Interpelacja nr 6114
Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej zakładów aktywności zawodowej w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (70%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej zakładów aktywności zawodowej w Polsce
Interpelacja nr 6114
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji finansowej zakładów aktywności zawodowej w Polsce
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz, Aleksandra Leo, Maja Ewa Nowak, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 08-11-2024
Obecna sytuacja finansowania zakładów aktywności zawodowej (ZAZ) wskazuje na poważne niedopasowanie kwot dofinansowania do potrzeb i wzrastających kosztów. W 2025 roku koszt utrzymania jednego pracownika z niepełnosprawnością w ZAZ, według aktualnego rozporządzenia, wynosić ma jedynie 37000 zł, co stanowi wyraźne odstępstwo od proporcjonalnych wzrostów płacy minimalnej i nie uwzględnia realnych kosztów funkcjonowania tych instytucji. W przeszłości, w 2008 roku, dofinansowanie dla jednego pracownika ZAZ równało się 16-krotności wynagrodzenia minimalnego, co świadczy o znacznym obniżeniu wartości finansowania w stosunku do rzeczywistości ekonomicznej. Dodatkowo, relacja dofinansowania dla ZAZ do wynagrodzenia minimalnego znacząco się pogorszyła – choć płaca minimalna wzrosła o niemal 450% od 2005 roku, kwoty dofinansowania dla ZAZ zwiększono jedynie o 105%, co zdecydowanie nie wystarcza na pokrycie rosnących kosztów utrzymania takich jednostek. Dofinansowanie to jest też nieadekwatne w porównaniu do finansowania warsztatów terapii zajęciowej (WTZ), które pomimo podobnych kosztów funkcjonowania i pokrywanych zobowiązań, otrzymują jedynie o 3304 zł mniej na osobę niż ZAZ, mimo że uczestnicy ZAZ są pracownikami, co nakłada na pracodawców dodatkowe obciążenia. Kluczowe pytania dotyczące możliwości poprawy sytuacji: 1. Czy możliwe jest ustalenie dofinansowania ZAZ na poziomie 46600 zł na osobę – kwoty, która uwzględnia wzrosty płacy minimalnej i rzeczywiste koszty funkcjonowania?
2. Czy obecne podejście do algorytmu finansowania dla ZAZ można zmodyfikować, aby zapewnić jego stabilność i adekwatność do realiów ekonomicznych, np. poprzez zastosowanie stałego mnożnika zależnego od wynagrodzenia minimalnego?
3. Czy istnieją plany rozszerzenia wsparcia ZAZ, tak by mogły one skutecznie realizować swoją misję zatrudniania osób z niepełnosprawnościami i zapewniania im pełnych praw pracowniczych?
4. Jakie mechanizmy dodatkowego wsparcia mogą zostać wdrożone, by uwzględnić koszty związane z wyższymi wydatkami na wynagrodzenia, odzież roboczą, odprawy rentowe i emerytalne, oraz inne zobowiązania związane z zatrudnieniem pracowniczym?
5. Czy istnieje możliwość wprowadzenia specjalnych funduszy rezerwowych na pokrycie wzrastających kosztów energii, paliw oraz usług, które wpływają na działalność ZAZ?
Łącząc wyrazy szacunku Piotr Górnikiewicz
Interpelacja nr 6114
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji finansowej zakładów aktywności zawodowej w Polsce
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz, Aleksandra Leo, Maja Ewa Nowak, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 08-11-2024
Obecna sytuacja finansowania zakładów aktywności zawodowej (ZAZ) wskazuje na poważne niedopasowanie kwot dofinansowania do potrzeb i wzrastających kosztów. W 2025 roku koszt utrzymania jednego pracownika z niepełnosprawnością w ZAZ, według aktualnego rozporządzenia, wynosić ma jedynie 37000 zł, co stanowi wyraźne odstępstwo od proporcjonalnych wzrostów płacy minimalnej i nie uwzględnia realnych kosztów funkcjonowania tych instytucji. W przeszłości, w 2008 roku, dofinansowanie dla jednego pracownika ZAZ równało się 16-krotności wynagrodzenia minimalnego, co świadczy o znacznym obniżeniu wartości finansowania w stosunku do rzeczywistości ekonomicznej. Dodatkowo, relacja dofinansowania dla ZAZ do wynagrodzenia minimalnego znacząco się pogorszyła – choć płaca minimalna wzrosła o niemal 450% od 2005 roku, kwoty dofinansowania dla ZAZ zwiększono jedynie o 105%, co zdecydowanie nie wystarcza na pokrycie rosnących kosztów utrzymania takich jednostek. Dofinansowanie to jest też nieadekwatne w porównaniu do finansowania warsztatów terapii zajęciowej (WTZ), które pomimo podobnych kosztów funkcjonowania i pokrywanych zobowiązań, otrzymują jedynie o 3304 zł mniej na osobę niż ZAZ, mimo że uczestnicy ZAZ są pracownikami, co nakłada na pracodawców dodatkowe obciążenia. Kluczowe pytania dotyczące możliwości poprawy sytuacji: 1. Czy możliwe jest ustalenie dofinansowania ZAZ na poziomie 46600 zł na osobę – kwoty, która uwzględnia wzrosty płacy minimalnej i rzeczywiste koszty funkcjonowania?
2. Czy obecne podejście do algorytmu finansowania dla ZAZ można zmodyfikować, aby zapewnić jego stabilność i adekwatność do realiów ekonomicznych, np. poprzez zastosowanie stałego mnożnika zależnego od wynagrodzenia minimalnego?
3. Czy istnieją plany rozszerzenia wsparcia ZAZ, tak by mogły one skutecznie realizować swoją misję zatrudniania osób z niepełnosprawnościami i zapewniania im pełnych praw pracowniczych?
4. Jakie mechanizmy dodatkowego wsparcia mogą zostać wdrożone, by uwzględnić koszty związane z wyższymi wydatkami na wynagrodzenia, odzież roboczą, odprawy rentowe i emerytalne, oraz inne zobowiązania związane z zatrudnieniem pracowniczym?
5. Czy istnieje możliwość wprowadzenia specjalnych funduszy rezerwowych na pokrycie wzrastających kosztów energii, paliw oraz usług, które wpływają na działalność ZAZ?
Łącząc wyrazy szacunku Piotr Górnikiewicz
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5745 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.652.2024
Warszawa,/elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6114 Pana Posła Piotra Górnikiewicza wraz z grupą posłów
z 13 listopada 2024 r. w sprawie sytuacji finansowej zakładów aktywności zawodowej
w Polsce, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Do Wykazu prac Rady Ministrów został wprowadzony projekt rozporządzenia Rady
Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim
i powiatowym (RD149; https://www.gov.pl/web/premier/projekt-rozporzadzenia-rady-
ministrow-zmieniajacego-rozporzadzenie-w-sprawie-algorytmu-przekazywania-srodkow-
panstwowego-funduszu-rehabilitacji-osob-niepelnosprawnych-samorzadom-
wojewodzkim-i-powiatowym6).
Projekt zakłada podniesienie kwoty dofinansowania rocznego pobytu jednej osoby
niepełnosprawnej, zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności, zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej, z 37 000 zł do kwoty
38 000 zł (wzrost o 1 000 zł). W myśl jego zapisów dofinansowanie zostałoby zwiększone od
2024 r. i obowiązywałoby w latach następnych.
Odnosząc się do postulatu stałej waloryzacji kwoty dofinansowania rocznego pobytu
jednego zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego w zakładzie aktywności zawodowej
należy wskazać, że na dzień dzisiejszy nie są prowadzone prace legislacyjne związane
z wprowadzeniem do przepisów stałej waloryzacji tej kwoty. Ponadto, przed podjęciem
decyzji należałoby przeprowadzić analizę możliwości finansowych Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz ewentualną zmianę przepisów ustawy z dnia
27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.).
Podkreślić trzeba, że pracodawcy z chronionego rynku pracy mogą korzystać
z instrumentów wsparcia kierowanych wyłącznie do nich, takich jak zwolnienie z podatków,
zwolnienie z opłat (z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym) oraz
możliwość otrzymania wsparcia ze środków PFRON z przeznaczeniem na zasilenie
zakładowego funduszu aktywności.
Ponadto informuję, iż projekt ustawy zwiększającej kwoty dofinansowania do wynagrodzeń
pracowników niepełnosprawnych, o których mowa w art. 26a ust. 1 i 1b ustawy
o rehabilitacji został zgłoszony do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów i wpisany pod numerem UD55. Proponowana podwyższona wysokość
miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego,
finansowanego ze środków PFRON wynosi:
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności: 2760 zł (obecnie 2400 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności: 1550 zł (obecnie 1350 zł);
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności: 575zł (obecnie 500 zł).
Dodatkowo, w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, którym orzeczono chorobę
psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz
niewidomych (czyli dla osób ze schorzeniami szczególnymi), kwoty te podwyższa się do
następującej wysokości:
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności: 1380 zł (obecnie 1200 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności: 1035 zł (obecnie 900 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności: 690 zł (obecnie 600 zł).
Skutkiem wprowadzenia powyższych zmian będzie poprawa funkcjonowania zakładów
aktywności zawodowej oraz zapewnienie możliwości dalszego rozwoju ich działalności.
Ukształtowana w ten sposób wysokość kwoty dofinansowania kosztów rocznego pobytu
osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej oraz wysokość
miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego
uwzględnia realne możliwości budżetowe Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, w tym konieczność finansowania pozostałych zadań na rzecz osób
niepełnosprawnych realizowanych przez samorządy powiatowe, jak również pozostałych
obligatoryjnych zadań ustawowych realizowanych przez PFRON.
Jeśli zaś chodzi o podnoszoną kwestię rozszerzenia wsparcia ZAZ w związku z wyższymi
kosztami ponoszonymi z tytułu wzrostu cen energii, paliw oraz wyższymi wydatkami
na wynagrodzenia, odzież roboczą, odprawy rentowe i emerytalne, na dzień dzisiejszy prace
legislacyjne w tym zakresie nie są prowadzone. Należy podkreślić, iż podjęcie działań w tym
zakresie musiałoby zostać poprzedzone analizą ich wpływu na możliwości finansowe
budżetu państwa.
Pragnę podkreślić, że kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dokłada wszelkich starań, aby poszerzać obszar aktywizacji i włączenia społecznego osób
z niepełnosprawnościami oraz zabezpieczać ich pozycję na rynku pracy. Wszystkie
przesyłane przez przedstawicieli środowiska uwagi i postulaty dotyczące tych obszarów są
w resorcie skrupulatnie analizowane i w miarę możliwości uwzględniane przy projektowaniu
zmian systemowych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.652.2024
Warszawa,/elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6114 Pana Posła Piotra Górnikiewicza wraz z grupą posłów
z 13 listopada 2024 r. w sprawie sytuacji finansowej zakładów aktywności zawodowej
w Polsce, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Do Wykazu prac Rady Ministrów został wprowadzony projekt rozporządzenia Rady
Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim
i powiatowym (RD149; https://www.gov.pl/web/premier/projekt-rozporzadzenia-rady-
ministrow-zmieniajacego-rozporzadzenie-w-sprawie-algorytmu-przekazywania-srodkow-
panstwowego-funduszu-rehabilitacji-osob-niepelnosprawnych-samorzadom-
wojewodzkim-i-powiatowym6).
Projekt zakłada podniesienie kwoty dofinansowania rocznego pobytu jednej osoby
niepełnosprawnej, zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności, zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej, z 37 000 zł do kwoty
38 000 zł (wzrost o 1 000 zł). W myśl jego zapisów dofinansowanie zostałoby zwiększone od
2024 r. i obowiązywałoby w latach następnych.
Odnosząc się do postulatu stałej waloryzacji kwoty dofinansowania rocznego pobytu
jednego zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego w zakładzie aktywności zawodowej
należy wskazać, że na dzień dzisiejszy nie są prowadzone prace legislacyjne związane
z wprowadzeniem do przepisów stałej waloryzacji tej kwoty. Ponadto, przed podjęciem
decyzji należałoby przeprowadzić analizę możliwości finansowych Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz ewentualną zmianę przepisów ustawy z dnia
27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.).
Podkreślić trzeba, że pracodawcy z chronionego rynku pracy mogą korzystać
z instrumentów wsparcia kierowanych wyłącznie do nich, takich jak zwolnienie z podatków,
zwolnienie z opłat (z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym) oraz
możliwość otrzymania wsparcia ze środków PFRON z przeznaczeniem na zasilenie
zakładowego funduszu aktywności.
Ponadto informuję, iż projekt ustawy zwiększającej kwoty dofinansowania do wynagrodzeń
pracowników niepełnosprawnych, o których mowa w art. 26a ust. 1 i 1b ustawy
o rehabilitacji został zgłoszony do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów i wpisany pod numerem UD55. Proponowana podwyższona wysokość
miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego,
finansowanego ze środków PFRON wynosi:
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności: 2760 zł (obecnie 2400 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności: 1550 zł (obecnie 1350 zł);
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności: 575zł (obecnie 500 zł).
Dodatkowo, w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, którym orzeczono chorobę
psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz
niewidomych (czyli dla osób ze schorzeniami szczególnymi), kwoty te podwyższa się do
następującej wysokości:
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności: 1380 zł (obecnie 1200 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności: 1035 zł (obecnie 900 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności: 690 zł (obecnie 600 zł).
Skutkiem wprowadzenia powyższych zmian będzie poprawa funkcjonowania zakładów
aktywności zawodowej oraz zapewnienie możliwości dalszego rozwoju ich działalności.
Ukształtowana w ten sposób wysokość kwoty dofinansowania kosztów rocznego pobytu
osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej oraz wysokość
miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego
uwzględnia realne możliwości budżetowe Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, w tym konieczność finansowania pozostałych zadań na rzecz osób
niepełnosprawnych realizowanych przez samorządy powiatowe, jak również pozostałych
obligatoryjnych zadań ustawowych realizowanych przez PFRON.
Jeśli zaś chodzi o podnoszoną kwestię rozszerzenia wsparcia ZAZ w związku z wyższymi
kosztami ponoszonymi z tytułu wzrostu cen energii, paliw oraz wyższymi wydatkami
na wynagrodzenia, odzież roboczą, odprawy rentowe i emerytalne, na dzień dzisiejszy prace
legislacyjne w tym zakresie nie są prowadzone. Należy podkreślić, iż podjęcie działań w tym
zakresie musiałoby zostać poprzedzone analizą ich wpływu na możliwości finansowe
budżetu państwa.
Pragnę podkreślić, że kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dokłada wszelkich starań, aby poszerzać obszar aktywizacji i włączenia społecznego osób
z niepełnosprawnościami oraz zabezpieczać ich pozycję na rynku pracy. Wszystkie
przesyłane przez przedstawicieli środowiska uwagi i postulaty dotyczące tych obszarów są
w resorcie skrupulatnie analizowane i w miarę możliwości uwzględniane przy projektowaniu
zmian systemowych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --