Interpelacja w sprawie budowy drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5820
do ministra przemysłu
w sprawie budowy drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Bartosz Józef Kownacki, Wojciech Michał Zubowski
Data wpływu: 25-10-2024
Panie Premierze,
"Polityka energetyczna Polski do 2040 roku" wyznacza do realizacji cele strategiczne w obszarze dywersyfikacji dostaw ropy naftowej oraz rozbudowy infrastruktury ropy naftowej i paliw ciekłych. Sprawne dokończenie zadań w niej wskazanych ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa polskiego, zwłaszcza w trakcie barbarzyńskiej agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Lata 2015-2023 to skuteczna walka rządu z mafiami paliwowymi m.in. poprzez wprowadzenie szeregu rozwiązań legislacyjnych, tj. pakietu paliwowego, pakietu energetycznego i pakietu transportowego. Rząd we wskazanych latach doprowadził do uniezależnienia się od jednego źródła dostaw ropy naftowej poprzez ich dywersyfikację oraz rozbudowy niezbędnej infrastruktury. Przejawiało się to m.in. w rozbudowie rurociągów paliwowych czy budowie nowych pojemności na ropę naftową i paliwa. Te działania umożliwiły rafineriom w Gdańsku i Płocku sprowadzanie różnych gatunków surowca, od różnych dostawców i z różnych kierunków, tj. Stany Zjednoczone, Norwegia czy Arabia Saudyjska, oraz pozytywne oddziaływanie na politykę kosztową polskich spółek paliwowych.
Przez wiele lat ropa pochodząca ze źródeł rosyjskich dominowała w polskich rafineriach. Dzisiaj te same rafinerie korzystają z wielu gatunków ropy i rozbudowa infrastruktury powinna też uwzględniać możliwości ich separacji. W związku z zatrzymaniem tłoczenia ropy rosyjskiej trzema nitkami wschodniego odcinka Rurociągu „Przyjaźń” od lutego 2023 roku rafinerie w Płocku i Gdańsku opierają się teraz na dostawach drogą morską poprzez Naftoport oraz tylko jedną nitkę Rurociągu Pomorskiego. Aktualnie praca tej infrastruktury osiąga prawie 100 proc. swojej wydajności, nawet przy stosowaniu środków redukujących opór w tłoczeniu DRA. Dodatkowo tą jedną nitką Rurociągu Pomorskiego poprzez Miszewko Strzałkowskie k. Płocka i potem dwiema nitkami odcinka zachodniego dostarczana jest ropa naftowa do niemieckich rafinerii w Schwedt i Leuna.
Dalsza dywersyfikacja importu ropy naftowej wymaga dokończenia budowy infrastruktury, a takim strategicznym projektem ujętym w "Polityce energetycznej Polski do 2040 roku" jest budowa drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego. Dodam, że realizacja inwestycji drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego jest niezbędna również w świetle ewentualnych zdarzeń kryzysowych, takich jak np. wystąpienie w 2019 roku zanieczyszczenia ropy naftowej przesyłanej rurociągiem „Przyjaźń” szkodliwymi dla rafinerii chlorkami organicznymi. Druga nitka pomiędzy Gdańskiem a Płockiem to większe bezpieczeństwo dostaw istotne dla Polski, Europy Środkowej, Unii Europejskiej i NATO.
W pierwszej połowie 2023 roku państwowa spółka PERN SA zarządzająca rurociągami naftowymi i paliwowymi poinformowała, że jest do tej inwestycji przygotowana od strony formalnej, posiada niezbędne pozwolenia na budowę, jest gotowa do realizacji.
Zwracam uwagę, że w celu uniknięcia ryzyka długotrwałego zatrzymania tłoczenia ropy naftowej i w konsekwencji destabilizacji łańcucha logistyki dostaw do najważniejszej polskiej rafinerii, należy podjąć się realizacji tej strategicznej inwestycji jak najszybciej. Z punktu widzenia bezpieczeństwa narodowego jedynym możliwym scenariuszem, dobrym dla Polski, jest kontynuacja realizacji budowy drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego.
Dlatego z ogromnym niepokojem przyjmuję informacje podawane w przestrzeni publicznej o zatrzymaniu tego projektu (m.in. portal Onet.pl 8.09.2024 r. „Rząd Donalda Tuska wstrzymał budowę ropociągu”). Minister Maciej Bando i nowy prezes spółki PERN Daniel Świętochowski poinformowali na posiedzeniu sejmowej Komisji Energii o zawieszeniu budowy tej magistrali.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy rząd odstępuje w przedmiotowym zakresie od realizacji "Polityki energetycznej Polski do 2040 r."?
Czy deklaracja ministra M. Bando oraz prezesa PERN D. Świętochowskiego o zawieszeniu realizacji jest umocowana stosownymi decyzjami organów spółki, tj. zarządu, rady nadzorczej czy walnego zgromadzenia?
Jakie do tej pory spółka PERN poniosła nakłady na budowę drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego?
Jakie są stanowiska partnerów handlowych z Polski i Niemiec wobec ewentualnego współfinansowania projektu?
Czy rząd rozważa sfinansowanie inwestycji ze środków budżetu państwa?
Czy w przypadku ewentualnych zdarzeń typu awaria instalacji Naftoportu czy istniejącej jedynej nitki Rurociągu Pomorskiego, istnieje ryzyko niedoboru ropy naftowej dla polskich rafinerii w Płocku i Gdańsku?
Czy w związku z ciągłą, bezpostojową pracą gdańskiego portu rząd dostrzega ryzyko ewentualnego uszkodzenia lub przeciążenia instalacji? Czy Naftoport podlega stałemu nadzorowi technicznemu?
Czy oczekiwania partnerów handlowych PERN są wyższe od aktualnie realizowanych kontraktów i czy budowa drugiej nitki dałaby możliwość zwiększenia przychodów PERN SA?
W jakich terminach stracą ważność projekty, dokumentacja, pozwolenia na budowę i inne decyzje administracyjne związane z tą inwestycją? Czy w przypadku ich utraty lub potrzeby aktualizacji spółka PERN będzie zmuszona ponieść dodatkowe wydatki?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Wojciech Wrochna
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7641 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
BM I.053.76.2024.$ezdAutorInicjaly
Warszawa, 2024-11-22 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o numerze K10INT5820 Pana Posła Jarosława Krajewskiego
oraz grupy Posłów w sprawie budowy drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego, uprzejmie
informuję:
1. Czy Rząd odstępuje w przedmiotowym zakresie od realizacji Polityki
Energetycznej Polski do 2040 r.?
Polityka energetyczna Polski do 2040 r. (PEP2040) została zatwierdzona przez Radę
Ministrów w lutym 2021 r. Decyzja o zmianie przedmiotowego dokumentu wymaga zatem
konsensusu na poziomie Rady Ministrów. Z uwagi na zmianę sytuacji geopolitycznej i
otoczenia rynkowego, jakie zaszły w ostatnich latach, dokument ten wymaga aktualizacji,
której elementem będzie przegląd planowanych przez spółki energetyczne projektów.
2. Czy deklaracja ministra M. Bando oraz prezesa PERN D. Świętochowskiego o
zawieszeniu realizacji jest umocowana stosownymi decyzjami organów spółki tj. zarząd,
rada nadzorcza czy walne zgromadzenie?
Zarząd PERN S.A. nie zrezygnował z realizacji rzeczonej inwestycji. Projekt budowy II nitki
rurociągu pomorskiego jest obecnie w fazie aktualizacji analiz dotyczących uwarunkowań jej
realizacji w nowych okolicznościach geopolitycznych i rynkowych. PERN S.A. prowadzi
rozmowy z potencjalnymi klientami, którzy jednakże nie deklarują obecnie chęci
partycypacji w kosztach budowy II nitki odcinka pomorskiego (wskazując, że obecna
infrastruktura spełnia ich oczekiwania w zakresie wolumenowym).
3. Jakie do tej pory spółka PERN poniosła nakłady na budowę drugiej nitki Rurociągu
Pomorskiego?
Dotychczasowe wydatki na prace przygotowawcze dotyczące projektu (w zakresie
wykonania dokumentacji projektowej i pozyskania zgód administracyjnych) wyniosły ok. 1%
z planowanych nakładów na tę inwestycję na poziomie 3 mld zł.
4. Jakie są stanowiska partnerów handlowych z Polski i Niemiec wobec
ewentualnego współfinansowania projektu?
Na etapie prowadzonych rozmów klienci PERN S.A. nie deklarują chęci współfinansowania
projektu budowy II nitki odcinka pomorskiego oraz nie wykazują potrzeb biznesowych
w zakresie realizacji dodatkowych wolumenów. Obecna infrastruktura zapewnia dostawy
ropy na oczekiwanym przez nich poziomie. Ponadto, istniejąca infrastruktura PERN S.A.
-- 1 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 3
i NAFTOPORT Sp. z o.o. posiada jeszcze wolne moce rzędu kilku mln ton/rok, które nie
zostały sprzedane.
5. Czy Rząd rozważa sfinansowanie inwestycji ze środków budżetu państwa?
Finansowanie inwestycji, w przypadku podjęcia decyzji o przejściu do fazy jej realizacji,
zostanie w pierwszej kolejności zapewnione przez PERN S.A., przy ewentualnym
współfinansowaniu klientów spółki.
6. Czy, w przypadku ewentualnych zdarzeń typu awaria instalacji Naftoportu czy
istniejącej jedynej nitki rurociągu pomorskiego, istnieje ryzyko niedoboru ropy naftowej
dla polskich rafinerii w Płocku i Gdańsku?
Obecnie Naftoport posiada 3 stanowiska do rozładunku ropy naftowej. Możliwości
przeładunkowe Terminalu wynoszą ponad 40 mln ton ropy naftowej rocznie, a łączne
zapotrzebowanie polskich rafinerii wynosi 26,5 mln ton ropy naftowej rocznie.
Ponadto podjęta została decyzja o budowie 4 stanowiska dla rozładunku ropy naftowej, m.in.
w celu zabezpieczenia się na wypadek wystąpienia poważnej, długotrwałej awarii
istniejących stanowisk. Należy jednocześnie podkreślić, że Naftoport na bieżąco prowadzi
stałe przeglądy techniczne i monitoring infrastruktury w celu zminimalizowania ryzyka
wystąpienia awarii.
Ponadto, PERN S.A. prowadzi szeroki zakres dodatkowych działań na I nitce rurociągu
odcinka pomorskiego minimalizujących ryzyko braku ciągłości dostaw i dające możliwość
zwiększenia zdolności przesyłowych. W ramach tych działań m.in. zidentyfikowano
najbardziej wrażliwe elementy infrastruktury w kontekście różnych, negatywnych
scenariuszy awaryjnych. Działania te polegają w szczególności na dostawach wyposażenia
oraz części zapasowych infrastruktury koniecznej do niezwłocznej naprawy rurociągu.
Zakończenie ostatnich dostaw zostało zaplanowane na koniec 2024 roku.
PERN S.A. podejmuje również szereg innych działań inwestycyjnych na I nitce rurociągu
istotnie zwiększających bezpieczeństwo technologiczne.
Rurociąg I nitki odcinka pomorskiego jest poddawany cyklicznym badaniom z
wykorzystaniem tłoków diagnostycznych dających odpowiedź co do ewentualnych pęknięć
czy ubytków metalu, w tym zjawisk korozyjnych.
PERN S.A. wdrożył proces dozowania środka redukującego opory przepływu (tzw. DRA) dla
bieżących tłoczeń na I nitce odcinka pomorskiego. Proces umożliwia zwiększenie możliwości
przesyłowej I nitki rurociągu pomorskiego do 32-33 mln ton/rok, czyli do wolumenu
zdecydowanie przewyższającego zapotrzebowanie rafinerii korzystających z przesyłu
odcinkiem pomorskim.
Reasumując, spółka PERN S.A. podejmuje działania skutecznie ograniczające ryzyko
przerwania dostaw ropy naftowej zarówno dla polskich jak i niemieckich rafinerii.
7. Czy w związku z ciągłą, bezpostojową pracą gdańskiego portu, Rząd dostrzega
ryzyko ewentualnego uszkodzenia lub przeciążenia instalacji? Czy Naftoport podlega
stałemu nadzorowi technicznemu?
-- 2 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 3
Infrastruktura Naftoportu tak jak infrastruktura PERN S.A. podlega stałym przeglądom
technicznym. Na bieżąco są podejmowane prace remontowe i konserwacyjne.
Ponadto, biorąc pod uwagę wysokie obciążenie infrastruktury, podjęta została decyzja
o budowie nowego stanowiska przeładunkowego ropy naftowej zwiększającego możliwości
przeładunkowe oraz stanowiącego funkcję rezerwową w przypadku długotrwałego
zatrzymania jednego z istniejących stanowisk. Planowana data zakończenia inwestycji to
połowa 2028 roku.
8. Czy oczekiwania partnerów handlowych PERN są wyższe od aktualnie
realizowanych kontraktów i czy budowa drugiej nitki dałaby możliwość zwiększenia
przychodów dla PERN S.A.?
Z informacji pozyskanej od klientów PERN S.A. wynika, że rafinerie nie zakładają wzrostu
przerobu, a tym samym zwiększenia wolumenu dostaw ponad wolumeny kontraktowe
i w przeważającej części opierają dostawy na istniejącej infrastrukturze PERN.
Na podstawie prowadzonych rozmów handlowych przez PERN S.A. budowa II nitki rurociągu
pomorskiego na chwilę obecną nie zapewniłaby zwiększenia przychodów dla PERN S.A.
(brak zainteresowania ze strony klientów). Spółka realizuje dostawy ropy istniejącą
infrastrukturą w wolumenie oczekiwanym przez swoich klientów, a ponadto posiada jeszcze
wolne, niesprzedane moce rzędu kilku mln ton/rok.
9. W jakich terminach stracą ważność projekty, dokumentacja, pozwolenia na
budowę i inne decyzje administracyjne związane z tą inwestycją? Czy w przypadku ich
utraty lub potrzeby aktualizacji spółka PERN będzie zmuszona ponieść dodatkowe
wydatki?
W ramach przygotowanej inwestycji pozyskano 7 pozwoleń na budowę. Pozwolenia były
wydawane w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r. Zgodnie z obecnymi regulacjami
prace należy rozpocząć w okresie 3 lat od wydania decyzji tj. w okresie 08.2025 r. - 01.2026
r. Na dzień dzisiejszy pozwolenia na budowę są w mocy i nie wymagają ponoszenia
dodatkowych nakładów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Wojciech Wrochna
Sekretarz stanu
2024-11-22 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
-- 3 of 3 --