Interpelacja nr 5868
Interpelacja w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (75%)
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych
Interpelacja nr 5868
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych
Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy
Data wpływu: 28-10-2024
Szanowna Pani Minister,
emeryci i renciści otrzymujący świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), którzy przekroczyli wiek 65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet, mogą dorabiać bez ograniczeń finansowych. Natomiast emeryci i renciści tzw. mundurowi podlegają ograniczeniom w dodatkowym zarobkowaniu na zasadach obowiązujących ubezpieczonych w ZUS przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
Zwracam się z prośbą o wyjaśnienie nierówności w traktowaniu emerytów, wynikających z różnic w zasadach dodatkowego zarobkowania po osiągnięciu 60. i 65. roku życia w zależności od źródła otrzymywania świadczenia emerytalnego. Emeryci pobierający świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) mogą dorabiać bez ograniczeń po ukończeniu 60. i 65. roku życia, podczas gdy emeryci mundurowi, mimo osiągnięcia tego samego wieku, wciąż podlegają ograniczeniom co do dodatkowych dochodów.
Sytuacja ta budzi poczucie niesprawiedliwości i rodzi pytania o zasadność różnicowania zasad zarobkowania w zależności od systemu ubezpieczeń. W praktyce prowadzi to do nierównego traktowania emerytów, którzy, pomimo osiągnięcia wieku, po którym powinni móc swobodnie zwiększać swoje dochody, są ograniczani w swoich możliwościach ze względu na specyfikę systemu świadczeń, z którego otrzymują emeryturę.
W związku z tym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Różnice w zasadach dorabiania: Jakie są konkretne różnice w przepisach dotyczących dorabiania między emerytami i rencistami otrzymującymi świadczenia z ZUS a emerytami i rencistami mundurowymi? Jakie są podstawy prawne tych różnic?
2. Uzasadnienie różnic: Jakie są uzasadnienia dla utrzymywania takich różnic w traktowaniu emerytów i rencistów? Czy istnieją szczególne powody, dla których emeryci mundurowi są poddawani bardziej restrykcyjnym ograniczeniom w dorabianiu?
3. Czy ministerstwo dokonało analizy wpływu obecnych ograniczeń na sytuację finansową emerytów mundurowych, którzy po osiągnięciu 60. i 65. roku życia chcieliby dorabiać, lecz są ograniczani przepisami? Czy przeprowadzono analizy dotyczące wpływu tych przepisów na ich standard życia?
4. Czy przewidywane są zmiany legislacyjne mające na celu ujednolicenie przepisów dotyczących zarobkowania przez emerytów bez względu na źródło ich świadczenia emerytalnego, aby zapewnić równe traktowanie wszystkim obywatelom? Jeśli tak, to jakie są planowane działania w tym kierunku?
Zwracam się z prośbą o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz o przedstawienie planowanych działań mających na celu eliminację ewentualnych nierówności. Uważam, że równe traktowanie wszystkich emerytów i rencistów, niezależnie od źródła otrzymywania świadczeń, jest kluczowe dla budowania zaufania obywateli do systemu emerytalnego i instytucji państwowych.
Z poważaniem
Andrzej Gut-Mostowy
Interpelacja nr 5868
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych
Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy
Data wpływu: 28-10-2024
Szanowna Pani Minister,
emeryci i renciści otrzymujący świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), którzy przekroczyli wiek 65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet, mogą dorabiać bez ograniczeń finansowych. Natomiast emeryci i renciści tzw. mundurowi podlegają ograniczeniom w dodatkowym zarobkowaniu na zasadach obowiązujących ubezpieczonych w ZUS przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
Zwracam się z prośbą o wyjaśnienie nierówności w traktowaniu emerytów, wynikających z różnic w zasadach dodatkowego zarobkowania po osiągnięciu 60. i 65. roku życia w zależności od źródła otrzymywania świadczenia emerytalnego. Emeryci pobierający świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) mogą dorabiać bez ograniczeń po ukończeniu 60. i 65. roku życia, podczas gdy emeryci mundurowi, mimo osiągnięcia tego samego wieku, wciąż podlegają ograniczeniom co do dodatkowych dochodów.
Sytuacja ta budzi poczucie niesprawiedliwości i rodzi pytania o zasadność różnicowania zasad zarobkowania w zależności od systemu ubezpieczeń. W praktyce prowadzi to do nierównego traktowania emerytów, którzy, pomimo osiągnięcia wieku, po którym powinni móc swobodnie zwiększać swoje dochody, są ograniczani w swoich możliwościach ze względu na specyfikę systemu świadczeń, z którego otrzymują emeryturę.
W związku z tym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Różnice w zasadach dorabiania: Jakie są konkretne różnice w przepisach dotyczących dorabiania między emerytami i rencistami otrzymującymi świadczenia z ZUS a emerytami i rencistami mundurowymi? Jakie są podstawy prawne tych różnic?
2. Uzasadnienie różnic: Jakie są uzasadnienia dla utrzymywania takich różnic w traktowaniu emerytów i rencistów? Czy istnieją szczególne powody, dla których emeryci mundurowi są poddawani bardziej restrykcyjnym ograniczeniom w dorabianiu?
3. Czy ministerstwo dokonało analizy wpływu obecnych ograniczeń na sytuację finansową emerytów mundurowych, którzy po osiągnięciu 60. i 65. roku życia chcieliby dorabiać, lecz są ograniczani przepisami? Czy przeprowadzono analizy dotyczące wpływu tych przepisów na ich standard życia?
4. Czy przewidywane są zmiany legislacyjne mające na celu ujednolicenie przepisów dotyczących zarobkowania przez emerytów bez względu na źródło ich świadczenia emerytalnego, aby zapewnić równe traktowanie wszystkim obywatelom? Jeśli tak, to jakie są planowane działania w tym kierunku?
Zwracam się z prośbą o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz o przedstawienie planowanych działań mających na celu eliminację ewentualnych nierówności. Uważam, że równe traktowanie wszystkich emerytów i rencistów, niezależnie od źródła otrzymywania świadczeń, jest kluczowe dla budowania zaufania obywateli do systemu emerytalnego i instytucji państwowych.
Z poważaniem
Andrzej Gut-Mostowy
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
8%
Konkretność
92%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 10 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
11.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5419 znaków
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.281.2025/In-114/25/KT
Warszawa, 05.05.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Andrzeja Guta-Mostowego nr 6858 w sprawie nierównego traktowania
emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście
możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Andrzeja Guta-
Mostowego w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania
świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku
życia emerytów i rencistów mundurowych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Wojskowy system emerytalny oparty jest na całkowicie innych zasadach niż powszechny system
ubezpieczeń społecznych. Żołnierz zawodowy otrzymuje świadczenie z budżetu państwa. W przypadku
osób powołanych przed 1 stycznia 1999 r. emerytura wojskowa przysługuje bez względu na wiek osoby
ubiegającej się o świadczenie po 15 latach służby i jej podstawę stanowi uposażenie na ostatnio
zajmowanym stanowisku. Natomiast, osoby powołane po raz pierwszy do zawodowej służby wojskowej
po dniu 31 grudnia 2012 r. muszą posiadać co najmniej 25 lat służby wojskowej. Podstawę emerytury
dla tych osób stanowi średnie uposażenie żołnierza należne przez okres kolejnych 10 lat
kalendarzowych. W przypadku osoby pobierającej emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
przysługuje ona po ukończeniu wskazanego w ustawie wieku (wynoszącego odpowiednio 60 lat dla
kobiet i 65 lat dla mężczyzn), a wysokość emerytury zależy od zgromadzonych na indywidualnym koncie
emerytalnym składek podzielonych przez średnie dalsze trwanie życia według aktualizowanych
corocznie tabel.
W obu systemach funkcjonuje zasada, która daje prawo osobom osiągającym dodatkowy przychód
pracować bez zawieszenia i zmniejszenia świadczenia. W systemach zaopatrzeniowych służb
mundurowych dotyczy to świadczenia emerytalnego wynoszącego 75% podstawy wymiaru, a w
systemie powszechnym - osób, które ukończyły wiek 60 lat – kobieta, 65 lat – mężczyzna. Świadczenie
w wysokości 75% podstawy wymiaru osiągają żołnierze zawodowi w przedziale wiekowym 40-50 lat, w
zależności od warunków pełnionej przez nich służby.
Szczegółowe zasady rozliczania wojskowych świadczeń emerytalno-rentowych z tytułu osiąganych
przychodów określają art. 40, 40a i 40b ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2025 r., poz. 305).
W myśl powyższych regulacji prawnych w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej
obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, emerytura lub renta inwalidzka ulega zmniejszeniu na
zasadach określonych w przepisach art. 104 ust 1a-6, ust. 8 pkt 1 i 2 oraz ust. 9 i 10 ustawy z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1631
ze zm.), nie więcej jednak niż 25% wysokości tej emerytury lub renty inwalidzkiej.
Wysokość limitów przychodów po przekroczeniu, którego następuje zmniejszenie wojskowych
świadczeń emerytalnych określają przepisy powszechne. W przypadku osiągnięcia 70% przeciętnego
wynagrodzenia, ale nie więcej niż 130% przeciętnego wynagrodzenia świadczenie podlega zmniejszeniu
do kwoty przekroczenia, jednak nie więcej niż o 25% pobieranego świadczenia. W przypadku osiągnięcia
przychodu powyżej 130% przeciętnego wynagrodzenia kwota wojskowej emerytury lub renty
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
inwalidzkiej ulega zmniejszeniu o 25% jej wysokości, podczas gdy w systemie powszechnym podlega ona
zawieszeniu.
Jedynie osiąganie przychodów do wysokości 70% przeciętnego wynagrodzenia nie skutkuje zmianą
wysokości pobieranych świadczeń - zarówno w systemie powszechnym, jak i wojskowym systemie
emerytalnym. Przepisu art. 104 ust. 10 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie stosuje się wobec
osób, których emerytura stanowi 75% podstawy jej wymiaru bez uwzględnienia podwyższenia z tytułu
inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą oraz wobec osób pobierających rentę inwalidzką z tytułu
inwalidztwa powstałego wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby
powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby, z tytułu których
przysługują świadczenia odszkodowawcze.
Emeryci wojskowi otrzymujący emeryturę w maksymalnej wysokości i renciści pobierający wojskową
rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa uprawniającego do świadczeń odszkodowawczych mogą pracować
i osiągać z tego tytułu przychody.
Ze względu na wymienione różnice systemowe nie jest możliwa pełna analogia zastosowanych
rozwiązań. Niemniej jednak, emeryci wojskowi z adekwatnie długim stażem służby mają zapewnioną
możliwość zarobkowania i osiągania dodatkowych przychodów bez zmniejszenia wysokości emerytury,
podobnie jak osoby opłacające składki na ubezpieczenie społeczne i korzystające z uprawnień
emerytalnych po ukończeniu odpowiednio 60 lub 65 lat.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.281.2025/In-114/25/KT
Warszawa, 05.05.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Andrzeja Guta-Mostowego nr 6858 w sprawie nierównego traktowania
emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście
możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Andrzeja Guta-
Mostowego w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania
świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku
życia emerytów i rencistów mundurowych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Wojskowy system emerytalny oparty jest na całkowicie innych zasadach niż powszechny system
ubezpieczeń społecznych. Żołnierz zawodowy otrzymuje świadczenie z budżetu państwa. W przypadku
osób powołanych przed 1 stycznia 1999 r. emerytura wojskowa przysługuje bez względu na wiek osoby
ubiegającej się o świadczenie po 15 latach służby i jej podstawę stanowi uposażenie na ostatnio
zajmowanym stanowisku. Natomiast, osoby powołane po raz pierwszy do zawodowej służby wojskowej
po dniu 31 grudnia 2012 r. muszą posiadać co najmniej 25 lat służby wojskowej. Podstawę emerytury
dla tych osób stanowi średnie uposażenie żołnierza należne przez okres kolejnych 10 lat
kalendarzowych. W przypadku osoby pobierającej emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
przysługuje ona po ukończeniu wskazanego w ustawie wieku (wynoszącego odpowiednio 60 lat dla
kobiet i 65 lat dla mężczyzn), a wysokość emerytury zależy od zgromadzonych na indywidualnym koncie
emerytalnym składek podzielonych przez średnie dalsze trwanie życia według aktualizowanych
corocznie tabel.
W obu systemach funkcjonuje zasada, która daje prawo osobom osiągającym dodatkowy przychód
pracować bez zawieszenia i zmniejszenia świadczenia. W systemach zaopatrzeniowych służb
mundurowych dotyczy to świadczenia emerytalnego wynoszącego 75% podstawy wymiaru, a w
systemie powszechnym - osób, które ukończyły wiek 60 lat – kobieta, 65 lat – mężczyzna. Świadczenie
w wysokości 75% podstawy wymiaru osiągają żołnierze zawodowi w przedziale wiekowym 40-50 lat, w
zależności od warunków pełnionej przez nich służby.
Szczegółowe zasady rozliczania wojskowych świadczeń emerytalno-rentowych z tytułu osiąganych
przychodów określają art. 40, 40a i 40b ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2025 r., poz. 305).
W myśl powyższych regulacji prawnych w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej
obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, emerytura lub renta inwalidzka ulega zmniejszeniu na
zasadach określonych w przepisach art. 104 ust 1a-6, ust. 8 pkt 1 i 2 oraz ust. 9 i 10 ustawy z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1631
ze zm.), nie więcej jednak niż 25% wysokości tej emerytury lub renty inwalidzkiej.
Wysokość limitów przychodów po przekroczeniu, którego następuje zmniejszenie wojskowych
świadczeń emerytalnych określają przepisy powszechne. W przypadku osiągnięcia 70% przeciętnego
wynagrodzenia, ale nie więcej niż 130% przeciętnego wynagrodzenia świadczenie podlega zmniejszeniu
do kwoty przekroczenia, jednak nie więcej niż o 25% pobieranego świadczenia. W przypadku osiągnięcia
przychodu powyżej 130% przeciętnego wynagrodzenia kwota wojskowej emerytury lub renty
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
inwalidzkiej ulega zmniejszeniu o 25% jej wysokości, podczas gdy w systemie powszechnym podlega ona
zawieszeniu.
Jedynie osiąganie przychodów do wysokości 70% przeciętnego wynagrodzenia nie skutkuje zmianą
wysokości pobieranych świadczeń - zarówno w systemie powszechnym, jak i wojskowym systemie
emerytalnym. Przepisu art. 104 ust. 10 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie stosuje się wobec
osób, których emerytura stanowi 75% podstawy jej wymiaru bez uwzględnienia podwyższenia z tytułu
inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą oraz wobec osób pobierających rentę inwalidzką z tytułu
inwalidztwa powstałego wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby
powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby, z tytułu których
przysługują świadczenia odszkodowawcze.
Emeryci wojskowi otrzymujący emeryturę w maksymalnej wysokości i renciści pobierający wojskową
rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa uprawniającego do świadczeń odszkodowawczych mogą pracować
i osiągać z tego tytułu przychody.
Ze względu na wymienione różnice systemowe nie jest możliwa pełna analogia zastosowanych
rozwiązań. Niemniej jednak, emeryci wojskowi z adekwatnie długim stażem służby mają zapewnioną
możliwość zarobkowania i osiągania dodatkowych przychodów bez zmniejszenia wysokości emerytury,
podobnie jak osoby opłacające składki na ubezpieczenie społeczne i korzystające z uprawnień
emerytalnych po ukończeniu odpowiednio 60 lub 65 lat.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --