Interpelacja w sprawie rozszerzenia refundacji systemów monitorowania ciągłego glikemii oraz pomp insulinowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5861
do ministra zdrowia
w sprawie rozszerzenia refundacji systemów monitorowania ciągłego glikemii oraz pomp insulinowych
Zgłaszający: Norbert Pietrykowski
Data wpływu: 28-10-2024
Szanowna Pani Minister!
Monitorowanie poziomu glikemii stanowi fundament leczenia zaburzeń gospodarki węglowodanowej – cukrzycy. A indywidualne pompy insulinowe – stanowią najlepszą nowoczesną i bezpieczną formę terapii, zwłaszcza młodych osób chorych na cukrzycę typu 1.
Ciągłe monitorowanie glikemii (CGM) zapewnia najdokładniejszą ocenę glikemii dobowej na podstawie pomiarów stężenia glukozy w płynie tkankowym, wykonywanych w regularnych, bardzo krótkich odstępach czasu. Ich analiza pozwala m.in. oceniać czas utrzymywania się glikemii w przedziale docelowym (time in range), a tym samym ułatwia podejmowanie decyzji terapeutycznych. Jest preferowane u wszystkich chorych na cukrzycę typu 1, w szczególności o chwiejnym przebiegu z częstymi epizodami hipoglikemii i jej nieświadomością, oraz u chorych wymagających ścisłego wyrównania metabolicznego, np. u kobiet z cukrzycą przedciążową, a także u części chorych na cukrzycę typu 2, którzy stosują wielokrotne wstrzyknięcia insuliny w ciągu doby.
Analizy raportów z systemów CGM pozwalają dokładnie oceniać wyrównanie glikemii i odpowiednio modyfikować terapię, a łatwo dostępne w każdej chwili aktualne wyniki glikemii umożliwiają chorym bardziej precyzyjne modyfikowanie diety, wysiłku fizycznego i dawkowania insuliny, co zwiększa skuteczność i bezpieczeństwo terapii.
CGM generujące powiadomienia i alarmy dźwiękowe są szczególnie pomocne u chorych ze słabą zdolnością odczuwania hipoglikemii i/lub częstymi epizodami hipoglikemii.
Osobiste pompy insulinowe podają szybko działający analog insuliny w ciągłym wlewie podskórnie. W nowych zminiaturyzowanych pompach zarówno wlew podstawowy, jak i bolusy mogą ulegać bardzo wielu modyfikacjom.
Osobiste pompy insulinowe mają szczególne zastosowanie w chwiejnej cukrzycy, w razie występowania zjawiska „brzasku” (hiperglikemia we wczesnych godzinach rannych i przed śniadaniem) oraz w sytuacjach, kiedy okresowo należy bezwzględnie dążyć do normoglikemii (np. w ciąży lub podczas leczenia zespołu stopy cukrzycowej).
Wskazaniami do zastosowania osobistej pompy insulinowej są też: konieczność stosowania małych dawek insuliny (np. u dzieci i u kobiet w ciąży), niemożność osiągnięcia dobrego wyrównania metabolicznego za pomocą wielokrotnych wstrzyknięć insuliny, nawracające nieprzewidywalne epizody hipoglikemii lub nieodczuwanie hipoglikemii, a także nieregularny styl życia i nieregularne posiłki.
Współcześnie istnieją możliwości łączenia stosowania CGM z pompami insulinowymi, zwłaszcza z tymi, które mają funkcję automatycznego przerwania wlewu insuliny w razie zagrożenia hipoglikemią (tzw. hipoblokada).
Poza szerokim stosowaniem pomp osobistych w cukrzycy typu 1 coraz częściej wykorzystuje się je w określonych sytuacjach w cukrzycy typu 2.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Kiedy Ministerstwo Zdrowia planuje rozszerzenie refundacji dla pacjentów na wszystkie (nie tylko wybrane jak dotychczas) nowoczesne systemy ciągłego monitorowania glikemii umożliwiające podejmowanie decyzji terapeutycznych?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjąć decyzję dotyczącą refundacji pomp insulinowych dla osób z cukrzycą typu 1 po 26 roku życia, tak aby mogli oni kontynuować terapię z ich wykorzystaniem (często są to osoby, które całe swoje życie były leczone wyłącznie za pomocą pompy)?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa rozszerzenie refundacji pomp insulinowych dla pacjentów z cukrzycą typu LADA bądź MODY oraz z cukrzycą typu 2?
Z poważaniem
Norbert Pietrykowski
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7974 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR.050.6.2024.RT
Warszawa, 21 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5861 Pana Posła Norberta Pietrykowskiego, w
w sprawie rozszerzenia refundacji systemów monitorowania ciągłego glikemii oraz
pomp insulinowych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Kwestię refundacji wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie reguluje
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu
wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. z 2024 r. poz. 500, z późn.
zm.), zwane dalej „rozporządzeniem”.
Rozporządzenie definiuje katalog wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie
wraz z określeniem limitów ich finansowania ze środków publicznych, wysokości
udziału własnego świadczeniobiorcy w tym limicie, kryteriów ich przyznawania
oraz osób uprawnionych do wystawiania zleceń na zaopatrzenie w wyroby.
W zakresie systemów monitorowania glikemii pacjentom przysługuje zaopatrzenie
w sensory do systemów ciągłego monitorowania glikemii w czasie rzeczywistym
CGM-RT, transmitery do systemów CGM-RT oraz czujniki do systemu
monitorowania stężenia glukozy flash FGM, po spełnieniu kryteriów przyznawania
określonych dla każdej z ww. pozycji.
Warto dodać, że diabetycy w uzasadnionych klinicznie przypadkach są także
uprawnieni do korzystania z innych wyrobów medycznych ujętych w
rozporządzeniu.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jednocześnie należy wskazać, że Ministerstwo Zdrowia sukcesywnie wprowadza
rozwiązania w przepisach prawa wychodzące naprzeciw oczekiwaniom
diabetyków. Od 2018 r. do refundacji w ramach rozporządzenia wprowadzono
cztery nowe grupy wyrobów medycznych dedykowane diabetykom: zbiornik na
insulinę do osobistej pompy insulinowej, sensor do CGM-RT, transmiter do CGM-
RT oraz czujnik do FGM, a następnie m.in. rozszerzano kryteria przyznawania (w
tym w zakresie chorób rzadkich) oraz uwzględniano możliwość refundacji nowych
technologii. Wprowadzenie ww. zmian w zakresie wyrobów medycznych
dedykowanych diabetykom jest niewątpliwie wyjściem naprzeciw oczekiwaniom
tej grupy pacjentów, podnosi możliwości terapeutyczne oraz obniża koszty
ponoszone w związku z chorobą. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w związku z
wprowadzanymi zmianami w ramach rozporządzenia koszty płatnika publicznego
ponoszone na refundację zaopatrzenia pacjentów w wyroby diabetologiczne
systematycznie rosną – z 35,5 mln zł w 2013 r. do około 339,9 mln zł w 2023 r. (wg
stanu na 20 marca 2024 r.), co stanowi ponad dziewięciokrotny wzrost wydatków
na tę grupę wyrobów medycznych na przestrzeni ostatnich 10 lat.
W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, że w wykazie wyrobów medycznych
wydawanych na zlecenie znajduje się 231 grup wyrobów medycznych, które w
całości lub w części są finansowane ze środków publicznych. Tym samym Minister
Zdrowia stoi codziennie przed trudnym zadaniem pogodzenia możliwości
refundacji różnych terapii i technologii dla całego społeczeństwa z ograniczeniami
budżetowymi płatnika publicznego. Wobec powyższego resort zdrowia dąży do
wypracowania rozwiązań, które zapewnią zaopatrzenie w wyroby medyczne
wydawane na zlecenie jak najszerszej grupie pacjentów, ale z uwagi na ograniczone
możliwości finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia nie wszystkie postulaty
mogą być zrealizowane w jednym czasie.
W związku z napływającymi na bieżąco do Ministerstwa Zdrowia propozycjami
zmian rozporządzenia, które są poddawane analizom, planuje się kolejną
nowelizację rozporządzenia w 2025 r.
W projekcie nowelizacji ustawy o refundacji leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
zaprojektowany został zapis dotyczący wprowadzenie obowiązku dokonywania co
najmniej raz na 2 lata przeglądu rozporządzenia o wyrobach medycznych
wydawanych na zlecenie.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Leczenie insuliną z zastosowaniem pompy insulinowej jest świadczeniem
gwarantowanym finansowanym ze środków publicznych na podstawie
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r.
poz. 357, z późn. zm.), które w załączniku nr 5 (lp. 13) określa warunki realizacji
tego świadczenia.
Świadczenie udzielane jest pacjentom do ukończenia 26. roku życia, u których
stwierdza się występowanie co najmniej jednego z poniższych stanów (kryteriów):
1) powtarzające się ciężkie hipoglikemie;
2) powtarzające się hiperglikemie o brzasku;
3) niestabilność glikemii wymagająca co najmniej 7 pomiarów na dobę;
4) obecność powikłań cukrzycy;
5) występowanie kwasicy ketonowej.
Świadczenie ma na celu zaopatrzenie pacjenta w pompę insulinową oraz edukację
umożliwiającą w pełni samodzielne (przez pacjenta lub opiekuna) posługiwanie się
pompą i wymianę osprzętu.
Ministerstwo Zdrowia obecnie nie planuje wprowadzenia zmian w warunkach
realizacji świadczenia „Leczenie insuliną z zastosowaniem pompy insulinowej:
Założenie pompy insulinowej” polegających na poszerzeniu populacji uprawnionej
do korzystania z tego świadczenia o osoby powyżej 26. roku życia. Decyzja ta
została podjęta po wnikliwej analizie sprawy, w oparciu o brak dowodów
naukowych na wyższą skuteczność i bezpieczeństwo leczenia przy użyciu pomp
insulinowych. W przeważającej liczbie badań naukowych insulinoterapia przy
użyciu pompy insulinowej charakteryzuje się porównywalną skutecznością i
bezpieczeństwem do insulinoterapii metodą wielokrotnych wstrzyknięć.
Podkreślenia wymaga fakt, że Minister Zdrowia na bieżąco prowadzi prace
związane z weryfikacją i rozszerzaniem wykazów świadczeń gwarantowanych z
uwzględnieniem między innymi wpływu danego świadczenia opieki zdrowotnej na
stan zdrowia obywateli, w tym zapadalności, chorobowości, umieralności lub
śmiertelności, skuteczności klinicznej i bezpieczeństwa, a także skutków
finansowych dla systemu ochrony zdrowia, w tym dla podmiotów zobowiązanych
do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych.
Jednocześnie intencją Ministra Zdrowia jest zabezpieczenie potrzeb różnych grup
pacjentów w jak największym stopniu, przy jednoczesnym uwzględnieniu
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
możliwości finansowych Narodowego Funduszu Zdrowia, dlatego też nie wszystkie
postulaty zgłaszane do resortu zdrowia mogą być zrealizowane. Należy zaznaczyć,
że w Polsce priorytetem systemu opieki zdrowotnej jest sprawiedliwe społecznie
gospodarowanie publicznymi środkami przeznaczonymi na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej.
Wprowadzenie do katalogu świadczeń gwarantowanych leczenia insuliną z
zastosowaniem pompy insulinowej dla pacjentów do ukończenia 26. roku życia
miało na celu umożliwienie dzieciom oraz młodym dorosłym korzystanie z pompy
insulinowej. Grupa wiekowa została określona w ten sposób ze względu na fakt, że
dzieci oraz młodzi ludzie, którzy kontynuują edukację po osiągnięciu pełnoletności
pozostają bardzo często na utrzymaniu rodziców, w związku z tym nie mogą
samodzielnie pokryć kosztów związanych z zakupem pompy insulinowej.
W przypadku pojawienia się nowych, silnych dowodów naukowych, kwestia
rozszerzenia warunków realizacji świadczenia „Leczenie insuliną z zastosowaniem
pompy insulinowej: Założenie pompy insulinowej” zostanie ponownie
przeanalizowana w celu wyodrębnienia grupy pacjentów w populacji powyżej 26.
roku życia, która ze względów efektywności klinicznej i kosztowej, powinna zostać
zakwalifikowana do korzystania z przedmiotowego świadczenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --