Interpelacja nr 6027
Interpelacja w sprawie bonu terapeutycznego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (73%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie bonu terapeutycznego
Interpelacja nr 6027
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie bonu terapeutycznego
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 05-11-2024
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją dotyczącą wprowadzenia programu bonu terapeutycznego w kontekście niedawno uchwalonej ustawy o zmianie ustawy o rencie socjalnej. Ustawa ta przewiduje podniesienie renty socjalnej poprzez świadczenie uzupełniające do poziomu minimalnego wynagrodzenia dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, które są całkowicie niezdolne do pracy. Mimo pozytywnych zmian dla tej grupy, pojawiają się istotne wątpliwości co do konstytucyjności ustawy, ponieważ obejmuje ona zaledwie niewielki odsetek osób niepełnosprawnych - tylko około 15% osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, co stanowi 6% całej populacji osób z niepełnosprawnościami w Polsce.
W związku z powyższym, pragnę przedstawić propozycję wdrożenia programu bonu terapeutycznego, opracowanego przez Panią Dorotę Dutkiewicz, prezes Fundacji na Rzecz Osób Niepełnosprawnych „Tacy Sami”, będącą jednocześnie jego autorką oraz autorką bonu prozatrudnieniowego, o którym mowa będzie w interpelacji. Pani Dorota Dutkiewicz zgłosiła również nowy program systemu wsparcia osób z niepełnosprawnością oparty na trzech filarach. Program ten stanowiłby nowoczesny system wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami, umożliwiając im samodzielny wybór formy pomocy, która najlepiej odpowiada ich indywidualnym potrzebom. Filary tej propozycji obejmują:
Rehabilitację społeczną:
Bon terapeutyczny miałby objąć osoby korzystające z terapii w placówkach rehabilitacji społecznej prowadzonych przez podmioty ekonomii społecznej. Objęłoby to około 100 000 beneficjentów, wspierając istniejące placówki oraz umożliwiając tworzenie nowych. Obecnie jedynie 3% potrzeb w tym zakresie jest zaspokojonych, co uzasadnia pilną potrzebę wdrożenia nowych rozwiązań. Bon terapeutyczny pozwoliłby na zwiększenie dostępu do różnorodnych form wsparcia, przyczyniając się do poprawy jakości życia osób z niepełnosprawnościami oraz ich integracji społecznej.
Rehabilitację zawodową:
Wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w Polsce wynosi jedynie 22,5%, co jest jednym z najniższych w Europie. Obecne programy, takie jak SODiR, koncentrują się głównie na wsparciu pracodawców, co nie zawsze przekłada się na trwałe zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami. Dlatego w 2020 roku opracowano projekt bonu prozatrudnieniowego, którego celem było bezpośrednie wsparcie osób z niepełnosprawnościami w zakresie zwiększania ich konkurencyjności na rynku pracy oraz możliwości podnoszenia kwalifikacji. Chociaż projekt nie uzyskał akceptacji legislacyjnej, istnieje potrzeba zmian w systemie SODiR, które wspierałyby rozwój zawodowy osób z niepełnosprawnościami, zgodnie z artykułem 27 Konwencji Praw Osób Niepełnosprawnych ONZ, zobowiązującym do ochrony prawa do pracy tych osób.
Świadczenia finansowe:
Świadczenia takie jak renta socjalna i inne formy wsparcia finansowego powinny być dostępne dla osób, które z różnych powodów nie mogą lub nie chcą korzystać z rehabilitacji społecznej lub zawodowej. Istotne jest, aby wysokość tych świadczeń pozwalała na prowadzenie godnego życia.
Na uwagę zasługuje również niski koszt realizacji programu bonu terapeutycznego, ponieważ wskaźnik nakładu na jednego beneficjenta tego programu jest blisko sześciokrotnie niższy niż wskaźnik nakładu na świadczenie uzupełniające wynikające z ustawy o zmianie ustawy o rencie socjalnej z dnia 27 września 2024 roku. Taka efektywność finansowa sprawia, że bon terapeutyczny jest korzystnym rozwiązaniem zarówno dla budżetu państwa, jak i dla osób potrzebujących wsparcia.
Bon terapeutyczny, opracowany przez Fundację na Rzecz Osób Niepełnosprawnych „Tacy Sami” w 2020 roku, jest odpowiedzią na potrzeby osób z niepełnosprawnościami w kontekście kryzysów społecznych i gospodarczych. Program ten mógłby przyczynić się do podniesienia standardu placówek rehabilitacji społecznej, a także stworzenia nowych możliwości wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.
Czy ministerstwo przewiduje wsparcie dla wprowadzenia programu bonu terapeutycznego jako odpowiedzi na ograniczoną dostępność do rehabilitacji społecznej dla osób z niepełnosprawnościami?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań mających na celu zmiany w programie SODiR, aby wsparcie było bezpośrednio ukierunkowane na rozwój zawodowy osób z niepełnosprawnościami, a nie wyłącznie na wsparcie pracodawców?
Jakie inne rozwiązania rozważa ministerstwo, aby zapewnić osobom z niepełnosprawnościami godne życie poprzez odpowiednie świadczenia finansowe, jeśli nie są one w stanie korzystać z rehabilitacji społecznej lub zawodowej?
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o wsparcie legislacyjne dla programu bonu terapeutycznego oraz rozważenie działań, które mogłyby poprawić sytuację osób z niepełnosprawnościami w Polsce.
Interpelacja nr 6027
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie bonu terapeutycznego
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 05-11-2024
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją dotyczącą wprowadzenia programu bonu terapeutycznego w kontekście niedawno uchwalonej ustawy o zmianie ustawy o rencie socjalnej. Ustawa ta przewiduje podniesienie renty socjalnej poprzez świadczenie uzupełniające do poziomu minimalnego wynagrodzenia dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, które są całkowicie niezdolne do pracy. Mimo pozytywnych zmian dla tej grupy, pojawiają się istotne wątpliwości co do konstytucyjności ustawy, ponieważ obejmuje ona zaledwie niewielki odsetek osób niepełnosprawnych - tylko około 15% osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, co stanowi 6% całej populacji osób z niepełnosprawnościami w Polsce.
W związku z powyższym, pragnę przedstawić propozycję wdrożenia programu bonu terapeutycznego, opracowanego przez Panią Dorotę Dutkiewicz, prezes Fundacji na Rzecz Osób Niepełnosprawnych „Tacy Sami”, będącą jednocześnie jego autorką oraz autorką bonu prozatrudnieniowego, o którym mowa będzie w interpelacji. Pani Dorota Dutkiewicz zgłosiła również nowy program systemu wsparcia osób z niepełnosprawnością oparty na trzech filarach. Program ten stanowiłby nowoczesny system wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami, umożliwiając im samodzielny wybór formy pomocy, która najlepiej odpowiada ich indywidualnym potrzebom. Filary tej propozycji obejmują:
Rehabilitację społeczną:
Bon terapeutyczny miałby objąć osoby korzystające z terapii w placówkach rehabilitacji społecznej prowadzonych przez podmioty ekonomii społecznej. Objęłoby to około 100 000 beneficjentów, wspierając istniejące placówki oraz umożliwiając tworzenie nowych. Obecnie jedynie 3% potrzeb w tym zakresie jest zaspokojonych, co uzasadnia pilną potrzebę wdrożenia nowych rozwiązań. Bon terapeutyczny pozwoliłby na zwiększenie dostępu do różnorodnych form wsparcia, przyczyniając się do poprawy jakości życia osób z niepełnosprawnościami oraz ich integracji społecznej.
Rehabilitację zawodową:
Wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w Polsce wynosi jedynie 22,5%, co jest jednym z najniższych w Europie. Obecne programy, takie jak SODiR, koncentrują się głównie na wsparciu pracodawców, co nie zawsze przekłada się na trwałe zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami. Dlatego w 2020 roku opracowano projekt bonu prozatrudnieniowego, którego celem było bezpośrednie wsparcie osób z niepełnosprawnościami w zakresie zwiększania ich konkurencyjności na rynku pracy oraz możliwości podnoszenia kwalifikacji. Chociaż projekt nie uzyskał akceptacji legislacyjnej, istnieje potrzeba zmian w systemie SODiR, które wspierałyby rozwój zawodowy osób z niepełnosprawnościami, zgodnie z artykułem 27 Konwencji Praw Osób Niepełnosprawnych ONZ, zobowiązującym do ochrony prawa do pracy tych osób.
Świadczenia finansowe:
Świadczenia takie jak renta socjalna i inne formy wsparcia finansowego powinny być dostępne dla osób, które z różnych powodów nie mogą lub nie chcą korzystać z rehabilitacji społecznej lub zawodowej. Istotne jest, aby wysokość tych świadczeń pozwalała na prowadzenie godnego życia.
Na uwagę zasługuje również niski koszt realizacji programu bonu terapeutycznego, ponieważ wskaźnik nakładu na jednego beneficjenta tego programu jest blisko sześciokrotnie niższy niż wskaźnik nakładu na świadczenie uzupełniające wynikające z ustawy o zmianie ustawy o rencie socjalnej z dnia 27 września 2024 roku. Taka efektywność finansowa sprawia, że bon terapeutyczny jest korzystnym rozwiązaniem zarówno dla budżetu państwa, jak i dla osób potrzebujących wsparcia.
Bon terapeutyczny, opracowany przez Fundację na Rzecz Osób Niepełnosprawnych „Tacy Sami” w 2020 roku, jest odpowiedzią na potrzeby osób z niepełnosprawnościami w kontekście kryzysów społecznych i gospodarczych. Program ten mógłby przyczynić się do podniesienia standardu placówek rehabilitacji społecznej, a także stworzenia nowych możliwości wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.
Czy ministerstwo przewiduje wsparcie dla wprowadzenia programu bonu terapeutycznego jako odpowiedzi na ograniczoną dostępność do rehabilitacji społecznej dla osób z niepełnosprawnościami?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań mających na celu zmiany w programie SODiR, aby wsparcie było bezpośrednio ukierunkowane na rozwój zawodowy osób z niepełnosprawnościami, a nie wyłącznie na wsparcie pracodawców?
Jakie inne rozwiązania rozważa ministerstwo, aby zapewnić osobom z niepełnosprawnościami godne życie poprzez odpowiednie świadczenia finansowe, jeśli nie są one w stanie korzystać z rehabilitacji społecznej lub zawodowej?
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o wsparcie legislacyjne dla programu bonu terapeutycznego oraz rozważenie działań, które mogłyby poprawić sytuację osób z niepełnosprawnościami w Polsce.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8835 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.506.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6027 z dnia 7 listopada 2024 r. Pani Posłanki Magdaleny
Filipek-Sobczak w sprawie bonu terapeutycznego, proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień:
Odpowiadając w kontekście ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej
(t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2194 z późn. zm.) - określa ona zasady i tryb przyznawania oraz
wypłaty renty socjalnej. Akt oczekujący na wejście w życie - ustawa z dnia 27 września 2024 r.
o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1615) - określa
zasady i tryb przyznawania renty socjalnej oraz dodatku dopełniającego.
Osobie uprawnionej do renty socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy oraz
do samodzielnej egzystencji, będzie przysługiwał dodatek dopełniający, wypłacany wraz
z rentą socjalną w wysokości 2520 zł. W ustawie przewidziano, że prawo do dodatku
dopełniającego, podobnie jak w aktualnym stanie prawnym w odniesieniu do renty socjalnej,
ulegnie zawieszeniu lub zmniejszeniu w razie osiągnięcia przychodu z tytułu działalności
podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na zasadach określonych w art. 104
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych. Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. Pierwsze wypłaty dodatku
dopełniającego mają nastąpić w maju 2025 r.
Prawo do badania konstytucyjności aktów prawnych (ustaw, umów międzynarodowych,
rozporządzeń itp.) ma wyłącznie Trybunał Konstytucyjny jako organ do tego typu spraw
kompetentny. Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych dostrzega problem
nierówności pomiędzy wymienionymi osobami a osobami uprawnionymi do renty z tytułu
całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. W związku z powyższym
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej są przygotowywane przepisy, które
proponują analogiczne uprawnienia (w postaci dodatku dopełniającego) dla osób
pobierających rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej
egzystencji. Został złożony wniosek o wpis do Wykazu prac legislacyjnych dotyczący projektu
przedmiotowej regulacji.
Priorytetowymi zadaniami Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest m.in. procedowanie rozwiązań
legislacyjnych dotyczących asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami
oraz realizacja projektów w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027 (FERS) dotyczących zatrudnienia wspomaganego, zmian w systemie
orzekania o niepełnosprawności, utworzenia Centrum Komunikacji dla osób z różnego
rodzaju niepełnosprawnościami, przygotowania rozwiązań w zakresie mobilnego doradcy
włączenia społecznego oraz utworzenia inspektoratu dostępności. W związku z powyższym
rozwiązania dotyczące bonu terapeutycznego nie są przedmiotem aktualnych prac
Ministerstwa.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W zakresie rehabilitacji społecznej należy zwrócić uwagę na wsparcie realizowane
w oparciu o ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania osób
niepełnosprawnych a także w oparciu Program kompleksowego wsparcia dla rodzin
„Za życiem”.
System Obsługi Dofinansowań i Refundacji (SODIR) to narzędzie obsługi dofinansowań
i refundacji, specjalna aplikacja stworzona na potrzeby PFRON, dzięki której pracodawca
może dokonać wszelkich procedur związanych z obsługą dofinansowań do wynagrodzeń
pracowników z orzeczeniem drogą elektroniczną. W zakresie zmiany celu w programie SODiR
informuję, iż takie zmiany nie są przewidywane. SODiR jest jedną z form wspierania
zatrudnienia – formą zachęty dla przeznaczoną dla pracodawcy do zwiększenia poziomu
zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Ponadto, dzięki nieograniczonej w czasie pomocy
wpływa pozytywnie na trwałość stosunku pracy.
Przekazując powyższe należy zaznaczyć, że przepisy krajowe nie mogą zmieniać celu tej
pomocy w formie subsydiów płacowych wbrew motywom przewidzianym w rozporządzeniu
Komisji (UE) nr 651/2014. Dlatego miesięczne dofinansowanie nie może mieć na celu
finansowania szkoleń i podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 44 z późn. zm.) w art. 41 przewiduje osobny
program pomocowy – refundację kosztów szkoleń dla osób niepełnosprawnych
organizowanych przez pracodawców, który także jest przewidziany w rozporządzeniu Komisji
(UE) nr 651/2014 – art. 31. Na mocy art. 41 ustawy o rehabilitacji na wniosek pracodawcy
poniesione przez niego koszty szkolenia zatrudnionych osób niepełnosprawnych mogą być
zrefundowane ze środków PFRON do wysokości 70% tych kosztów, nie więcej jednak niż do
wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia na jedną osobę.
Ponadto, ustawa przewiduje szereg możliwości finansowania podnoszenia kwalifikacji
zawodowych osób niepełnosprawnych bezrobotnych albo poszukujących pracy w postaci
przygotowania zawodowego dorosłych, studiów podyplomowych lub szkoleń (art. 11 ust. 2,
art. 38).
W ramach Programu FERS realizowane będzie wsparcie na rzecz poprawy sytuacji osób na
rynku pracy, zwiększenia dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, zapewnienia
opieki nad dziećmi, podnoszenia jakości edukacji i rozwoju kompetencji, integracji społecznej,
rozwoju usług społecznych i ekonomii społecznej oraz ochrony zdrowia. Jednym ze
strategicznych celów FERS będzie zapewnienie równych szans dla osób
z niepełnosprawnościami.
W zakresie finansowania polityki spójności na lata 2021-2027 wskazano na kwestie
wspierania zintegrowanych działań na rzecz aktywnego włączenia. Dlatego z inicjatywy
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w ramach wsparcia osób
z niepełnosprawnościami i ich rodzin zaplanowano działania, które przyczynią się do zmian
systemowych m.in. w obszarze zatrudnienia wspomaganego (ZW). W związku z tym planuje
się wdrożenie i przetestowanie rozwiązań dotyczących ZW, które będą uzupełniały
funkcjonujący system wspierania zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. Będzie ono
kierowane do osób z niepełnosprawnościami mających szczególne trudności w samodzielnym
znalezieniu i utrzymaniu zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Opracowany model ma na
celu wprowadzenie standardów świadczenia usługi, która w obecnej sytuacji z uwagi na
różnorodność źródeł finansowania i wymagań podmiotów dotujących jest świadczona
niejednorodnie, a przede wszystkim nie jest powszechnie dostępna dla wszystkich osób
z niepełnosprawnościami, które jej potrzebują.
Wsparcie osób niepełnosprawnych to zarówno system świadczeń kierowanych bezpośrednio
do tych osób, obejmujących zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie dla osób niezdolnych do
samodzielnej egzystencji, świadczenie wspierające, jak i system wsparcia opiekunów osób
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niepełnosprawnych, którym może być przyznany zasiłek dla opiekuna, świadczenie
pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy. Osoby niepełnosprawne podobnie jak inne osoby
znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej, mogą korzystać, zależnie od potrzeb,
ze świadczeń z pomocy społecznej, z zasiłków stałych i okresowych.
Świadczenia pieniężne z systemu pomocy społecznej przysługują osobom lub rodzinom,
których wysokość dochodu nie przekracza odpowiedniego kryterium dochodowego.
Świadczenia te finansowane są w ramach budżetu państwa w obszarze systemu pomocy
społecznej, pozostałych zadań w zakresie pomocy społecznej czy świadczeń rodzinnych.
Oprócz form wsparcia wymienionych powyżej osoby z niepełnosprawnościami mogą
korzystać z programów m. in. z Programu kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”,
który wprowadził dodatkowe świadczenie w wysokości 4 tys. zł. czy instrumentów wsparcia
finansowanych ze środków PFRON.
Na uwagę zasługuje możliwość uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej, jak też
zatrudnienia w zakładach aktywności zawodowej.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do wypracowania koncepcji rozwiązań
podchodzimy w sposób kompleksowy, uwzględniając postulaty środowisk, mając na uwadze
poprawę sytuacji osób z niepełnosprawnością i ich rodzin również w kwestii bezpieczeństwa
finansowego i dostępu do różnego rodzaju usług.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.506.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6027 z dnia 7 listopada 2024 r. Pani Posłanki Magdaleny
Filipek-Sobczak w sprawie bonu terapeutycznego, proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień:
Odpowiadając w kontekście ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej
(t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2194 z późn. zm.) - określa ona zasady i tryb przyznawania oraz
wypłaty renty socjalnej. Akt oczekujący na wejście w życie - ustawa z dnia 27 września 2024 r.
o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1615) - określa
zasady i tryb przyznawania renty socjalnej oraz dodatku dopełniającego.
Osobie uprawnionej do renty socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy oraz
do samodzielnej egzystencji, będzie przysługiwał dodatek dopełniający, wypłacany wraz
z rentą socjalną w wysokości 2520 zł. W ustawie przewidziano, że prawo do dodatku
dopełniającego, podobnie jak w aktualnym stanie prawnym w odniesieniu do renty socjalnej,
ulegnie zawieszeniu lub zmniejszeniu w razie osiągnięcia przychodu z tytułu działalności
podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na zasadach określonych w art. 104
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych. Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. Pierwsze wypłaty dodatku
dopełniającego mają nastąpić w maju 2025 r.
Prawo do badania konstytucyjności aktów prawnych (ustaw, umów międzynarodowych,
rozporządzeń itp.) ma wyłącznie Trybunał Konstytucyjny jako organ do tego typu spraw
kompetentny. Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych dostrzega problem
nierówności pomiędzy wymienionymi osobami a osobami uprawnionymi do renty z tytułu
całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. W związku z powyższym
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej są przygotowywane przepisy, które
proponują analogiczne uprawnienia (w postaci dodatku dopełniającego) dla osób
pobierających rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej
egzystencji. Został złożony wniosek o wpis do Wykazu prac legislacyjnych dotyczący projektu
przedmiotowej regulacji.
Priorytetowymi zadaniami Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest m.in. procedowanie rozwiązań
legislacyjnych dotyczących asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami
oraz realizacja projektów w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027 (FERS) dotyczących zatrudnienia wspomaganego, zmian w systemie
orzekania o niepełnosprawności, utworzenia Centrum Komunikacji dla osób z różnego
rodzaju niepełnosprawnościami, przygotowania rozwiązań w zakresie mobilnego doradcy
włączenia społecznego oraz utworzenia inspektoratu dostępności. W związku z powyższym
rozwiązania dotyczące bonu terapeutycznego nie są przedmiotem aktualnych prac
Ministerstwa.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W zakresie rehabilitacji społecznej należy zwrócić uwagę na wsparcie realizowane
w oparciu o ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania osób
niepełnosprawnych a także w oparciu Program kompleksowego wsparcia dla rodzin
„Za życiem”.
System Obsługi Dofinansowań i Refundacji (SODIR) to narzędzie obsługi dofinansowań
i refundacji, specjalna aplikacja stworzona na potrzeby PFRON, dzięki której pracodawca
może dokonać wszelkich procedur związanych z obsługą dofinansowań do wynagrodzeń
pracowników z orzeczeniem drogą elektroniczną. W zakresie zmiany celu w programie SODiR
informuję, iż takie zmiany nie są przewidywane. SODiR jest jedną z form wspierania
zatrudnienia – formą zachęty dla przeznaczoną dla pracodawcy do zwiększenia poziomu
zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Ponadto, dzięki nieograniczonej w czasie pomocy
wpływa pozytywnie na trwałość stosunku pracy.
Przekazując powyższe należy zaznaczyć, że przepisy krajowe nie mogą zmieniać celu tej
pomocy w formie subsydiów płacowych wbrew motywom przewidzianym w rozporządzeniu
Komisji (UE) nr 651/2014. Dlatego miesięczne dofinansowanie nie może mieć na celu
finansowania szkoleń i podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 44 z późn. zm.) w art. 41 przewiduje osobny
program pomocowy – refundację kosztów szkoleń dla osób niepełnosprawnych
organizowanych przez pracodawców, który także jest przewidziany w rozporządzeniu Komisji
(UE) nr 651/2014 – art. 31. Na mocy art. 41 ustawy o rehabilitacji na wniosek pracodawcy
poniesione przez niego koszty szkolenia zatrudnionych osób niepełnosprawnych mogą być
zrefundowane ze środków PFRON do wysokości 70% tych kosztów, nie więcej jednak niż do
wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia na jedną osobę.
Ponadto, ustawa przewiduje szereg możliwości finansowania podnoszenia kwalifikacji
zawodowych osób niepełnosprawnych bezrobotnych albo poszukujących pracy w postaci
przygotowania zawodowego dorosłych, studiów podyplomowych lub szkoleń (art. 11 ust. 2,
art. 38).
W ramach Programu FERS realizowane będzie wsparcie na rzecz poprawy sytuacji osób na
rynku pracy, zwiększenia dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, zapewnienia
opieki nad dziećmi, podnoszenia jakości edukacji i rozwoju kompetencji, integracji społecznej,
rozwoju usług społecznych i ekonomii społecznej oraz ochrony zdrowia. Jednym ze
strategicznych celów FERS będzie zapewnienie równych szans dla osób
z niepełnosprawnościami.
W zakresie finansowania polityki spójności na lata 2021-2027 wskazano na kwestie
wspierania zintegrowanych działań na rzecz aktywnego włączenia. Dlatego z inicjatywy
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w ramach wsparcia osób
z niepełnosprawnościami i ich rodzin zaplanowano działania, które przyczynią się do zmian
systemowych m.in. w obszarze zatrudnienia wspomaganego (ZW). W związku z tym planuje
się wdrożenie i przetestowanie rozwiązań dotyczących ZW, które będą uzupełniały
funkcjonujący system wspierania zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. Będzie ono
kierowane do osób z niepełnosprawnościami mających szczególne trudności w samodzielnym
znalezieniu i utrzymaniu zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Opracowany model ma na
celu wprowadzenie standardów świadczenia usługi, która w obecnej sytuacji z uwagi na
różnorodność źródeł finansowania i wymagań podmiotów dotujących jest świadczona
niejednorodnie, a przede wszystkim nie jest powszechnie dostępna dla wszystkich osób
z niepełnosprawnościami, które jej potrzebują.
Wsparcie osób niepełnosprawnych to zarówno system świadczeń kierowanych bezpośrednio
do tych osób, obejmujących zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie dla osób niezdolnych do
samodzielnej egzystencji, świadczenie wspierające, jak i system wsparcia opiekunów osób
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niepełnosprawnych, którym może być przyznany zasiłek dla opiekuna, świadczenie
pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy. Osoby niepełnosprawne podobnie jak inne osoby
znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej, mogą korzystać, zależnie od potrzeb,
ze świadczeń z pomocy społecznej, z zasiłków stałych i okresowych.
Świadczenia pieniężne z systemu pomocy społecznej przysługują osobom lub rodzinom,
których wysokość dochodu nie przekracza odpowiedniego kryterium dochodowego.
Świadczenia te finansowane są w ramach budżetu państwa w obszarze systemu pomocy
społecznej, pozostałych zadań w zakresie pomocy społecznej czy świadczeń rodzinnych.
Oprócz form wsparcia wymienionych powyżej osoby z niepełnosprawnościami mogą
korzystać z programów m. in. z Programu kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”,
który wprowadził dodatkowe świadczenie w wysokości 4 tys. zł. czy instrumentów wsparcia
finansowanych ze środków PFRON.
Na uwagę zasługuje możliwość uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej, jak też
zatrudnienia w zakładach aktywności zawodowej.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do wypracowania koncepcji rozwiązań
podchodzimy w sposób kompleksowy, uwzględniając postulaty środowisk, mając na uwadze
poprawę sytuacji osób z niepełnosprawnością i ich rodzin również w kwestii bezpieczeństwa
finansowego i dostępu do różnego rodzaju usług.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --