telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.105.2024.AT
Warszawa, 29 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Marii Joanny Koźlakiewicz w sprawie leczenia
anoreksji w Polsce (nr 6061), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Anoreksja jako zaburzenie jest klasyfikowane do chorób o podłożu psychicznym. Należy przy
tym podnieść, że dostępna jest w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych
opieka psychologiczna, psychiatryczna czy psychoterapeutyczna. W ramach świadczeń
realizowanych na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień z dnia 19 czerwca
2019r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285 z późn. zm) pacjenci mogą otrzymać np.: poradę
psychologiczną diagnostyczną, która udzielana z wykorzystaniem wystandaryzowanych
narzędzi psychologicznych, rozpoczynająca lub weryfikująca proces diagnostyczno-
terapeutyczny, który może wymagać od 1 do 3 porad diagnostycznych u jednego
świadczeniobiorcy, mająca na celu:
a) wykonanie pogłębionej diagnostyki osobowości,
b) ocenę procesów poznawczych,
c) ocenę innych dyspozycji psychicznych,
d) wykonanie niezbędnych konsultacji specjalistycznych,
e) ustalenie diagnozy psychologicznej i planu terapeutycznego.
Ponadto mogą otrzymać poradę psychologiczną, stanowiąca element wdrożonego planu
leczenia, obejmującą:
a) pomoc psychologiczną,
b) niezbędne dodatkowe i kontrolne badania psychologiczne.
Pacjenci mogą otrzymywać także sesje psychoterapii indywidualnej, rodzinnej i grupowej
prowadzone metodami o udowodnionej naukowo skuteczności, w szczególności metodą
terapii humanistyczno-doświadczeniowej lub integracyjnej, lub poznawczo-behawioralnej,
lub psychoanalitycznej, lub psychodynamicznej, lub systemowej.
Sesja psychoterapii indywidualnej to sesja z jednym świadczeniobiorcą, stanowiąca element
ustalonego planu leczenia, nastawiona na przepracowanie podstawowych problemów i
trudności świadczeniobiorcy, prowadzona według określonej metody; sesja psychoterapii
indywidualnej może być realizowana w formie:
a) interwencji kryzysowej (pomocy psychospołecznej) - do 6 sesji w okresie do 2 tygodni lub
b) psychoterapii krótkoterminowej - do 25 sesji w okresie pół roku, lub
c) psychoterapii długoterminowej - do 75 sesji w okresie roku, lub
d) psychoterapii podtrzymującej (po zakończeniu psychoterapii krótko- lub
długoterminowej) - do 15 sesji w okresie pół roku, jako bezpośrednia forma współpracy

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
ze świadczeniobiorcą, polegająca na wspieraniu i utrzymywaniu mocnych cech
świadczeniobiorcy, bez ingerencji w jego zaburzone procesy.
Dodatkowo istnieje możliwość realizacji porad psychiatrycznych a także świadczeń w
warunkach stacjonarnych czy dziennych np.: psychiatrycznych.
Warto także wskazać odnosząc się do pytania dotyczącego form wsparcia dla rodzin osób
chorujących na anoreksję, że można korzystać także z sesja psychoterapii rodzinnej, jest to
sesja z rodziną stanowiąca element ustalonego planu leczenia, nastawiona na
przepracowanie nasilających się problemów i trudności oznaczających dysfunkcjonalność
rodziny powodującą ryzyko wystąpienia zaburzeń psychicznych i somatycznych u członka
rodziny, prowadzona według określonej metody, w formie od 6 do 12 sesji w okresie pół
roku. Realizowane są także sesje wsparcia psychospołecznego i dotyczą oddziaływania
psychospołecznego na jedną osobę lub w grupie 2 do 6 osób, kierowane do
świadczeniobiorców i/lub ich rodzin lub innych osób stanowiących oparcie społeczne
świadczeniobiorcy. Ponadto udzielane są także świadczenia jako: porady, wizyty domowe
lub środowiskowe, sesje psychoterapii w środowisku zamieszkania, ujęte w kompleksowy
program terapeutyczny, realizowane przez zespół leczenia środowiskowego lub domowego
w ramach kompleksowej opieki nad świadczeniobiorcą i jego rodziną.
Ponadto odnosząc się do pytania dotyczącego planów poprawy dostępności do świadczeń
warto wskazać, iż zapewnienie dostępu do opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży
doświadczającej problemów i zaburzeń psychicznych jest priorytetowym zadaniem
Ministerstwa Zdrowia, dlatego stworzono sieć obejmującą poziomy 3 referencyjne. Opieka
powinna być kompleksowa i dostosowana do potrzeb każdej z grup pacjentów. Celem
działania Ministerstwa Zdrowia jest objęcie terenu całego kraju siecią dobrze działających
placówek zapewniających profesjonalną pomoc dla dzieci i młodzieży doświadczających
zaburzeń psychicznych. Sieć ta składa się z trzech poziomów referencyjnych, które
umożliwiają dostosowanie wsparcia do stanu zdrowia dziecka:
I poziom referencyjny
Pierwszym miejscem oferującym pomoc w przypadku niepokojących objawów dotyczących
zdrowia psychicznego są Zespoły i Ośrodki środowiskowej opieki psychologicznej i
psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży, nazywane I stopniem referencyjnym.
W ośrodkach tych pomoc mogą uzyskać osoby które nie potrzebują diagnozy
psychiatrycznej lub farmakoterapii. W przypadku wielu zaburzeń psychicznych,
pojawiających się w dzieciństwie, można bowiem udzielić skutecznej pomocy za pomocą
takich interwencji jak psychoterapia indywidualna i grupowa, terapia rodzinna czy praca z
grupą rówieśniczą. Ośrodki I poziomu zapewnią także pomoc w zdrowieniu dla osób które w
przeszłości ze względu na kryzys psychiczny przebywały na oddziale psychiatrycznym –
dzięki zapewnieniu pomocy blisko miejsca zamieszkania możliwe będzie skrócenie czasu
pobytu w szpitalu i zapobieganie rehospitalizacji.
II poziom referencyjny
Centra Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży - II poziom referencyjny, działa w dwóch
trybach:
 poradnie zdrowia psychicznego – gdzie można skorzystać z wizyty u lekarza psychiatry,
psychologa i psychoterapeuty,
 poradnie zdrowia psychicznego i oddziały dzienne – gdzie pomoc mogą uzyskać młodzi
pacjenci, którzy potrzebują bardziej intensywnej opieki.
II poziom referencyjny jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży których stan zdrowia
wymaga konsultacji z lekarzem psychiatrią dziecięcym – w celu postawienia diagnozy
psychiatrycznej lub wdrożenia farmakoterapii. Ponadto w części placówek jest możliwość
pobytu dziecka na oddziale dziennym. Oddziały dzienne są niezastąpioną częścią systemu –
umożliwiają bowiem prowadzenie intensywnego procesu diagnozy i leczenia (w trybie

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
codziennych spotkań) bez konieczności wyrywania dziecka z jego środowiska rodzinnego i
rówieśniczego. Rozwój tej formy opieki daje nadzieję na ograniczenie hospitalizacji na
oddziałach całodobowych psychiatrycznych – co jest podstawowym kierunkiem zmian w
psychiatrii dziecięcej.
III poziom referencyjny
III poziom referencyjny stanowią Ośrodki Wysokospecjalistycznej Całodobowej Opieki
Psychiatrycznej (na tym poziomie działają oddziały szpitalne). Świadczenia stacjonarne
realizowane są przez lekarzy psychiatrów, psychologów, psychoterapeutów, terapeutów
zajęciowych.
W zakresie pytania dotyczącego zwiększenia finansowania warto wskazać, że plan
finansowy NFZ na 2025 rok zakłada wydatki na świadczenia medyczne na poziomie ponad
183,6 mld zł, czyli o 26 mld zł więcej niż zakładano na ten rok. Z tej puli przewidziano m.in.:
opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień - ponad 6 mld zł (wzrost o 10,1 proc.).
W odniesieniu do pytania dotyczącego podnoszenia kwalifikacji lekarzy pierwszego
kontaktu, aby umożliwić szybsze diagnozowanie anoreksji i kierowanie pacjentów do
specjalistów na wczesnym etapie choroby, należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust.1 i art. 4
ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty wykonywanie zawodu
lekarza polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone
odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu
zdrowia, rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych, udzielaniu
porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich. Lekarz ma obowiązek
wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu
metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami
etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Przepisy ustawy o zawodach lekarza i lekarza
dentysty wskazują, że lekarz ma obowiązek udzielać pomocy lekarskiej w każdym przypadku,
gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego
uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. Anoreksja jest chorobą, która będąc
nieleczona może doprowadzić do śmierci, w związku z czym żaden lekarz nie może
pozostawić pacjenta bez pomocy medycznej. Charakterystyczne dla anoreksji jest to, że
objawy jej można łatwo rozpoznać po wyglądzie osoby i wynikach diagnostyki laboratoryjnej,
nawet wówczas kiedy taka osoba zaprzecza że jest chora. Chory taki winien być przede
wszystkim skierowany przez lekarza POZ do właściwego lekarza specjalisty, który jest w
stanie podjąć kierunkowe specjalistyczne leczenie. W standardach kształcenia na kierunku
lekarskim ujęto tematykę związaną m.in. z odżywianiem, a absolwent studiów musi znać i
rozumieć: przyczyny i konsekwencje niewłaściwego odżywiania, w tym długotrwałego
niedostatecznego lub nadmiernego spożywania pokarmów i stosowania nie zbilansowanej
diety oraz zaburzenia trawienia i wchłaniania, zasady karmienia naturalnego, żywienia
dziecka zdrowego i zapobiegania otyłości oraz modyfikacje żywieniowe wynikające z chorób,
zagadnienia zaburzeń zachowania i odżywiania u dzieci, zasady leczenia żywieniowego w
różnych stanach chorobowych, uwarunkowania środowiskowe i epidemiologiczne,
przyczyny, objawy, zasady diagnozowania i postępowania terapeutycznego w przypadku
najczęstszych chorób psychiatrycznych oraz ich powikłań, w tym m. in. dotyczące zaburzeń
odżywiania. W zakresie umiejętności absolwent powinien potrafić: rozpoznać najczęstsze
objawy choroby u dzieci, zastosować badania diagnostyczne i interpretować ich wyniki,
przeprowadzić diagnostykę różnicową, wdrożyć terapię, monitorować efekty leczenia oraz
ocenić wskazania do konsultacji specjalistycznej, w szczególności w przypadku objawów
takich jak m. in.: zaburzenia odżywiania, prowadzić edukację zdrowotną pacjenta, w tym
edukację żywieniową dostosowaną do indywidualnych potrzeb. Natomiast program
specjalizacji w dziedzinie medycyny rodzinnej zawiera kurs „Problemy psychiatryczne i
neurologiczne w praktyce lekarza rodzinnego”, w ramach którego lekarze zdobywają
szczegółową wiedzę z zakresu anoreksji (jadłowstręt psychiczny) i bulimii, zaburzeń
odżywiania i jedzenia emocjonalnego. Niezależnie od procesu kształcenia specjalizacyjnego

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
każdy lekarz ma obowiązek doskonalenia zawodowego w tematyce dotyczącej zakresu
udzielanych przez niego świadczeń zdrowotnych oraz ma możliwość, a nawet obowiązek w
ramach różnych form kształcenia uzupełniać swoją wiedzę i umiejętności praktyczne. Należy
mieć jednak na uwadze, że w leczeniu anoreksji kluczowe znaczenie ma chęć współpracy
pacjenta z lekarzem oraz opieka rodziny.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --