Interpelacja w sprawie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6101
do ministra sprawiedliwości
w sprawie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
Zgłaszający: Michał Połuboczek
Data wpływu: 07-11-2024
Zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce oraz procedurą pilotażową, Polska została zobowiązana do usunięcia problemów systemowych dotyczących niezależności sądownictwa i reformy Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Pragnę również przypomnieć, że zgodnie z krajowym i międzynarodowym kontekstem prawnym, sprawa praworządności w Polsce została szczegółowo opisana w wyrokach ETPCz, m.in. w sprawach Reczkowicz przeciwko Polsce, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce oraz Grzęda przeciwko Polsce. Wszelkie działania mające na celu odbudowę praworządności powinny uwzględniać rekomendacje zawarte w tych orzeczeniach. Należy również zaznaczyć, że w polskim obrocie prawnym funkcjonuje obecnie wiele wyroków wydanych w pierwszej lub drugiej instancji w składzie, w którym zasiadał nieprawidłowo powołany sędzia. Ma to ogromne znaczenie dla obywateli, wobec których takie wyroki zostały wydane, podważając ich pewność prawną i zaufanie do systemu sądowniczego.
1. Jakie konkretne kroki zostały już podjęte w celu implementacji wyroku ETPCz w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce, z uwzględnieniem potrzeby przywrócenia niezależności KRS i zagwarantowania, że członkowie KRS będą wybierani przez sędziów?
2. Jakie plany dotyczące legislacji istnieją w zakresie statusu orzeczeń wydanych przez sędziów powołanych przy udziale nowej KRS oraz zapewnienia niezawisłości i bezstronności sądów zgodnie z wymogami europejskimi?
3. Na jakim etapie znajduje się plan reformy sądownictwa oraz ewentualna zmiana ustawy o KRS, która była przedmiotem weta prezydenta RP? Jakie działania zostaną podjęte, aby uniknąć kolejnych przeszkód prawnych w tym zakresie?
4. Czy planowane są dalsze zmiany ustawowe mające na celu wprowadzenie pełnych rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy i zabezpieczenie środków dla pokrzywdzonych w wyniku orzeczeń wydanych przez neo-sędziów?
5. Czy resort sprawiedliwości planuje wznowić prace nad ustawą, która miałaby na celu wdrożenie wyroków ETPCz, w tym ograniczenie wysokości odszkodowań, co zdaniem części prawników może być sprzeczne z międzynarodowymi standardami praw człowieka?
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3591 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.378.2024
Warszawa, 20 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6101 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Michała Połuboczka w sprawie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka,
uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1
W odniesieniu do pytania dotyczącego działań podjętych w celu implementacji wyroku
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce, wyjaśniam,
że Ministerstwo Sprawiedliwości pod kierunkiem Ministra Adama Bodnara przygotowało
projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Ustawa została
uchwalona przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 12 lipca 2024 r.:
https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=219
Zgodnie z uzasadnieniem dołączonym do projektu tej ustawy, jej podstawowym celem
jest przywrócenie zgodnej z Konstytucją RP treści przepisów regulujących sposób wyboru
sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa oraz usunięcie negatywnych konsekwencji
wadliwego rozwiązania obowiązującego od 2018 r. Ustawa ma też na celu dostosowanie
przepisów do standardów demokratycznych wskazanych w orzeczeniach Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz
w orzeczeniach Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczących
-- 1 of 3 --
gwarancji odrębności i niezależności władzy sądowniczej od innych władz państwowych,
w tym gwarancji niezależności Krajowej Rady Sądownictwa od organów władzy
ustawodawczej oraz władzy wykonawczej w procedurze powoływania sędziów.
Ad 2
Ministerstwo Sprawiedliwości i Komisja Kodyfikacyjną Ustroju Sądownictwa i Prokuratury
intensywnie pracują nad uregulowaniem statusu sędziów. Punktem odniesienia dla tych
prac są m.in. rekomendacje Komisji Weneckiej, a podstawowym celem utrzymanie
zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Projekt powinien być gotowy
na przełomie stycznia i lutego 2025 r. i wówczas zostanie zaprezentowany opinii
publicznej.
Ad 3
Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa została,
w ramach kontroli prewencyjnej, skierowana przez Prezydenta RP do Trybunału
Konstytucyjnego. Ta okoliczność bezpośrednio rzutuje na opóźnienie działań związanych
z reformą sądownictwa, zmierzających do usunięcia niekonstytucyjnych zmian w kształcie
prawnym Krajowej Rady Sądownictwa i przywrócenie do porządku prawnego Krajowej
Rady Sądownictwa odpowiadającej wymogom Konstytucji RP. Nie zmienia to faktu,
że Ministerstwo Sprawiedliwości podejmuje wszelkie możliwe działania zmierzające
do przeprowadzenia reformy, w tym wskazane w pkt 2, a także wiele innych na rzecz
wymiaru sprawiedliwości m.in.:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/10-filarow-ministerialnego-programu-
usprawnienia-dzialalnosci-sadow
Ad 4 i 5
Dalsze prace Ministerstwa Sprawiedliwości będą prowadzone z uwzględnieniem
rezultatów prac Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Gdy zostanie
przygotowany projekt, o którym mowa w pkt. 2., zostanie on przedłożony Zespołowi ds.
Programowania Prac Rządu w celu wpisania do wykazu prac legislacyjnych. Na obecnym
etapie nie można w sposób kategoryczny potwierdzić lub zanegować wprowadzenia
-- 2 of 3 --
konkretnych rozwiązań. Projekt zostanie przedstawiony na przełomie stycznia i lutego
2025 r.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --