telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.25.2024.SR
Warszawa, 06 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6152 z dnia 15 listopada 2024 r., złożoną przez Pana Posła
Jerzego Polaczka w sprawie wybranych zagadnień dotyczących funkcjonowania powiatów
(miast na prawach powiatu) w zakresie zapewnienia dostępu do ochrony zdrowia
mieszkańcom wspólnoty samorządowej powiatu, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
1. Czy w świetle ustawowych zadań własnych powiatu ziemskiego (miasta na prawach
powiatu) istnieje ukształtowany obowiązek prawny prowadzenia przynajmniej jednego
szpitala publicznego w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej
(SPOZ), bądź spółki komunalnej przez daną jednostkę samorządową?
oraz
2. Jeśli powiat nie prowadzi własnego szpitala publicznego w celu zapewnienia swoim
mieszkańcom dostępu do ochrony zdrowia to w jaki sposób powinien wywiązać się z tego
obowiązku ustawowego wobec mieszkańców danej jednostki samorządowej?
oraz
3. Czy są powiaty ziemskie (miasta na prawach powiatu), które aktualnie nie prowadzą
własnego szpitala publicznego w formie SPOZ, bądź spółki?
oraz
4. Czy w ocenie Pana Ministra nieprowadzenie szpitala powiatowego przez powiat ziemski,
czy grodzki może być w przyszłości jedną z podstaw do utraty aktualnego statusu
jednostki samorządowej?
Art. 68 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje prawo każdego obywatela
do ochrony zdrowia, zaś art. 68 ust. 2 Konstytucji nakłada na władze publiczne obowiązek
zapewnienia obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, równego dostępu do
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Aktem, który reguluje zadania władz publicznych w zakresie zapewnienia równego
dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, jest ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2024
poz. 146, z późn. zm.). Zawarte w niej przepisy wprost definiują zadania, które
ustawodawca nakłada na administrację samorządową poszczególnych szczebli.
Stosownie do treści art. 8 powyższej ustawy, do zadań własnych w zakresie zapewnienia
równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej realizowanych przez powiat należy w
szczególności: opracowywanie i realizacja oraz ocena efektów programów polityki
zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia
mieszkańców powiatu – po konsultacji z właściwymi terytorialnie gminami; inicjowanie,
wspomaganie i monitorowanie działań lokalnej wspólnoty samorządowej w zakresie

-- 1 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej prowadzonych na terenie powiatu; pobudzanie
działań na rzecz indywidualnej i zbiorowej odpowiedzialności za zdrowie i na rzecz
ochrony zdrowia oraz podejmowanie innych działań wynikających z rozpoznanych
potrzeb zdrowotnych. Zatem zgodnie z zapisami ww. ustawy, powiaty nie są obciążone
obowiązkiem prowadzenia szpitali, jak również obowiązkiem udzielania świadczeń
zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. Ponadto w art. 4 ust. 1 pkt 2
ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. 2024 poz. 107), wśród
zadań powiatu wskazano ochronę zdrowia. Przewidziany w tych przepisach obowiązek
organów powiatu realizacji zadań w zakresie zapewnienia obywatelom równego dostępu
do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie precyzuje
jednak formy realizacji tych zadań i nie jest równoznaczny z obowiązkiem powiatu do
świadczenia usług z zakresu ochrony zdrowia poprzez obligatoryjne zapewnienie
funkcjonowania na jego terenie publicznego zakładu opieki zdrowotnej utworzonego
przez powiat lub szpitala powiatowego działającego w formie spółki prawa handlowego.
Z uwagi na powyższe, nieprowadzenie szpitala powiatowego przez powiat nie powinno
stanowić przesłanki do utraty aktualnego statusu jednostki samorządowej.
Obecnie w większości powiatów funkcjonują szpitale, jednak nie zawsze są to szpitale
podległe organom powiatu. W Polsce jest 380 powiatów, w tym 66 miast na prawach
powiatu (powiatów grodzkich) i 314 powiatów ziemskich (w tym 47 powiatów ziemskich
okólnych, tj. powiatów, z których zostały wydzielone miasta na prawach powiatu).
Szpitale występują we wszystkich miastach na prawach powiatu (z wyj. Sopotu) i są to
głównie szpitale wojewódzkie, gminne i miejskie oraz szpitale podległe uczelniom
medycznym, MON i MSWiA. W 21 powiatach ziemskich okólnych działają szpitale, które
w większości podlegają samorządom powiatowym, jednak w wielu powiatach ziemskich
okólnych szpitale nie powstały z uwagi na bliskość szerokiej bazy szpitalnej w sąsiednich
miastach na prawach powiatu. W grupie blisko 270 pozostałych powiatów ziemskich,
zdecydowana większość posiada szpitale powiatowe, które funkcjonują w formie
samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej albo spółek prawa handlowego,
dla których samorząd powiatowy jest odpowiednio podmiotem tworzącym albo jedynym
udziałowcem/ akcjonariuszem lub jednym z udziałowców/ akcjonariuszy. Wśród
powiatów ziemskich, z wyłączeniem powiatów ziemskich okólnych, jest tylko kilka takich
powiatów, które na swoim obszarze nie posiadają żadnego szpitala i są to powiaty:
górowski, polkowicki, średzki (woj. dolnośląskie), wielicki (woj. małopolskie),
białobrzeski, szydłowiecki (woj. mazowieckie), bieruńsko-lędziński (woj. śląskie) i łobeski
(woj. zachodniopomorskie). Należy jednak zauważyć, że mieszkańcy tych powiatów mogą
korzystać ze szpitali zlokalizowanych w sąsiednich powiatach i miastach na prawach
powiatu (znajdujących się w odległości nie większej niż ok. 30 km, a w wielu przypadkach
oddalonych o zaledwie kilkanaście kilometrów):
 powiat górowski – szpitale w powiatach: wołowskim, lubińskim i głogowskim, a z
uwagi na położenie powiatu na pograniczu trzech województw i bliskość szpitali w
innych województwach – dodatkowo szpitale w powiecie wschowskim (woj. lubuskie)
i powiecie leszczyńskim (woj. wielkopolskie),
 powiat polkowicki – szpitale w mieście Legnica oraz w powiatach: głogowskim i
lubińskim,
 powiat średzki – szpitale w bezpośrednio sąsiadującym z powiatem mieście Wrocław,
 powiat wielicki – szpitale w bezpośrednio sąsiadującym z powiatem mieście Kraków,
 powiat szydłowiecki – szpitale w mieście Radom oraz w powiatach: przysuskim i
radomskim (m.in. w mieście Iłża),
 powiat białobrzeski – szpitale w mieście Radom oraz w powiatach: grójeckim i
kozienickim,
 powiat bieruńsko-lędziński – szpitale w bezpośrednio sąsiadujących z powiatem
miastach: Katowice, Tychy, Jaworzno, Mysłowice,
 powiat łobeski – szpitale w powiatach goleniowskim (m.in. w mieście Nowogard),
drawskim i gryfickim.

-- 2 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Tak więc pomimo braku szpitali w wymienionych powyżej powiatach, ich mieszkańcy
mają zapewniony dostęp do leczenia szpitalnego finansowanego ze środków publicznych.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 3 of 3 --