Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.47.2024.AK
3488141.13781986.11132860
Warszawa, 26-11-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację Posłanki Agnieszki Ścigaj z dnia 15-11-2024 r. w sprawie
wdrożenia systemu kaucyjnego, znak: K10INT6094, poniżej przedstawiam stosowne
wyjaśnienia.
1. Zmiana terminu uruchomienia systemu kaucyjnego na 1 października 2025 r. nie
zadowala samorządów, które twierdzą, że system kaucyjny powinien zostać
uruchomiony dopiero po wcześniejszym wdrożeniu systemu rozszerzonej
odpowiedzialności producenta, albowiem w innym przypadku naraża
samorządy na utratę przychodów. Jakie jest stanowisko resortu w tej sprawie?
Zgodnie z protokołem ustaleń nr 45/2024 posiedzenia Rady Ministrów w dniu
29 października 2024 r., Rada Ministrów, po dyskusji, przyjęła projekt ustawy obejmujący
przesunięcie terminu uruchomienia systemu kaucyjnego na 1 października 2025 r. oraz
zdecydowała o skierowaniu projektu do Sejmu. W dniu 21 listopada 2024 r. w głosowaniu
Sejm RP przyjął nowelizację ustawy o zmianie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce
opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (druk sejmowy nr 760, 834 i 834-A). Obecnie
ustawa została skierowana do rozpatrzenia przez Senat RP. Zmiana terminu uruchomienia
systemu stanowi rozwiązanie kompromisowe wychodzące naprzeciw apelom podmiotów
zaangażowanych w tworzenie systemu kaucyjnego: organizacji branżowych, przedstawicieli
handlu jak i przez przyszłych operatorów systemu kaucyjnego.
Przedstawiciele jednostek handlowych wskazywali na potrzebę zapewnienia dodatkowego
czasu na dostosowanie pomieszczeń i zmianę procedur w zakresie zbierania opakowań
w sklepach. Podmioty wprowadzające na rynek napoje w opakowaniach, wnioskowały
o dodatkowy czas na wybór operatora w stabilnym systemie prawnym oraz zmianę etykiet
na swoich towarach zgodnie ze wskazanym w przyjętej ustawie wzorem. Operatorzy
podkreślali, że obecnie zmienne, a tym samym niepewne otoczenie legislacyjne związane
z kontynuacją prac w Parlamencie nad projektem ustawy nie jest komfortowe do
podpisywania umów z wprowadzającymi. Przesunięcie terminu startu systemu pozwoli
branży na zakończenie przygotowań do uruchomienia systemu a wprowadzającym
i jednostkom handlowym zaplanowanie płynnego wejścia do utworzonych systemów.
Dodatkowe 9 miesięcy przygotowań pozwoli nie tylko na dostosowanie się rynku do nowych
wymogów ale także pozwoli na prowadzenie kampanii informacyjnych mających na celu
zbudowanie większej świadomości konsumentów. Z drugiej strony uruchomienie systemu
jeszcze w 2025 r. pozwoli wprowadzającym i operatorom na rozpoczęcie działalności

-- 1 of 4 --

w systemie kaucyjnym w pierwszym roku obowiązywania unijnych poziomów selektywnego
zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych.
Wprowadzenie systemu kaucyjnego wpłynie na zwiększenie poziomów selektywnego
zbierania odpadów opakowaniowych i ich recyklingu. Według aktualnych danych
dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi w 2022 r. wiele gmin nie osiągnęło
wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych. W roku 2023 liczba gmin, które
nie osiągnęły wymaganego poziomu jeszcze wzrośnie a mieć należy na uwadze,
że w kolejnych latach następuje znaczny wzrost wymaganego do osiągnięcia poziomu
recyklingu: 45% w 2024 r. oraz 55% w 2025 r. Dokonywane przez mieszkańców zwroty
odpadów opakowaniowych w ramach systemów kaucyjnych zwiększać będą poziomy
selektywnego zbierania, a w kolejnym kroku również recyklingu, który będzie mógł zostać
zaliczony do poziomów recyklingu odpadów komunalnych zapewnianych przez gminy. Dane
ze sprawozdań za 2025 r. przygotowywane przez podmioty prowadzące systemy kaucyjne
będą przekazywane do gmin, które będą mogły uwzględnić wskazane poziomy recyklingu
w swoich sprawozdaniach. Z uwagi na wysoką skuteczność selektywnej zbiórki odpadów
opakowaniowych w krajach europejskich (wydajność ok. 90%), wdrożenie systemu
kaucyjnego wpłynie pozytywnie na możliwość osiągania przez gminy wymaganych
poziomów recyklingu, a tym samym unikania ewentualnych kar finansowych za
niezrealizowane cele. Pozyskiwany będzie czysty surowiec, który będzie mógł być
stosowany do produkcji kolejnych opakowań, w tym do kontaktu z żywnością – czego nie
można osiągnąć w systemie pojemnikowym, ze względu na zanieczyszczenie surowca.
Włączenie samorządów w działania wspomagające rozwój systemu kaucyjnego będzie
istotne dla zapewnienia powszechności systemu. Ministerstwo liczy na współpracę gmin
z operatorami systemu w zakresie organizacji punktów zbierania odpadów opakowaniach,
a także prowadzenia działań informacyjnych dla mieszkańców i przedsiębiorców na swoim
terenie.
2. Jak wygląda postęp prac nad systemem ROP?
W dniu 30 listopada 2022 r. Komisja Europejska przedstawiła nowe, ogólnounijne przepisy
dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych – projekt rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniający
rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylający dyrektywę
94/62/WE, zwany dalej „PPWR”, które mają 3 główne cele:
 zapobieganie powstawaniu odpadów opakowaniowych (zmniejszenie ich ilości,
ograniczenie zbędnych opakowań i promowanie rozwiązań w zakresie opakowań
wielokrotnego użytku i wielokrotnego napełniania),
 podniesienie jakości recyklingu (do 2030 r. wszystkie opakowania na rynku UE
będzie można poddać recyklingowi w sposób ekonomicznie opłacalny),
 zmniejszenie zapotrzebowania na pierwotne zasoby naturalne i stworzenie dobrze
funkcjonującego rynku surowców wtórnych, poprzez obowiązkowe cele
wykorzystania w opakowaniach tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu.
PPWR ma formę rozporządzenia, które po przyjęciu jako wiążący akt ustawodawczy będzie
stosowane w całości na obszarze Unii Europejskiej. PPWR będzie miało zastosowanie do
wszystkich opakowań wprowadzanych do obrotu w Unii Europejskiej oraz do wszystkich
odpadów opakowaniowych, niezależnie od rodzaju opakowania lub zastosowanego
materiału.
W odniesieniu do systemów ROP dla opakowań, PPWR stanowił będzie lex specialis
w stosunku do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada
2008 r. w sprawie odpadów. Oznacza to, że przepisy dotyczące ROP zawarte w PPWR

-- 2 of 4 --

powinny mieć pierwszeństwo przed wszelkimi sprzecznymi przepisami dyrektywy
2008/98/WE.
Prezydencja Rady i przedstawiciele Parlamentu Europejskiego w dniu 4 marca 2024 r.
osiągnęli wstępne porozumienie polityczne w sprawie PPWR. Tekst kompromisowy PPWR
zatwierdzony został na posiedzeniu Komitetu Stałych Przedstawicieli w dniu 15 marca
2024 r., natomiast w dniu 24 kwietnia 2024 r. znaczną większością głosów na sesji plenarnej
Parlamentu Europejskiego przyjęto tymczasowe porozumienie. Kolejnym krokiem jest
weryfikacja prawno-lingwistyczna. Oczekuje się, że Parlament Europejski nowej kadencji
jesienią potwierdzi jeszcze raz w głosowaniu tekst PPWR, następnie odbędzie się
głosowanie w Radzie. Szacuje się, że do końca roku PPWR powinien zostać
przyjęty i opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
W związku z powyższym Ministerstwo Klimatu i Środowiska oczekuje na zakończenie prac
nad PPWR na poziomie Unii Europejskiej przed rozpoczęciem krajowego procesu
legislacyjnego, niemniej jednak aktualnie trwają prace wewnętrzne nad wypracowaniem
nowego modelu ROP oraz założeniami ustawy.
Projekt ustawy będzie miał na celu dostosowanie funkcjonujących w Polsce systemów ROP
dla opakowań (ustanowionych przepisami ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami
opakowaniowymi) do zmian wprowadzonych w art. 8 i 8a ww. dyrektywy. System ROP
oznacza zestaw środków podjętych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia, aby
producenci produktów ponosili odpowiedzialność finansową lub odpowiedzialność
finansową i organizacyjną na etapie cyklu życia produktu, gdy staje się on odpadem.
Dotychczasowe rozwiązania w zakresie ROP nie sprawdziły się, obecny system nie
motywuje producentów do ekoprojektowania, gminy mają trudności z realizacją celów
w zakresie recyklingu i składowania, a na rynku obserwuje się wiele nieprawidłowości,
w szczególności w zakresie wystawiania dokumentów potwierdzających wykonanie
recyklingu.
Nowe regulacje mają na celu zapewnienie:
 stabilnego finansowania gospodarowania odpadami w gminach oraz bardziej
sprawiedliwego podziału kosztów, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”,
 skuteczności w osiąganiu celów recyklingu i składowania, a także ograniczenia ilości
wytwarzanych odpadów opakowaniowych,
 motywowanie uczestników systemu, w tym wprowadzających do ekoprojektowania
opakowań, samorządów do osiągania celów w zakresie recyklingu i składowania,
przedsiębiorców gospodarujących odpadami do ciągłego doskonalenia procesów
oraz mieszkańców do efektywniejszej segregacji odpadów.
3. Kiedy Ministerstwo przedstawi projekt przepisów w tej sprawie, bo już kilka razy
przekładano termin ich publikacji?
Propozycja ogólnych założeń nowego systemu ROP została przedstawiona przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska w dniu 18 września 2024 r. podczas XXI posiedzenia
Zespołu doradczego Ministra Klimatu i Środowiska do spraw systemowych rozwiązań
w zakresie gospodarki odpadami. Następnie członkowie zespołu doradczego przekazywali
pisemne pytania oraz uwagi przedstawionego projektu założeń nowego systemu ROP, które
zostały omówione na XXII posiedzeniu zespołu doradczego w dniu 10 października 2024 r.
Ze względu na potrzeby przeprowadzenia dodatkowych analiz i porównań w zakresie
przygotowanej propozycji dopiero po zakończeniu konsultowania przedstawionego modelu
ROP w ramach zespołu doradczego rozpoczną się prace nad projektem ustawy.

-- 3 of 4 --

W dniu 25 listopada 2024 r. odbyło się posiedzenie Zespołu doradczego Ministra Klimatu
i Środowiska do spraw systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami,
poświęcone wyłączenie stronie samorządowej. W czasie spotkania przedstawiciele
administracji samorządowej przedstawili stanowisko do zaproponowanych rozwiązań
w zakresie ROP. Mam nadzieję, że prowadzenie uzgodnień i włączanie podmiotów
zainteresowanych od wczesnego etapu uzgodnień wpłynie pozytywnie na przygotowywane
rozwiązania legislacyjne.
4. Czy jest realne wprowadzenie systemu ROP przed uruchomieniem systemu
kaucyjnego?
Podkreślenia wymaga, że nie jest planowane dalsze odsuwanie wejścia w życie terminu
uruchomienia systemu kaucyjnego i uzależnianie jego uruchomienia od postępu prac nad
systemem ROP dla opakowań. Tematyka ROP jest poruszana na posiedzeniach Zespołu
doradczego Ministra Klimatu i Środowiska do spraw systemowych rozwiązań w zakresie
gospodarki odpadami. Aktualnie trwają prace wewnętrzne nad wypracowaniem modelu
ROP oraz założeniami ustawy.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
dw. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.

-- 4 of 4 --