Interpelacja w sprawie budowy bezkolizyjnego przejazdu kolejowego w miejscowości Luzino, pow. wejherowski
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5885
do ministra infrastruktury
w sprawie budowy bezkolizyjnego przejazdu kolejowego w miejscowości Luzino, pow. wejherowski
Zgłaszający: Michał Kowalski
Data wpływu: 29-10-2024
Panie Ministrze,
zwracam się z pilnym pytaniem dlaczego Ministerstwo Infrastruktury, w tym w szczególności PKP PLK SA, które Panu bezpośrednio podlega, ignorują od lat wolę przygniatającej większości mieszkańców gminy Luzino (a jest ich ponad 18 tys.) dotyczącą planowanej modernizacji linii kolejowej nr 202, w tym przejazdu kolejowego w centrum ww. miejscowości w taki sposób, aby dokonano obniżenia torowiska, co byłoby idealnym i nowoczesnym rozwiązaniem komunikacyjnym zarówno dla ruchu kolejowego jak i drogowego w tej bardzo szybko rozwijającej się miejscowości leżącej na trasie między nowoczesną Trasa Kaszubską S6 a planowaną budową elektrowni jądrowej w sąsiedniej gminie Choczewo?
Poniżej przedstawiam bardzo istotne argumenty do analizy Pana Ministra oraz jego zespołu, które pomogą Panu Ministrowi poznać istotę problemu, jakże ważnego dla mieszkańców Ziemi Luzińskiej.
Pkt 1. Luzino ma stację kolejową o tyle nietypową, gdyż znajduje się ona w samym centrum miejscowości. Jest to oczywiście dużą zaletą dla korzystających podróżnych albowiem przeważnie dworce leżą na brzegach miejscowości w tym nawet miast powiatowych jak np. pobliskich Kartuzach, Kościerzynie czy Chojnicach a nawet pomiędzy miejscowościami.
Pkt 2. Zakładana przez PKP PLK SA budowa przejazdu dwupoziomowego spowoduje wyburzenia budynków w centrum miejscowości, gdyż wzniesienie drogi musiałoby się zaczynać i kończyć od skrzyżowania z ul. Młyńską do skrzyżowania z ul. Lipową, co spowoduje konieczne wyburzenia.
Pkt 3. Natomiast oczekiwana przez mieszkańców budowa przejazdu dwupoziomowego przy jednoczesnym obniżeniu torowiska o ok. 4-5 m sprawiłoby, że zaczynałoby się i kończyło od ul. Bankowej do ul. Spółdzielców. W ten sposób zaoszczędziłoby to wyburzania budynków prywatnych a ewentualne wyburzanie ograniczyłoby się jedynie do budynków kolejowych, które i tak są w planie do usunięcia.
Pkt 4. Obniżenie stacji miałoby też plusy dla kolei, gdyż bez takiego obniżenia i wypoziomowania a jedynie wydłużenie jej w stronę Strzebielina spowoduje, że długi i ciężki pociąg towarowy stojąc w kierunku Gdańska na większości wzniesienia i do tego w łuku będzie miał problem z ruszaniem. Obecnie nie można takich pociągów zatrzymywać w Luzinie pod semaforem wjazdowym, gdyż właśnie przez wzniesienia z obu stron grozi to niemożliwością ruszenia bądź zerwaniem składu.
Pkt 5. Obniżenie torowiska z wypoziomowaniem rozwiązałoby ten problem tym bardziej, że wg badań kolei obniżenie o 4 m musiałoby poziomo zaczynać się od przejazdu 500 m od strony Gdańska i 1000 m w stronę Strzebielina. To byłoby idealnie, aby zachować tory stacyjne w poziomie.
Pkt 6. Takie obniżenie rozwiązałoby też problem zaniżonej sieci trakcyjnej pod istniejącym już wiaduktem z ul. Strzebielińską, gdyż do takich zakładanych prędkości sieć trakcyjna musi być równa a obniżenie, które prowadziłoby jeszcze aż za ten wiadukt rozwiązałoby ten problem.
Pkt 7. Ww. rozwiązanie spowoduje brak konieczności instalacji drogich pomp odwadniających, gdyż odpływ byłby realizowany siłą grawitacji w kierunku rzeki Bolszewki bez zasilania energią.
Pkt 8. Obniżenie stacji również wycisza hałas co nie będzie wymagało ewentualnej budowy ekranów akustycznych.
Pkt 9. Jeśli całkowicie zlikwiduje się przejazd (a taka informacja, w zasadzie ultimatum została przekazana mieszkańcom gminy) to autobusy będą szerokim łukiem omijać centrum z dala też od dworca. Dlatego też na wiadukcie oprócz drogi, chodnika i ścieżki rowerowej powinny z obu stron znajdować się też zatoki autobusowe, na które w centrum miejscowości jest brak miejsca a na wiadukcie tworzyłyby centrum przesiadkowe głównie północ-południe.
Pkt 10. Wg tłumaczeń PKP PLK obniżenie torowiska wiązałoby się ze wstrzymaniem ruchu na 2 lata a na tyle nie mogą sobie pozwolić. Po pierwsze są linie objazdowe niestety trochę dalsze, gdyż przed laty wygaszając popyt na połączenia doprowadziło się lokalne linie kolejowe do całkowitej nieprzejezdności. Po drugie nieprawdą jest to, że chce się zachować ruch, gdyż obecnie na odcinku Lębork-Słupsk na wiele miesięcy jest on wstrzymany i funkcjonuje komunikacja zastępcza. Obecne technologie pozwalają na obniżenie stacji przy zachowaniu ruchu poprzez zastosowanie tymczasowego muru oporowego tak, aby najpierw wybrać ziemi jednej połowy stacji (równolegle do torów) i postawić nowe tory i na nich prowadzić ruch a potem drugą połowę wybrać.
Pkt 11. Jest niedopuszczalnym, aby stawiać ultimatum polegające na tym, iż buduje się obwodnicę kosztem likwidacji głównej drogi w centrum – a takie ultimatum stawa gminie Luzino PKP PLK SA. Nie znam takiego miejsca, aby coś takiego podobnego gdzieś zrobiono. Główne drogi w miejscowości nadal pozostają.
Pkt 12. Pozwolenie na zlikwidowanie głównej drogi w centrum i budowanie ok. 2-3 km nowej drogi jako wschodnia obwodnica Luzina zadłuży gminę, do tego przerzucenie ciężkiego ruchu na ulicę Lipową i Strzebielińską sprawi, że również będzie ona wymagała modernizacji. To jeszcze bardziej pogrąży finansowo gminę.
Pkt 13. Z roku na rok samochodów na drogach mamy coraz więcej. Może dojść do tego, że za kilkanaście lat ruch na ulicy Strzebielińskiej i Lipowej będzie tak wytężony i wówczas dopiero pojawi się olbrzymi problem, gdyż powrót do budowy bezkolizyjnego przejazdu w centrum miejscowości będzie przekraczał możliwości finansowe gminy Luzino. Dlatego wspomniana przeze mnie modernizacja polegająca na równoczesnej modernizacji linii 202 oraz obniżeniu torowiska to jedyna okazja (raz na kilkadziesiąt lat), aby to zrealizować. W grudniu 2022 r. wydarzył się wypadek śmiertelny i pociąg, pod który rzucił się samobójca, oczekując na prokuratora zablokował przejazd i cały ruch skierowano objazdem przez ulicę Lipową i Strzebielińską. Mimo, że było to poza szczytem komunikacyjnym, od razu pojawiły się korki. To była więc tylko próbka ilustracji tego jak to będzie wyglądać jeśli zlikwiduje się przejazd w centrum.
Pkt 14. Myślę że warto też poruszyć aspekt ekologiczny a dokładniej potencjalny wzrost ilości emisji spalin samochodowych, gdyż jeżdżąc dłuższą drogą, a co za tym idzie zwiększy się zużycie paliwa oraz pojawi się więcej spalin. Kolej jest przecież ekologicznym środkiem transportu, ale takie rozwiązanie jakie proponuje, przyczyni się do zwiększania zanieczyszczenia.
Analiza decyzji środowiskowej przygotowana przez biuro projektowe Ampis z maja 2023 r. pokazuje, że obniżenie torów jest możliwe bez konieczności zmiany środowiskowej. Decyzja środowiskowa przewiduje budowę murów oporowych natomiast nie podaje dokładnego ich kilometrażu co pozwala na zastosowanie takich właśnie murów w centrum.
Trudno uwierzyć też, aby inwestycja polegająca na obniżaniu stacji byłaby niemożliwa do sfinansowania biorąc pod uwagę jaki olbrzymie środki finansowe są zaangażowane na odcinku Lębork-Słupsk np. w prostowanie łuków do uzyskiwania zakładanej prędkości. Już w XIX wieku budowano linie i robiono przekopy a dziś jest to tym bardziej możliwe.
Z poważaniem
Michał Kowalski
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11860 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-5-1.054.76.2024
Warszawa, 29 listopada 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5885 Posła na Sejm RP Michała Kowalskiego, w sprawie
budowy bezkolizyjnego przejazdu kolejowego w miejscowości Luzino, pow. wejherowski,
poniżej przedstawiam stosowne informacje.
Na wstępie informuję, że w ramach projektu pn. „Prace na linii kolejowej nr 202
na odcinku Gdynia Chylonia – Słupsk” Spółka PKP PLK S.A. planuje poprawę parametrów
eksploatacyjnych linii kolejowej nr 202. W ramach modernizacji linii kolejowej
na przedmiotowym odcinku geometria układu torowego zostanie dostosowana
do prędkości maksymalnej 200 km/h (uzyskanie tego parametru będzie możliwe
po wdrożeniu systemu ERTMS w ramach odrębnego zadania). Dodatkowo Spółka
podkreśla, że wprowadzenie prędkości pociągów 200 km/h będzie oznaczać konieczność
likwidacji przejazdów kolejowo-drogowych w poziomie szyn zgodnie z obowiązującymi
przepisami.
Przy realizacji prac na linii kolejowej nr 202 Spółka bierze pod uwagę zdanie lokalnej
społeczności w zakresie budowy bezkolizyjnego skrzyżowania w miejscowości Luzino.
PKP PLK S.A poinformowała, że projekt modernizacji omawianej linii kolejowej
na obszarze Gminy Luzino był konsultowany z przedstawicielami samorządu
reprezentującymi mieszkańców, a zaproponowane rozwiązanie w postaci budowy
wiaduktu w km 53,300 linii kolejowej nr 202 zostało zaakceptowane przez władze Gminy
Luzino. Należy zaznaczyć, iż z uwagi na uwarunkowania terenowe w rejonie ul. Wilczka
i ul. Ofiar Stutthofu budowa wiaduktu w przedmiotowej lokalizacji wymagałaby przejęcia
dodatkowych gruntów, które byłyby niezbędne do realizacji tego typu obiektu i wiązałaby
się m.in. z koniecznością dokonania wyburzeń znacznej liczby budynków.
Podczas spotkań PKP PLK S.A. z reprezentantami Gminy Luzino dotyczących modernizacji
linii kolejowej nr 202 zostały przeanalizowane zarówno propozycje Gminy, jak i Spółki.
Dyskusji podlegała m.in. ewentualna budowa skrzyżowania bezkolizyjnego w zamian za
likwidację obecnego przejazdu w poziomie szyn usytuowanego w km 54,524 linii
kolejowej nr 202 w ciągu ul. Wilczka i ul. Ofiar Stutthofu. Pierwotnie Gmina Luzino
oczekiwała wybudowania przez Spółkę wiaduktu wraz z infrastrukturą drogową. Z uwagi
na fakt, że budowa dróg nie jest celem statutowym PKP PLK S.A. rozwiązanie to zostało
odrzucone przez Spółkę.
PKP PLK S.A. na spotkaniu z przedstawicielami Gminy Luzino w lipcu 2024 r.
zaproponowała budowę wiaduktu kolejowego w nowej lokalizacji, tj. w km 53,300 linii
kolejowej nr 202, na obszarze objętym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy
Luzino. Budowa wiaduktu ma nastąpić w zamian za likwidację przejazdu kolejowo-
drogowego w poziomie szyn znajdującego się w ciągu ul. Ofiar Stutthofu. Należy
zaznaczyć, że budowa wiaduktu w nowej lokalizacji wraz z likwidacją przejazdu w km
-- 1 of 4 --
2
54,524 linii kolejowej nr 202 została zaakceptowana przez Gminę Luzino, która
zobowiązała się do realizacji dróg dojazdowych do wiaduktu.
Dodatkowo Spółka w ramach współpracy z Gminą Luzino zdecydowała się wybudować
podziemne przejście dla pieszych ułatwiające komunikację w rejonie stacji Luzino.
W momencie, gdy prędkość pociągów na obszarze Gminy zostanie podniesiona ze 160
km/h do 200 km/h istniejący przejazd kolejowo-drogowy w km 54,524 linii kolejowej
nr 202 zostanie zlikwidowany, przy zachowaniu bezkolizyjnego podziemnego przejścia
pieszo-rowerowego zapewniającego komunikację pomiędzy ul. Wilczka i ul. Ofiar
Stutthofu.
Ponadto w ramach inwestycji Spółki zostanie zmodernizowany wiadukt drogowy w km
55,300 linii kolejowej nr 202 w ciągu ul. Strzebielińskiej. Istniejący wiadukt zostanie
rozebrany, a zastąpi go całkowicie nowy obiekt, jednoprzęsłowy wiadukt o zwiększonych
parametrach nośności wraz ciągiem pieszo-rowerowym.
Poniżej przekazuję informacje w zakresie poszczególnych zagadnień poruszonych
w wystąpieniu.
Z informacji przekazanych przez PKP PLK S.A. wynika, że Spółka nie planuje budowy
skrzyżowania dwupoziomowego w centrum miejscowości, z uwagi na uwarunkowania
terenowe w tej lokalizacji, konieczność przejmowania dodatkowych gruntów oraz
wyburzeń istniejących budynków.
PKP PLK S.A. poinformowała, że obniżenie niwelety toru o około 4-5 m na potrzeby
budowy wiaduktu drogowego nie jest uzasadnione pod względem technicznym,
ekonomicznym oraz środowiskowym i wpływa na założony harmonogram realizacji
przedsięwzięcia. Obniżenie niwelety spowodowałoby konieczność realizacji
następujących działań:
opracowania dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem niezbędnych decyzji
administracyjnych, w tym wykonania dokumentacji geologiczno-inżynieryjnej,
w celu potwierdzenia możliwości realizacji przyjętych rozwiązań technicznych;
opracowania raportu środowiskowego wraz z uzyskaniem decyzji środowiskowej;
wyburzenia istniejącej infrastruktury na potrzeby poszerzenia terenu kolejowego
i budowy wiaduktu drogowego w otoczeniu istniejącego przejazdu. Należy w tym
miejscu zaznaczyć, że szereg inwestycji Gminy (zarówno powstałych,
jak i planowanych) znacząco utrudnia wybudowanie wiaduktu z uwagi na brak
terenu pod budowę;
wykonania ogromnych robót ziemnych na długości około 5 km torowiska wraz
z wykonaniem dodatkowego odwodnienia (budowa podziemnych zbiorników
retencyjnych);
budowy po obu stronach stacji ścian oporowych, które ograniczyłyby obszar stacji
Luzino.
Dodatkowo Spółka wskazała, że zastosowane rozwiązania techniczne ujęte
w dokumentacji projektowej są zgodne z obowiązującymi standardami i nie wskazują
na potrzebę obniżenia niwelety o 4-5 m. W przyjętym rozwiązaniu projektowym
nie przewiduje się utrudnień ruchowych dla pociągów towarowych na obszarze stacji
Luzino.
W odniesieniu do badań dotyczących potencjalnego obniżenia torowiska, które miałoby
poziomo zaczynać się od przejazdu 500 m od strony Gdańska i 1000 m w stronę
Strzebielina, wymagałoby to m.in. opinii projektanta.
-- 2 of 4 --
3
PKP PLK S.A. podkreśliła, że nie występuje problem zaniżonej sieci trakcyjnej pod
istniejącym wiaduktem w ciągu ul. Strzebielińską, ponieważ przedmiotowy obiekt (z uwagi
na jego niewystarczające parametry eksploatacyjne) zostanie rozebrany i zastąpi go
całkowicie nowy wiadukt o zwiększonych parametrach. Ponadto wprowadzenie
postulowanego obniżenia torowiska o około 4 m spowodowałoby konieczność
przeprojektowania również wiaduktu w ciągu ul. Strzebielińskiej.
Dodatkowo Spółka poinformowała, że na spotkaniach roboczych z przedstawicielami
Gminy Luzino zostało wypracowane rozwiązanie techniczne dotyczące odwodnienia linii
kolejowej nr 202 i Gminy Luzino, polegające na likwidacji zaprojektowanych zbiorników
retencyjnych (otwartych i podziemnych) na rzecz wykorzystania (projektowanych) rowów
melioracyjnych umożliwiających zrzut wody do rzeki Bolszewki.
Odnosząc się do propozycji rozszerzenia zakresu (o zatoczki autobusowe) informuję,
że wymagałoby to dodatkowych wyburzeń istniejącej infrastruktury. Należy również
podkreślić, że przejazdy kolejowo-drogowe mogą być stosowane na liniach kolejowych,
na których ruch kolejowy jest prowadzony z prędkością nie większą niż 160 km/h. Z uwagi
na powyższe nie jest możliwe pozostawienie przejazdu kolejowo-drogowego w poziomie
szyn w km 54,524 linii kolejowej nr 202 po wprowadzeniu prędkości pociągów powyżej
160 km/h. Ponadto Spółka planuje wybudowanie podziemnego przejścia pieszo-
rowerowego zapewniającego bezpieczną komunikację w rejonie centrum Luzina, a Gmina
wybuduje drogi dojazdowe do nowego wiaduktu.
Należy zwrócić uwagę, że Spółka posiada dokumentację projektową, która przewiduje
realizację inwestycji z wykorzystaniem długoterminowych zamknięć torowych. Z uwagi
na wzmożony ruch pasażerski (w tym ruch pociągów aglomeracyjny) na odcinku Gdynia –
Lębork, podjęto decyzję o optymalizacji dokumentacji projektowej w zakresie
dostosowania projektowanej niwelety toru do stanu istniejącego, co zminimalizuje czas
wyłączenia linii kolejowej nr 202 z ruchu kolejowego i wprowadzenia autobusowej
komunikacji zastępczej.
Obniżenie torowiska o wnioskowane 4 m teoretycznie byłoby możliwe do realizacji pod
względem technicznym, ale znacząco podnosiłoby koszt realizacji inwestycji kolejowej.
Każda przyjęta technologia robót, w tym zastosowanie tymczasowych ścianek/murów
oporowych ma swoje granice techniczne i ekonomiczne. Obniżenie torów kolejowych
o 4 m wymaga wbijania tymczasowych ścianek/murów oporowych bardzo głęboko, a przy
braku badań geotechnicznych powoduje wysokie ryzyko wystąpienia katastrofy. Należy
podkreślić, że odcinek Wejherowo – Luzino – Lębork jest odcinkiem o dużym natężeniu
ruchu pociągów osobowych, umożliwiających dojazd mieszkańcom miast i wsi położonych
wzdłuż linii kolejowej nr 202 do Trójmiasta.
Jednocześnie informuję, że od dłuższego czasu prowadzone są rozmowy PKP PLK S.A.
z przedstawicielami Gminy w zakresie uzgodnienia przyjętych rozwiązań projektowych
w sąsiedztwie terenu kolejowego. Zakres ujęty w dokumentacji projektowej na obszarze
Luzino został uzgodniony przez Gminę. Spółka uzyskała zgodę samorządu na likwidację
istniejącego przejazdu pod warunkiem wybudowania skrzyżowania dwupoziomowego
w śladzie planowanej obwodnicy Luzina.
Odnosząc się do sporządzonej na zlecenie Urzędu Gminy Luzino analizy decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez Regionalną Dyrekcję Ochrony
Środowiska w Gdańsku (dalej: „RDOŚ”) informuję, że odnosi się ona wyłącznie do samej
decyzji RDOŚ bez analizy dokumentu bezpośrednio powiązanego, tj. raportu
oddziaływania na środowisko, w którym zawarte są szczegółowe analizy.
Należy zauważyć, że mimo faktu, iż w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
nie zostały wymienione kolejno obiekty inżynieryjne i inżynierskie, a podano ich
-- 3 of 4 --
4
sumaryczną liczbę, to wskazano je i przeprowadzono w stosunku do nich szczegółową
analizę oddziaływania na środowisko. Natomiast dla planowanych prac określono warunki
i działania minimalizujące, które mają na celu ochronę środowiska w bezpośrednim
sąsiedztwie inwestycji.
Ponadto należy podkreślić, że realizowana inwestycja finansowana jest ze środków
unijnych (z programu FEnIKS 2021-2027). Program unijny wymaga przeprowadzenia
analiz: technicznych, ekonomicznych i środowiskowej i przyjęcie do realizacji wariantu
optymalnego. Spółka zobowiązana jest do przestrzegania wytycznych UE dotyczących
finansowania inwestycji, a każda zmiana zakresu rzeczowego i finansowego projektu
wymaga akceptacji Centrum Unijnych Projektów Transportowych.
Przyjęcie nowych założeń projektowych wiązałoby się z koniecznością ponownego
opracowania dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem niezbędnych decyzji
administracyjnych, w tym wykonania dokumentacji geologiczno-inżynieryjnej w celu
potwierdzenia możliwości realizacji nowych rozwiązań technicznych, a także wymagałoby
opracowania raportu oddziaływania na środowisko wraz z uzyskaniem decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ponadto przyjęcie proponowanych rozwiązań wymagałoby wyburzenia istniejącej
infrastruktury na potrzeby poszerzenia terenu kolejowego i budowy wiaduktu drogowego
w otoczeniu istniejącego przejazdu oraz wiązałoby się z koniecznością budowy po obu
stronach stacji Luzino ścian oporowych ograniczających obszar stacji.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że przyjęcie proponowanych rozwiązań
przyczyniłoby się do znaczącego zwiększenia nakładów finansowych, wydłużenia terminu
realizacji projektu i wyjścia poza okres jego kwalifikowalności, co w konsekwencji
wiązałoby się z ryzykiem utraty dofinasowania ze środków UE.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --