Interpelacja nr 5900
Interpelacja w sprawie tzw. moratorium na pozyskanie drewna
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (95%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie tzw. moratorium na pozyskanie drewna
Interpelacja nr 5900
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie tzw. moratorium na pozyskanie drewna
Zgłaszający: Marek Sawicki
Data wpływu: 30-10-2024
Szanowna Pani Minister!
Mając na uwadze, że:
1) gospodarka leśna to zbiór działań obejmujących m.in. pozyskanie drewna i działania ochronne, co do zasady w równowadze;
2) ostatnie działania MKiŚ uniemożliwiają prowadzenie pozyskania drewna na niektórych obszarach leśnych, co wyraża się m.in. w poleceniu z dnia 8 stycznia 2024 r., wielokrotnie ponawianym (zwanym dalej „moratorium”),
oczywiste wydaje się, że istnieje ważny powód lub powody, dla których MKiŚ decyduje się na czasowe lub lokalne odstępstwo od prowadzenia gospodarki leśnej w formule równoważącej m.in. pozyskanie drewna i działania ochronne.
W ślad za tym proszę o odpowiedź na pytanie co do sposobu wyznaczenia obszarów objętych moratorium (zarówno w wersji z dnia 8 stycznia 2024 r., jak i w wersjach ogłaszanych później), a w szczególności czy obszary objęte wyznaczono:
(1) arbitralnie, bez analiz eksperckich;
(2) czy raczej na podstawie przeprowadzonych wcześniej analiz eksperckich.
Jeśli procedowano na podstawie analiz, to proszę o ich identyfikację oraz przekazanie do wglądu.
Ponadto proszę o odpowiedź:
W jaki sposób MKiŚ włączyło w proces podejmowania dalszych decyzji co do moratorium wyniki konsultacji przeprowadzonych przez regionalne dyrekcje lasów państwowych w sprawie moratorium, w których notabene zdecydowana większość głosów (nawet ok. 90%) było przeciwnych moratorium?
Dla jasności mowa tu o konsultacjach przeprowadzanych przez:
1) RDLP w Białymstoku;
2) RDLP w Gdańsku;
3) RDLP w Krośnie;
4) RDLP w Radomiu;
5) RDLP we Wrocławiu.
Art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 530) wskazuje, że gospodarka leśna obejmuje „działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu”.
https://www.bialystok.lasy.gov.pl/konsultacje-spoleczne/-/asset_publisher/9v7lUVe8f6bf/content/raport-z-konsultacji-spolecznych
https://www.gdansk.lasy.gov.pl/en/konsultacje-spoleczne/-/asset_publisher/jbrunJxoevJc/content/raport-konsultacje-moratorium-gdansk
https://www.krosno.lasy.gov.pl/de/aktualnosci/-/asset_publisher/1M8a/content/wyniki-konsultacji-spolecznych#:~:text=W%20okresie%20wyznaczonego%20terminu%20konsultacji,stowarzyszenia%2C%20JST%2C%20przedsi%C4%99biorcy
https://www.radom.lasy.gov.pl/pl/konsultacje-spoleczne/-/asset_publisher/EGkrWwLUUVUC/content/raport-z-konsultacji-spolecznych-moratorium-lasy-suchedniowskie
https://www.wroclaw.lasy.gov.pl/konsultacje-spoleczne/-/asset_publisher/aHeF5KtRb8sr/content/raport-z-konsultacji-dotyczacych-aktualizacji-listy-obszarow-objetych-ograniczeniami-w-pozyskiwaniu-drewna-na-terenie-regionalnej-dyrekcji-lasow-panst?inheritRedirect=false&redirect=https%3A%2F%2Fwww.wroclaw.lasy.gov.pl%2Fkonsultacje-spoleczne%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_aHeF5KtRb8sr%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-1%26p_p_col_count%3D3
Interpelacja nr 5900
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie tzw. moratorium na pozyskanie drewna
Zgłaszający: Marek Sawicki
Data wpływu: 30-10-2024
Szanowna Pani Minister!
Mając na uwadze, że:
1) gospodarka leśna to zbiór działań obejmujących m.in. pozyskanie drewna i działania ochronne, co do zasady w równowadze;
2) ostatnie działania MKiŚ uniemożliwiają prowadzenie pozyskania drewna na niektórych obszarach leśnych, co wyraża się m.in. w poleceniu z dnia 8 stycznia 2024 r., wielokrotnie ponawianym (zwanym dalej „moratorium”),
oczywiste wydaje się, że istnieje ważny powód lub powody, dla których MKiŚ decyduje się na czasowe lub lokalne odstępstwo od prowadzenia gospodarki leśnej w formule równoważącej m.in. pozyskanie drewna i działania ochronne.
W ślad za tym proszę o odpowiedź na pytanie co do sposobu wyznaczenia obszarów objętych moratorium (zarówno w wersji z dnia 8 stycznia 2024 r., jak i w wersjach ogłaszanych później), a w szczególności czy obszary objęte wyznaczono:
(1) arbitralnie, bez analiz eksperckich;
(2) czy raczej na podstawie przeprowadzonych wcześniej analiz eksperckich.
Jeśli procedowano na podstawie analiz, to proszę o ich identyfikację oraz przekazanie do wglądu.
Ponadto proszę o odpowiedź:
W jaki sposób MKiŚ włączyło w proces podejmowania dalszych decyzji co do moratorium wyniki konsultacji przeprowadzonych przez regionalne dyrekcje lasów państwowych w sprawie moratorium, w których notabene zdecydowana większość głosów (nawet ok. 90%) było przeciwnych moratorium?
Dla jasności mowa tu o konsultacjach przeprowadzanych przez:
1) RDLP w Białymstoku;
2) RDLP w Gdańsku;
3) RDLP w Krośnie;
4) RDLP w Radomiu;
5) RDLP we Wrocławiu.
Art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 530) wskazuje, że gospodarka leśna obejmuje „działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu”.
https://www.bialystok.lasy.gov.pl/konsultacje-spoleczne/-/asset_publisher/9v7lUVe8f6bf/content/raport-z-konsultacji-spolecznych
https://www.gdansk.lasy.gov.pl/en/konsultacje-spoleczne/-/asset_publisher/jbrunJxoevJc/content/raport-konsultacje-moratorium-gdansk
https://www.krosno.lasy.gov.pl/de/aktualnosci/-/asset_publisher/1M8a/content/wyniki-konsultacji-spolecznych#:~:text=W%20okresie%20wyznaczonego%20terminu%20konsultacji,stowarzyszenia%2C%20JST%2C%20przedsi%C4%99biorcy
https://www.radom.lasy.gov.pl/pl/konsultacje-spoleczne/-/asset_publisher/EGkrWwLUUVUC/content/raport-z-konsultacji-spolecznych-moratorium-lasy-suchedniowskie
https://www.wroclaw.lasy.gov.pl/konsultacje-spoleczne/-/asset_publisher/aHeF5KtRb8sr/content/raport-z-konsultacji-dotyczacych-aktualizacji-listy-obszarow-objetych-ograniczeniami-w-pozyskiwaniu-drewna-na-terenie-regionalnej-dyrekcji-lasow-panst?inheritRedirect=false&redirect=https%3A%2F%2Fwww.wroclaw.lasy.gov.pl%2Fkonsultacje-spoleczne%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_aHeF5KtRb8sr%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-1%26p_p_col_count%3D3
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14926 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.177.2024.RB
3524769.14329624.11597992
Warszawa, 13-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Marka Sawickiego w sprawie tzw. moratorium na
pozyskanie drewna, K10INT5900, przedstawiam poniższe informacje.
PYTANIE.
„(..) proszę o odpowiedź na pytanie co do sposobu wyznaczenia obszarów objętych Moratorium
(tak w wersji z dnia 8 stycznia 2024 jak i w wersjach ogłaszanych później) a w szczególności czy
obszary objęte wyznaczono:
(1) arbitralnie, bez analiz eksperckich;
(2) czy raczej na podstawie przeprowadzonych wcześniej analiz eksperckich.”
8 stycznia 2024 r. Pani Minister Paulina Hennig-Kloska wydała polecenie Dyrektorowi
Generalnemu Lasów Państwowych, które dotyczyło wstrzymania lub ograniczenia
pozyskania drewna w lasach zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy
Państwowe do 30 czerwca 2024 r. Pilność jego wydania wynikała m.in. z ryzyka
bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczej wskutek pozyskania drewna, w tym również na
terenach, na których planowane jest ustanowienie różnych form ochrony przyrody. Objęło
ono 10 obszarów cennych przyrodniczo kompleksów leśnych, lasów wykorzystywanych
przez wielotysięczne aglomeracje oraz lasów uzdrowiskowych (Bieszczady, Puszcza
Borecka, Puszcza Świętokrzyska, Puszcza Augustowska, Puszcza Knyszyńska, Puszcza
Karpacka, Puszcza Romincka, Trójmiejski Park Krajobrazowy, a także okolica Iwonicza-
Zdroju i Wrocławia). Łączna powierzchnia tych drzewostanów to ok. 94 tys. ha - 23 357
wydzieleń leśnych w 30 nadleśnictwach, w 5 regionalnych dyrekcjach Lasów Państwowych
(Białystok, Gdańsk, Krosno, Radom i Wrocław).
Uprzejmie informuję, że w procesie wyznaczania obszarów, o których mowa w załączniku
do przedmiotowego polecenia, brali udział przedstawiciele MKiŚ oraz przedstawiciele
organizacji społecznych działających na rzecz ochrony lasów, jak również autorytety
naukowe w dziedzinach przyrodniczych, zmian klimatu i leśnictwa. Na etapie wyznaczania
obszarów wykorzystana została wiedza ekspercka, ale również bogaty zasób danych
przyrodniczo-leśnych dostępnych dla tych obszarów.
-- 1 of 7 --
Wprowadzone w dniu 8 stycznia 2024 r. moratorium uchroniło przed bezpowrotną utratą
walorów przyrodniczych tereny, które objęło. Tytułem przykładu:
1) W Trójmiejskim Parku Krajobrazowym, gdyby nie moratorium, Nadleśnictwo
Gdańsk wykonałoby cięcia wbrew obowiązującemu planowi ochrony parku
krajobrazowego (wykorzystując końcowy okres realizacji dotychczasowego planu
urządzenia lasu i istniejącą lukę prawną, tj. interpretację, że plan ochrony parku
krajobrazowego jest dla nadleśniczego wiążący dopiero po uwzględnieniu go
w PUL). Zniweczyłoby to wypracowaną w planie ochrony szansę skutecznej
ochrony parku krajobrazowego, wypracowaną przez samorząd województwa.
Moratorium zapobiegło temu;
2) Moratorium zabezpieczyło część tzw. lasów starych (old-growth forests), których
ścisła ochrona została ustalona w przyjętej m.in. przez Polskę, unijnej Strategii na
Rzecz Różnorodności Biologicznej do 2030 r., wg stanu referencyjnego na 2022 r.
W przypadku wykonania cięć w takich lasach, powstałby kłopotliwy i bardzo trudny
do wykonania obowiązek „ochrony w celu odtworzenia cech lasów starych”.
Pozytywne konsekwencje przyrodnicze moratorium - województwo podlaskie:
Puszcza Borecka:
Ograniczenie pozyskania na obszarze występowania unikalnych, chronionych i ginących
gatunków. Informacji tych nie uwzględniono w procesie tworzenia Planu Urządzania Lasów
dla nadleśnictw Borki i Czerwony Dwór. Celem objęcia moratorium była również mitygacja
negatywnego wpływu gospodarki leśnej wobec stanu wady prawnej w postaci braku
obowiązującego Planu Zadań Ochronnych dla obszaru Natura 2000.
Przykłady pozytywnego wpływu moratorium:
(1) Wydzielenie "01-04-1-08-102-a-00". Grąd z dominującym dębem ok. 130 lat i grabem
ok. 100 lat. Obszar w sercu Puszczy Boreckiej, o wysokim stopniu naturalności i dużym
zagęszczeniu gatunków reliktowych. Zaplanowano tu rębnię IVd, która doprowadziłaby do
zniszczenia tego wrażliwego ekosystemu.
Cenne gatunki na tym obszarze:
Lobaria pulmonaria, ściśle chroniony porost objęty ochroną strefową, status EN
polskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów naturalnych.
Neckera pennata, ściśle chroniony mech, E polskiej czerwonej księgi, status VU
polskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów naturalnych, zgodnie z zaleceniami
briologów z PTB wymaga wytyczania obszarów ochronnych.
Theloterma lepadinum, ściśle chroniony porost, status EN polskiej czerwonej księgi,
wskaźnik lasów naturalnych.
Pyrenula nitida, porost, status VU europejskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów
naturalnych.
Zygodon rupestris, ściśle chroniony mech, wskaźnik lasów pierwotnych, zgodnie z
zaleceniami briologów z PTB wymaga wytyczania obszarów ochronnych.
Neckera complanata, częściowo chroniony mech, wskaźnik lasów naturalnych.
Homalia trichomanoides, częściowo chroniony mech, wskaźnik lasów naturalnych.
-- 2 of 7 --
Ulota crispa, częściowo chroniony mech, status V polskiej czerwonej
księgi, wskaźnik lasów naturalnych.
Hypnum cupressiforme var. filliforme, mech, wskaźnik lasów naturalnych.
Eurhynchium angustirete, częściowo chroniony mech.
(2) Wydzielenie "01-04-2-03-171-f-00". Grąd ze 110 letnimi dębami, lipami i świerkami.
Obszar zaplanowany do objęcia ochroną rezerwatową przez poszerzenie Rezerwatu Borki,
o dużym zagęszczeniu gatunków reliktowych. Ma zbyt duży udział świerka, do precyzyjnej
korekty w ramach zadań ochronnych rezerwatu. Zaplanowano tu w 2024 roku rębnię
gniazdową IIIb, a gatunki tu występujące są niezwykle czułe na jakiekolwiek zmiany stopnia
naświetlenia i wilgotności, są skrajnie hemerofobowe.
Cenne gatunki na tym obszarze:
Dicranum viride, ściśle chroniony mech, II załącznik dyrektywy siedliskowej UE,
status R czerwonej księgi, chroniony Konwencją Berneńską.
Neckera pennata, ściśle chroniony mech, E polskiej czerwonej księgi, status VU
polskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów naturalnych, zgodnie z zaleceniami
briologów z PTB wymaga wytyczania obszarów ochronnych.
Pertusaria hemisphaerica, ściśle chroniony porost, status VU polskiej czerwonej
księgi, wskaźnik lasów naturalnych.
Theloterma lepadinum, ściśle chroniony porost, status EN polskiej czerwonej księgi,
wskaźnik lasów naturalnych.
-- 3 of 7 --
Usnea filipendula, częściowo chroniony porost, status VU polskiej czerwonej księgi,
wskaźnik lasów naturalnych.
Zwackhia viridis, porost, status VU polskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów
naturalnych.
Arthonia vinosa, porost, status NT polskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów
naturalnych.
Homalia trichomanoides, częściowo chroniony mech, wskaźnik lasów naturalnych.
Neckera complanata, częściowo chroniony mech, wskaźnik lasów naturalnych.
Ulota crispa, częściowo chroniony mech, status V polskiej czerwonej
księgi, wskaźnik lasów naturalnych.
Inne cenne gatunki: Ramalina farinacea, Pseudevernia furfuracea, Pertusaria leioplaca,
Melanelixia fuliginosa, Lycopodium annotinum, Graphis scripta, Eurhynchium
angustirete, Dicranum scoparium, Chaenotheca furfuracea.
Puszcza Knyszyńska:
1) ograniczenie bardzo intensywnego pozyskania - w 2024 zaplanowano pół miliona
m3 do pozyskania, z czego prawie połowę rębniami różnego typu, w tym ponad 18%
rębnią zupełną,
2) zachowanie starych borów przeznaczonych w 2024 do rębni zupełnych lub
gniazdowych, przykłady:
Supraśl, 01-25-1-06-297-g-99, wiek drzewostanu 187 lat
01-25-1-06-297-a-99 drzewostan 167 lat, przeznaczone do rębni IB
-- 4 of 7 --
Supraśl, 01-25-1-04-237-j-00, drzewostan 197 lat, przeznaczony do rębni IB
Czarna Białostocka, 01-06-1-04-96-c-99 - drzewostan 132 lata, przeznaczone do
rębni IB z pozyskaniem ponad 1000 m3
Waliły, 01-32-1-03-120-f-00 - drzewostan 134 lata, rębnia IB na pow. 3.24ha,
- zachowanie unikalnych, dobrze zachowanych siedlisk grądowych, chronione
siedlisko 9170, wydzielenia:
Adres leśny: 01-06-2-12-58-a-00, drzewostan dębowy w wieku ponad 100 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-25-1-02-25-d-00, drzewostan dębowy w wieku 187 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-25-1-02-25-c-00, drzewostan dębowy w wieku 187 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-06-1-01-7-d-00 drzewostan grabowy w wieku 137 lat
3) zachowanie lasów o wybitnych walorach historycznych - reliktowej Puszczy
Grodzieńskiej, pozostałości puszcz litewskich, opisywanych przez Adama
Mickiewicza.
Augustów:
1) zachowanie miejskich lasów uzdrowiska Augustów, odwiedzanego przez 300 000
turystów/rok, gdzie główną atrakcją regionu są jeziora i otaczające je lasy, w tym
drzewostany, których wiek często zbliżał się do 200 lat, np.: Nadleśnictwo
Augustów, sąsiedztwo miasta Augustów - tzw. półwysep Lisi Ogon, Adres leśny:
01-01-1-01-5 -a -00, sosna w wieku 180 lat; na 2024 zaplanowano tu rębnie III;
2) zachowanie pozostałości najstarszych lasów z Puszczy Augustowskiej w wieku
120-200 lat i związanej z nimi bioróżnorodności.
Udział lasów w wieku 120 -200 lat w Puszczy Augustowskiej wynosi zaledwie ok.
5%. Ochrona i utrzymanie we właściwym stanie siedlisk i rewirów kluczowej dla
kompleksu awifauny. Średni wiek drzewa gniazdowego bielika w Puszczy
Augustowskiej wynosi 164 lat, bociana czarnego 157 lat, dzięcioła czarnego 159
lat, zagęszczenie dziupli znacznie wzrasta w lasach starszych niż 130 lat. Włochatka
preferuje drzewostany 100+;
3) zachowanie walorów krajobrazowych typowych dla Puszczy Augustowskiej -
decydujących o atrakcyjności turystycznej Puszczy Augustowskiej i augustowskich
jezior. Dotyczy to przede wszystkim agroturystyki, pensjonatów, które są
prowadzone w większości puszczańskich miejscowości, np. Danowskie, Płaska,
Mołowiste, Rygol, Giby. Ograniczenie pozwoliło na zachowanie nadbrzeżnych
lasów wodochronnych, znajdujących się wokół jezior i rzek, a także Kanału
Augustowskiego odwiedzanych przez tysiące turystów. Wprowadzone
ograniczenia pozwoliły zachować lasy w wieku 100-200 lat otaczające jeziora m.in.
Mikaszewo, Serwy oblegane latem przez tysiące osób. Jeziora bez otaczającego
starodrzewu, w obrębie którego znajdują się pola biwakowe i ośrodki
wypoczynkowe straciłyby swoje walory;
4) zachowanie lasów niezbędnych do kontynuowania bartnictwa wpisanego na Listę
Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Bractwo Bartne
występowało od lat o objęcie najcenniejszych lasów w okolicy Augustowa statutem
HCFV 6, uzyskało poparcie Burmistrza Augustowa, Rady Miasta, a nawet
-- 5 of 7 --
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w tej sprawie i to pod rządami PiS
- niestety Nadleśnictwo nie powołało tej formy ochrony, a następnie RDLP
zrezygnowała w całości z certyfikatu FSC. Dopiero ograniczenie wprowadzone
przez obecną minister środowiska i klimatu pozwoliło na zachowanie lasów
cennych dla bartnictwa;
5) zachowanie obiektu transgranicznego o znaczeniu międzynarodowym (wraz
z lasami Litwy i Białorusi), w którym obecność gęstego lasu i mokradeł stanowi
barierę obronną i zwiększają bezpieczeństwo militarne kraju;
6) zachowanie najcenniejszych lasów obszaru Natura 2000 - Obszar Specjalnej
Ochrony Ptaków Kod obszaru: PLB200002 - gospodarowanych bez wymaganego
prawem planu zadań ochronnych obszaru Natura 2000 (Natura 2000 Puszcza
Augustowska) – zobowiązania wobec Komisji Europejskiej. Brak tego typu
dokumentacji stanowiło powód wszczętego przez KE trwającego postępowania.
Najważniejszą częścią moratorium w Puszczy Boreckiej jest ochrona obszaru
projektowanego rozszerzenia rezerwatu Borki. To jeden z najlepiej przebadanych
i najcenniejszych obszarów leśnych w Polsce i Europie, nie objęty dotychczas formą
rezerwatową mimo przesłanek dla objęcia tą formą ochrony.
PYTANIE.
Ponadto, proszę o odpowiedź: w jaki sposób MKiŚ włączyło w proces podejmowania dalszych
decyzji co do Moratorium wyniki konsultacji przeprowadzonych przez Regionalne Dyrekcje Lasów
Państwowych w sprawie Moratorium, w których nota bene zdecydowana większość głosów
(nawet ok. 90%) było przeciwnych Moratorium. Dla jasności, mowa tu o konsultacjach
przeprowadzanych przez:
RDLP w Białymstoku;
RDLP w Gdańsku;
RDLP w Krośnie;
RDLP w Radomiu;
RDLP we Wrocławiu.
26 kwietnia 2024 roku Minister Klimatu i Środowiska poleciła Dyrektorowi Generalnemu
Lasów Państwowych zaproponować uzasadnione propozycje aktualizacji terenów
wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna w lasach objętych poleceniem z 8 stycznia
2024 roku, a następnie poddać te propozycje zmian konsultacjom społecznym. Należy
wyraźnie zaznaczyć, że przedmiotem konsultacji nie było zatem tzw. moratorium,
a wyłącznie propozycje zmian. Zakres możliwych propozycji został ściśle określony przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska w korespondencji z DGLP. Celem korekt było
zapewnienie realizacji umów podpisanych przed 8 stycznia 2024 roku, jak również
uwzględnienie ewentualnych potrzeb przyrodniczych lasów obszaru moratorium.
Mając to na uwadze, przedmiotem konsultacji nie było wyrażenie poparcia lub odrzucenia
tzw. moratorium. Ministerstwo Klimatu i Środowiska poddało analizie wszystkie opinie do
propozycji zmian w moratorium zaproponowanych przez PGL Lasy Państwowe. Propozycje
te zostały ocenione w większości negatywne, gdyż nie próbowały rozwiązać kwestii
-- 6 of 7 --
wypełnienia zapisów wszystkich podpisanych umów z zakładami usług leśnych, ani nie były
umotywowane potrzebami przyrodniczymi lasu. Ostatecznie zdecydowano o wyłączeniu z
moratorium tzw. strefy niebieskiej w Nadleśnictwie Bircza, w którym identyfikowano
największe problemy z realizacją umów z ZUL. Lasy Państwowe zostały zobowiązane do
wyznaczenia powierzchni zamiennych.
Należy podkreślić, że przeprowadzonych konsultacji nie należy traktować jako plebiscytu
„za” lub „przeciw”. Wszystkie merytoryczne uwagi zgodne z założeniami konsultacji zostały
uwzględnione w poleceniu z 30 września 2024 roku, są również brane pod uwagę przy
projektowaniu dalszych zamian powierzchni, nad którymi resort pracuje obecnie.
W związku z przeprowadzonymi konsultacjami społecznymi i licznym udziałem różnych
grup interesariuszy, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe zaproponowało, aby
cenne przyrodniczo obszary objąć specjalnym projektem, który będzie służył wzmocnieniu
ochrony ekosystemów leśnych. Dyrektor Generalny LP w dniu 18 września 2024 r. wydał
Zarządzenie nr 116 w sprawie Projektu Nadleśnictw Puszczańskich, który obejmuje
wszystkie obszary leśne wymienione w poleceniu Pani Minister z dnia 8 stycznia 2024 r.,
jak również Puszczę Bukową w Nadleśnictwie Gryfino, nieujętą w moratorium.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.177.2024.RB
3524769.14329624.11597992
Warszawa, 13-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Marka Sawickiego w sprawie tzw. moratorium na
pozyskanie drewna, K10INT5900, przedstawiam poniższe informacje.
PYTANIE.
„(..) proszę o odpowiedź na pytanie co do sposobu wyznaczenia obszarów objętych Moratorium
(tak w wersji z dnia 8 stycznia 2024 jak i w wersjach ogłaszanych później) a w szczególności czy
obszary objęte wyznaczono:
(1) arbitralnie, bez analiz eksperckich;
(2) czy raczej na podstawie przeprowadzonych wcześniej analiz eksperckich.”
8 stycznia 2024 r. Pani Minister Paulina Hennig-Kloska wydała polecenie Dyrektorowi
Generalnemu Lasów Państwowych, które dotyczyło wstrzymania lub ograniczenia
pozyskania drewna w lasach zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy
Państwowe do 30 czerwca 2024 r. Pilność jego wydania wynikała m.in. z ryzyka
bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczej wskutek pozyskania drewna, w tym również na
terenach, na których planowane jest ustanowienie różnych form ochrony przyrody. Objęło
ono 10 obszarów cennych przyrodniczo kompleksów leśnych, lasów wykorzystywanych
przez wielotysięczne aglomeracje oraz lasów uzdrowiskowych (Bieszczady, Puszcza
Borecka, Puszcza Świętokrzyska, Puszcza Augustowska, Puszcza Knyszyńska, Puszcza
Karpacka, Puszcza Romincka, Trójmiejski Park Krajobrazowy, a także okolica Iwonicza-
Zdroju i Wrocławia). Łączna powierzchnia tych drzewostanów to ok. 94 tys. ha - 23 357
wydzieleń leśnych w 30 nadleśnictwach, w 5 regionalnych dyrekcjach Lasów Państwowych
(Białystok, Gdańsk, Krosno, Radom i Wrocław).
Uprzejmie informuję, że w procesie wyznaczania obszarów, o których mowa w załączniku
do przedmiotowego polecenia, brali udział przedstawiciele MKiŚ oraz przedstawiciele
organizacji społecznych działających na rzecz ochrony lasów, jak również autorytety
naukowe w dziedzinach przyrodniczych, zmian klimatu i leśnictwa. Na etapie wyznaczania
obszarów wykorzystana została wiedza ekspercka, ale również bogaty zasób danych
przyrodniczo-leśnych dostępnych dla tych obszarów.
-- 1 of 7 --
Wprowadzone w dniu 8 stycznia 2024 r. moratorium uchroniło przed bezpowrotną utratą
walorów przyrodniczych tereny, które objęło. Tytułem przykładu:
1) W Trójmiejskim Parku Krajobrazowym, gdyby nie moratorium, Nadleśnictwo
Gdańsk wykonałoby cięcia wbrew obowiązującemu planowi ochrony parku
krajobrazowego (wykorzystując końcowy okres realizacji dotychczasowego planu
urządzenia lasu i istniejącą lukę prawną, tj. interpretację, że plan ochrony parku
krajobrazowego jest dla nadleśniczego wiążący dopiero po uwzględnieniu go
w PUL). Zniweczyłoby to wypracowaną w planie ochrony szansę skutecznej
ochrony parku krajobrazowego, wypracowaną przez samorząd województwa.
Moratorium zapobiegło temu;
2) Moratorium zabezpieczyło część tzw. lasów starych (old-growth forests), których
ścisła ochrona została ustalona w przyjętej m.in. przez Polskę, unijnej Strategii na
Rzecz Różnorodności Biologicznej do 2030 r., wg stanu referencyjnego na 2022 r.
W przypadku wykonania cięć w takich lasach, powstałby kłopotliwy i bardzo trudny
do wykonania obowiązek „ochrony w celu odtworzenia cech lasów starych”.
Pozytywne konsekwencje przyrodnicze moratorium - województwo podlaskie:
Puszcza Borecka:
Ograniczenie pozyskania na obszarze występowania unikalnych, chronionych i ginących
gatunków. Informacji tych nie uwzględniono w procesie tworzenia Planu Urządzania Lasów
dla nadleśnictw Borki i Czerwony Dwór. Celem objęcia moratorium była również mitygacja
negatywnego wpływu gospodarki leśnej wobec stanu wady prawnej w postaci braku
obowiązującego Planu Zadań Ochronnych dla obszaru Natura 2000.
Przykłady pozytywnego wpływu moratorium:
(1) Wydzielenie "01-04-1-08-102-a-00". Grąd z dominującym dębem ok. 130 lat i grabem
ok. 100 lat. Obszar w sercu Puszczy Boreckiej, o wysokim stopniu naturalności i dużym
zagęszczeniu gatunków reliktowych. Zaplanowano tu rębnię IVd, która doprowadziłaby do
zniszczenia tego wrażliwego ekosystemu.
Cenne gatunki na tym obszarze:
Lobaria pulmonaria, ściśle chroniony porost objęty ochroną strefową, status EN
polskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów naturalnych.
Neckera pennata, ściśle chroniony mech, E polskiej czerwonej księgi, status VU
polskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów naturalnych, zgodnie z zaleceniami
briologów z PTB wymaga wytyczania obszarów ochronnych.
Theloterma lepadinum, ściśle chroniony porost, status EN polskiej czerwonej księgi,
wskaźnik lasów naturalnych.
Pyrenula nitida, porost, status VU europejskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów
naturalnych.
Zygodon rupestris, ściśle chroniony mech, wskaźnik lasów pierwotnych, zgodnie z
zaleceniami briologów z PTB wymaga wytyczania obszarów ochronnych.
Neckera complanata, częściowo chroniony mech, wskaźnik lasów naturalnych.
Homalia trichomanoides, częściowo chroniony mech, wskaźnik lasów naturalnych.
-- 2 of 7 --
Ulota crispa, częściowo chroniony mech, status V polskiej czerwonej
księgi, wskaźnik lasów naturalnych.
Hypnum cupressiforme var. filliforme, mech, wskaźnik lasów naturalnych.
Eurhynchium angustirete, częściowo chroniony mech.
(2) Wydzielenie "01-04-2-03-171-f-00". Grąd ze 110 letnimi dębami, lipami i świerkami.
Obszar zaplanowany do objęcia ochroną rezerwatową przez poszerzenie Rezerwatu Borki,
o dużym zagęszczeniu gatunków reliktowych. Ma zbyt duży udział świerka, do precyzyjnej
korekty w ramach zadań ochronnych rezerwatu. Zaplanowano tu w 2024 roku rębnię
gniazdową IIIb, a gatunki tu występujące są niezwykle czułe na jakiekolwiek zmiany stopnia
naświetlenia i wilgotności, są skrajnie hemerofobowe.
Cenne gatunki na tym obszarze:
Dicranum viride, ściśle chroniony mech, II załącznik dyrektywy siedliskowej UE,
status R czerwonej księgi, chroniony Konwencją Berneńską.
Neckera pennata, ściśle chroniony mech, E polskiej czerwonej księgi, status VU
polskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów naturalnych, zgodnie z zaleceniami
briologów z PTB wymaga wytyczania obszarów ochronnych.
Pertusaria hemisphaerica, ściśle chroniony porost, status VU polskiej czerwonej
księgi, wskaźnik lasów naturalnych.
Theloterma lepadinum, ściśle chroniony porost, status EN polskiej czerwonej księgi,
wskaźnik lasów naturalnych.
-- 3 of 7 --
Usnea filipendula, częściowo chroniony porost, status VU polskiej czerwonej księgi,
wskaźnik lasów naturalnych.
Zwackhia viridis, porost, status VU polskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów
naturalnych.
Arthonia vinosa, porost, status NT polskiej czerwonej księgi, wskaźnik lasów
naturalnych.
Homalia trichomanoides, częściowo chroniony mech, wskaźnik lasów naturalnych.
Neckera complanata, częściowo chroniony mech, wskaźnik lasów naturalnych.
Ulota crispa, częściowo chroniony mech, status V polskiej czerwonej
księgi, wskaźnik lasów naturalnych.
Inne cenne gatunki: Ramalina farinacea, Pseudevernia furfuracea, Pertusaria leioplaca,
Melanelixia fuliginosa, Lycopodium annotinum, Graphis scripta, Eurhynchium
angustirete, Dicranum scoparium, Chaenotheca furfuracea.
Puszcza Knyszyńska:
1) ograniczenie bardzo intensywnego pozyskania - w 2024 zaplanowano pół miliona
m3 do pozyskania, z czego prawie połowę rębniami różnego typu, w tym ponad 18%
rębnią zupełną,
2) zachowanie starych borów przeznaczonych w 2024 do rębni zupełnych lub
gniazdowych, przykłady:
Supraśl, 01-25-1-06-297-g-99, wiek drzewostanu 187 lat
01-25-1-06-297-a-99 drzewostan 167 lat, przeznaczone do rębni IB
-- 4 of 7 --
Supraśl, 01-25-1-04-237-j-00, drzewostan 197 lat, przeznaczony do rębni IB
Czarna Białostocka, 01-06-1-04-96-c-99 - drzewostan 132 lata, przeznaczone do
rębni IB z pozyskaniem ponad 1000 m3
Waliły, 01-32-1-03-120-f-00 - drzewostan 134 lata, rębnia IB na pow. 3.24ha,
- zachowanie unikalnych, dobrze zachowanych siedlisk grądowych, chronione
siedlisko 9170, wydzielenia:
Adres leśny: 01-06-2-12-58-a-00, drzewostan dębowy w wieku ponad 100 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-25-1-02-25-d-00, drzewostan dębowy w wieku 187 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-25-1-02-25-c-00, drzewostan dębowy w wieku 187 lat,
zaplanowano rębnię IIIb
Adres leśny: 01-06-1-01-7-d-00 drzewostan grabowy w wieku 137 lat
3) zachowanie lasów o wybitnych walorach historycznych - reliktowej Puszczy
Grodzieńskiej, pozostałości puszcz litewskich, opisywanych przez Adama
Mickiewicza.
Augustów:
1) zachowanie miejskich lasów uzdrowiska Augustów, odwiedzanego przez 300 000
turystów/rok, gdzie główną atrakcją regionu są jeziora i otaczające je lasy, w tym
drzewostany, których wiek często zbliżał się do 200 lat, np.: Nadleśnictwo
Augustów, sąsiedztwo miasta Augustów - tzw. półwysep Lisi Ogon, Adres leśny:
01-01-1-01-5 -a -00, sosna w wieku 180 lat; na 2024 zaplanowano tu rębnie III;
2) zachowanie pozostałości najstarszych lasów z Puszczy Augustowskiej w wieku
120-200 lat i związanej z nimi bioróżnorodności.
Udział lasów w wieku 120 -200 lat w Puszczy Augustowskiej wynosi zaledwie ok.
5%. Ochrona i utrzymanie we właściwym stanie siedlisk i rewirów kluczowej dla
kompleksu awifauny. Średni wiek drzewa gniazdowego bielika w Puszczy
Augustowskiej wynosi 164 lat, bociana czarnego 157 lat, dzięcioła czarnego 159
lat, zagęszczenie dziupli znacznie wzrasta w lasach starszych niż 130 lat. Włochatka
preferuje drzewostany 100+;
3) zachowanie walorów krajobrazowych typowych dla Puszczy Augustowskiej -
decydujących o atrakcyjności turystycznej Puszczy Augustowskiej i augustowskich
jezior. Dotyczy to przede wszystkim agroturystyki, pensjonatów, które są
prowadzone w większości puszczańskich miejscowości, np. Danowskie, Płaska,
Mołowiste, Rygol, Giby. Ograniczenie pozwoliło na zachowanie nadbrzeżnych
lasów wodochronnych, znajdujących się wokół jezior i rzek, a także Kanału
Augustowskiego odwiedzanych przez tysiące turystów. Wprowadzone
ograniczenia pozwoliły zachować lasy w wieku 100-200 lat otaczające jeziora m.in.
Mikaszewo, Serwy oblegane latem przez tysiące osób. Jeziora bez otaczającego
starodrzewu, w obrębie którego znajdują się pola biwakowe i ośrodki
wypoczynkowe straciłyby swoje walory;
4) zachowanie lasów niezbędnych do kontynuowania bartnictwa wpisanego na Listę
Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Bractwo Bartne
występowało od lat o objęcie najcenniejszych lasów w okolicy Augustowa statutem
HCFV 6, uzyskało poparcie Burmistrza Augustowa, Rady Miasta, a nawet
-- 5 of 7 --
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w tej sprawie i to pod rządami PiS
- niestety Nadleśnictwo nie powołało tej formy ochrony, a następnie RDLP
zrezygnowała w całości z certyfikatu FSC. Dopiero ograniczenie wprowadzone
przez obecną minister środowiska i klimatu pozwoliło na zachowanie lasów
cennych dla bartnictwa;
5) zachowanie obiektu transgranicznego o znaczeniu międzynarodowym (wraz
z lasami Litwy i Białorusi), w którym obecność gęstego lasu i mokradeł stanowi
barierę obronną i zwiększają bezpieczeństwo militarne kraju;
6) zachowanie najcenniejszych lasów obszaru Natura 2000 - Obszar Specjalnej
Ochrony Ptaków Kod obszaru: PLB200002 - gospodarowanych bez wymaganego
prawem planu zadań ochronnych obszaru Natura 2000 (Natura 2000 Puszcza
Augustowska) – zobowiązania wobec Komisji Europejskiej. Brak tego typu
dokumentacji stanowiło powód wszczętego przez KE trwającego postępowania.
Najważniejszą częścią moratorium w Puszczy Boreckiej jest ochrona obszaru
projektowanego rozszerzenia rezerwatu Borki. To jeden z najlepiej przebadanych
i najcenniejszych obszarów leśnych w Polsce i Europie, nie objęty dotychczas formą
rezerwatową mimo przesłanek dla objęcia tą formą ochrony.
PYTANIE.
Ponadto, proszę o odpowiedź: w jaki sposób MKiŚ włączyło w proces podejmowania dalszych
decyzji co do Moratorium wyniki konsultacji przeprowadzonych przez Regionalne Dyrekcje Lasów
Państwowych w sprawie Moratorium, w których nota bene zdecydowana większość głosów
(nawet ok. 90%) było przeciwnych Moratorium. Dla jasności, mowa tu o konsultacjach
przeprowadzanych przez:
RDLP w Białymstoku;
RDLP w Gdańsku;
RDLP w Krośnie;
RDLP w Radomiu;
RDLP we Wrocławiu.
26 kwietnia 2024 roku Minister Klimatu i Środowiska poleciła Dyrektorowi Generalnemu
Lasów Państwowych zaproponować uzasadnione propozycje aktualizacji terenów
wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna w lasach objętych poleceniem z 8 stycznia
2024 roku, a następnie poddać te propozycje zmian konsultacjom społecznym. Należy
wyraźnie zaznaczyć, że przedmiotem konsultacji nie było zatem tzw. moratorium,
a wyłącznie propozycje zmian. Zakres możliwych propozycji został ściśle określony przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska w korespondencji z DGLP. Celem korekt było
zapewnienie realizacji umów podpisanych przed 8 stycznia 2024 roku, jak również
uwzględnienie ewentualnych potrzeb przyrodniczych lasów obszaru moratorium.
Mając to na uwadze, przedmiotem konsultacji nie było wyrażenie poparcia lub odrzucenia
tzw. moratorium. Ministerstwo Klimatu i Środowiska poddało analizie wszystkie opinie do
propozycji zmian w moratorium zaproponowanych przez PGL Lasy Państwowe. Propozycje
te zostały ocenione w większości negatywne, gdyż nie próbowały rozwiązać kwestii
-- 6 of 7 --
wypełnienia zapisów wszystkich podpisanych umów z zakładami usług leśnych, ani nie były
umotywowane potrzebami przyrodniczymi lasu. Ostatecznie zdecydowano o wyłączeniu z
moratorium tzw. strefy niebieskiej w Nadleśnictwie Bircza, w którym identyfikowano
największe problemy z realizacją umów z ZUL. Lasy Państwowe zostały zobowiązane do
wyznaczenia powierzchni zamiennych.
Należy podkreślić, że przeprowadzonych konsultacji nie należy traktować jako plebiscytu
„za” lub „przeciw”. Wszystkie merytoryczne uwagi zgodne z założeniami konsultacji zostały
uwzględnione w poleceniu z 30 września 2024 roku, są również brane pod uwagę przy
projektowaniu dalszych zamian powierzchni, nad którymi resort pracuje obecnie.
W związku z przeprowadzonymi konsultacjami społecznymi i licznym udziałem różnych
grup interesariuszy, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe zaproponowało, aby
cenne przyrodniczo obszary objąć specjalnym projektem, który będzie służył wzmocnieniu
ochrony ekosystemów leśnych. Dyrektor Generalny LP w dniu 18 września 2024 r. wydał
Zarządzenie nr 116 w sprawie Projektu Nadleśnictw Puszczańskich, który obejmuje
wszystkie obszary leśne wymienione w poleceniu Pani Minister z dnia 8 stycznia 2024 r.,
jak również Puszczę Bukową w Nadleśnictwie Gryfino, nieujętą w moratorium.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --