Interpelacja w sprawie konieczności przeprowadzenia reformy transportu publicznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5878
do ministra infrastruktury
w sprawie konieczności przeprowadzenia reformy transportu publicznego
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 28-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
pod koniec sierpnia br. eksperci Inicjatywy obywatelskiej Polska-Słowacja-autobusy złożyli przez e-PUAP w Ministerstwie Infrastruktury petycję w sprawie reformy transportu publicznego zawierającą pięć głównych postulatów. Oprócz reformy na wzór słowacki petycja zawiera postulaty możliwe do realizacji już w przyszłym roku, czyli ujednolicenie ulg w transporcie publicznym oraz ujednolicenie bazy przystanków autobusowych celem utworzenia jednolitej wyszukiwarki połączeń komunikacyjnych. Taka wyszukiwarka od lat z powodzeniem funkcjonuje na Słowacji – to www.cp.sk.
Mając na uwadze zasadność postulatów przedstawionych przez ekspertów z przedstawionej wyżej inicjatywy obywatelskiej, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Na jakim etapie jest rozpatrywanie petycji „5 razy tak dla transportu publicznego“ i które spośród zawartych w petycji postulatów są w opinii ministerstwa cenne i warte wdrożenia?
2. Jak ministerstwo ocenia słowackie i austriackie doświadczenia w zarządzaniu autobusowym transportem regionalnym i na ile te doświadczenia mogą być cenne dla Polski?
3. Kiedy i gdzie odbędzie się posiedzenie polsko-słowackiej grupy roboczej ds. transgranicznej współpracy transportowej, kto spośród ekspertów zostanie na nie zaproszony i jakie tematy będą poruszone?
4. Kiedy można oczekiwać konkretnych decyzji w kwestii ujednolicenia ulg w transporcie kolejowym, drogowym, wodnym i jakie są efekty dotychczasowych prac w tym kierunku?
5. Kiedy można oczekiwać konkretnych decyzji w kwestii stworzenia jednolitej bazy przystanków i utworzenia uniwersalnej wyszukiwarki połączeń komunikacyjnych wzorem www.cp.sk?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10855 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.31.2024
Warszawa, 05 grudnia 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5878 Poseł na Sejm RP Małgorzaty Pępek w sprawie
koniczności przeprowadzenia reformy transportu publicznego, poniżej przedstawiam
następujące informacje.
Ad 1. Uprzejmie informuję, że 2 września 2024 r. do Ministerstwa Infrastruktury wpłynęła
petycja pn. „Pięć razy tak dla transportu publicznego”, natomiast w dniu 24 października
2024 r. odpowiedź na wskazaną petycję została wysłana do Zainteresowanego
za pośrednictwem platformy ePUAP. Z propozycji zawartych w przedmiotowej petycji,
w opinii resortu infrastruktury, jako warte wdrożenia do przepisów krajowych
są rozwiązania przewidujące stworzenie jednolitej bazy przystanków wraz z obowiązkiem
dostarczania danych w formie elektronicznej oraz ustanowienie integratorów transportu
publicznego, np. na poziomie regionalnym.
Ad 2. W sierpniu br. resort infrastruktury wystąpił z prośbą do państw członkowskich Unii
Europejskiej o przekazanie informacji dotyczących przyjętych rozwiązań mających
na celu likwidację wykluczenia komunikacyjnego w tych krajach. Do dnia 18 października
2024 r. odpowiedzi na ww. pytanie przekazało 7 państw członkowskich UE (Austria,
Czechy, Dania, Estonia, Niemcy, Słowacja oraz Szwecja). W tym zakresie przykłady
austriackich i słowackich rozwiązań oraz doświadczeń w zarządzaniu autobusowym
transportem regionalnym wydają się być interesujące. Należy jednak dokonać analizy
i oceny, które rozwiązania sprawdziłyby się i są możliwe do wdrożenia w Polsce.
Jednocześnie informuję, że z inicjatywy Ministra Infrastruktury został powołany Zespół
Ekspercki do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, któremu mam
zaszczyt przewodniczyć. Zadaniem Zespołu jest wypracowanie i przygotowanie regulacji
prawnych, które będą odpowiedzią na aktualne oczekiwania wszystkich podmiotów
uczestniczących w rynku drogowego transportu publicznego, w tym przede wszystkim
pasażerów. Do prac Zespołu, oprócz pracowników Ministerstwa, zaproszeni zostali
przedstawiciele świata nauki, branży przewoźników drogowych oraz reprezentanci
korporacji samorządowych. Pierwsze posiedzenie Zespołu odbyło się w dniu 30
października 2024 r. Kolejne spotkanie Zespołu zostało wyznaczone na 4 grudnia br.
W wyniku prac powołanego Zespołu planowane jest przygotowanie rozwiązań
legislacyjnych nowelizujących przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 2778) oraz ustawy z dnia 16 maja 2019 r.
o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
-- 1 of 4 --
2
(Dz. U. z 2024 r. poz. 402), jak i innych aktów prawnych odnoszących się do publicznego
transportu zbiorowego.
Planuje się, że ww. nowelizacja może objąć m.in.:
1) utworzenie kompletnego elektronicznego systemu przewozów pasażerskich,
w ramach którego pasażerowie będą mieli dostęp do mapy i wyszukiwarki
połączeń autobusowych i kolejowych w całym kraju;
2) wprowadzenie regionalnego integratora przewozów, w taki sposób, aby tworzył
on przemyślaną i odpowiadającą potrzebom pasażerów sieć połączeń na danym
obszarze. System ten powinien opierać się na integracji transportu autobusowego
i kolejowego. Transport autobusowy powinien zapewniać pasażerom również
możliwość dojazdu do stacji kolejowych;
3) wprowadzenie minimalnych standardów częstotliwości realizowania przewozów
w publicznym transporcie zbiorowym, w tym przewozów o charakterze
użyteczności publicznej dofinansowanych ze środków Funduszu rozwoju
przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej;
4) określenie minimalnych standardów jakości taboru (głównie w zakresie jego
wieku), którym realizowane są przewozy o charakterze użyteczności publicznej;
5) wzmocnienie kontroli wydatkowania środków Funduszu rozwoju przewozów
autobusowych o charakterze użyteczności publicznej.
Podkreślenia wymaga jednak, że ostateczny kształt wskazanej nowelizacji zostanie
określony w przygotowanym przez Ministerstwo Infrastruktury projekcie ustawy, będącej
efektem prac Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu. Przedstawienia propozycji rozwiązań w tym zakresie należy
spodziewać się w I kwartale 2025 r.
Ad 3. Posiedzenie Polsko-Słowackiej Grupy roboczej ds. Transgranicznych Połączeń
komunikacyjnych odbyło się w dniu 15 listopada 2024 r. w Starej Leśnej na Słowacji.
Wskazana aktywność po stronie polskiej jest współorganizowana wraz z Ministerstwem
Rozwoju i Technologii w ramach Polsko-Słowackiej Komisji Międzyrządowej
ds. Współpracy Gospodarczej. Uczestnikami posiedzenia są zarówno przedstawiciele
szczebla rządowego obu państw, jak również samorządowego trzech regionów polskich
i dwóch regionów słowackich leżących wzdłuż polsko-słowackiego pogranicza.
Wskazane posiedzenie grupy transportowej pozwoliło na szczegółowe omówienie
aktualnych zagadnień dwustronnej współpracy w obszarze infrastrukturalnym
ze szczególnym uwzględnieniem potrzeby harmonizacji planowanych i realizowanych
inwestycji na odcinkach transgranicznych oraz zwiększenia przepustowości istniejących
połączeń. Agenda i tematy zostały wypracowane w ramach kontaktów roboczych
ze stroną słowacką. Wśród zagadnień dotyczących drogowych połączeń transgranicznych
kluczowymi są szlaki komunikacyjne: S1-D3, S19-R4, DK87-I/68, E77 oraz aktualna sytuacja
regionów w zakresie kursowania autobusów transgranicznych. Natomiast w zakresie
tematów dotyczących połączeń kolejowych omówione zostały sprawy stanu technicznego
oraz modernizacji szlaków: Katowice – Zwardoń – Skalite – Czadca – Żylina, Tarnów –
Muszyna – Plavec – Preszów oraz funkcjonowanie połączeń sezonowych Sanok – Łupków
– Medzilaborce i Muszyna – Poprad.
-- 2 of 4 --
3
Ponadto 22 listopada br. w Bratysławie odbyło się spotkanie bilateralne ministrów
ds. transportu obu państw: Dariusza Klimczaka i Jozefa Ráža. W wyniku tego spotkania
obie strony wskazały na konieczność zniwelowania różnic czasowych w procesie budowy
infrastruktury szlaków drogowych S1-D3 oraz S19-R4. Strona polska uzyskała zapewnienie
od strony słowackiej o zakwalifikowaniu tych projektów jako priorytetowe i strategiczne,
do realizacji w najbliższych latach. Obecnie, w porównaniu ze stroną polską występują
kilkuletnie opóźnienia po stronie słowackiej w budowie odcinków przygranicznych.
Zwrócono także uwagę na niewykorzystany potencjał przewozowy na kolei
we wzajemnych relacjach, co wiąże się z wykonaniem zadań inwestycyjnych, które
podniosłyby konkurencyjność ofert przewozowych na kolei. W tym kontekście wskazano
zamiar strony polskiej wybudowania linii Podłęże – Piekiełko/Tymbark, dzięki której czas
przejazdu pomiędzy Krakowem, Preszowem i Koszycami (kierunek Budapeszt) znacząco
skróciłby się. Wobec licznych jeszcze potrzeb inwestycyjnych obie strony uznały,
że konieczne jest wzajemne poparcie na forum UE dotyczące zapewnienia kontynuacji
finansowania ze środków UE inwestycji w infrastrukturę transportową
na dotychczasowych lub podobnie korzystnych warunkach.
Ad 4. Odnosząc się do pytania w kwestii ujednolicenia ulg w transporcie kolejowym,
drogowym i morskim, uprzejmie informuję, że obecnie realizowane są prace koncepcyjne
związane z pozyskiwaniem od przewoźników drogowych oraz operatorów (w zakresie
przewozów kolejowych) oraz marszałków województw (w zakresie przewozów
autobusowych) informacji odnośnie liczby sprzedanych biletów z ulgą ustawową
i wynikających z tego tytułu należnej kwoty rekompensaty w podziale na poszczególne
grupy uprawnionych. Ministerstwo Infrastruktury pracuje również nad analizą
postulatów, które dotychczas wpłynęły do resortu w przedmiotowym zakresie, jak też
przygotowywaniem wstępnej propozycji możliwego docelowego kształtu obowiązującego
w Polsce systemu ulg przejazdowych.
Zmiany te będą dotyczyć systemu ulg ustawowych w przewozach drogowych i kolejowych
– z wyłączeniem komunikacji miejskiej, dla której zarówno organizatorem jak i płatnikiem
są poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Podmioty te samodzielnie, każdy
we własnym zakresie, określają beneficjentów, zakres i wymiar ulg, dlatego też nie wydaje
się zasadne ingerowanie na poziomie centralnym w uprawnienia samorządów
do regulowania i organizacji lokalnego publicznego transportu zbiorowego.
Odnosząc się do przewidywanej daty wprowadzenia nowych przepisów w tym zakresie,
należy zauważyć, że będzie to proces skomplikowany i wynikający z konieczności
przeprowadzenia szerokich konsultacji społecznych i uzgodnień ze wszystkimi
zainteresowanymi podmiotami i organami. Po stronie administracji będzie to wymagało
analizy potrzeb i liczebności grup pasażerów objętych wsparciem, dopracowania
mechanizmu sprawozdawczości, rozliczeń i weryfikacji udzielonych ulg przejazdowych.
Po stronie przewoźników, operatorów przewozów i organizatorów tych przewozów
będzie to natomiast wymagało dostosowania nie tylko systemów i kanałów sprzedaży
biletów, ale przede wszystkim oferty przewozowej i cenowej w oparciu o przewidywane
zmiany preferencji pasażerów wynikające z reformy systemu ulg oraz innego wolumenu
przychodów będącego konsekwencją sprzedaży biletów objętych nowym systemem ulg.
-- 3 of 4 --
4
Ad 5. Ministerstwo Infrastruktury przygotowuje rozwiązania wdrażające postanowienia
rozporządzenia MMTIS (rozporządzenie 2017/1926(KE) z dnia 31 maja 2017 r.
uzupełniające dyrektywę ITS 2010/40/UE w odniesieniu do świadczenia ogólnounijnych
usług w zakresie informacji o podróżach multimodalnych znowelizowane
rozporządzeniem 2024/460).
Wkrótce powinny też rozpocząć się prace związane z implementacją dyrektywy ITS
(dyrektywa 2010/40/UE z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ram wdrażania inteligentnych
systemów transportowych w obszarze transportu drogowego oraz interfejsów z innymi
rodzajami transportu znowelizowana dyrektywą 2023/2661/UE).
Jednym z przygotowywanych przez Ministerstwo rozwiązań mających na celu ułatwienie
dostępu do danych o rozkładach jazdy jest utworzenie w pełni funkcjonalnego Krajowego
Punktu Dostępu do danych o podróżach multimodalnych (KPD MMTIS).
Punkt ten będzie mógł spełniać rolę ogólnokrajowego systemu udostępniania danych
o rozkładach jazdy wszystkich przewoźników działających na terenie naszego kraju.
W połączeniu z planowanymi efektami implementacji dyrektywy ITS ustanawiającej ramy
cyfryzacji i dostępności danych dotyczących m.in. publicznego transportu zbiorowego,
narzędzie to zapewni kompletność i ustandaryzowanie danych, co z kolei umożliwi
ich interoperacyjność i wymianę transgraniczną.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --