telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKP.050.9.2024.BW
Warszawa, 27 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 6026 z dnia 7 listopada 2024 r., złożoną przez Pana
Krzysztofa Tchórzewskiego Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie braku
pielęgniarek w polskich szpitalach, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Ministerstwo Zdrowia podejmuje wiele działań, które mają na celu zwiększenie liczby
wykwalifikowanych pielęgniarek w systemie ochrony zdrowia oraz zachęcenie do
podejmowania kształcenia przygotowującego do wykonywania tego zawodu.
Wprowadzane są rozwiązania systemowe mające na celu rozwój kompetencji i uprawnień
zawodowych pielęgniarek, co przyczynia się do większej samodzielności zawodowej, ale też
powoduje większą odpowiedzialność.
W celu wzmocnienia roli pielęgniarek w systemie opieki zdrowotnej wprowadzone zostały
zmiany do standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu pielęgniarki,
mające na celu upraktycznienie kształcenia tak, aby było dostosowane do aktualnych
potrzeb rynku pracy, który wejdzie w życie od roku akademickiego 2025/2026.
Poszerzony został wykaz substancji czynnych zawartych w lekach, na które pielęgniarki
będą mogły wystawiać recepty oraz wykaz badań diagnostycznych, na które będą miały
prawo wystawiać skierowania.
Ministerstwo Zdrowia wspiera także rozwój zawodowy pielęgniarek poprzez
dofinansowanie szkoleń specjalizacyjnych. W tym roku zaplanowano na ten cel 10 mln zł.
Pragnę podkreślić, iż dotychczasowe działania podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia
na rzecz pielęgniarek mają pozytywny wpływ na zwiększenie zainteresowania młodych
osób podejmowaniem kształcenia w tym zawodzie, a tym samym sukcesywny wzrost liczby
pielęgniarek zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia.
Wzrasta liczba uczelni posiadających akredytację Ministra Zdrowia do prowadzenia
kształcenia na kierunku pielęgniarstwo na poziomie pierwszego stopnia. W 2024 roku
liczba uczelni kształcących w tym zawodzie wynosi 121 uczelni.
Zwiększa się także liczba studentów na kierunku pielęgniarstwo I stopnia. W roku
akademickim 2023/2024 liczba studentów na kierunku pielęgniarstwo I stopnia
wynosiła – 12 376. Według danych Centralnego Rejestru Pielęgniarek i Położnych,
prowadzonego przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych, systematycznie wzrasta
liczba aktywnych zawodowo pielęgniarek. W 2023 r. liczba pielęgniarek aktywnych
zawodowo wynosiła 239 257.

-- 1 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Natomiast odnosząc się do kwestii wzajemnej relacji między ustawą z dnia 8 czerwca 2017
r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników
zatrudnionych w podmiotach leczniczych a ustawą z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach
pielęgniarki i położnej, uprzejmie wyjaśniam że regulacje te mają odmienny charakter:
pierwsza stanowi klasyczną regulację z zakresu prawa pracy, druga jest jedną z kilkunastu
funkcjonujących w polskim porządku prawnym ustawą zawodową.
Przedmiotem regulacji ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej
jest w szczególności określenie zasad wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej, zasad
uzyskiwania prawa wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej, a także kształcenia
zawodowego. W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy, pielęgniarka i położna wykonują zawód,
z należytą starannością, zgodnie z zasadami etyki zawodowej, poszanowaniem praw
pacjenta, dbałością o jego bezpieczeństwo, wykorzystując wskazania aktualnej wiedzy
medycznej oraz pośrednictwo systemów teleinformatycznych lub systemów łączności.
Przywoływany w interpelacji art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach
pielęgniarki i położnej nakłada z kolei na pielęgniarki i położne obowiązek, zgodnego
z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi, udzielania pomocy w każdym przypadku,
gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować stan nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Natomiast ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych zawiera
regulacje dotyczące sposobu ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego. W ramach
realizacji przepisów tej ustawy zaszeregowanie pracownika wykonującego zawód
medyczny (w tym pielęgniarki i położnej) oraz pracownika działalności podstawowej,
innego niż pracownik wykonujący zawód medyczny, do jednej z grup zawodowych,
odbywać się powinno w oparciu o określony przez pracodawcę, na gruncie regulacji
zakładowej lub w umowie o pracę, wymóg posiadania określonego wykształcenia na danym
stanowisku pracy z uwzględnieniem potrzeb i warunków związanych z wykonywaniem
pracy na tym stanowisku.
Nie można jednak mówić o dowolności pracodawców (dyrektorów szpitali) w uznawaniu
(lub nie) wyższego wykształcenia pielęgniarek. Pracodawca uwzględniając regulaminy
wewnętrzne określa, jakie wymogi mają spełniać osoby zatrudnione w podmiocie
leczniczym przez niego zarządzanym, ale w granicach określonych przepisami prawa (w tym
m.in. przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie
kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w
podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami oraz przepisami rozporządzeń
określających warunki realizacji świadczeń gwarantowanych w określonych zakresach,
wydanych na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) i pod warunkiem, że zapewni
udzielanie świadczeń zdrowotnych wyłącznie przez osoby wykonujące zawód medyczny
oraz spełniające wymagania zdrowotne określone w odrębnych przepisach (art. 17 ust. 1
pkt 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej), a także że podejmowane
przez niego jako pracodawcę czynności mieścić się będą w granicach norm określonych
przepisami prawa pracy. To na pracodawcy spoczywa obowiązek przestrzegania przepisów
prawa pracy i realizacja wszelkich postanowień sądów w tym zakresie, w tym pokrywanie
obciążeń finansowych z nich wynikających. Natomiast przywołany wyżej przepis art. 12
ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej stanowi ogólną regułę
właściwą dla zawodów zaufania publicznego, mającą zastosowanie do wszystkich
przypadków sytuacji nadzwyczajnych, a więc zdarzeń nagłych, np. wypadków, zasłabnięć w
miejscach publicznych itp., która to reguła zobowiązuje każdą osobę posiadającą prawo
wykonywania zawodu do udzielenia pomocy osobie, której zdrowie i życie jest zagrożone.
Norma ta nie jest w żadnym wypadku związana z pozostawaniem w jakiejkolwiek formie
zatrudnienia i jako taka nie stanowi normy prawa pracy.
Z wyrazami szacunku

-- 2 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 3 of 3 --