Interpelacja w sprawie zakładów aktywności zawodowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6138
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zakładów aktywności zawodowej
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 08-11-2024
Szanowna Pani Minister,
projekt nowelizacji zwiększający dofinansowanie warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) oraz dofinansowanie pobytu osoby niepełnosprawnej zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej (ZAZ) to krok w bardzo dobrym kierunku. Cieszy mnie, że w wykazie prac legislacyjnych rządu ukazał się projekt nowelizacji rozporządzenia w tej sprawie.
Dostaję jednak sygnały z zakładów aktywności zawodowej, że w związku ze znacznym wzrostem płacy minimalnej zakładane zwiększenie dofinansowania może być niewystarczające. ZAZ proszą o wsparcie w takiej wysokości, jakie dostały warsztaty terapii zajęciowej lub o zmianę przepisów. Ma ona polegać na możliwym wyższym procencie zatrudniania osób z umiarkowaną niepełnosprawnością, które są w większym stopniu w stanie wypracować środki na dalszą działalność ZAZ. Obecnie stan zatrudnienia osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności nie może być wyższy niż 35% ogółu zatrudnionych. Sytuacja finansowa, przynajmniej części ośrodków jest na granicy płynności finansowej i grozi brakiem środków na dalsze funkcjonowanie ośrodków. Wprowadzenie jednej z wymienionych wyżej propozycji wydatnie wpłynie na poprawę w funkcjonowaniu jednostek.
W związku z powyższą sytuacją proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy jest możliwość podniesienia dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednej osoby z niepełnosprawnością zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej o 1500 złotych, czyli tyle ile wynosi wzrost w WTZ?
Czy rząd rozważa i zamierza wprowadzić zmianę podnoszącą maksymalny procent zatrudnienia osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności?
Z wyrazami szacunku Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6219 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.648.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6138 Pani Posłanki Lidii Czechak z 15 listopada 2024 r.
w sprawie zakładów aktywności zawodowej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Projekt rozporządzenia w sprawie zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja
2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz.
1605, z późn. zm.) jest już gotowy. Nowelizacja podnosi wysokość dofinansowania rocznego
pobytu jednej osoby niepełnosprawnej, zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności i zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej do kwoty 38 tys. zł
w roku 2025 i w latach następnych. Oznacza to zwiększenie o 1 tysiąc złotych kwoty
środków z PFRON w stosunku do kwoty obowiązującej obecnie.
Podstawą podjęcia prac legislacyjnych w omawianym zakresie były zgłaszane przez zakłady
aktywności zawodowej problemy związane z wysokością obecnie obowiązującej kwoty,
która nie wystarcza na pokrycie ponoszonych przez nie kosztów działalności.
Zaproponowane w projekcie zwiększenie środków dla zakładów aktywności zawodowej
może pozwolić m.in. na podniesienie wynagrodzeń w placówkach i rozwiązanie problemu
nadmiernej rotacji pracowników będących specjalistami z zakresu rehabilitacji oraz nauki
zawodu. Przewidzianą w projekcie kwotę ustalono uwzględniając możliwości finansowe
PFRON.
W Parlamencie trwają prace zmierzające do zmiany ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.
z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.) w celu podniesienie kwot dofinansowania do wynagrodzeń
niepełnosprawnych pracowników i co za tym idzie, wsparcia pracodawców zatrudniających
osoby niepełnosprawne. Zgodnie z projektowanymi zmianami, kwota dofinansowania
wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych będzie wynosiła:
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności: 2760 zł;
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności: 1550 zł;
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności: 575 zł.
Dodatkowo, w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, którym orzeczono chorobę
psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz
niewidomych (czyli dla osób ze schorzeniami szczególnymi), kwoty te mają zostać
podwyższone do następującej wysokości:
w przypadku osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności: 1380 zł;
w przypadku osób zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności: 1035 zł;
w przypadku osób zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności: 690 zł.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Odnosząc się do drugiego pytania należy wskazać, że gmina, powiat oraz fundacja,
stowarzyszenie lub inna organizacja społeczna, której statutowym zadaniem jest
rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych, może - spełniwszy wymogi
ustawowe - utworzyć wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo jednostkę i uzyskać dla niej
status zakładu aktywności zawodowej.
Do wymogów tych należy osiągnięcie odpowiedniego wskaźnika zatrudnienia osób
niepełnosprawnych - co najmniej 70% ogółu pracowników takiej jednostki powinny stanowić
osoby z niepełnosprawnościami, w szczególności skierowane do pracy przez powiatowe
urzędy pracy i zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności lub zaliczone do
umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, u których stwierdzono autyzm, upośledzenie
umysłowe lub chorobę psychiczną, w tym osób, w stosunku do których rada programowa
warsztatu terapii zajęciowej zajęła stanowisko uzasadniające podjęcie zatrudnienia
i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej. Ustawa stanowi
ponadto, że stan zatrudnienia osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego
stopnia niepełnosprawności nie może być wyższy niż 35% ogółu zatrudnionych.
W kontekście wsparcia udzielanego zakładom aktywności zawodowej istotna jest decyzja
Komisji Europejskiej z dnia 27 czerwca 2007 r. w sprawie wsparcia dla zakładów aktywności
zawodowej. W akcie stwierdzono, iż zakłady tworzone są w celu zaoferowania osobom ze
znacznym stopniem niepełnosprawności leczenia, rehabilitacji społecznej i terapeutycznej
oraz szkoleń zawodowych, celem przygotowania ich do podjęcia zatrudnienia na otwartym
rynku pracy i prowadzenia niezależnego życia poza zakładem. W Decyzji KE zauważa,
iż wsparcie zakładów aktywności zawodowej jest środkiem skierowanym do osób ze
znacznym stopniem niepełnosprawności, które bez ich pomocy nie byłyby w stanie podjąć
zatrudnienia na otwartym rynku pracy. W konkluzji stwierdzono, że zgłoszony program nie
stanowi pomocy publicznej i nie ma potrzeby zgłaszania go organom UE.
Przy obecnym kształcie przepisów, mimo wprowadzenia możliwości zatrudnienia do 35%
osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i określonymi schorzeniami, osoby
niepełnosprawne w stopniu znacznym nadal stanowią większość pracowników zakładów.
Zmiana obowiązujących regulacji będzie skutkowała koniecznością ponownego
występowania do organów UE z wnioskiem o akceptację środka pomocowego
dedykowanego innej grupie adresatów, niż osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności. Ponadto istnieje ryzyko, że w konsekwencji zmiany przepisów, osoby te
będą wypierane przez pracowników niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, co
znacząco pogorszy ich sytuację na rynku pracy.
W związku z powyższym, aktualnie nie planuje się prac nad zmianami, zmierzającymi do
podniesienia wskaźnika zatrudnienia osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności
w zakładach aktywności zawodowej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --