Odpowiedź na interpelację w sprawie braku akredytacji dla Podhalańskiej Państwowej Uczelni Zawodowej w Nowym Targu oraz Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu na prowadzenie studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim na kierunku lekarskim w roku akademickim 2024/2025 po negatywnej ocenie Polskiej Komisji Akredytacyjne Odpowiedź na interpelację nr 5869 w sprawie braku akredytacji dla Podhalańskiej Państwowej Uczelni Zawodowej w Nowym Targu oraz Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu na prowadzenie studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim na kierunku lekarskim w roku akademickim 2024/2025 po negatywnej ocenie Polskiej Komisji Akredytacyjne Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska Warszawa, 26-11-2024 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Andrzeja Guta-Mostowego w sprawie braku akredytacji dla Podhalańskiej Państwowej Uczelni Zawodowej w Nowym Targu oraz Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu na prowadzenie studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim na kierunku lekarskim w roku akademickim 2024/2025 po negatywnej ocenie Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Szanowny Panie Pośle, w odpowiedzi na postawione w interpelacji pytania uprzejmie informuję, że Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Targu (poprzednia nazwa: Podhalańska Państwowa Uczelnia Zawodowa w Nowym Targu), dalej „ANS w Nowym Targu”, oraz Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu, dalej „ANS w Nowym Sączu”, uzyskały pozwolenie na utworzenie jednolitych studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim na kierunku lekarskim, mimo negatywnej opinii Polskiej Komisji Akredytacyjnej, dalej „PKA”, w sprawie spełnienia warunków prowadzenia studiów na tym kierunku, poziomie i profilu oraz związku studiów ze strategią uczelni oraz warunkowo pozytywnych opinii Ministra Zdrowia. W związku z tym, analogicznie jak w przypadku innych uczelni, które otrzymały pozwolenie na utworzenie studiów na kierunku lekarskim po negatywnej opinii PKA i rozpoczęły kształcenie na tych studiach od roku akademickiego 2023/2024, na wniosek Ministra Nauki, w ANS w Nowym Targu oraz ANS w Nowym Sączu została przeprowadzona przez PKA tzw. doraźna ocena programowa tych studiów (w trybie art. 242 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, dalej „ustawa PSWN”). Należy podkreślić, że podjęte przez Ministra Nauki działania wynikały z konieczności weryfikacji przygotowania tych uczelni do prowadzenia kierunku lekarskiego i wyeliminowania wątpliwości co do jakości kształcenia na tych studiach z uwagi na dobro studentów i ich przyszłych pacjentów. W przypadku ANS w Nowym Targu, Prezydium PKA w uchwale nr 628/2024 z dnia 14 sierpnia 2024 r. wydało negatywną oceną programową kierunku lekarskiego prowadzonego w tej uczelni, wskazując, że proces kształcenia realizowany w uczelni nie umożliwia studentom kierunku lekarskiego osiągnięcia założonych efektów uczenia się dla jednolitych studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim. PKA stwierdziła nieprawidłowości w zakresie spełniania przez ANS w Nowym Targu 7 kryteriów, spośród kryteriów określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 września 2018 r. w sprawie kryteriów oceny programowej (Dz. U. poz. 1787) i uszczegółowionych w załączniku nr 2 do statutu PKA, dotyczących: – realizacji programu studiów (kryterium nie zostało spełnione) – w programie studiów zaplanowano niewystarczającą dla uzyskania efektów uczenia się liczbę praktycznych zajęć dydaktycznych z anatomii (zajęcia prosektoryjne). Zajęcia z wykorzystaniem modeli, programów 3-D oraz stołu anatomicznego stanowią uzupełnienie w zdobywaniu umiejętności przewidzianych na zajęciach prosektoryjnych, jednak tych zajęć nie mogą zastąpić, – kadry prowadzącej kształcenie oraz prowadzonej polityki kadrowej (kryterium nie zostało spełnione) – stwierdzono: brak deklaracji prowadzenia zajęć przez wszystkie osoby przewidziane do prowadzenia tych zajęć w całym cyklu kształcenia; w przypadku zajęć z anatomii, fizjologii klinicznej, histologii, etyki lekarskiej oraz psychologii klinicznej z elementami komunikacji medycznej obsada zajęć była nieprawidłowa, brak planów działań zmierzających do zaspokojenia potrzeb edukacyjnych nauczycieli akademickich i innych osób prowadzących zajęcia, – infrastruktury (kryterium nie zostało spełnione) i zasobów edukacyjnych wykorzystywanych w realizacji programu studiów oraz ich doskonalenia – brak dostosowania infrastruktury do specyfiki kierunku, aby umożliwiła ona prawidłową realizację zadań dydaktycznych oraz systematycznych przeglądów infrastruktury. Obecnie infrastruktura uczelni nie umożliwia właściwej realizacji zajęć na kierunku lekarskim, – konstrukcja programu studiów (kryterium zostało spełnione częściowo) – koncepcja kształcenia na kierunku lekarskim jest wadliwa ze względu na brak odpowiedniej infrastruktury oraz kadry, co uniemożliwia właściwą realizację programu studiów oraz osiągnięcie wszystkich efektów uczenia się przewidzianych standardem kształcenia na kierunku lekarskim, – przyjęcia na studia, weryfikacja osiągnięcia przez studentów efektów uczenia się, zaliczanie poszczególnych semestrów i lat oraz dyplomowanie (kryterium zostało spełnione częściowo) – zakres prac etapowych z zajęć z psychologii klinicznej wykracza poza dyscypliny, w których osadzono kierunek, a także poza cel i tematykę zajęć. Nie jest również dostosowany do efektów uczenia się przewidzianych dla tych zajęć, – wsparcia studentów w uczeniu się, rozwoju społecznym, naukowym lub zawodowym oraz polityki jakości (kryterium zostało spełnione częściowo) – uczelnia nie zapewniła odpowiedniego dostępu do laboratoriów specjalistycznych oraz prosektorium poza harmonogramem zajęć, aby studenci mogli doskonalić umiejętności nabyte w trakcie zajęć, – polityka jakości, projektowanie, zatwierdzanie, monitorowanie, przegląd i doskonalenie programu studiów (kryterium zostało spełnione częściowo) – w uczelni wprowadzono System Zapewnienia Jakości Kształcenia, jednak jego działanie nie jest skuteczne. Uczelnia na podstawie art. 245 ust. 4 ustawy PSWN skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia do PKA wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uchwale nr 837/2024 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie wniosku ANS w Nowym Targu o ponowne rozpatrzenie sprawy oceny programowej kierunku lekarskiego, Prezydium PKA utrzymało w mocy ocenę negatywną wyrażoną w uchwale nr 628/2024 z dnia 14 sierpnia 2024 r., wskazując, że uczelnia nie podjęła w pełni skutecznych działań naprawczych niwelujących istotę zarzutów PKA (podtrzymano wszystkie zarzuty), w związku z tym nie zaistniały przesłanki do zmiany wydanej wcześniej oceny. W odniesieniu do ANS w Nowym Sączu, Prezydium PKA w uchwale nr 658/2024 z dnia 5 września 2024 r. wskazało, że proces kształcenia realizowany w ANS w Nowym Sączu nie umożliwia studentom kierunku lekarskiego osiągnięcia założonych efektów uczenia się dla jednolitych studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim. PKA stwierdziła nieprawidłowości w zakresie spełniania przez uczelnię 5 kryteriów, spośród kryteriów określonych w ww. rozporządzeniu MNiSW w sprawie kryteriów oceny programowej i uszczegółowionych w załączniku nr 2 do statutu PKA, dotyczących: – kadry prowadzącej kształcenie (kryterium nie zostało spełnione) – kompetencje i doświadczenie, kwalifikacje oraz liczba nauczycieli akademickich i innych osób prowadzących zajęcia ze studentami nie zapewniają prawidłowej realizacji zajęć oraz osiągnięcia przez studentów efektów uczenia się. Część kadry nie posiada kompetencji spójnych z efektami uczenia przypisanymi do zajęć, które im powierzono. Nauczyciele akademiccy oraz inne osoby prowadzące zajęcia związane z dyscypliną nauki medyczne i/lub nauki o zdrowiu w większości nie posiadają aktualnego i udokumentowanego dorobku naukowego, co uniemożliwia prawidłową realizację zajęć związanych z nabywaniem przez studentów kompetencji badawczych. Uczelnia nie gwarantuje, że osoby posiadające kompetencje i doświadczenie pozwalające na prawidłową realizację zajęć, zatrudnione w uczelni jako podstawowym miejscu pracy, poprowadzą co najmniej 75% godzin zajęć (art. 73 ust. 2 pkt 2 ustawy PSWN), – infrastruktury i zasobów edukacyjnych wykorzystywanych w realizacji programu studiów oraz ich doskonalenia (kryterium nie zostało spełnione) – uczelnia nie dysponuje infrastrukturą niezbędną do prowadzenia kierunku lekarskiego, nie posiada prosektorium, które jest niezbędne do prawidłowej realizacji zajęć z anatomii, patologii (patomorfologii) i medycyny sądowej. Zajęcia odbywają się w Radomiu oddalonym od Nowego Sącza o ponad 250 km. Uczelnia nie posiada własnej bazy szpitalnej i nie gwarantuje miejsc praktycznego kształcenia klinicznego i odbywania praktyk zawodowych. Deklaracje podane przez uczelnię dotyczą współpracy z podmiotami zewnętrznymi, nie zaś tworzenia własnej bazy klinicznej, niezbędnej do właściwego prowadzenia zajęć na kierunku lekarskim. Część zajęć ma być prowadzona w Kielcach, Krakowie i Nowym Targu, co nie sprzyja właściwej realizacji programu studiów, – polityki jakości (kryterium nie zostało spełnione) – brak skutecznie funkcjonującego na kierunku wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia, co potwierdzają błędy i uchybienia mające charakter rażący, związane z zakresem wymienionych wyżej kryteriów, które nie zostały spełnione, – konstrukcji programu studiów (kryterium zostało spełnione częściowo) – koncepcja kształcenia na kierunku lekarskim jest zdecydowanie niedopracowana. Uczelnia nie przygotowała kompletnego programu na cały cykl kształcenia, nie dysponuje odpowiednią kadrą przygotowaną do prowadzenia zajęć dla studentów kierunku lekarskiego, brak własnej bazy klinicznej, – realizacji programu studiów (kryterium zostało spełnione częściowo) – sposób realizacji treści programowych w ramach poszczególnych zajęć nie umożliwia uzyskania przez studentów wszystkich efektów uczenia się, ze względu na brak ustabilizowanej obsady tych zajęć oraz ustalonego miejsca ich realizacji; dotyczy to 15 zajęć. Zajęcia z anatomii realizowane są na bazie prosektorium Uniwersytetu Radomskiego im. Kazimierza Pułaskiego, w którym zajęcia są realizowane łącznie dla grupy około 150 studentów, w tym 45 studentów z uczelni w Nowym Sączu. Na potrzeby wszystkich studentów zapewniono trzy zwłoki ludzkie, co należy uznać za niewystarczającą liczbę, która nie umożliwi każdemu studentowi wykonania wszystkich czynności preparatywnych. Na kierunku są prowadzone badania naukowe głównie w dyscyplinie nauki o zdrowiu, która w małym stopniu (10%) jest powiązana z efektami uczenia się oraz treściami programowymi na kierunku lekarskim, co nie umożliwi realizacji efektów uczenia się związanych z prowadzeniem badań naukowych, przewidzianych dla profilu ogólnoakademickiego. ANS w Nowym Sączu, na podstawie art. 245 ust. 4 ustawy PSWN, skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia do PKA wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. PKA nie przekazała dotychczas uchwały w tej sprawie. Wobec ANS w Nowym Targu i ANS w Nowym Sączu, jak również innych uczelni, które uzyskały negatywną ocenę programową na kierunku lekarskim, podjęto decyzję o nieokreśleniu limitu przyjęć na te studia w roku akademickim 2024/2025, zobowiązując w ten sposób uczelnie do bezwzględnej konieczności podjęcia działań naprawczych w celu wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie kształcenia i wdrożenia zaleceń wynikających z ocen PKA. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 25 września 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym (Dz. U. poz. 1419) limit przyjęć na studia na kierunku lekarskim w ANS w Nowym Targu oraz w ANS w Nowym Sączu na bieżący rok akademicki wynosi „0” miejsc. Oznacza to, że w tym roku akademickim uczelnie te nie przeprowadzą rekrutacji na I rok studiów na kierunku lekarskim oraz nie uruchomią nowego cyklu kształcenia. Studenci, którzy w roku akademickim 2023/2024 rozpoczęli studia na kierunku lekarskim w tych uczelniach, mogą kontynuować realizację programu studiów na tym kierunku. Mając na uwadze zapewnienie jakości kształcenia i dobro studentów, ANS w Nowym Targu i ANS w Nowym Sączu niezwłocznie powinny podjąć intensywne i skuteczne działania naprawcze zmierzające do wyeliminowania wszystkich nieprawidłowości i wdrożenia zaleceń wskazanych w uchwałach PKA, aby zapewnić studentom realizację programu studiów na tym kierunku zgodnego z wymaganiami standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, określonego w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego (Dz. U. z 2021 r. poz. 755, z późn. zm.). Należy zauważyć, że rozpatrywanie przez PKA złożonych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi pierwszą weryfikację stopnia wdrożenia przez te uczelnie działań naprawczych i zaleceń PKA. Minister Nauki wystąpi także do Przewodniczącego PKA o przeprowadzenie w I kwartale 2025 r. ocen programowych na kierunku lekarskim w tych uczelniach. Powyższe nie wyłącza ustaleń pomiędzy ministerstwem i PKA, obowiązujących od roku akademickiego 2014/2015, dotyczących monitoringu jakości kształcenia na nowo utworzonych studiach na kierunku lekarskim w uczelniach nadzorowanych przez Ministra Nauki. Zgodnie z przyjętą zasadą przeprowadzanie ocen na tych studiach odbywa się dwukrotnie w trakcie pierwszego cyklu tj. po 1. i po 3. roku oraz po zakończeniu pierwszego cyklu kształcenia (tj. po 6. roku). Takie rozwiązanie zapewnia stały monitoring spełniania przez uczelnie warunków do prowadzenia tych studiów, który ma na celu systematyczne ocenianie poziomu kształcenia, konieczność zapewniania wysokiej jakości kształcenia oraz szczególny interes publiczny, jakim jest dbałość o życie i zdrowie obywateli. Należy podkreślić, że każda uczelnia kształcąca na studiach na kierunku lekarskim jest obowiązana spełniać warunki do prowadzenia tych studiów zawarte w ustawie PSWN, standardzie kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza oraz rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2787). Uczelnie są odpowiedzialne za jakość kształcenia na prowadzonych kierunkach studiów. Ustawa PSWN nie przewiduje rozwiązań dotyczących „wsparcia” uczelni, które otrzymały negatywną ocenę programową na określonym kierunku, poziomie i profilu. To rektor odpowiada za organizację procesu kształcenia i realizację programu studiów, w tym za właściwy dobór kadry do programu tych studiów oraz za zapewnienie infrastruktury wykorzystywanej do realizacji programu tych studiów. W związku z tym, podjęcie działań w celu wyeliminowania nieprawidłowości stwierdzonych w uchwałach PKA (ocenach programowych), dotyczących programu studiów, zatrudnienia kadry posiadającej kompetencje adekwatne do realizowanych zajęć czy zapewnienie odpowiedniej infrastruktury do realizacji programu studiów, należy do kompetencji rektora. Rektor uczelni jest odpowiedzialny za zarządzanie uczelnią, wykonywanie czynności z zakresu prawa pracy, prowadzenie polityki kadrowej w uczelni, a także prowadzenie gospodarki finansowej uczelni (art. 23 ustawy PSWN). To na rektorze uczelni spoczywa obowiązek zapewnienia uczelni jak najlepszego funkcjonowania oraz oferowania dydaktyki na jak najwyższym poziomie. Podstawowym strumieniem finansowania uczelni z budżetu państwa jest subwencja na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz potencjału badawczego uczelni ze środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę, o których mowa w art. 365 ustawy PSWN. Wysokość subwencji jest ustalana zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 września 2019 r. w sprawie sposobu podziału środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz potencjału badawczego znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz na zadania związane z utrzymaniem powietrznych statków szkolnych i specjalistycznych ośrodków szkoleniowych kadr powietrznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 305, z późn. zm.). W tym zakresie negatywna ocena PKA ma wpływu na sposób naliczenia środków finansowych. Każda uczelnia jako dysponent środków publicznych przekazywanych z budżetu państwa, w ramach posiadanej autonomii, samodzielnie dysponuje otrzymanymi środkami finansowymi na podstawie art. 407 ust. 2 ustawy PSWN. Zgodnie z tym przepisem o przeznaczeniu środków finansowych przyznanych w formie subwencji decyduje podmiot, który ją otrzymał. Wobec powyższego decyzja o wysokości środków przeznaczanych na pokrycie kosztów prowadzenia kształcenia na kierunku lekarskim pozostaje w sferze autonomii uczelni. Ponadto uczelnie mogą ubiegać się o przyznanie środków finansowych na inwestycje związane z kształceniem i działalnością naukową na zasadach określonych w art. 373 ustawy PSWN. Pragnę również wskazać, że w celu wsparcia potencjału dydaktycznego uczelni prowadzących studia na kierunku lekarskim, przy jednoczesnym zapewnieniu warunków do kształcenia i rozwoju naukowego większej liczby studentów, Ministerstwo Zdrowia realizowało działanie pn.: „D2.1.1. Inwestycje związane z modernizacją i doposażeniem obiektów dydaktycznych w związku ze zwiększeniem limitów przyjęć na studia medyczne”. Wszystkie uczelnie posiadające pozwolenie na utworzenie studiów na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym w ramach Krajowego Programu Odbudowy (KPO) mogły ubiegać się o środki w powyższym zakresie w celu poprawy jakości kształcenia i jego doskonalenia. Wg informacji posiadanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, planowane będą kolejne konkursy Ministerstwa Zdrowia na środki z KPO. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Nauki Maria Mrówczyńska Podsekretarz Stanu