Interpelacja w sprawie zmian w ratownictwie medycznym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6106
do ministra zdrowia
w sprawie zmian w ratownictwie medycznym
Zgłaszający: Witold Zembaczyński
Data wpływu: 08-11-2024
Szanowna Pani Minister,
na połowę 2025 roku zapowiadane jest wejście w życie nowelizacji ustawy o ratownictwie medycznym. W związku z nim zostanie wprowadzony szereg zmian mających na celu usprawnienie funkcjonowania zespołów ratownictwa medycznego, które zostały pozytywnie ocenione przez samorządowców i specjalistów w tej dziedzinie.
Opolskie Centrum Ratownictwa Medycznego zaproponowało zmiany dotyczące lokalizacji karetek pogotowia w celu usprawnienia funkcjonowania ratownictwa medycznego, na co pozytywnie miałaby wpłynąć centralizacja zarządzania. Propozycje oraz argumenty w tej sprawie motywowane są ostatnimi wydarzeniami powodziowymi, które miały zobrazować tę problematykę.
Projekt nowelizacji ustawy przewiduje także wprowadzenie sezonowych zespołów motocyklowych, których zgodnie z założeniami powinno przypadać 3 na województwo opolskie. Dodatkowo, poza koniecznością zakupu pojazdów, istotną rolę odgrywa wdrożenie szkoleń dla osób, które będą wykonywały tego typu dyżury.
Jednakże do określenia pozostają rozwiązania dotyczące lokalizacji stacjonowania karetek pogotowia. Dla przykładu, po analizie statystyk, planowana jest reorganizacja polegająca na wycofaniu karetki z Polskiej Cerekwi na rzecz Lewina Brzeskiego. Potrzeby w regionie są jednak znacznie większe. Nadto kluczowy jest również aspekt finansowy. Środki przeznaczane na ten cel były nierzadko bardzo pomocne do zapewnienia lepszej kondycji finansowej szpitali.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy rzeczywiście planowane, są zmiany dążące do centralizacji zarządzania systemem ratownictwa? Jakie działania planuje podjąć ministerstwo w związku z utratą środków dla opolskich szpitali z tego tytułu, aby szpitale nie były zagrożone finansowo?
Czy ministerstwo planuje podjąć działania w kierunku zapewnienia dla województwa opolskiego większej liczby karetek zamiast przesuwania zasobu z Polskiej Cerekwi?
Kiedy województwo opolskie może spodziewać się motoambulansów? Ile ich będzie przypadać na województwo opolskie? Jaki będzie sposób ich finansowania oraz jakie będą nakłady na ten cel? Jakie są szczegóły planów pod względem finansowania oraz terminów dotyczących wdrożenia szkoleń dla osób, które będą wykonywały tego typu dyżury w województwie opolskim?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych dyspozytorni medycznych w województwie opolskim w celu usprawnienia procesu przyjmowania zgłoszeń oraz dysponowania zespołami ratownictwa medycznego? Jaki będzie sposób finansowania oraz nakłady na ten cel?
Czy ministerstwo planuje podjąć działania ukierunkowane na zwiększenie liczby wykwalifikowanych ratowników medycznych w województwie opolskim, np. poprzez współpracę z lokalnymi uczelniami w regionie?
Czy resort przewiduje formy wsparcia dla obecnie działających ratowników medycznych w regionie, które obejmowałyby np. dodatkowe szkolenia, benefity motywacyjne, w celu utrzymania obecnych zasobów kadrowych w województwie opolskim?
Jakie działania planuje podjąć ministerstwo w celu stworzenia bodźca zachęcającego lekarzy w województwie opolskim do podejmowania pracy w zespołach ratunkowych w regionie?
Poseł na Sejm RP
Witold Zembaczyński
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15511 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.23.2024.AF
Warszawa, 02 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6106 Pana Posła Witolda Zembaczyński w sprawie zmian
w ratownictwie medycznym, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ad. 1
Czy rzeczywiście planowane, są zmiany dążące do centralizacji zarządzania systemem
ratownictwa? Jakie działania planuje podjąć ministerstwo w związku z utratą środków dla
opolskich szpitali z tego tytułu, aby szpitale nie były zagrożone finansowo?
System Państwowe Ratownictwo Medyczne działa na podstawie wojewódzkiego planu
sporządzanego przez wojewodę, który przygotowywany jest zgodnie z rozporządzeniem
Ministra Zdrowia z dnia 8 listopada 2018 roku w sprawie wojewódzkiego planu działania
systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2154). Organizowanie,
planowanie oraz nadzór nad systemem PRM, w którego skład wchodzą zespoły
ratownictwa medycznego (ZRM), dyspozytornie medyczne (DM) oraz szpitalne oddziały
ratunkowe (SOR), zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym
Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2024 r. poz. 652 ze zm. Dalej „ustawa o PRM”) pozostają
w kompetencjach właściwego terytorialnie wojewody i obecnie nie są planowane zmiany w
tym zakresie.
Odnosząc się do przywołanego w piśmie zagrożenia finansowego dla szpital w związku z
rzekomą utratą środków przeznaczanych w ramach umów z NFZ na zadania zespołów
ratownictwa medycznego informuję, iż środki na działalność ZRM przekazywane są
dysponentom ZRM w ramach umowy z Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu
Zdrowia (OW NFZ) na udzielanie świadczeń zdrowotnych w rodzaju ratownictwo
medyczne. Środki te nie powinny być wydatkowane na działalność szpitala niezwiązaną z
działalnością ZRM. Odbywa się to bowiem kosztem jakości świadczeń realizowanych przez
ZRM.
Stawka ryczałtu na ZRM skalkulowana została w taki sposób, aby dysponenci ZRM, w tym
również szpitale, w których działają ZRM, mogli zapewnić odpowiednią jakość udzielania
świadczeń wobec osób znajdujących się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego poprzez
zatrudnienie wykwalifikowanego personelu, zakup ambulansów oraz wysokiej jakości
wyposażenia i sprzętu wykorzystywanego podczas udzielania medycznych czynności
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
ratunkowych. Właściwe dysponowanie środkami na ZRM umożliwia spełnienie ww.
warunków.
Ad. 2
Czy ministerstwo planuje podjąć działania w kierunku zapewnienia dla województwa
opolskiego większej ilości karetek, zamiast przesuwania zasobu z Polskiej Cerekwi?
Jak wskazano w Ad. 1, wojewódzki plan działania systemu Państwowe Ratownictwo
Medyczne jest sporządzany przez właściwego terytorialnie wojewodę. Plan ten obejmuje
m.in.: lokalizację, teren działania, liczbę, rodzaj i czas funkcjonowania ZRM. Liczba i
rozmieszczenie ZRM ujętych w planie, ma na celu utrzymanie należytej dostępności do
świadczeń zdrowotnych dla osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, poprzez
zapewnienie odpowiedniego czasu dotarcia ZRM na miejsce zdarzenia.
Każda zmiana w zakresie liczby, rodzaju, rozmieszczenia czy czasu funkcjonowania ZRM
poprzedzona jest szczegółowymi analizami dotyczącymi funkcjonowania zespołów oraz
całego systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne na terenie województwa, w tym
również działania DM oraz SOR i izb przyjęć szpitali.
Zmiana planu, w tym zmiana dotycząca liczby czy rozmieszczenia ZRM, wprowadzana jest
przez wojewodę w drodze aktualizacji planu. Projekt aktualizacji planu wymaga
uzgodnienia z dyrektorem właściwego wojewódzkiego oddziału Narodowego Funduszu
Zdrowia, który musi zapewnić finansowanie działania ZRM. Projektu planu jest następnie
przekazywany do konsultacji jednostkom samorządu terytorialnego. Projekt uzgodniony z
ww. podmiotami jest następnie przekazywany do akceptacji Ministra Zdrowia, który w
ramach swoich kompetencji może go zatwierdzić lub złożyć do niego zastrzeżenia.
Ad. 3
Kiedy województwo opolskie może spodziewać się motoambulansów? Ile ich będzie
przypadać na województwo opolskie? Jaki będzie sposób ich finansowania oraz jakie będą
nakłady na ten cel? Jakie są szczegóły planów pod względem finansowania oraz terminów
dotyczących wdrożenia szkoleń, dla osób które będą wykonywały tego typu dyżury w
województwie opolskim?
Projekt nowelizacji ustawy o PRM przewiduje możliwość utworzenia nowego typu
zespołów ratownictwa medycznego – motocyklowych jednostek ratowniczych. Ten rodzaj
zespołów docierać będzie do pacjentów szybciej niż ambulans, np. w czasie większych
zgromadzeń oraz w czasie wystąpienia utrudnień komunikacyjnych. Motocykl ratunkowy
będzie prowadzony przez osobę uprawnioną do medycznych czynności ratunkowych,
wyposażoną w niezbędne leki i wyroby medyczne, a także w sprzęt do obsługi Systemu
Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM). Liczba
motocyklowych jednostek ratowniczych, tak jak każdej innej jednostki systemu PRM,
będzie określona w wojewódzkim planie działania systemu Państwowe Ratownictwo
Medyczne. Czas działania tych jednostek to okres od dnia 1 maja do dnia 30 września, do 12
godzin w ciągu jednej doby. Dopuszcza się, że w niektórych rejonach operacyjnych
wojewoda może nie zaplanować motocyklowych jednostek ratowniczych. Może to wynikać
z braku przesłanek do ich uruchomienia. W tym zakresie plan jest również uzgadniany z
OW NFZ i konsultowany z samorządami.
W projekcie wskazano, że na każde 400 tys. mieszkańców powinna przypadać nie więcej niż
jedna jednostka motocyklowa. Finansowanie ich działalności będzie się odbywało
analogicznie jak w przypadku pozostałych naziemnych zespołów ratownictwa medycznego
Ad.4
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych dyspozytorni medycznych w
województwie opolskim, w celu usprawnienia procesu przyjmowania zgłoszeń oraz
dysponowania zespołami ratownictwa medycznego? Jaki będzie sposób finansowania oraz
nakłady na ten cel?
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Przyjęte przez Ministerstwo Zdrowia w 2011 r. zmiany w obszarze organizacji systemu
powiadamiania na potrzeby systemu PRM zakładały koncentrację dyspozytorni
medycznych i tworzenie dużych rejonów operacyjnych. Zmiany te stopniowo wprowadzane
były już od połowy 2011 r.
Na przestrzeni ostatnich 13 lat nastąpiła redukcja liczby dyspozytorni medycznych – z 337
w 2011 r. do 23 obecnie. Zgodnie z art. 25 a ustawy o Państwowym Ratownictwie
Medycznym wojewoda tworzy i prowadzi jedną dyspozytornię medyczną w województwie.
W województwie mazowieckim oraz w województwie śląskim wojewodowie mogą
utworzyć i prowadzić dwie dyspozytornie medyczne. Powyższy model ma być osiągnięty do
roku 2027 i oznacza dalszą koncentrację DM do docelowego modelu 18 DM w całym kraju.
Województwo opolskie osiągnęło już stan docelowy, a ze względu na niską liczbę
mieszkańców nie przewiduje się tworzenia tu kolejnych dyspozytorni medycznych.
Jednocześnie, ww. ustawa oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Zdrowia z
dnia 12 października 2018 r. w sprawie organizacji dyspozytorni medycznej (Dz.U. z 2018 r.
poz. 2001) wprowadza w każdej DM jednolitą strukturę organizacyjną, w tym model
operatorsko dyspozytorski, czyli podział na dyspozytorów medycznych przyjmujących
zgłoszenia do nagłych stanów zagrożenia zdrowotnego i na dysponujących zespoły
ratownictwa medycznego na miejsce zdarzenia. Ponadto, w celu zabezpieczenia
odpowiedniej liczby stanowisk dyspozytorskich zmieniono dotychczasowe kryterium
stanowiące o ich liczbie. Od 1 kwietnia 2019 r. wprowadzono kryterium jednego
stanowiska dyspozytorskiego przypadającego na każde rozpoczęte 200 tys. mieszkańców.
W woj. opolskim liczącym 933 349 mieszkańców działa łącznie 5 stanowisk
dyspozytorskich, z czego 4 to stanowiska dyspozytorów przyjmujących zgłoszenia, i jedno
stanowisko dyspozytora wysyłającego zespoły. Rozbijanie tej struktury na kilka lokalizacji
jest niemożliwe.
W projekcie ustawy o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz
niektórych innych ustaw (UD43) zawarta jest zmiana przepisów w zakresie liczby
dyspozytorni medycznych w kraju. Projektowana zmiana umożliwi utworzenie dodatkowej
DM w województwach, w których liczba ludności przekracza 3 mln osób oraz 2
dodatkowych DM w województwach, w których liczba ludności przekroczy 4 mln, ale
zmiana ta nie będzie dotyczyć będzie województwa opolskiego.
Ad. 5
Czy ministerstwo planuje podjąć działania nakierunkowane na zwiększenie liczby
wykwalifikowanych ratowników medycznych w województwie opolskim opartych na np.
współpracy z lokalnymi uczelniami w regionie?
Działania związane z KPO, w ramach inwestycji D2.1.1 „Inwestycje związane z
modernizacją i doposażeniem obiektów dydaktycznych w związku ze zwiększeniem limitów
przyjęć na studia medyczne Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności”,
nakierunkowane na zwiększenie liczby wykwalifikowanych ratowników medycznych,
oparte o współpracę z uczelniami medycznymi lub kształcącymi na kierunkach
medycznych:
W związku z realizacją miernika D30G „Liczba studentów pielęgniarstwa, położnictwa,
ratownictwa medycznego, medycyny, stomatologii, analityki medycznej, fizjoterapii i
farmacji, którzy otrzymali stypendium, oraz studentów lub absolwentów pielęgniarstwa,
położnictwa, ratownictwa medycznego objętych stypendium, dofinansowaniem studiów
lub mentoringiem”.
W ramach polityki publicznej pod nazwą "System zachęt do podejmowania i kontynuowania
studiów na wybranych kierunkach medycznych oraz podjęcia zatrudnienia w zawodzie na
lata 2022–2026", zwanej dalej Systemem zachęt, przyznano wsparcie dla I Edycji Działań:
Działanie 1 Systemu zachęt –Stypendia dla studentów kierunku lekarskiego, lekarsko-
dentystycznego, analityka medyczna, fizjoterapia oraz farmacja.
Wsparcie w tym działaniu nie dotyczy studentów kierunku ratownictwo medyczne.
Działanie 2 Systemu zachęt–Stypendia dla studentów kierunku pielęgniarstwo,
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
położnictwo oraz ratownictwo medyczne.
Działanie 3 Systemu zachęt– Bezzwrotne wsparcie dla studentów kierunku pielęgniarstwo,
położnictwo oraz ratownictwo medyczne.
W ramach przeprowadzonych konkursów wsparcie przyznano dwóm uczelniom z
województwa opolskiego: Uniwersytetowi Opolskiemu oraz Państwowej Akademii Nauk
Stosowanych w Nysie.
Planowane jest uruchomienie konkursów w ramach II Edycji Systemu zachęt dla
wspomnianych Działań 2 oraz 3.
Planowane jest również uruchomienie kolejnych naborów w ramach Działań 4 oraz 5
Systemu zachęt, które również dotyczyć będą ratowników medycznych.:
Działanie 4 Systemu zachęt– Mentoring dla studentów kierunku pielęgniarstwo,
położnictwo oraz ratownictwo medyczne.
Działanie 5 Systemu zachęt– Mentoring dla absolwentów kierunku pielęgniarstwo,
położnictwo oraz ratownictwo medyczne.
Uruchomienie kolejnych naborów w związku z realizacją miernika D30G planowane jest w
terminie IV kwartał 2024 –I kwartał 2025 r.
W związku z realizacją miernika D31G „Liczba zmodernizowanych obiektów
dydaktycznych do celów kształcenia przedklinicznego(w tym centrów symulacji
medycznych), dostosowanych obiektów bazy klinicznej wykorzystywanych dokształcenia w
centralnych szpitalach klinicznych, zmodernizowanych infrastruktur bibliotek i
akademików na uniwersytetach medycznych”
Wsparcie dotyczyć będzie poprawy warunków kształcenia, poprzez modernizacje lub
stworzenie infrastruktury dydaktycznej, w zakresie poniższych obszarów:
Budowa, modernizacja oraz doposażenie bazy dydaktycznej wykorzystywanej do
edukacji przedklinicznej.
Utworzenie monoprofilowych Centrów Symulacji Medycznych.
Modernizacja lub stworzenie bazy klinicznej służącej dokształcenia studentów w
centralnych szpitalach klinicznych.
Modernizacja bibliotek na uczelniach medycznych w celu bezkontaktowego użycia
ich zasobów i utworzenia bezpiecznych miejsc do samodzielnej nauki.
Modernizacja domów studenckich należących do uczelni medycznych w celu
dostosowania ich do potrzeb wynikających z wymogów sanitarnych.
Odbiorcami wsparcia są uczelnie medyczne lub kształcące na kierunkach medycznych, przy
czym inwestycje objęte wsparciem dotyczą wszystkich kierunków medycznych określonych
w art. 68 ust 1 pkt 1-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i
nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571), tj.: kierunek lekarski, lekarsko-dentystyczny, farmacja,
pielęgniarstwo, położnictwo, diagnostyka laboratoryjna, fizjoterapia, ratownictwo
medyczne.
Inwestycje służą m.in. zwiększeniu liczby studentów kształconych na kierunkach
medycznych, w tym na kierunku ratownictwo medyczne.
Przeprowadzono Nabór 1. Obecnie trwa ocena złożonych wniosków o objęcie wsparciem.
Planowane jest uruchomienie kolejnych naborów w związku realizacja miernika D31G w
terminie IV kwartał 2024 –I kwartał 20205 r.
Ad. 6
Czy resort przewiduje formy wsparcia dla obecnie działających ratowników medycznych w
regionie które obejmowałyby np. dodatkowe szkolenia, benefity motywacyjne, w celu
utrzymania obecnych zasobów kadrowych w województwie opolskim?
Obecnie MZ nie realizuje projektu, który obejmowałby wsparcie dla ratowników
medycznych w regionie województwa opolskiego.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Ad. 7
Jakie ministerstwo planuje podjąć działania w celu stworzenia bodźca zachęcającego
lekarzy w województwie opolskim do podejmowania pracy w zespołach ratunkowych w
regionie?
Liczba specjalności kwalifikujących danego lekarza do grona lekarzy systemu w związku ze
zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U. z 2019 r. poz. 399)wzrosła z 9 do 42. Zatem dysponenci ZRM mogą też korzystać z
możliwości zatrudnienia w ZRM szerokiej grupy lekarzy spełniających wymagania właściwe
dla lekarzy systemu.
Nakłady na ratownictwo medyczne w Polsce wzrosły – z 2 170 956 tys. zł w 2019 r. do
4 356 069 tys. zł w 2024r. W tym samym czasie liczba zespołów specjalistycznych spadła o
56, co stało się na wniosek samych dysponentów.
Wycena ryczałtu dobowego ZRM S w okresie 2019-2024 również była kilkukrotnie
podnoszona. Wg ostatniej rekomendacji Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji., stawka ryczałtu dobowego dla ZRM S, w którym obligatoryjnie w składzie
znajduje się lekarz systemu, została wyceniona na 10 740 zł.
Dla porównania przed pandemią było to 4 155,20 zł, a w stawce ryczałtu dobowego ujęte
były także koszty prowadzenia dyspozytorni medycznych.
Tym samym Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich starań, aby utrzymać
funkcjonowanie ZRM S w celu dostarczenia skutecznej pomocy osobom w stanie nagłym, w
szczególności w tych przypadkach, gdzie wymagana jest pomoc na poziomie wykraczającym
poza kompetencje ratowników medycznych i pielęgniarek systemu.
Na poziomie lokalnym starania w zakresie pozyskania kadry lekarskiej do ZRM pozostają w
kompetencjach zarządzających podmiotami leczniczymi i ich podmiotów tworzących, a więc
samorządów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --