Interpelacja w sprawie udziału tłumaczy przysięgłych w rozprawach w formie zdalnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5883
do ministra sprawiedliwości
w sprawie udziału tłumaczy przysięgłych w rozprawach w formie zdalnej
Zgłaszający: Maciej Tomczykiewicz
Data wpływu: 29-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
z powodu ograniczonej dostępności tłumaczy przysięgłych (szczególnie tłumaczy języków rzadkich, których bywa kilku lub kilkunastu w skali kraju) proszę o informację:
Czy ministerstwo przewiduje zapewnienie możliwości wykonywania przez nich obowiązków w trakcie rozpraw w formie zdalnej?
Takie rozwiązanie obniżyłoby koszty stawiennictwa tłumaczy na rozprawach, poprawiło ich dostępność i gotowość do pracy na rzecz sądów.
Takie rozwiązanie w praktyce bywało stosowane dotąd w postępowaniach cywilnych, natomiast w postępowaniach karnych taka możliwość nie jest wprost wskazana przepisami i jej stosowanie w praktyce może budzić wątpliwości. Dla jej upowszechnienia we wszystkich postępowaniach konieczne byłoby aktywne działanie ministerstwa w zakresie zmiany przepisów i propagowania tego rozwiązania.
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5193 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.367.2024
Warszawa, 25 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 5883 Pana posła Macieja Tomczykiewicza
skierowaną do Ministra Sprawiedliwości udziału tłumaczy przysięgłych w rozprawach
w formie zdalnej.
Sądy cywilne korzystają z pomocy tłumaczy przysięgłych podczas składania zeznań przez
strony i świadków na posiedzeniach zdalnych.
Na podstawie art. 151 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania
cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568; dalej: k.p.c.), w postępowaniach cywilnych
przewodniczący posiedzenia może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia jawnego przy
użyciu urządzeń technicznych umożliwiających jego przeprowadzenie na odległość
(posiedzenie zdalne), jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie wzgląd na charakter czynności,
które mają być dokonane na posiedzeniu i jednocześnie przeprowadzenie posiedzenia
zdalnego zagwarantuje pełną ochronę praw procesowych stron oraz prawidłowy tok
postępowania. W takim przypadku na sali sądowej przebywają sąd i protokolant,
a pozostałe osoby uczestniczące w posiedzeniu nie muszą przebywać w budynku sądu
prowadzącego postępowanie. Zapis obrazu i dźwięku z czynności procesowych
odbywających się na sali sądowej przekazuje się do miejsca przebywania uczestników
-- 1 of 3 --
2
posiedzenia, w tym tłumacza i stron lub świadków, którzy zgłosili zamiar zdalnego udziału
w posiedzeniu sądu oraz miejsca przebywania tych uczestników posiedzenia do budynku
sądu prowadzącego postępowanie (art. 151 § 2 zd. 2 k.p.c.).
Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia zdalnego z urzędu lub na
wniosek osoby, która ma uczestniczyć w posiedzeniu i wskazała adres poczty
elektronicznej (art. 151 § 3 k.p.c.). Przewodniczący może także zarządzić, że osoba
pozbawiona wolności będzie uczestniczyć w czynnościach procesowych wyłącznie
w ramach posiedzenia zdalnego (art. 151 § 4 k.p.c.). Ponadto w postępowaniu cywilnym
zachodzi możliwość, na podstawie art. 235 § 2 k.p.c., przeprowadzenia poszczególnej
czynności dowodowej przy wykorzystaniu form komunikacji elektronicznej (np. podczas
przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron lub świadka z udziałem tłumacza
przysięgłego).
Dla skorzystania ze zdalnej formy przeprowadzenia dowodu nie jest konieczne,
aby zaistniały szczególne przeszkody o charakterze komunikacyjnym, czy zdrowotnym.
Ustawodawca przewidział taką formę w celu usprawnienia, ułatwienia przeprowadzenia
dowodu np. w sytuacji, gdy biegły przebywa w miejscowości znajdującej się w oddaleniu
od siedziby sądu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku V Wydział Cywilny z 17 lipca
2020 r. V ACa 41/20).
Procedura karna również przewiduje możliwość wzięcia udziału w rozprawie
przeprowadzanej na odległość (zdalnej) przez tłumacza. Podstawa prawna znajduje się
w art. 374 § 3-9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U.
z 2024 r. poz. 37; dalej k.p.k.). Stosownie do art. 374 § 4 k.p.k. przewodniczący może
zwolnić z obowiązku stawiennictwa na rozprawie oskarżonego, oskarżyciela posiłkowego
albo oskarżyciela prywatnego, którzy są pozbawieni wolności, jeżeli zostanie zapewniony
udział tych stron w rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających udział
w rozprawie na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
-- 2 of 3 --
3
Natomiast zgodnie z art. 374 § 8 k.p.k. tłumacz, jeśli zachodzi potrzeba jego udziału
w rozprawie przeprowadzanej na odległość, bierze w niej udział w miejscu przebywania
oskarżonego niewładającego w wystarczającym stopniu językiem polskim lub w miejscu
przebywania osoby, co do której zachodzą okoliczności określone w art. 204 § 1 pkt 1
k.p.k. (osoba głucha lub niema, z którą nie wystarcza porozumienie się za pomocą pisma),
chyba że przewodniczący zarządzi inaczej.
Możliwość wzięcia przez tłumacza udziału w rozprawie prowadzonej na odległość
z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, wynika ponadto z art. 204 § 3
k.p.k. Zgodnie z tym przepisem do tłumacza stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące
biegłych. Natomiast stosownie do art. 197 § 3 k.p.k. do biegłego stosuje się m.in. art. 177
k.p.k., który przewiduje możliwość przesłuchania przy użyciu urządzeń technicznych
umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość z jednoczesnym
bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Dodatkowo wyjaśniam, że przepisy Kodeksu postępowania karnego przewidują także
wzięcie udziału przez tłumacza w posiedzeniu w przedmiocie zastosowania tymczasowego
aresztowania w miejscu przebywania oskarżonego (podejrzanego) w przypadku,
gdy odstąpiono od jego przymusowego doprowadzenia do sądu, a został zapewniony jego
udział w posiedzeniu, w szczególności złożenie przez niego wyjaśnień, przy użyciu
urządzeń technicznych, umożliwiających przeprowadzenie tego posiedzenia na odległość
z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. (art. 250 § 3b i 3g k.p.k.).
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --