Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6162 posła Marka Matuszewskiego z 15 listopada 2024
roku w sprawie roli bajek telewizyjnych w procesie kształtowania się postaw u dzieci
w wieku przedszkolnym, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
W roku 2023 Wydawnictwo Attyka opublikowało książkę pt. „Metody badania filmów dla
dzieci” autorstwa dr Marty Materskiej-Samek (Uniwersytet Jagielloński), dr. Grzegorza Kata
(Akademia WSEI w Lublinie), dr Moniki Zabrockiej (Uniwersytet Jagielloński) i dr Małgorzaty
Kotlińskiej (Uniwersytet Łódzki).
Publikacja sfinansowana została ze środków Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (jednostki
nadzorowanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego) w ramach dotacji na
dofinansowanie przedsięwzięcia z zakresu upowszechniania kultury filmowej, Priorytet IV –
Badania rynku audiowizualnego.
Publikacja porusza tematykę oddziaływania treści oraz materiałów audiowizualnych na
wiedzę i postawy dzieci. Ukazuje rolę filmów i programów telewizyjnych w procesie edukacji
językowej najmłodszych. Znajdziemy w niej również przegląd narzędzi wspierających
ewaluację treści filmowych. W książce, oprócz części teoretycznej, zawarto również komplet
badawczy. Autorzy przeprowadzili dwa badania jakościowe. Pierwsze z nich miało na celu
ukazanie potencjału badania
eye tracking’owych (śledzenie ruchu gałek ocznych)
w ewaluacji filmów dla dzieci na przykładzie serii
Historyjek na tropie. Objęto nim 30
zainteresowanych dzieci w wieku od 6 do 10 lat uczęszczających do lubelskich i krakowskich
szkół podstawowych. Drugie badanie zrealizowano metodą panelu eksperckiego
z przedstawicielami studia filmowego FUMI, a tym samym producentami wspomnianej wyżej
serii filmów animowanych dla dzieci.
Z przeprowadzonego badania wynika między innymi, że płeć danej postaci nie różnicuje
zainteresowania najmłodszych odbiorców filmów. Wpływają na to inne cechy ułatwiające im
identyfikację z konkretną postacią tj. aparat ortodontyczny czy plaster przyklejony
na wybranej części ciała. Co więcej, z badania wynika, że emocje, które odczuwają
bohaterowie filmów dla dzieci, intensyfikują uwagę najmłodszych na pokazywanych im
kadrach. Prowadzą one do większej chęci podejmowania przez nich interpretacji oglądanych
scen, a także służą utożsamianiu się z postaciami, jak i przyswajaniu historii ukazanej w filmie.
W załączeniu Raport „Metody badania filmów dla dzieci”.
Szczegółowe informację znajdują się pod wskazanym adresem:
https://www.attyka.net.pl/pl/p/Metody-badania-filmow-dla-dzieci/129.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jednocześnie informuje o realizowanym
przez Studio Filmów Rysunkowych serialu pn. „Bystre oczka”.

-- 1 of 2 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Projekt ten jest wyjątkowy, bowiem od początku tworzony jest z myślą o dzieciach, młodych
odbiorcach z dysfunkcjami wzroku oraz młodych widzach borykających się
z nadpobudliwością (ADHD). Ten ważny społecznie i unikalny serial przeznaczony jest dla
dzieci w wieku od 3 do 5 lat. To nieprzebodźcowane przedstawienie świata, przez które
prowadzą Biedronka Onka i Ślimak Mak. Każdy odcinek kończy się ćwiczeniem wzroku
i pomysłem na zabawę dla dzieci, a sama animacja utrzymana jest w kontrastowych kolorach
z małą liczbą elementów. Dzięki spokojnej narracji seria odpowiada zarówno dziecku, które
wchodzi w życie i spotyka się z ekranem po raz pierwszy, jak i młodemu widzowi z dysfunkcją
wzroku, dla którego ważne jest zrozumienie animacji oraz dziecku z nadpobudliwością.
„Bystre Oczka” są projektem potrzebnym społecznie, bowiem nie tylko w Polsce, ale i na
świecie brakuje bajek animowanych przeznaczonych dla dzieci słabowidzących oraz
młodych widzów borykających się z nadpobudliwością. Serial jest pionierską produkcją,
która od początku powstawała z myślą o zapewnianiu dostępności zasobów kultury dla
odbiorców ze szczególnymi potrzebami. O wyjątkowości tej serii decydują prekursorskie
idee oraz przemyślane dostosowanie sposobu przekazu na płaszczyźnie graficznej,
animacyjnej, narracyjnej i dźwiękowej.
W ramach realizowanego w latach 2022-2024 developmentu projektu „Bystre Oczka”
zostały przeprowadzone licznie działania mające na celu przygotowanie produkcji serialu
animowanego. Zwieńczeniem tego procesu było powstanie 6-minutowego odcinka
pilotażowego pt. „Bańka-fruwańka”, który został pokazany dzieciom na zamkniętych
pokazach w kilkudziesięciu przedszkolach oraz ośrodkach dla osób słabowidzących. Film
spotkał się z bardzo pozytywnym odbiorem, czego dowodem są pisemne opinie ponad
dziesięciu placówek przedszkolnych, jak również niniejszych instytucji:
1) Polskiego Związku Niewidomych Centrum Edukacyjno-Rehabilitacyjnego dla Dzieci
i Młodzieży w Rudołtowicach;
2) Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabo
Widzących im. ks. Prymasa Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Radomiu;
3) Centrum Terapii Widzenia i Rozwoju „Orticus” w Grodzisku Mazowieckim;
4) Regionalnej Fundacji Pomocy Niewidomym w Chorzowie;
5) Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Słabo Widzącej
i Niewidomej im. Louisa Braille’a w Bydgoszczy.
Dodatkowo w trakcie pokazów filmu przeprowadzone zostało badanie ankietowe,
zawierające dziewięć pytań, dotyczących odbioru odcinka pilotażowego przez osoby
z deficytem wzroku, dzieci w wieku przedszkolnym oraz nauczycieli i terapeutów (łącznie
ponad 150 osób). Wyniki przeprowadzonej ankiety wskazały m.in., że:
a) 98 % badanych film się podobał;
b) 95 % badanych obejrzałoby kolejny odcinek serialu;
c) 84 % badanych nie potrafiło wskazać podobnej animacji.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Marta Cienkowska

-- 2 of 2 --