oczekuje na uzyskanie wolnego miejsca specjalizacyjnego jest dodatkowym
wsparciem lekarskim w pracy tych oddziałów wspomagając realizację kontraktu
zawartego z NFZ
Jednocześnie, opiekę nad pacjentami z chorobami onkologicznymi mogą
sprawować również pielęgniarki z kwalifikacjami specjalistycznymi,
a także pielęgniarki, które w toku kształcenia przed dyplomowego zostały
przygotowane do sprawowania opieki pielęgniarskiej nad pacjentami z różnymi
problemami zdrowotnymi. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i
Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia

-- 15 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
16
przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty,
pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika
medycznego (Dz.U. z 2021 r. poz. 755 z późn. zm.), absolwent studiów pierwszego
stopnia na kierunku pielęgniarstwo uzyskuje wiedzę i umiejętności m.in. w zakresie
zasad diagnozowania, planowania, realizowania i oceniania opieki nad pacjentem z
chorobą nowotworową oraz przygotowania i podawania pacjentowi leków różnymi
drogami zgodnie z uprawnieniami zawodowymi pielęgniarki lub pisemnym
zleceniem lekarskim w określonych stanach klinicznych oraz produktów
leczniczych z zestawów przeciwwstrząsowych ratujących życie.
Minister Zdrowia podejmuje wiele działań, które mają na celu zwiększenie liczby
wykwalifikowanych pielęgniarek w systemie ochrony zdrowia oraz zachęcenie do
podejmowania kształcenia przygotowującego do wykonywania tego zawodu.
Wprowadzane są rozwiązania systemowe mające na celu rozwój kompetencji i
uprawnień zawodowych pielęgniarek, co przyczynia się do większej samodzielności
zawodowej, ale też większej odpowiedzialności. W celu wzmocnienia roli
pielęgniarek w systemie opieki zdrowotnej wprowadzone zostały zmiany do
standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu pielęgniarki,
mające na celu upraktycznienie kształcenia tak, aby było dostosowane do
aktualnych potrzeb rynku pracy, który wejdzie w życie od roku akademickiego
2025/2026. Ponadto, Minister Zdrowia wspiera także rozwój zawodowy
pielęgniarek poprzez dofinansowanie szkoleń specjalizacyjnych. W tym roku
zaplanowano na ten cel 10 mln zł.
Zostały także przygotowane rozwiązania, wynikające z uchwalonej w dniu
8 listopada 2024 r. ustawy o zmianie ustawy o Centrum Medycznym Kształcenia
Podyplomowego oraz niektórych innych ustaw (UD 195), mające na celu
umożliwienie położnym, w uzasadnionych przypadkach wynikających z braku
możliwości podjęcia zatrudnienia jako położna, realizację świadczeń zdrowotnych
wobec wszystkich pacjentów - niezależnie od płci i wieku, pod warunkiem
ukończenia kursu uzupełniającego w zakresie pielęgniarstwa dla położnych.
Dotychczasowe działania podejmowane przez Ministra Zdrowia na rzecz
pielęgniarek mają pozytywny wpływ na zwiększenie zainteresowania młodych
osób podejmowaniem kształcenia w tym zawodzie, a tym samym sukcesywny
wzrost liczby pielęgniarek zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia. Wzrasta

-- 16 of 17 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
17
liczba uczelni posiadających akredytację Ministra Zdrowia do prowadzenia
kształcenia na kierunku pielęgniarstwo na poziomie pierwszego stopnia oraz
zwiększa się także liczba studentów na kierunku pielęgniarstwo I stopnia. Według
danych Centralnego Rejestru Pielęgniarek i Położnych, prowadzonego przez
Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych, systematycznie wzrasta liczba
pielęgniarek aktywnych zawodowo.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 17 of 17 --