Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DAM-WMA.050.7.2024.PC
3476285.13898479.11219307
Warszawa, 09-12-2024
Dotyczy: interpelacji Pani Posłanki Marty Stożek o nr 6018 z 7 listopada br. w sprawie
zarządzania ryzykiem powodziowym oraz adaptacji do zmiany klimatu.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
za projektowanie i realizację konkretnych rozwiązań w zakresie ochrony przed powodzią
odpowiadają Ministerstwo Infrastruktury (MI) oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne
Wody Polskie. Do dziś nie otrzymałam z MI stosowanego wkładu, dlatego przekazuję
informacje pochodzące tylko z Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ) oraz Ministerstwa
Rozwoju i Technologii (MRiT). Gdy tylko MI dostarczy swoją odpowiedź, przygotuję
stosowne uzupełnienie.
1. Czy Ministerstwo planuje opracowanie i wdrożenie kompleksowych planów
adaptacji do zmiany klimatu, które uwzględniają poprawę retencji krajobrazowej
oraz rozwój błękitno-zielonej infrastruktury?
Przygotowaliśmy (a) przepisy dotyczące planowania adaptacyjnego na szczeblu lokalnym,
ale też rozpoczęliśmy prace nad (b) rozwiązaniami na szczeblu krajowym.
(a) Dla wzmocnienia klimatycznego wymiaru polityki miejskiej oraz zapewnienia koordynacji
działań adaptacyjnych na poziomie miast opracowaliśmy projekt ustawy o zmianie ustawy –
Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (UC33). Zapisaliśmy w nim m.in.:
• zobowiązanie dla miast o liczbie mieszkańców równej lub większej niż 20 tys. osób do
opracowania miejskich planów adaptacji do zmian klimatu (MPA),
• obligatoryjną i zestandaryzowaną zawartość MPA, obejmującą m.in. koncepcję
zazieleniania miasta, w tym zwiększania powierzchni terenów zieleni i zadrzewień, oraz
koncepcję zagospodarowania wód opadowych i roztopowych na terenie miasta.
Projekt ustawy został przyjęty 4 grudnia przez Senat RP i czeka w tym momencie na podpis
Prezydenta RP.
(b) Rozpoczęliśmy działania związane z Krajową strategią adaptacji (dalej: KSA) oraz Planem
działań adaptacyjnych (dalej: PDA). Pozyskaliśmy wsparcie z Instrumentu Wsparcia
Technicznego Komisji Europejskiej (TSI) na realizację projektu pn. Wzmocnienie koordynacji
polityki adaptacji do zmian klimatu między władzami lokalnymi, regionalnymi i krajowymi. Dzięki
temu powstały rekomendacje dotyczące opracowania nowej strategii i systemu zarządzania
jej wdrażaniem. 25 października do TSI złożyliśmy wniosek o wsparcie dla przygotowania
KSA i PDA. W tym miesiącu powinniśmy otrzymać informację zwrotną.

-- 1 of 4 --

2. Jakie działania podejmuje Ministerstwo w zakresie wprowadzenia skutecznego
planowania przestrzennego, aby minimalizować ryzyko powodzi i chronić
infrastrukturę krytyczną?
Za działania w zakresie zagospodarowania przestrzennego odpowiedzialne jest MRiT,
dlatego zwróciliśmy się do tego resortu z prośbą o przygotowanie odpowiedzi. Poniżej
przedstawiam pozyskane informacje.
Zadania w zakresie planowania przestrzennego są zadaniami własnymi gminy. Tym samym
organami właściwymi do rozpatrywania ewentualnych nieprawidłowości w tym zakresie są
organy nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego. MRiT nie jest
organem uprawnionym do wydawania decyzji, ani do uchwalania planów w tym zakresie.
Podstawowymi aktami prawa miejscowego z zakresu polityki przestrzennej, stanowionymi
przez samorządy gminne, są obecnie plany ogólne oraz miejscowe plany zagospodarowania
przestrzennego. Plany ogólne, zgodnie z zeszłoroczną nowelizacją ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, określać będą precyzyjne ramy rozwoju gminy,
natomiast w planach miejscowych formułowane są przesądzenia dotyczące funkcji terenu
oraz warunków jego zabudowy, rodzące realne skutki na wielu płaszczyznach –
ekonomicznej, środowiskowej czy społecznej. To na etapie ich sporządzania i uchwalania,
przy współudziale instytucji zajmujących się ochroną przeciwpowodziową i społeczeństwa,
ustalane są przeznaczenie oraz sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu.
Wówczas zapada decyzja o możliwości lokalizacji zabudowy, bądź o jej zakazie.
W przypadku braku planu miejscowego o sposobie zagospodarowania i warunkach
zabudowy rozstrzyga decyzja o warunkach zabudowy albo decyzja o lokalizacji inwestycji
celu publicznego. Przesądza o możliwości realizacji zabudowy, bądź jej braku.
3. Czy Ministerstwo rozważa podejście całościowe do zarządzania ryzykiem
powodziowym, obejmujące całą zlewnię rzeki, oraz wdrażanie rozwiązań
hydrotechnicznych jedynie w sytuacjach, gdy nie ma alternatywnych rozwiązań?
Pytanie dotyczy działalności MI. Przedstawię odpowiedź po jej otrzymaniu.
4. Czy Ministerstwo przewiduje wsparcie dla samorządów i innych podmiotów
w zakresie adaptacji do zmiany klimatu oraz działań przeciwpowodziowych?
W Programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
zarezerwowane są takie środki w następujących działaniach: FENX.01.02 Adaptacja terenów
zurbanizowanych do zmian klimatu, FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój zielonej
infrastruktury, FENX.02.04 Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom.
W Programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 jest to natomiast
działanie FEPW.02.02 Adaptacja do zmian klimatu. W Narodowym Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) uruchomione zostały ponadto dwa Programy
Priorytetowe: Moja Woda i Adaptacja do zmian klimatu.
5. Czy Ministerstwo planuje kampanie edukacyjne skierowane do społeczeństwa,
mające na celu zwiększenie świadomości na temat zagrożeń związanych ze
zmianami klimatu oraz sposobów przeciwdziałania powodziom?
Przed rozpoczęciem prac strategicznych nad KSA i PDA zorganizujemy okrągły stół
z ekspertami, służący wymianie wiedzy o zmianach klimatu i ryzyku klimatycznym oraz
adaptacji. Zaproszenie wystosujemy do polskich naukowców oraz pracownic i pracowników
instytutów i innych jednostek badawczych.

-- 2 of 4 --

W ramach Programu Pomocy Technicznej dla Funduszy Europejskich 2021-2027
realizujemy projekt pn. Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju. Do współpracy zaprosiliśmy
przedstawicieli innych ministerstw, urzędów centralnych i regionalnych, jednostek
samorządu terytorialnego, instytutów naukowo-badawczych i uczelni, a także organizacji
pozarządowych. W ramach tego procesu funkcjonuje grupa, której członkowie identyfikują
potrzeby i wyzwania w zakresie adaptacji do zmian klimatu, a także proponują dla nich
rozwiązania. Ze względu na rodzaj aktywności podzieliśmy ją na dwie podgrupy:
 podgrupę „niebieską”, której przedmiotem zainteresowania jest retencja w miastach,
 podgrupę „zieloną”, której prace są skoncentrowane na ochronie zieleni w miastach,
szczególnie drzew i krzewów.
W projekcie aktualizacji Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu do 2030 roku (aKPEiK),
w filarze poświęconym redukcji emisji, uwzględniono obszar adaptacji do zmian klimatu. Ten
aspekt planu będzie realizowany poprzez szereg działań, wśród których można wymienić
Działanie 143. Budowanie świadomości – działania związane z adaptacją do zmian klimatu.
6 września w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Środowiska odbyły się prekonsultacje
dotyczące projektu aKPEiK, w których uczestniczyli przedstawiciele ok. 70 organizacji
sektora energetycznego, samorządów, przedsiębiorców, związków zawodowych oraz
organizacji ekologicznych. Następnie, 11 października, rozpoczęto pełne konsultacje
dokumentu, na które zaproszono szerokie grono instytucji, w tym m.in. resorty, samorządy
oraz organizacje pozarządowe.
Uznajemy edukację za podstawowy warunek zmiany praktyk społecznych w kierunku
bardziej zrównoważonych i wspierających ochronę środowiska naturalnego. Realizujemy
więc działania z zakresu edukacji ekologicznej pozaformalnej i nieformalnej:
 upowszechnianie rzetelnej wiedzy o środowisku naturalnym i klimacie, związkach
pomiędzy środowiskiem, globalnymi procesami klimatycznymi a rozwojem społeczno-
gospodarczym i zagadnieniami bezpośrednio wpływającymi na życie i zdrowie ludzi;
 prezentacje dobrych praktyk w zakresie ochrony środowiska i klimatu, a także
łagodzenia skutków zmian klimatu i adaptacji do nich;
 uświadamianie wpływu indywidualnych zachowań na stan klimatu i zachęcanie do
zaangażowania się w działania na rzecz ochrony środowiska i klimatu.
Prowadzimy prace nad Strategicznym Planem Działań na rzecz Edukacji Ekologicznej
i Klimatycznej. Zadanie to jest zapisane w Polityce Ekologicznej Państwa 2030 - strategii
rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej (PEP) do realizacji do końca 2025 r. W
ramach wykonania zadania planujemy:
 określić długofalowe cele edukacji ekologicznej i klimatycznej, sposób ich realizacji oraz
pomiaru efektywności działań,
 wskazać priorytetowe obszary tematyczne oraz kluczowe grupy społeczne i zawodowe
dla działań z zakresu edukacji ekologicznej i klimatycznej,
 zaplanować efektywne finansowanie powyższych działań z wykorzystaniem funduszy
krajowych i europejskich.
Ponadto stale współpracujemy z Ministerstwem Edukacji i Nauki w celu wspierania edukacji
formalnej poprzez:
 przygotowywanie pomocy dydaktycznych dla nauczycieli, np. scenariuszy lekcji
z materiałami pomocniczymi,
 organizowanie warsztatów dla nauczycieli i uczniów oraz konkursów dla szkół na tematy
związane ze środowiskiem, klimatem i zrównoważonym rozwojem.

-- 3 of 4 --

Prowadzimy też edukację ekologiczną skierowaną do ogółu społeczeństwa, która
realizowana jest poprzez: kampanie ogólnopolskie, uczestnictwo w wydarzeniach,
prowadzenie strony edukacjaekologiczna.gov.pl, działania w mediach społecznościowych,
procesy skierowaną do nauczycieli szkół.
6. Czy Ministerstwo rozważa współpracę z organizacjami pozarządowymi oraz
ekspertami w zakresie opracowywania i wdrażania działań przeciwpowodziowych
oraz adaptacyjnych do zmiany klimatu?
Odpowiedź na to pytanie znajduje się powyżej.
W uzupełnieniu pragnę dodać, że bardzo poważnie traktujemy zalecenia środowisk
naukowych i popieramy inicjatywy zmierzające do przyspieszenia koniecznej zielonej
transformacji. Adaptacja do zmian klimatu jest drugim – obok mitygacji – fundamentalnym
filarem polityki klimatycznej Polski. Fakt ten znajduje odzwierciedlenie w strategiach oraz
konkretnych inicjatywach, projektach i strukturze funduszy.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.

-- 4 of 4 --