Interpelacja w sprawie wykluczenia polskich producentów z przetargu na zakup 72 pociągów piętrowych dla PKP Intercity
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5823
do ministra infrastruktury
w sprawie wykluczenia polskich producentów z przetargu na zakup 72 pociągów piętrowych dla PKP Intercity
Zgłaszający: Michał Moskal, Dariusz Matecki, Dariusz Stefaniuk, Przemysław Drabek, Anna Gembicka, Artur Chojecki
Data wpływu: 25-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
15 października 2024 roku ukazało się w Dzienniku Urzędowym UE ogłoszenie nadzorowanej przez Pana Ministra spółki PKP Intercity odnośnie do zakupu 42 piętrowych elektrycznych zespołów trakcyjnych wraz ze świadczeniem usług utrzymania. Zamówienie przewiduje także opcję umożliwiającą zakup dodatkowych 30 składów ponad zamówienie podstawowe[1]. Zakontraktowane pociągi przewidziane są do obsługi tras m.in. z Warszawy do Gdańska, Łodzi, Olsztyna, Wrocławia, Krakowa, Białegostoku czy Terespola. Założeniem wstępnym, do weryfikacji w trakcie dialogu z wykonawcami, jest m.in. prędkość minimalna wynosząca 200 km/h, przy dwóch systemach zasilania: 3 kV (DC) oraz 25 kV (AC). Piętrowe pociągi mają zmieścić na pokładzie 500 pasażerów.
Na konferencji prasowej dotyczącej zaprezentowania rozkładu jazdy kolei 2024/2025 poinformował Pan opinię publiczną, że zamówienie będzie warte łącznie 17 miliardów złotych (42 sztuki w zamówieniu podstawowym wraz z usługą utrzymania - 10 miliardów złotych, realizacja opcji na zakup dodatkowych 30 sztuk - 7 miliardów złotych)[2].
Jak określa to sama spółka PKP Intercity w komunikacie prasowym, jest to największe zamówienie w historii zamówień przewoźnika kolejowego[3].
Dlatego z ogromnym rozczarowaniem i zdziwieniem przyjąłem fakt, że z wyżej wymienionego przetargu zostali wykluczeni polscy producenci taboru kolejowego.
W wymogach przetargowych do zakupu 72 sztuk piętrowych pociągów osiągających prędkość 200 km/h wpisano jako warunek konieczny: ,,zrealizowanie zamówienia na nie mniej niż 5 dwusystemowych elektrycznych zespołów trakcyjnych o prędkości nie mniejszej niż 200 km/h wyposażonych w urządzenia systemu bezpieczeństwa ruchu kolejowego ERTMS w tym ETCS poziomu 2 wraz z zezwoleniem na dopuszczenie do eksploatacji pojazdu kolejowego zgodnego z TSI Loc&Pass na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej"; ponadto dodatkowo wymaga się zrealizowania zamówienia na nie mniej niż 5 dwupokładowych pociągów, ale jadących z prędkością 160 km/h4.
Żaden z polskich wiodących producentów taboru kolejowego, jak PESA, NEWAG czy FPS Cegielski nie spełnia powyższych wymogów, co uniemożliwia im samodzielny start w ,,największym przetargu” w historii PKP Intercity o wartości 17 miliardów złotych.
Najbliższa byłaby temu PESA, która produkuje dla czeskiego RegioJet elektryczne zespoły trakcyjne mogące się rozpędzić do prędkości 200 km/h, ale pierwsze dostawy przewidywane są na grudzień 2026 roku - co skutecznie uniemożliwia spełnienie zapisanych przez PKP Intercity warunków przetargu na zakup 72 szt. piętrowych pociągów.
Podobne spostrzeżenia artykułuje również powołany przez Pana Ministra wiceprezes CPK Piotr Rachwalski, który na swoim profilu facebookowym wprost pisze, że specyfikacja zamówienia przygotowana przez PKP Intercity wyklucza z zamówienia takie firmy, jak PESA czy NEWAG[5][6].
Z zaskoczeniem przyjąłem także informację zakomunikowaną przez oficjalny profil PKP Intercity na portalu X, z której wynika, że na chwilę obecną nie uruchomiono tarczy antykorupcyjnej CBA dla tego olbrzymiego zamówienia na zakup taboru[7].
Ustalenie takich warunków przetargu, o których piszę wyżej, de facto dyskryminuje i wyklucza polskich, prężnych producentów taboru kolejowego oraz poddaje w wątpliwość skuteczność działania mechanizmów antykorupcyjnych.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Dlaczego warunki przetargu na zakup 72 szt. piętrowych pociągów dla PKP Intercity, mogących rozpędzić się do prędkości 200 km/h, określono w taki sposób, który uniemożliwia samodzielny start w nim polskich producentów taboru kolejowego?
Czy przed ogłoszeniem warunków ww. przetargu spółka PKP Intercity przeprowadziła badania rynku i określiła, jacy producenci spełniają ww. wymogi? Jeśli tak, to proszę o zamieszczenie w odpowiedzi na interpelację ww. wyników badania; jeśli nie, to proszę o wskazanie uzasadnienia, dlaczego tego nie zrobiono.
Dlaczego od etapu konstruowania warunków ww. przetargu nie uruchomiono tarczy antykorupcyjnej CBA? Jest to kluczowy i najbardziej podatny na zachowania korupcyjne moment tworzenia zamówienia na zakup taboru. Proszę o wskazanie działań antykorupcyjnych podjętych w tej sprawie.
Proszę o przekazanie numerów i dat podjęcia uchwał zatwierdzających uruchomienie przetargu w powyższej formie, tj. uchwał zarządu, organu nadzorczego oraz walnego zgromadzenia.
Proszę o wskazanie źródła finansowania przez spółkę PKP Intercity zamówienia na zakup 72 piętrowych pociągów. Czy będą to środki spółki, czy środki zewnętrzne, jak np. środki unijne czy kredyt?
Z poważaniem
Michał Moskal
[1] https://ted.europa.eu/pl/notice/-/detail/621029-2024
[2] https://www.money.pl/gospodarka/rewolucja-na-kolei-oto-co-sie-zmieni-od-grudnia-7082546259028544a.html
[3] https://www.intercity.pl/pl/site/o-nas/dzial-prasowy/aktualnosci/pkp-intercity-oglosilo-pierwszy-w-swojej-historii-przetarg-na-pietrowe-elektryczne-zespoly-trakcyjne.html
[4] https://ted.europa.eu/pl/notice/-/detail/621029-2024
[5] https://www.facebook.com/KomunikacjaZastepcza/posts/pfbid0HBftMbTvd8vRKTCHV2z5L5TyPL6Ui1W15iyyi7BaTsNTFERV3y1JUcx6KA95qtful
[6] https://x.com/Michal_Moskal/status/1847603792293884031
[7] https://x.com/PKPIntercityPDP/status/1846475187866231083
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5051 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.44.2024
Warszawa, 29 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5823 posła na Sejm RP Pana Michała Moskala wraz
z grupą posłów, w sprawie wykluczenia polskich producentów z przetargu na zakup
72 pociągów piętrowych dla PKP Intercity SA, na wstępie informuję, że Skarb Państwa nie
jest akcjonariuszem PKP Intercity SA (dalej jako Spółka, PKP Intercity) i nie wykonuje
uprawnień właścicielskich ani osobistych z akcji tej spółki, jak zostało to wskazane na
wstępie interpelacji.
Powyższe oznacza, że Minister Infrastruktury nie może podejmować czynności
zastrzeżonych dla Walnego Zgromadzenia tej Spółki, wchodzącej w skład Grupy
Kapitałowej PKP SA.
Pakiet akcji, stanowiący 100% udziału w kapitale zakładowym PKP Intercity SA posiada
spółka Polskie Koleje Państwowe SA, w stosunku do której uprawnienia z akcji należących
do Skarbu Państwa, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach
zarządzania mieniem państwowym, wykonuje minister właściwy ds. transportu, działając
jako walne zgromadzenie spółki PKP SA, prowadzącej swoją działalność jako spółka prawa
handlowego i dysponuje uprawnieniami akcjonariusza, określonymi przepisami ustawy
z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych oraz Statutu PKP SA.
Odnosząc się do zadanych w interpelacji pytań, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad 1. Dlaczego warunki przetargu na zakup 72 piętrowych pociągów dla PKP Intercity,
mogących rozpędzić się z prędkością 200 km/h określono w taki sposób, który
uniemożliwia samodzielny start w nim polskich producentów taboru kolejowego?
Opis Potrzeb i Wymagań (dalej OPiW) odzwierciedla oczekiwania i zapotrzebowanie
Spółki na konkretne pojazdy kolejowe. Spółka decyduje jakie ma obecnie
zapotrzebowanie na tabor, zgodnie z przyjętymi planami działalności. Natomiast Pan
Poseł zdaje się sugerować nieuprawnioną interwencję Skarbu Państwa w zapisy
specyfikacji warunków przetargowych, w celu skierowania zamówienia do konkretnego
podmiotu – co jest absolutnie niedopuszczalne jako wprost sprzeczne z prawem.
Minister Infrastruktury nie wykonując uprawnień właścicielskich ani osobistych z akcji tej
spółki, nie ma wpływu na OPiW, zamieszczony na platformie zakupowej PKP Intercity, w
postępowaniu o udzielenie zamówienia sektorowego, prowadzonym w trybie dialogu
konkurencyjnego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień
publicznych. (dalej: ustawa Pzp).
-- 1 of 2 --
2
W przypadku chęci uzyskania szczegółowych wyjaśnień odnośnie specyfiki oczekiwań
wobec zamówienia pozwalam sobie zasugerować bezpośredni kontakt z Zarządem Spółki.
Ad 2. Czy przed ogłoszeniem warunków ww. przetargu spółka PKP Intercity
przeprowadziła badania rynku i określiła jacy producenci spełniają ww. wymogi? Jeśli
tak, to proszę o zamieszczenie w odpowiedzi na interpelację ww. wyników badania; jeśli
nie, to proszę o wskazanie uzasadnienia, dlaczego tego nie zrobiono?
Podstawą przetargu ogłaszanego przez Spółkę są postanowienia przepisów ustawy Pzp,
które określają także działania konieczne w przygotowaniu postępowania przetargowego.
Minister Infrastruktury nie jest upoważniony do posiadania i nie posiada informacji
odnośnie badań rynku prowadzonych przez PKP Intercity.
Ad 3. Dlaczego od etapu konstruowania warunków ww. przetargu nie uruchomiono
tarczy antykorupcyjnej CBA? Jest to kluczowy i najbardziej podatny na zachowania
korupcyjne moment tworzenia zamówienia na zakup taboru. Proszę o wskazanie
działań antykorupcyjnych podjętych w tej sprawie.
Minister Infrastruktury, zgodnie z dokumentem pn. „Wytyczne Prezesa Rady Ministrów
z dnia 20 marca 2024 r. w sprawie funkcjonowania osłony antykorupcyjnej”, złożył
do Koordynatora Służb Specjalnych stosowny wniosek w zakresie wskazanym przez
Pana Posła.
Ad 4. Proszę o przekazanie numerów i dat podjęcia uchwał zatwierdzających
uruchomienie przetargu w powyższej formie, tj. uchwał zarządu, organu nadzorczego
oraz walnego zgromadzenia.
Minister właściwy ds. transportu, nie wykonuje uprawnień właścicielskich ani osobistych
z akcji PKP Intercity SA i nie jest w posiadaniu dokumentów o których mowa w zapytaniu.
Zgodnie z informacjami z PKP Intercity SA, przedłożonymi w ramach zgłoszenia do objęcia
przedmiotowego zamówienia osłoną antykorupcyjną, Spółka uzyskała wszystkie
wymagane zgody korporacyjne.
Ad 5. Proszę o wskazanie źródła finansowania przez spółkę PKP Intercity zamówienia na
zakup 72 piętrowych pociągów. Czy będą to środki spółki, czy środki zewnętrzne jak
np. środki unijne czy kredyt?
Spółka posiada zdolności inwestycyjne, które umożliwią zakup 72 piętrowych pociągów
i jego sfinansowanie w 55% ze środków własnych oraz 45% ze środków zewnętrznych.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --