Interpelacja w sprawie finansowania ochrony zdrowia w latach 2024-2025
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6008
do ministra zdrowia
w sprawie finansowania ochrony zdrowia w latach 2024-2025
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 04-11-2024
Szanowna Pani Ministro,
system ochrony zdrowia w Polsce od lat zmaga się z wieloma problemami strukturalnymi, w tym chronicznym niedoborem personelu medycznego, długimi kolejkami do specjalistów oraz niewystarczającym poziomem finansowania, które bezpośrednio wpływają na jakość i dostępność świadczeń zdrowotnych dla obywateli. Pomimo licznych inicjatyw mających na celu poprawę funkcjonowania tego systemu, takich jak zwiększenie liczby miejsc rezydenckich dla lekarzy, modernizacja infrastruktury medycznej oraz kampanie informacyjne na temat profilaktyki, wciąż istnieje wiele obszarów wymagających pilnej interwencji, zwłaszcza w kontekście zapewnienia odpowiedniego finansowania publicznego. Zmiany demograficzne, starzenie się społeczeństwa, wzrastające oczekiwania pacjentów oraz dynamiczny rozwój technologii medycznych dodatkowo pogłębiają presję na niedofinansowany system opieki zdrowotnej.
W ostatnich latach wielokrotnie wskazywano na konieczność zwiększenia nakładów na ochronę zdrowia, aby sprostać rosnącym potrzebom społecznym oraz zagwarantować wszystkim pacjentom równy dostęp do świadczeń medycznych. Strona społeczna Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, obejmująca przedstawicieli takich organizacji jak Business Centre Club, Federacja Przedsiębiorców Polskich (FPP), Konfederacja Lewiatan, Pracodawcy RP oraz NSZZ "Solidarność", przedstawiła szereg postulatów mających na celu zapewnienie stabilności finansowej systemu ochrony zdrowia. Postulaty te jasno wskazują, że obecny poziom finansowania jest dalece niewystarczający do utrzymania sprawności systemu oraz do zapewnienia pacjentom odpowiedniego dostępu do świadczeń zdrowotnych.
Problemy finansowania ochrony zdrowia
Niepewność dotycząca wysokości środków przeznaczonych na finansowanie ochrony zdrowia w latach 2024-2025 budzi uzasadnione obawy zarówno wśród pracowników sektora medycznego, jak i wśród pacjentów. Stabilność finansowa podmiotów leczniczych oraz możliwość wprowadzania nowych technologii medycznych i rozwijania profilaktyki zdrowotnej w znacznym stopniu zależą od odpowiedniego poziomu finansowania publicznego. Dlatego konieczne jest podjęcie zdecydowanych działań legislacyjnych, które zagwarantują stabilność systemu oraz umożliwią jego dalszy rozwój.
W listopadzie 2021 roku Trójstronny Zespół ds. Ochrony Zdrowia przedstawił stanowisko, w którym jednoznacznie wskazano na konieczność przeznaczenia wzrostu nakładów publicznych na ochronę zdrowia w 50% na realizację ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego dla niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Pozostała część powinna zostać skierowana na zwiększenie dostępności świadczeń opieki zdrowotnej oraz wdrożenie nowoczesnych technologii medycznych, które obecnie nie są dostępne w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia. Realizacja tych postulatów jest kluczowa dla zapewnienia adekwatnego poziomu opieki zdrowotnej w Polsce.
Konieczność zwiększenia finansowania NFZ
Strona społeczna zwraca również uwagę na konieczność skierowania dodatkowych środków finansowych do Narodowego Funduszu Zdrowia w ramach nowelizacji ustawy budżetowej na 2024 rok. Tylko odpowiednio wysoka dotacja podmiotowa może zapewnić bezpieczeństwo zdrowotne oraz stabilność finansową podmiotów leczniczych, co jest niezbędnym warunkiem utrzymania jakości i dostępności świadczeń na odpowiednim poziomie. Prognozy dotyczące finansowania ochrony zdrowia na rok 2025 wskazują na realne ryzyko niewystarczających środków, co może prowadzić do pogorszenia dostępności świadczeń oraz spadku jakości opieki nad pacjentami.
Dodatkowo, strona społeczna postuluje przywrócenie finansowania określonych świadczeń oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne z budżetu państwa, co pozwoliłoby powrócić do stanu sprzed nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Utrzymanie obecnej sytuacji grozi dalszym pogłębianiem problemów finansowych Narodowego Funduszu Zdrowia, co może prowadzić do dezorganizacji publicznego systemu ochrony zdrowia.
Wprowadzenie niezbędnych reform
System ochrony zdrowia w Polsce wymaga zdecydowanych działań, które zapewnią jego stabilność oraz zdolność do dalszego rozwoju. Samo zwiększenie finansowania nie wystarczy – konieczne są również głębokie reformy strukturalne, które umożliwią lepsze zarządzanie środkami publicznymi i efektywne wykorzystanie dostępnych zasobów. Problemy, z którymi zmagają się podmioty lecznicze, wynikają często z niedostatecznej liczby personelu medycznego, braku dostępu do nowoczesnych technologii oraz nieefektywnego podziału środków finansowych. Aby temu zaradzić, należy zapewnić odpowiednie wsparcie dla personelu medycznego, a także zwiększyć nakłady na szkolenia i rozwój kompetencji zawodowych pracowników sektora zdrowotnego.
Inwestycje w technologie medyczne i profilaktykę
Wprowadzenie nowych technologii medycznych i innowacyjnych rozwiązań w opiece zdrowotnej jest nieodzowne dla podniesienia jakości świadczeń oraz skrócenia czasu oczekiwania na leczenie. Inwestycje w technologie medyczne nie tylko poprawią jakość życia pacjentów, ale także przyczynią się do zwiększenia efektywności systemu ochrony zdrowia. W związku z tym konieczne jest skierowanie dodatkowych środków na rozwój technologii medycznych oraz ich wdrożenie w praktyce klinicznej. Tylko w ten sposób będziemy w stanie sprostać rosnącym oczekiwaniom pacjentów oraz zapewnić im opiekę na najwyższym poziomie.
Profilaktyka zdrowotna odgrywa fundamentalną rolę w zapobieganiu wielu chorobom oraz zmniejszeniu obciążenia systemu ochrony zdrowia. Przykłady takich działań obejmują programy szczepień, badania przesiewowe w kierunku nowotworów, kampanie promujące zdrowy styl życia oraz edukację w zakresie zapobiegania chorobom cywilizacyjnym. Wzrost nakładów na profilaktykę oraz edukację zdrowotną społeczeństwa może przynieść długoterminowe korzyści zarówno dla pacjentów, jak i dla całego systemu opieki zdrowotnej. Promowanie zdrowego stylu życia, regularne badania profilaktyczne oraz edukacja na temat czynników ryzyka to działania, które mogą znacząco poprawić stan zdrowia społeczeństwa i zmniejszyć zapotrzebowanie na kosztowne leczenie w przyszłości.
Wzmocnienie koordynacji opieki zdrowotnej
Ponadto, istotne jest wzmocnienie koordynacji opieki zdrowotnej. Lepsza współpraca między różnymi poziomami systemu opieki zdrowotnej oraz wprowadzenie nowoczesnych systemów informatycznych mogą znacząco wpłynąć na jakość świadczonej opieki. Efektywna wymiana informacji między podmiotami leczniczymi, a także ułatwienie pacjentom dostępu do danych o ich stanie zdrowia i planowanym leczeniu, są kluczowe dla zapewnienia kompleksowej i ciągłej opieki. Tego rodzaju rozwiązania mogą przyczynić się do zwiększenia zadowolenia pacjentów oraz poprawy efektywności całego systemu.
Jako przedstawicielka społeczeństwa, czuję się zobowiązana do zwrócenia uwagi na te kluczowe kwestie i do zaapelowania o pilne podjęcie działań, które zagwarantują mieszkańcom naszego kraju dostęp do wysokiej jakości opieki zdrowotnej. Wierzę, że współpraca między stroną społeczną, rządem oraz podmiotami leczniczymi może doprowadzić do wypracowania skutecznych rozwiązań, które poprawią sytuację w systemie ochrony zdrowia. Naszym wspólnym celem powinno być zapewnienie każdemu obywatelowi równego dostępu do świadczeń zdrowotnych oraz zagwarantowanie stabilności finansowej systemu, który jest fundamentem zdrowego społeczeństwa.
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje skierowanie wzrostu nakładów publicznych na ochronę zdrowia w 2024 roku zgodnie z postulatem strony społecznej, w taki sposób, aby 50% tych środków przeznaczone zostało na realizację ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, a pozostała kwota na wzrost dostępności świadczeń opieki zdrowotnej oraz na nowe technologie medyczne?
Czy ministerstwo zamierza uwzględnić w nowelizacji ustawy budżetowej na 2024 rok dotację podmiotową dla Narodowego Funduszu Zdrowia w wysokości zapewniającej stabilność finansową podmiotów leczniczych?
Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby zapewnić bezpieczeństwo finansowe systemu ochrony zdrowia w 2025 roku, w sytuacji gdy zaplanowana ilość środków może być niewystarczająca do utrzymania sprawności systemu oraz dostępności świadczeń zdrowotnych?
Czy ministerstwo rozważa przywrócenie finansowania niektórych świadczeń oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne z budżetu państwa, co postuluje strona społeczna w celu przywrócenia stabilności finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia i uniknięcia dezorganizacji systemu publicznej opieki zdrowotnej?
Jakie konkretne działania legislacyjne podejmie ministerstwo, aby uwzględnić postulaty strony społecznej i zagwarantować ciągłość finansowania zobowiązań przez płatnika publicznego w 2025 roku?
Mieszkańcy Polski zasługują na skuteczny i dostępny system ochrony zdrowia, który zapewni im odpowiednią jakość opieki. Wobec licznych sygnałów o możliwych trudnościach finansowych podmiotów leczniczych w najbliższych latach, proszę o szczegółowe informacje na temat planów działań ministerstwa w tej kluczowej sprawie.
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 18 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7193 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.80.2024.DP
Warszawa, 26 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 6008 Pani Marty Stożek, Poseł na Sejm RP, z 7 listopada 2024 r.
w sprawie finansowania ochrony zdrowia w latach 2024-2025, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje skierowanie wzrostu nakładów publicznych na ochronę
zdrowia w 2024 roku zgodnie z postulatem strony społecznej, w taki sposób, aby 50% tych
środków przeznaczone zostało na realizację ustawy o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych, a pozostała kwota na wzrost dostępności świadczeń opieki zdrowotnej oraz na
nowe technologie medyczne?
Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo, aby zapewnić bezpieczeństwo finansowe
systemu ochrony zdrowia w 2025 roku, w sytuacji gdy zaplanowana ilość środków może być
niewystarczająca do utrzymania sprawności systemu oraz dostępności świadczeń
zdrowotnych? oraz
Czy Ministerstwo rozważa przywrócenie finansowania niektórych świadczeń oraz składek
na ubezpieczenie zdrowotne z budżetu państwa, co postuluje strona społeczna w celu
przywrócenia stabilności finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia i uniknięcia
dezorganizacji systemu publicznej opieki zdrowotnej? oraz
Jakie konkretne działania legislacyjne podejmie Ministerstwo, aby uwzględnić postulaty
strony społecznej i zagwarantować ciągłość finansowania zobowiązań przez płatnika
publicznego w 2025 roku?
Na wstępie należy wskazać, że minimalna wysokość środków publicznych przeznaczanych
na ochronę zdrowia w relacji do PKB jest zdeterminowana ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Aktualnie,
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
w art.131c ust. 1 ww. ustawy, ścieżka systemowego zwiększania poziomu nakładów na
ochronę zdrowia w kolejnych latach została określona zgodnie z poniższym:
2024 r.– 6,20% PKB,
2025 r.– 6,50% PKB,
2026 r.– 6,80% PKB,
aż do osiągnięcia oczekiwanego poziomu 7% PKB w 2027 r.
W 2025 r. zaplanowane nakłady na ochronę zdrowia w wysokości 222,2 mld zł są
o 30,1 mld zł wyższe niż nakłady zaplanowane w roku 2024 (192,1 mld) i o 56,7 mld zł wyższe
niż nakłady zaplanowane w roku 2023 (165,5 mld zł). Ponadto są one o blisko 0,6 mld zł
wyższe od minimalnego poziomu nakładów wynikającego z ww. ustawy o świadczeniach
(221,6 mld zł) i wynoszą 6,52% PKB, przy ustawowej wartości referencyjnej określonej na
poziomie 6,50% PKB.
W 2025 r., zgodnie z projektem planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na rok
2025, pozytywnie zaopiniowanym przez Komisje Sejmu RP: Zdrowia i Finansów Publicznych
oraz Radę NFZ, wysokość dotacji podmiotowej z budżetu państwa dla NFZ wyniesie
18 300 000 tys. zł.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 131d ust. 2 ustawy o świadczeniach:
„W przypadku wystąpienia w trakcie roku oszczędności w budżecie państwa,
w szczególności w części budżetowej ministra właściwego do spraw zdrowia, w tym
w ramach programów wieloletnich, jest możliwe zwiększenie dotacji podmiotowej, o której
mowa w ust. 1, lub przeznaczenie środków na zwiększenie funduszu zapasowego Funduszu,
o którym mowa w art. 115 ust. 1, z przeznaczeniem na finansowanie świadczeń
gwarantowanych.”.
Ponadto pragnę wskazać, że kwestie wynagrodzeń w ochronie zdrowia są przedmiotem prac
Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia z udziałem przedstawicieli
reprezentatywnych związków zawodowych i organizacji pracodawców.
Czy Ministerstwo zamierza uwzględnić w nowelizacji ustawy budżetowej na 2024 rok
dotację podmiotową dla Narodowego Funduszu Zdrowia w wysokości zapewniającej
stabilność finansową podmiotów leczniczych?
Zaplanowane na 2024 r. nakłady na ochronę zdrowia, zgodnie z art. 131c ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, uwzględniające
planowane wydatki ujęte w ustawie budżetowej na 2024 rok, koszty ujęte w zatwierdzonym
planie Narodowego Funduszu Zdrowia na 2024 r., koszty Funduszu Rozwiązywania
Problemów Hazardowych oraz odpis dla Agencji Badań Medycznych i Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji, wyniosły 192,1 mld zł i były o 26,6 mld zł wyższe niż
nakłady zaplanowane w roku 2023 (165,5 mld zł) i o 58,5 mld zł wyższe niż nakłady
zaplanowane w roku 2022 (133,6 mld zł).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto należy wskazać, że powyżej wskazany poziom nakładów na ochronę zdrowia
w 2024 r. przy uwzględnieniu, przekazanych przez Ministra Finansów, Narodowemu
Funduszowi Zdrowia obligacji skarbu państwa o wartości 3 mld zł, wyniósł 195,1 mld zł,
tj. 6,34% PKB a tym samym było blisko 4,2 mld zł wyższy od minimalnego poziomu nakładów
wynikającego z art. 131c ustawy o świadczeniach (tj. 190,9 mld zł) i stanowił 6,34% PKB, przy
ustawowej wartości referencyjnej określonej na poziomie 6,2% PKB.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym
Funduszem Zdrowia oraz Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji,
systematycznie podejmuje działania mające na celu zwiększanie środków przeznaczonych
na ochronę zdrowia, pozwalających na zapewnienie stabilności finansowej podmiotów
leczniczych.
W 2024 r. zostały podjęte następujące działania:
Dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ rozliczyli i sfinansowali świadczenia opieki
zdrowotnej udzielone w 2023 r. ponad limit umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
– zabezpieczono w tym celu środki finansowe w kwocie 2 237 597 tys. zł;
Dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ przedstawili świadczeniodawcom aneksy do
umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej implementujące wariant nr 3 rekomendacji
Nr 48/2024 z dnia 24 maja 2024 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki
zdrowotnej. W efekcie niniejszego procesu aneksowaniem objęto 35 687 umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej zwiększając ich wartość na II półrocze 2024 r.
o 7 856 969 981,23 zł.
Decyzją Minister Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą dotację celem
sfinansowania świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń
- łączne zwiększenie środków przeznaczonych na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ
na 2024 r. wyniosło dotychczas blisko 4 mld zł.
Ponadto zidentyfikowane w części 83 – Rezerwy celowe naturalne oszczędności powstałe
w związku z upływem ustawowego terminu ich podziału, pozwoliły na przekierowanie tych
środków do części 46 – Zdrowie i zwiększenie planu wydatków w tej części o 1,2 mld zł
z przeznaczeniem na dotację podmiotową dla Narodowego Funduszu Zdrowia,
umożliwiającą dalsze sfinansowanie nadwykonań za III kwartał 2024 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --