Interpelacja w sprawie systemu zachęt dla inwestorów w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6093
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie systemu zachęt dla inwestorów w Polsce
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj
Data wpływu: 07-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach w przestrzeni publicznej pojawia się coraz więcej sygnałów świadczących o wyhamowaniu inwestycji w Polsce. Najgłośniejszym przykładem rezygnacji z realizacji dużej inwestycji była decyzja firmy Intel o zawieszeniu budowy fabryki półprzewodników w Miękini koło Wrocławia. Inwestycja ta miała być warta ponad 4,5 miliarda dolarów. Oficjalnie, podobnie jak inne inwestycje koncernu w Europie, jej realizacja została zawieszona na 2 lata, ale na chwilę obecną opinia publiczna jest zgodna co do tego, że nie ma żadnych gwarancji, że ten temat zostanie kiedykolwiek podjęty na nowo. Powodem rezygnacji z budowy fabryki były globalne problemy finansowe koncernu i konieczność cięcia kosztów, jednakże ta decyzja wpisuje się w ogólny trend, jaki w zakresie inwestycji możemy zaobserwować w ostatnich miesiącach w Polsce.
Jak wyliczał Puls Biznesu: „w ciągu sześciu miesięcy (2024 r.) do lipca napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Polski wyniósł 4,2 mld EUR, wedle wstępnych danych bilansu płatniczego. Jest to wartość najniższa od października 2017 r.“. Przyczyną takiego stanu rzeczy mają być z jednej strony czynniki niezależne od Polski, takie jak pogarszająca się globalna koniunktura gospodarcza. Z drugiej strony, Polska traci także swoje podstawowe atuty, jeszcze w niedawnej przeszłości decydujące o lokowaniu w Polsce inwestycji przez zagraniczne firmy. Rosną koszty pracy, a ceny energii dla przemysłu należą do najwyższych w Unii Europejskiej.
Kolejnym czynnikiem, który już dzisiaj zaczyna wpływać na ocenę Polski jako miejsca do inwestowania, są zmiany w zakresie tzw. podatku globalnego. Instytucja ta, obejmująca swoją regulacją podmioty, których skonsolidowany przychód wynosi co najmniej 750 mln euro, ma na celu wyrównanie zasad opodatkowania największych międzynarodowych przedsiębiorstw w różnych jurysdykcjach podatkowych. Jakkolwiek tę zmianę należy oceniać jako słuszną i potrzebną, to stawia ona pod znakiem zapytania skuteczność aktualnie stosowanych w Polsce rozwiązań stanowiących zachęty do inwestowania w naszym kraju. Co do zasady bowiem podstawowy katalog zachęt stosowanych w Polsce opierał się na różnego rodzaju zwolnieniach i ulgach podatkowych (ulga B+R; specjalne strefy ekonomiczne, Polska Strefa Inwestycji; IP Box), które po wejściu w życie globalnego podatku minimalnego stracą na znaczeniu. Oznacza to, że polskie władze muszą de facto na nowo opracować system rozwiązań prawnych mających skłonić zagraniczne podmioty do realizacji w Polsce dużych inwestycji. Jednym z programów, który może (w ograniczonym co prawda zakresie) stanowić lekarstwo na spadającą skuteczność dotychczas stosowanych zachęt, jest program TCTF, który umożliwia wspieranie inwestorów w formie grantowej, jednak Polska już na starcie ma pewne opóźnienia w jego wdrożeniu względem innych państw Unii Europejskiej.
Szanowny Panie Ministrze proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo analizuje aktualnie problematykę związaną z potrzebą stworzenia nowego systemu zachęt do inwestowania w Polsce? Jakie konkluzje płyną z tych analiz?
2. Czy ministerstwo aktualnie prowadzi prace nad nowymi mechanizmami mającymi stanowić zachętę dla zagranicznych inwestorów do realizacji projektów w Polsce? Kiedy można spodziewać się efektów tych prac?
3. Jak wygląda wdrożenie programu TCTF w Polsce? Jakie środki zostały przeznaczone na jego realizację? Czy środki te są wystarczające pod względem potrzeb rynkowych?
4. Z czego wynika fakt, że Polska jest opóźniona we wdrażaniu programu TCTF względem innych państw Unii Europejskiej? Kiedy będą zawierane umowy z inwestorami w ramach tego programu?
5. Czy ministerstwo uczestniczy aktualnie w jakichś pracach mających na celu znalezienie rozwiązań związanych z niekorzystnymi dla inwestycji zagranicznych poziomami cen energii w Polsce? Czy w tym zakresie są prowadzone rozmowy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska lub innymi właściwymi instytucjami?
6. Czy ministerstwo analizuje, jakie benefity powinny przysługiwać przedsiębiorcom korzystającym z niskoemisyjnych źródeł energii? Aktualnie w Polsce funkcjonują różne programy wsparcia korzystania z niskoemisyjnej energetyki. Czy jest planowane systemowe podejście do tego zagadnienia, tak aby stworzyć skuteczny i spójny system zachęt dla przedsiębiorców?
Minister Krzysztof Paszyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje w stałym kontakcie” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9260 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DRI-X.054.2.2024
Warszawa, 03 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji numer 6093 w sprawie systemu zachęt dla inwestorów w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6093 Pani Poseł na Sejm RP Agnieszki Ścigaj, w sprawie
systemu zachęt dla inwestorów w Polsce, przedstawiam następujące informacje.
Odpowiadając na pytania postawione w interpelacji na wstępie pragnę zapewnić,
iż Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) monitoruje na bieżąco Polską oraz
międzynarodową sytuację gospodarczą. Resort jest świadomy możliwego negatywnego
wpływu tzn. globalnego podatku minimalnego (GloBE) na system zachęty inwestycyjnej.
Zapewniam, że aktualnie prowadzone są analizy oraz prace na temat ewentualnych działań,
które pozwolą na zachowanie wysokiej atrakcyjności systemu wsparcia inwestycji w Polsce.
Jednocześnie zapewniam, że ewentualny projekt zmian w ramach systemu zachęty dla
inwestycji zostanie poddany konsultacjom z przedsiębiorcami oraz organizacjami
biznesowymi w Polsce. Na ten moment nie jest znany konkretny termin upublicznienia
szerszych informacji o stanie prac.
Odwołując się zaś do postawionych w interpelacji pytań dotyczących wdrożenia w Polsce
tzn. programu TCTF informuję, iż rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia
29 września 2023 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej na realizację projektów
inwestycyjnych o znaczeniu strategicznym dla przejścia na gospodarkę o zerowej emisji
netto jest narzędziem przyśpieszającym proces lokalizowania w Polsce dużych inwestycji
z sektorów kluczowych dla gospodarki zeroemisyjnej dostępnych w Polsce.
17 września br. Komisja Europejska zakończyła (pozytywnie) proces notyfikacji
tzn. Rozporządzenia TCTF, przez co możliwe jest udzielanie wsparcia dla przedsiębiorców
w ramach tego instrumentu (podpisywanie umów z przedsiębiorcami). Wcześniej,
12 sierpnia br., przyjęta została nowelizacja ww. Rozporządzenia, która była konieczna
w celu pozytywnej finalizacji procesu notyfikacji.
Aktualnie sukcesywnie podpisywane są umowy z przedsiębiorcami. Ministerstwo dokłada
wszelkich starań, aby umożliwić podpisanie umów dotacyjnych w jak najszybszym terminie.
Weryfikacja wniosków odbywa się na bieżąco, co pozwala na szybkie podejmowanie decyzji
i eliminowanie ewentualnych opóźnień. Priorytetem jest zapewnienie transparentności
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
i efektywności całego procesu, dlatego Ministerstwo pozostaje w stałym kontakcie
z przedsiębiorcami, aby na bieżąco informować o statusie wniosków oraz udzielać wszelkich
niezbędnych wskazówek. Wskazany przepisami TCTF termin na zawieranie umów nie jest
zagrożony.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii jest w pełni gotowe do rozpoczęcia procesu
przyznawania wsparcia zgodnie z harmonogramem. Pomoc Publiczna w ramach TCTF
nie jest zagrożona. Ponadto, Ministerstwo jest świadome sytuacji gospodarczej i wpływu
różnych czynników na atrakcyjność inwestycyjną innych instrumentów. Aktualnie trwają
prace nad dostosowaniem systemu wsparcia inwestycji do nowych warunków
ekonomicznych, m.in. wprowadzeniem podatku globalnego. Wszystkie umowy będą
finalizowane bez zbędnej zwłoki, zgodnie z harmonogramem.
Odnosząc się zaś do pytań dotyczących rozwiązań związanych z niekorzystnymi
dla inwestycji zagranicznych poziomami cen energii w Polsce informuje, że rząd ma na
uwadze wskazany problem. Analizowane są rozwiązania systemowe, które pozwolą na
zachowanie atrakcyjności inwestycyjnej kraju, wobec rosnących cen energii elektrycznej.
Opracowano m.in. mechanizm wsparcia przemysłów energochłonnych narażonych na tzw.
ucieczkę emisji w związku z unijną polityką klimatyczną. Konieczność zakupu uprawnień do
emisji GHG przez sektor energetyczny skutkuje przeniesieniem ich kosztów nabycia na
finalną cenę energii, którą zużywa przemysł. Z tego względu ceny produktów
wyprodukowanych przez sektor energochłonny mogą okazać się niekonkurencyjne wobec
tych samych produktów wyprodukowanych poza Unią Europejską.
W oparciu o ustawę z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów
i podsektorów energochłonnych MRiT przyznaje co roku rekompensaty dla przemysłów
energochłonnych najbardziej narażonych na ryzyko carbon leakage tj. ograniczenia
produkcji w UE lub przeniesienia jej poza granice UE. Sektory, które mogą otrzymać
rekompensaty cechują się wysokim zużyciem energii oraz (warunek łączny) ich produkty
konkurują na rynku globalnym tj. istnieje duża wymiana międzynarodowa z krajami poza UE.
W 2024 r. rekompensaty uzyskało 97 podmiotów na kwotę 2,647 mld zł. Łączna wartość
udzielonych w latach 2020-2023 rekompensat wyniosła 6,335 mld zł. Instrument wsparcia
przewidziany został na lata 2020-2030. Łączny planowany budżet wyniesie ok. 45 mld zł.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Paszyk
Minister Rozwoju i
Technologii
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”,
informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor
Departamentu Rozwoju Inwestycji
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku
z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin
pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach,
które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na
żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister
Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy
systemów informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych,
operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji
celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one
zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy
z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z
2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 4 of 4 --