tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.654.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6019 wniesioną przez Pana Posła Sławomira Mentzena
w sprawie osób zawierających umowę o pracę z byłym kontrahentem, z którym
podejmowały współpracę w ramach prowadzonej samodzielnie jednoosobowej działalności
gospodarczej, uprzejmie wyjaśniam co następuje:
Kwestia obowiązku ubezpieczeń społecznych została uregulowana przepisami ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych1.
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność (w tym gospodarczą) podlegają obowiązkowo
ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania
prowadzenia tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności
zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. –
Prawo przedsiębiorców2. Z tego tytułu spoczywa na nich obowiązek opłacania składek na te
ubezpieczenia.
W okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania tej
działalności (z wyłączeniem okresu korzystania z tzw. „ulgi na start”), przedsiębiorcy mają
możliwość opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na preferencyjnych warunkach tj.
od zadeklarowanej przez siebie kwoty, nie niższej jednak niż 30% kwoty minimalnego
wynagrodzenia za pracę3.
Regulacje te nie mają zastosowania m.in. do osób, które wykonują pozarolniczą działalność
gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia
pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym
wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności
wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej4.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r., II UZP 184/12, stwierdził, że podjęta
działalność nie może być wykonywana na rzecz byłego pracodawcy, gdy czynności
wykonywane w ramach stosunku pracy wchodzą w zakres wykonywanej działalności
gospodarczej, ograniczenie to ma za zadanie przeciwdziałać sytuacjom, w których
pracodawcy wymuszaliby na pracownikach rozwiązanie stosunku pracy, a następnie
rozpoczęcie działalności gospodarczej (w warunkach samozatrudnienia) i prowadzenie jej
w oparciu o obowiązki (czynności) realizowane w ramach stosunku pracy.
Powyższe ograniczenie nie dotyczy natomiast sytuacji, w której osoba prowadząca
pozarolniczą działalność zostaje zatrudniona przez przedsiębiorcę (kontrahenta) na rzecz
którego wykonywała działalność przed jej wyrejestrowaniem. Nie ma również konieczności
1 ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 497, z późn. zm.).
2 Art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
3 Art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
4 Art. 18c ust. 11 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

-- 1 of 2 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w takiej sytuacji opłacania składek wstecz od wyższej podstawy za okres prowadzenia
działalności, w którym składki były opłacane na preferencyjnych warunkach.
Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę podlega przez cały okres trwania umowy
pełnym składkom na ubezpieczenia społeczne5. Natomiast obowiązki płatnika składek pełni
wówczas pracodawca.
Jednocześnie zwracam uwagę, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie jest ani
organem stosującym powyższe przepisy, ani organem uprawnionym do dokonywania ich
wiążącej wykładni. Tę rolę przepisy prawa przypisują Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.
W szczególności należy podkreślić, że każdy płatnik składek zgodnie z art. 83d ust. 1 u.s.u.s.
może wystąpić do ZUS o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie obowiązku
podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia
społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz
podstawy wymiaru tych składek. Interpretacje te – stosownie do art. 34 ust. 1-2 ustawy z
dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, 1222) wiążą ZUS, a
zastosowanie się do nich przez przedsiębiorcę nie może wiązać się z nałożeniem na niego
sankcji administracyjnych, finansowych lub kar w zakresie, w jakim zastosował się on do
uzyskanej interpretacji indywidualnej, ani z obciążeniem go daninami w wysokości wyższej
niż wynikająca z uzyskanej interpretacji indywidualnej. Wystąpienie o wydanie
indywidualnej interpretacji składkowej jest najlepszą drogą do rozstrzygnięcia wątpliwości
dotyczących wykładni i zastosowania przepisów prawa ubezpieczeń społecznych w zakresie
istotnym dla płatników składek, w tym wątpliwości, które podniósł w swojej interpelacji Pan
Poseł Sławomir Mentzen.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
5 Art. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

-- 2 of 2 --