Odpowiedź na interpelację w sprawie środków higieny osobistej w szkołach Odpowiedź na interpelację nr 5841 w sprawie środków higieny osobistej w szkołach Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 25-11-2024 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pani Agnieszki Hanajczyk, Posłanki na Sejm RP w sprawie środków higieny osobistej w szkołach. Szanowna Pani Posłanko, 13 czerwca 2024 r. Minister Edukacji podpisała nowelizację rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach[1], która podkreśliła dotychczasowy obowiązek zapewnienia środków higieny osobistej. Jednocześnie wprowadziła otwarty katalog tych środków wymieniając trzy podstawowe jak mydło do rąk, ręczniki papierowe lub suszarki do rąk oraz papier toaletowy. W § 8 ww. rozporządzenia wyliczono elementy składowe zakresu definicji „w pomieszczeniach sanitarnohigienicznych zapewnia się ciepłą i zimną bieżącą wodę oraz środki higieny osobistej”, a ponieważ nie objęła ona całego zakresu definiowanego pojęcia, objaśniono znaczenie danego określenia, w tym przypadku „środki higieny osobistej” przez przykładowe wyliczenie jego zakresu, wyraźnie wskazując przykładowy charakter wyliczenia przez posłużenie się zwrotem: „w szczególności”. Zatem wprowadzona regulacja prawna mimo wskazania na konkretne produkty, nie zamyka możliwości zabezpieczania, przez dyrektorów szkół i placówek oraz ich sfinansowania przez organy prowadzące szkoły i placówki, innych koniecznych środków higieny osobistej, np. produktów higieny menstruacyjnej. Dyrektor szkoły i organ prowadzący w myśl art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe[2] odpowiadają za zapewnienie warunków działania szkół, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz mogą finansować, inne konieczne środki higieny osobistej, w tym m.in. podpaski czy tampony dla uczennic. Drugim krokiem zmian w zakresie higieny w szkole jest ustanowienie programu Ministra Edukacji „Doposażenie szkół w środki higieny menstruacyjnej” w roku szkolnym 2024/2025[3]. Celem głównym programu jest poprawa opieki w szkołach w zakresie zdrowia menstruacyjnego oraz zidentyfikowanie skali ubóstwa menstruacyjnego. Łączny budżet na realizację programu wynosi 4 400 000 zł, z czego w 2024 r. zaplanowano 1 900 000 zł, a w 2025 r. – 2 500 000 zł. Do udziału w programie były uprawnione podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe, tj. organizacje pozarządowe, w tym organizacje harcerskie, których celem statutowym jest działalność wychowawcza albo rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły. Program zakłada doposażenie minimum 500 publicznych i niepublicznych szkół i placówek w środki higieny menstruacyjnej, realizację działań informacyjno-edukacyjnych, przeprowadzenie pilotażu zapotrzebowania na środki higieny menstruacyjnej oraz przygotowanie raportu z pilotażu wraz z rekomendacjami do wdrożenia programu w systemie oświaty. Podczas naboru wpłynęło 25 wniosków. Minister Edukacji wyłonił 2 organizacje pozarządowe, które zrealizują zadanie w szkołach i placówkach. Organizacje zadeklarowały udział w programie 1100 szkół i placówek. Podsumowanie programu powinno wskazać rekomendacje do dalszych działań o charakterze systemowym. Program powinien zachęcić organy prowadzące szkoły i placówki do systematycznego zapewniania uczennicom w swoich szkołach i placówkach dostępu do środków higieny menstruacyjnej. Jednocześnie Minister Edukacji planuje od września 2025 r. w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych nauczanie nowego przedmiotu – edukacji zdrowotnej. Edukacja zdrowotna będzie obejmować zagadnienia zdrowia psychicznego, fizycznego, a także kwestie zdrowego odżywiania, profilaktyki, problemu uzależnień oraz edukacji seksualnej - będzie to przedmiot, który zdrowie człowieka traktuje w sposób kompleksowy. Rzetelna edukacja dotycząca cyklu menstruacyjnego i zabezpieczenie potrzeb z niej wynikających pozwoli niwelować stygmatyzację towarzyszącą miesiączce. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1604 i z 2024 r. poz. 933). [2] Dz. U. z 2024 r., poz. 737, z późn. zm. [3] Komunikat Ministra Edukacji z dnia 22 sierpnia 2024 r. o ustanowieniu programu pod nazwą „Doposażenie szkół w środki higieny menstruacyjnej” w roku szkolnym 2024/2025.