Interpelacja nr 5991
Interpelacja w sprawie rozliczenia dowódców Policji odpowiedzialnych za łamanie konstytucyjnych praw obywatelskich w latach 2015-2023
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozliczenia dowódców Policji odpowiedzialnych za łamanie konstytucyjnych praw obywatelskich w latach 2015-2023
Interpelacja nr 5991
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie rozliczenia dowódców Policji odpowiedzialnych za łamanie konstytucyjnych praw obywatelskich w latach 2015-2023
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 04-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
od 2015 roku opinia publiczna wielokrotnie była świadkiem kontrowersyjnych działań Policji, które wzbudzały obawy o przestrzeganie przez tę instytucję konstytucyjnych praw obywateli i zasad demokratycznego państwa prawa. W artykule „Spowiedź policjanta” opublikowanym w „Gazecie Wyborczej” oraz w doniesieniach mediów opisano liczne sytuacje, w których Policja przekraczała swoje uprawnienia, w tym przypadki stosowania przemocy wobec uczestników pokojowych protestów, zwłaszcza w kontekście strajków kobiet i marszów opozycji. Funkcjonariusze byli wówczas wyposażeni w środki przymusu bezpośredniego, nieadekwatne do sytuacji, co wywołało uzasadnione obawy o stosowanie siły przeciwko obywatelom w sposób niezgodny z Konstytucją RP.
Każdy funkcjonariusz Policji, obejmując urząd, składa przysięgę, której fragment brzmi: „Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków policjanta, ślubuję strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny…”. Słowa te jasno wskazują, że Policja zobowiązana jest stać na straży praw obywatelskich i działać w zgodzie z Konstytucją RP, niezależnie od bieżącej sytuacji politycznej. Niestety, wspomniane wydarzenia, jak również ujawnione przypadki inwigilacji działaczy opozycyjnych i społecznych, podają w wątpliwość apolityczność Policji, która winna być instytucją wolną od jakiegokolwiek politycznego nacisku.
Od czasu zmian w strukturach dowódczych Policji w 2015 roku wielokrotnie wskazywano na uległość jej kierownictwa wobec rządzących, co skutkowało sytuacjami, w których Policja była wykorzystywana do działań o charakterze politycznym. W ten sposób, jak wynika z doniesień medialnych, łamano zarówno przysięgę, jak i zasady konstytucyjne, co doprowadziło do kryzysu społecznego zaufania do Policji. Aby przywrócić jej reputację i zapewnić, że Policja działa w imię prawa i na rzecz obywateli, konieczne jest rozliczenie osób odpowiedzialnych za naruszenia oraz przeprowadzenie dokładnego audytu dotyczącego przestrzegania konstytucyjnych zasad i przysięgi przez dowódców tej formacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania.
Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęło działania mające na celu ocenę i rozliczenie dowódców Policji, którzy w okresie 2015–2023 mieli związek z działaniami łamiącymi prawa konstytucyjne?
Czy ministerstwo przeprowadziło audyt wewnętrzny lub inne postępowania kontrolne mające na celu zidentyfikowanie przypadków przekroczenia uprawnień przez dowódców Policji?
Czy ministerstwo posiada wiedzę o przypadkach nieuprawnionej inwigilacji działaczy społecznych, protestujących i opozycji w okresie 2015–2023? Jakie są wyniki tych analiz, a jeśli ich nie ma, czy MSWiA zamierza przeprowadzić taki audyt?
Czy istnieją plany ustanowienia niezależnej komisji, która zbada przypadki łamania Konstytucji RP przez dowódców Policji i osoby decyzyjne, i jakie będą kompetencje tej komisji?
Jakie kroki podejmuje ministerstwo, aby dowódcy Policji, którzy naruszali prawa obywatelskie, nie pozostali bezkarni?
Czy ministerstwo rozważa zmiany przepisów mające na celu ułatwienie rozliczania i pociągania do odpowiedzialności dowódców Policji w sytuacjach naruszeń konstytucyjnych?
Czy ministerstwo planuje audyty działań dowódców Policji w kontekście ich wpływu na przestrzeganie przysięgi policyjnej i zobowiązań konstytucyjnych?
Ile postępowań dyscyplinarnych i wydaleń ze służby miało miejsce wśród dowódców Policji za łamanie praw obywatelskich w roku 2024 i we wcześniejszych latach, w szczególności od roku 2016?
Jakie działania ministerstwo zamierza podjąć, aby zapewnić Policji status instytucji wolnej od wpływów politycznych i chronić ją przed nadużyciami władzy?
Jakie inicjatywy ministerstwo zamierza podjąć w celu odbudowy zaufania społecznego do Policji oraz promowania przestrzegania przysięgi policyjnej i obowiązków wynikających z Konstytucji RP?
Czy ministerstwo planuje wdrożyć mechanizmy nadzoru nad decyzjami o skierowaniu oddziałów antyterrorystycznych i jakichkolwiek innych na pokojowe demonstracje, aby zapobiec eskalacji przemocy?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 5991
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie rozliczenia dowódców Policji odpowiedzialnych za łamanie konstytucyjnych praw obywatelskich w latach 2015-2023
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 04-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
od 2015 roku opinia publiczna wielokrotnie była świadkiem kontrowersyjnych działań Policji, które wzbudzały obawy o przestrzeganie przez tę instytucję konstytucyjnych praw obywateli i zasad demokratycznego państwa prawa. W artykule „Spowiedź policjanta” opublikowanym w „Gazecie Wyborczej” oraz w doniesieniach mediów opisano liczne sytuacje, w których Policja przekraczała swoje uprawnienia, w tym przypadki stosowania przemocy wobec uczestników pokojowych protestów, zwłaszcza w kontekście strajków kobiet i marszów opozycji. Funkcjonariusze byli wówczas wyposażeni w środki przymusu bezpośredniego, nieadekwatne do sytuacji, co wywołało uzasadnione obawy o stosowanie siły przeciwko obywatelom w sposób niezgodny z Konstytucją RP.
Każdy funkcjonariusz Policji, obejmując urząd, składa przysięgę, której fragment brzmi: „Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków policjanta, ślubuję strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny…”. Słowa te jasno wskazują, że Policja zobowiązana jest stać na straży praw obywatelskich i działać w zgodzie z Konstytucją RP, niezależnie od bieżącej sytuacji politycznej. Niestety, wspomniane wydarzenia, jak również ujawnione przypadki inwigilacji działaczy opozycyjnych i społecznych, podają w wątpliwość apolityczność Policji, która winna być instytucją wolną od jakiegokolwiek politycznego nacisku.
Od czasu zmian w strukturach dowódczych Policji w 2015 roku wielokrotnie wskazywano na uległość jej kierownictwa wobec rządzących, co skutkowało sytuacjami, w których Policja była wykorzystywana do działań o charakterze politycznym. W ten sposób, jak wynika z doniesień medialnych, łamano zarówno przysięgę, jak i zasady konstytucyjne, co doprowadziło do kryzysu społecznego zaufania do Policji. Aby przywrócić jej reputację i zapewnić, że Policja działa w imię prawa i na rzecz obywateli, konieczne jest rozliczenie osób odpowiedzialnych za naruszenia oraz przeprowadzenie dokładnego audytu dotyczącego przestrzegania konstytucyjnych zasad i przysięgi przez dowódców tej formacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania.
Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęło działania mające na celu ocenę i rozliczenie dowódców Policji, którzy w okresie 2015–2023 mieli związek z działaniami łamiącymi prawa konstytucyjne?
Czy ministerstwo przeprowadziło audyt wewnętrzny lub inne postępowania kontrolne mające na celu zidentyfikowanie przypadków przekroczenia uprawnień przez dowódców Policji?
Czy ministerstwo posiada wiedzę o przypadkach nieuprawnionej inwigilacji działaczy społecznych, protestujących i opozycji w okresie 2015–2023? Jakie są wyniki tych analiz, a jeśli ich nie ma, czy MSWiA zamierza przeprowadzić taki audyt?
Czy istnieją plany ustanowienia niezależnej komisji, która zbada przypadki łamania Konstytucji RP przez dowódców Policji i osoby decyzyjne, i jakie będą kompetencje tej komisji?
Jakie kroki podejmuje ministerstwo, aby dowódcy Policji, którzy naruszali prawa obywatelskie, nie pozostali bezkarni?
Czy ministerstwo rozważa zmiany przepisów mające na celu ułatwienie rozliczania i pociągania do odpowiedzialności dowódców Policji w sytuacjach naruszeń konstytucyjnych?
Czy ministerstwo planuje audyty działań dowódców Policji w kontekście ich wpływu na przestrzeganie przysięgi policyjnej i zobowiązań konstytucyjnych?
Ile postępowań dyscyplinarnych i wydaleń ze służby miało miejsce wśród dowódców Policji za łamanie praw obywatelskich w roku 2024 i we wcześniejszych latach, w szczególności od roku 2016?
Jakie działania ministerstwo zamierza podjąć, aby zapewnić Policji status instytucji wolnej od wpływów politycznych i chronić ją przed nadużyciami władzy?
Jakie inicjatywy ministerstwo zamierza podjąć w celu odbudowy zaufania społecznego do Policji oraz promowania przestrzegania przysięgi policyjnej i obowiązków wynikających z Konstytucji RP?
Czy ministerstwo planuje wdrożyć mechanizmy nadzoru nad decyzjami o skierowaniu oddziałów antyterrorystycznych i jakichkolwiek innych na pokojowe demonstracje, aby zapobiec eskalacji przemocy?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Czesław Mroczek
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
14
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10369 znaków
Strona 1 z 4 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
BMP.0713.4.79.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 5991 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego
w sprawie rozliczenia dowódców Policji odpowiedzialnych za łamanie konstytucyjnych
praw obywatelskich w latach 2015‐2023, uprzejmie przedstawiam następujące
informacje.
W wyniku podjętych przez obecne Kierownictwo resortu spraw wewnętrznych
i administracji czynności mających na celu ocenę i rozliczenie działań osób,
o których mowa w niniejszym wystąpieniu, złożono łącznie pięć zawiadomień
do Prokuratury Okręgowej w Warszawie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa:
1. Trzy zawiadomienia w sprawie detonacji granatnika 14 grudnia 2022 r.
w Komendzie Głównej Policji (KGP), dotyczące:
niedopełnienia obowiązków służbowych przez ówczesnego Komendanta Głównego
Policji gen. insp. (w st. spocz.) Jarosława Szymczyka, poprzez niepodjęcie
właściwych działań polegających na wydaniu polecenia policjantom Polskiego
Kontyngentu Humanitarnego, dysponującym
na terenie Ukrainy specjalistycznym sprzętem minersko‐pirotechnicznym, służącym
do ujawniania, zabezpieczania i neutralizacji materiałów i urządzeń wybuchowych,
w tym pochodzenia wojskowego, mającego na celu sprawdzenie otrzymanego
przedmiotu przypominającego granatnik RGW‐90, pod kątem jego zawartości, a
tym samym wskazania czy jest to przedmiot bezpieczny – przestępstwo
stypizowane w art. 231 § 1 k.k. 1
;
posiadania przez gen. insp. (w st. spocz.) Jarosława Szymczyka
na terytorium RP broni palnej bez wymaganego zezwolenia – przestępstwo
stypizowane w art. 263 § 2 k.k.;
niedopełnienia obowiązków służbowych przez insp. (w st. spocz.) Jarosława
Siekierskiego, ówczesnego Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej KGP,
poprzez niepodjęcie ewakuacji osób przebywających w budynku KGP, bezpośrednio
po zaistnieniu zdarzenia – przestępstwo stypizowane
w art. 231 § 1 k.k.
Powyższe zawiadomienia są rozpatrywane w ramach jednego postępowania
przygotowawczego.
1 ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm.)
-- 1 of 4 --
Strona 2 z 4 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
2. Dwa zawiadomienia dotyczące uszkodzenia 20 sierpnia 2023 r. policyjnego
śmigłowca Black Hawk w sprawie:
niedopełnienia obowiązków służbowych przez ówczesnego rzecznika
dyscyplinarnego KGP, poprzez prowadzenie w dwóch sprawach (dotyczących
zdarzeń nadzwyczajnych z udziałem Komendanta Głównego Policji) czynności
wyjaśniających w sposób stronniczy i nierzetelny, czego skutkiem było uniknięcie
odpowiedzialności dyscyplinarnej i ewentualnie karnej przez osoby odpowiedzialne
za powstałe nieprawidłowości – przestępstwo stypizowane w art. 231 § 1 k.k.
Zawiadomienie jest rozpatrywane w ramach postępowania przygotowawczego
przywołanego w pkt 1;
przekroczenia uprawnień i działania na szkodę interesu publicznego
przez Macieja Wąsika byłego Sekretarza Stanu w Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji, poprzez wpływanie na decyzję Komendanta
Głównego Policji skutkującą wykorzystaniem policyjnego śmigłowca
Black Hawk w uroczystości obchodów 103. rocznicy Bitwy Warszawskiej oraz bitwy
pod Sarnową Górą. W wyniku udziału policyjnego śmigłowca
we wspomnianej uroczystości doszło do powstania incydentu lotniczego
(tj. po starcie w trakcie wznoszenia i odlotu łopatą śmigła Black Hawka
został zerwany przewód odgromowy linii energetycznej), którego
skutkiem była szkoda w mieniu Skarbu Państwa (uszkodzenie śmigłowca)
na kwotę 2 482 904,87 zł – przestępstwo stypizowane w art. 231 § 1 k.k.
zawiadomienie jest rozpatrywane w ramach postępowania przygotowawczego.
Biuro Nadzoru Wewnętrznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (BNW
MSWiA), realizując ustawowe uprawnienia określone w art. 11a ust. 1 i 3
pkt 3‐5 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych 2, przeprowadziło analizę wybranych
akt czynności wyjaśniających prowadzonych w trybie art. 134i ust. 4 ustawy z dnia 6
kwietnia 1990 r. o Policji 3
, z udziałem funkcjonariuszy Policji, które zakończono
odstąpieniem od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego
na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, pod kątem poprawności
ich prowadzenia w odniesieniu do obowiązujących regulacji prawnych.
W wyniku podjętych czynności stwierdzono, że materiały w analizowanych sprawach
niejednokrotnie zostały zgromadzone w sposób niedbały, jak również nierzetelny.
Ponadto, w niektórych przypadkach czynności podjęte przez przełożonych
dyscyplinarnych uznano za niewystarczające. Jednakże, pomimo stwierdzonych
nieprawidłowości, z uwagi na pozostawanie poza służbą przełożonych dyscyplinarnych
inicjujących ww. postępowania, nie jest możliwe wyciągnięcie wobec nich konsekwencji
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 309, z późn. zm.
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.
-- 2 of 4 --
Strona 3 z 4 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
służbowych (postępowanie dyscyplinarne można prowadzić jedynie wobec
funkcjonariuszy pozostających w służbie).
Opisana powyżej analiza dotyczyła m.in.:
1. Przypadków użycia środków przymusu bezpośredniego:
podczas manifestacji „Strajku Kobiet” 18 listopada 2020 r. – dwa przypadki użycia
ręcznego miotacza substancji obezwładniającej, w tym jeden wobec Posłanki na
Sejm RP, jak również jeden przypadek użycia pałki teleskopowej;
podczas manifestacji „Strajku Kobiet” 28 listopada 2020 r. w postaci użycia
ręcznego miotacza substancji obezwładniającej wobec Posłanki na Sejm RP;
podczas manifestacji na rzecz klimatu 9 grudnia 2020 r. w Warszawie przy
ul. Wilczej, w postaci siły fizycznej, skutkującego urazem lewej ręki osoby
zatrzymanej;
podczas wiecu ówczesnego Premiera Rządu RP 19 września 2023 r.
na terenie Parku Miejskiego w Otwocku, w postaci siły fizycznej wobec Posłanki na
Sejm RP.
2. Zatrzymania podczas tzw. „Tęczowej nocy” 7 sierpnia 2020 r. jednej
z protestujących.
3. Zatrzymania podczas protestów przed Trybunałem Konstytucyjnym w nocy
z 28/29 stycznia 2021 r. kilkunastu osób. Czynności wyjaśniające w tej sprawie były
prowadzone na zlecenie właściwych przełożonych dyscyplinarnych,
tj. ówczesnego Komendanta Stołecznego Policji oraz ówczesnego Komendanta
Rejonowego Policji Warszawa I wobec podległych policjantów.
4. Nieprawidłowej realizacji czynności służbowych 4 października 2022 r. przez
policjantów, związanych z kradzieżą telefonu komórkowego na szkodę ówczesnego
Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych
i Administracji.
5. Działań funkcjonariuszy polegających na zatrzymaniu kobiety 11 listopada 2022 r. w
Warszawie, które Sąd Rejonowy dla Warszawy‐Śródmieścia
w Warszawie uznał za nielegalne, nieprawidłowe i niezasadne.
Działając w ramach kompetencji oraz przypisanych zadań określonych w ustawie
o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw
wewnętrznych, BNW MSWiA m.in. ujawnia i monitoruje zachowania naruszające zasady
etyki zawodowej funkcjonariuszy Policji oraz ujawnia i analizuje nieprawidłowości
zaistniałe w związku z prowadzonymi czynnościami wyjaśniającymi i postępowaniami
dyscyplinarnymi, m.in. w Policji. Na potrzeby sprawnej i efektywnej realizacji zadań w
przedmiotowym zakresie wdrożono
w BNW MSWiA rozwiązania wynikające z przyjętych Procedur dotyczących realizacji zadań
przez Inspektora Nadzoru Wewnętrznego w zakresie ujawniania i monitorowania
zachowań naruszających zasady etyki zawodowej, ujawniania i analizowania
nieprawidłowości zaistniałych w związku z prowadzonymi czynnościami wyjaśniającymi i
-- 3 of 4 --
Strona 4 z 4 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
postępowaniami dyscyplinarnymi, analizowania informacji dotyczących naruszeń prawa –
w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa oraz Państwowej Straży Pożarnej.
Zgodnie z zasadami określonymi w powyższych procedurach, kierownicy podmiotów
nadzorowanych, w tym Policji, przedkładają Inspektorowi Nadzoru Wewnętrznego, w
systemie półrocznym, sprawozdania zawierające informacje dotyczące prowadzonych
czynności wyjaśniających i postępowań dyscyplinarnych, w związku z popełnianymi przez
funkcjonariuszy przewinieniami dyscyplinarnymi. Powyższe dane są na bieżąco
analizowane i oceniane. Ponadto, w celu realizacji przedmiotowego zadania w BNW
MSWiA, po pisemnym wystąpieniu o materiały czynności wyjaśniających lub
postępowania dyscyplinarnego, poddawane są one analizie i ocenie w zakresie
prawidłowości prowadzonych czynności i podjętych decyzji.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że Departament Kontroli MSWiA realizując kontrole w
podległych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji organach i jednostkach organizacyjnych każdorazowo zwraca szczególną
uwagę na przestrzeganie przez funkcjonariuszy zasad i procedur typizowanych w
obowiązujących przepisach prawa. Każde naruszenie norm prawnych jest szczegółowo
analizowane pod kątem ustalenia przyczyn zaistniałego stanu rzeczy oraz możliwych jego
negatywnych skutków. Wynikiem powyższych kontroli są zalecenia pokontrolne wobec
kontrolowanego podmiotu w kierunku wdrożenia odpowiednich mechanizmów
naprawczych w celu wyeliminowania
na przyszłość zachowań wykraczających poza określone prawem zasady
i procedury. Niezależnie od zaleconych działań naprawczych, w przypadku niedopełniania
obowiązków służbowych są formułowane dodatkowo wnioski
o wdrożenie właściwej procedury dyscyplinarnej.
Niezależnie od powyższego pragnę przekazać, że z inicjatywy Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Sprawiedliwości zostanie utworzony zespół,
który zajmie się przypadkami nadużyć funkcjonariuszy Policji wobec aktywistów
demokratycznych w latach 2016‐2023. W skład zespołu będą wchodzili m.in.
przedstawiciele organizacji społeczeństwa obywatelskiego.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Otrzymuje:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --
02‐591 Warszawa, Polska
BMP.0713.4.79.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 5991 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego
w sprawie rozliczenia dowódców Policji odpowiedzialnych za łamanie konstytucyjnych
praw obywatelskich w latach 2015‐2023, uprzejmie przedstawiam następujące
informacje.
W wyniku podjętych przez obecne Kierownictwo resortu spraw wewnętrznych
i administracji czynności mających na celu ocenę i rozliczenie działań osób,
o których mowa w niniejszym wystąpieniu, złożono łącznie pięć zawiadomień
do Prokuratury Okręgowej w Warszawie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa:
1. Trzy zawiadomienia w sprawie detonacji granatnika 14 grudnia 2022 r.
w Komendzie Głównej Policji (KGP), dotyczące:
niedopełnienia obowiązków służbowych przez ówczesnego Komendanta Głównego
Policji gen. insp. (w st. spocz.) Jarosława Szymczyka, poprzez niepodjęcie
właściwych działań polegających na wydaniu polecenia policjantom Polskiego
Kontyngentu Humanitarnego, dysponującym
na terenie Ukrainy specjalistycznym sprzętem minersko‐pirotechnicznym, służącym
do ujawniania, zabezpieczania i neutralizacji materiałów i urządzeń wybuchowych,
w tym pochodzenia wojskowego, mającego na celu sprawdzenie otrzymanego
przedmiotu przypominającego granatnik RGW‐90, pod kątem jego zawartości, a
tym samym wskazania czy jest to przedmiot bezpieczny – przestępstwo
stypizowane w art. 231 § 1 k.k. 1
;
posiadania przez gen. insp. (w st. spocz.) Jarosława Szymczyka
na terytorium RP broni palnej bez wymaganego zezwolenia – przestępstwo
stypizowane w art. 263 § 2 k.k.;
niedopełnienia obowiązków służbowych przez insp. (w st. spocz.) Jarosława
Siekierskiego, ówczesnego Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej KGP,
poprzez niepodjęcie ewakuacji osób przebywających w budynku KGP, bezpośrednio
po zaistnieniu zdarzenia – przestępstwo stypizowane
w art. 231 § 1 k.k.
Powyższe zawiadomienia są rozpatrywane w ramach jednego postępowania
przygotowawczego.
1 ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm.)
-- 1 of 4 --
Strona 2 z 4 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
2. Dwa zawiadomienia dotyczące uszkodzenia 20 sierpnia 2023 r. policyjnego
śmigłowca Black Hawk w sprawie:
niedopełnienia obowiązków służbowych przez ówczesnego rzecznika
dyscyplinarnego KGP, poprzez prowadzenie w dwóch sprawach (dotyczących
zdarzeń nadzwyczajnych z udziałem Komendanta Głównego Policji) czynności
wyjaśniających w sposób stronniczy i nierzetelny, czego skutkiem było uniknięcie
odpowiedzialności dyscyplinarnej i ewentualnie karnej przez osoby odpowiedzialne
za powstałe nieprawidłowości – przestępstwo stypizowane w art. 231 § 1 k.k.
Zawiadomienie jest rozpatrywane w ramach postępowania przygotowawczego
przywołanego w pkt 1;
przekroczenia uprawnień i działania na szkodę interesu publicznego
przez Macieja Wąsika byłego Sekretarza Stanu w Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji, poprzez wpływanie na decyzję Komendanta
Głównego Policji skutkującą wykorzystaniem policyjnego śmigłowca
Black Hawk w uroczystości obchodów 103. rocznicy Bitwy Warszawskiej oraz bitwy
pod Sarnową Górą. W wyniku udziału policyjnego śmigłowca
we wspomnianej uroczystości doszło do powstania incydentu lotniczego
(tj. po starcie w trakcie wznoszenia i odlotu łopatą śmigła Black Hawka
został zerwany przewód odgromowy linii energetycznej), którego
skutkiem była szkoda w mieniu Skarbu Państwa (uszkodzenie śmigłowca)
na kwotę 2 482 904,87 zł – przestępstwo stypizowane w art. 231 § 1 k.k.
zawiadomienie jest rozpatrywane w ramach postępowania przygotowawczego.
Biuro Nadzoru Wewnętrznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (BNW
MSWiA), realizując ustawowe uprawnienia określone w art. 11a ust. 1 i 3
pkt 3‐5 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych 2, przeprowadziło analizę wybranych
akt czynności wyjaśniających prowadzonych w trybie art. 134i ust. 4 ustawy z dnia 6
kwietnia 1990 r. o Policji 3
, z udziałem funkcjonariuszy Policji, które zakończono
odstąpieniem od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego
na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, pod kątem poprawności
ich prowadzenia w odniesieniu do obowiązujących regulacji prawnych.
W wyniku podjętych czynności stwierdzono, że materiały w analizowanych sprawach
niejednokrotnie zostały zgromadzone w sposób niedbały, jak również nierzetelny.
Ponadto, w niektórych przypadkach czynności podjęte przez przełożonych
dyscyplinarnych uznano za niewystarczające. Jednakże, pomimo stwierdzonych
nieprawidłowości, z uwagi na pozostawanie poza służbą przełożonych dyscyplinarnych
inicjujących ww. postępowania, nie jest możliwe wyciągnięcie wobec nich konsekwencji
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 309, z późn. zm.
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.
-- 2 of 4 --
Strona 3 z 4 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
służbowych (postępowanie dyscyplinarne można prowadzić jedynie wobec
funkcjonariuszy pozostających w służbie).
Opisana powyżej analiza dotyczyła m.in.:
1. Przypadków użycia środków przymusu bezpośredniego:
podczas manifestacji „Strajku Kobiet” 18 listopada 2020 r. – dwa przypadki użycia
ręcznego miotacza substancji obezwładniającej, w tym jeden wobec Posłanki na
Sejm RP, jak również jeden przypadek użycia pałki teleskopowej;
podczas manifestacji „Strajku Kobiet” 28 listopada 2020 r. w postaci użycia
ręcznego miotacza substancji obezwładniającej wobec Posłanki na Sejm RP;
podczas manifestacji na rzecz klimatu 9 grudnia 2020 r. w Warszawie przy
ul. Wilczej, w postaci siły fizycznej, skutkującego urazem lewej ręki osoby
zatrzymanej;
podczas wiecu ówczesnego Premiera Rządu RP 19 września 2023 r.
na terenie Parku Miejskiego w Otwocku, w postaci siły fizycznej wobec Posłanki na
Sejm RP.
2. Zatrzymania podczas tzw. „Tęczowej nocy” 7 sierpnia 2020 r. jednej
z protestujących.
3. Zatrzymania podczas protestów przed Trybunałem Konstytucyjnym w nocy
z 28/29 stycznia 2021 r. kilkunastu osób. Czynności wyjaśniające w tej sprawie były
prowadzone na zlecenie właściwych przełożonych dyscyplinarnych,
tj. ówczesnego Komendanta Stołecznego Policji oraz ówczesnego Komendanta
Rejonowego Policji Warszawa I wobec podległych policjantów.
4. Nieprawidłowej realizacji czynności służbowych 4 października 2022 r. przez
policjantów, związanych z kradzieżą telefonu komórkowego na szkodę ówczesnego
Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych
i Administracji.
5. Działań funkcjonariuszy polegających na zatrzymaniu kobiety 11 listopada 2022 r. w
Warszawie, które Sąd Rejonowy dla Warszawy‐Śródmieścia
w Warszawie uznał za nielegalne, nieprawidłowe i niezasadne.
Działając w ramach kompetencji oraz przypisanych zadań określonych w ustawie
o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw
wewnętrznych, BNW MSWiA m.in. ujawnia i monitoruje zachowania naruszające zasady
etyki zawodowej funkcjonariuszy Policji oraz ujawnia i analizuje nieprawidłowości
zaistniałe w związku z prowadzonymi czynnościami wyjaśniającymi i postępowaniami
dyscyplinarnymi, m.in. w Policji. Na potrzeby sprawnej i efektywnej realizacji zadań w
przedmiotowym zakresie wdrożono
w BNW MSWiA rozwiązania wynikające z przyjętych Procedur dotyczących realizacji zadań
przez Inspektora Nadzoru Wewnętrznego w zakresie ujawniania i monitorowania
zachowań naruszających zasady etyki zawodowej, ujawniania i analizowania
nieprawidłowości zaistniałych w związku z prowadzonymi czynnościami wyjaśniającymi i
-- 3 of 4 --
Strona 4 z 4 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
postępowaniami dyscyplinarnymi, analizowania informacji dotyczących naruszeń prawa –
w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa oraz Państwowej Straży Pożarnej.
Zgodnie z zasadami określonymi w powyższych procedurach, kierownicy podmiotów
nadzorowanych, w tym Policji, przedkładają Inspektorowi Nadzoru Wewnętrznego, w
systemie półrocznym, sprawozdania zawierające informacje dotyczące prowadzonych
czynności wyjaśniających i postępowań dyscyplinarnych, w związku z popełnianymi przez
funkcjonariuszy przewinieniami dyscyplinarnymi. Powyższe dane są na bieżąco
analizowane i oceniane. Ponadto, w celu realizacji przedmiotowego zadania w BNW
MSWiA, po pisemnym wystąpieniu o materiały czynności wyjaśniających lub
postępowania dyscyplinarnego, poddawane są one analizie i ocenie w zakresie
prawidłowości prowadzonych czynności i podjętych decyzji.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że Departament Kontroli MSWiA realizując kontrole w
podległych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji organach i jednostkach organizacyjnych każdorazowo zwraca szczególną
uwagę na przestrzeganie przez funkcjonariuszy zasad i procedur typizowanych w
obowiązujących przepisach prawa. Każde naruszenie norm prawnych jest szczegółowo
analizowane pod kątem ustalenia przyczyn zaistniałego stanu rzeczy oraz możliwych jego
negatywnych skutków. Wynikiem powyższych kontroli są zalecenia pokontrolne wobec
kontrolowanego podmiotu w kierunku wdrożenia odpowiednich mechanizmów
naprawczych w celu wyeliminowania
na przyszłość zachowań wykraczających poza określone prawem zasady
i procedury. Niezależnie od zaleconych działań naprawczych, w przypadku niedopełniania
obowiązków służbowych są formułowane dodatkowo wnioski
o wdrożenie właściwej procedury dyscyplinarnej.
Niezależnie od powyższego pragnę przekazać, że z inicjatywy Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Sprawiedliwości zostanie utworzony zespół,
który zajmie się przypadkami nadużyć funkcjonariuszy Policji wobec aktywistów
demokratycznych w latach 2016‐2023. W skład zespołu będą wchodzili m.in.
przedstawiciele organizacji społeczeństwa obywatelskiego.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Otrzymuje:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --