Interpelacja nr 5813
Interpelacja w sprawie budowy zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (98%)
Klimat, Energia i Środowisko (58%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie budowy zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie
Interpelacja nr 5813
do ministra infrastruktury
w sprawie budowy zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 25-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie podkreśla, jak ważne jest budowanie zbiorników retencyjnych, które zwiększają nasze bezpieczeństwo zarówno w okresach nasilonych opadów, jak i niedoborów wody. Założeniem realizowanych przez Wody Polskie inwestycji jest racjonalne gospodarowanie wodami. Budowane obiekty mają być wielofunkcyjne: zbiorniki będą gromadzić nadmiar wód w okresach nasilonych opadów i oddawać je do środowiska w czasie suszy, stanowić obszary Natura 2000, zmniejszać ryzyko strat rolników w plonach wywołanych suszą, wspierać rozwój gospodarczy regionu, np. poprzez rozwój turystyki, a hydroelektrownie mają zwiększać udział OZE. Wykonane modele klimatyczne wykazały, że w przyszłości na terenach Polski będą występować nasilone ekstremalne zjawiska przyrodnicze: okresy gwałtownych deszczów oraz suszy.
Od kilkudziesięciu lat planowany jest zbiornik „mokry” Wielowieś Klasztorna wzdłuż rzeki Prosny w Wielkopolsce. Budowany ma być na terenie powiatu kaliskiego, ostrowskiego i ostrzeszowskiego, na powierzchni około 2000 hektarów. Inwestycja ta wprowadzi zasadniczą poprawę w zakresie ochrony doliny Prosny i spłaszczy falę powodziową przy ujściu rzeki Prosny do Warty. Zapewni także ochronę miasta Kalisza i okolic przed skutkami powodzi. W ramach inwestycji planowana jest również budowa elektrowni wodnej.
Większość terenów pod budowę planowanego zbiornika Wielowieś Klasztorna została wykupiona wiele lat temu. Właściciele sprzedali swoje grunty na bardzo niekorzystnych warunkach finansowych. Argumentami przedstawianymi podczas negocjacji były między innymi: konieczność ochrony rejonu przed powodziami i suszami, rozwój gospodarczy regionu oraz turystyki, co było kluczowe w podjęciu decyzji o sprzedaży zarówno dla właścicieli innych terenów w okolicy, jak i osób zmuszonych do przesiedlenia. Właściciele ziem rolnych uzyskali pozwolenie na dalszą uprawę sprzedanych gruntów, jednak po kilku latach wprowadzono opłatę za dzierżawę. Dzierżawcy informują, że dotychczas wniesione opłaty za dzierżawę uprawianych pól stanowią nawet połowę kwoty sprzedaży. Dzierżawcy zostali poinformowani w październiku 2024 roku o możliwości przedłużenia dzierżawy na kolejne 3 lata.
Prace budowlane planowane są na okres 2026-2028, a odbiór zbiornika przewidziano na pierwszy kwartał 2029 roku.
W roku 2024 posłanka Barbara Oliwiecka z ramienia Trzeciej Drogi – Polska 2050 wystąpiła do Ministerstwa Infrastruktury oraz Wód Polskich o zmianę w dokumentach strategicznych, tak aby zbiornik Wielowieś Klasztorna stał się zbiornikiem okresowym (suchym). Zmiana ta przekreśliłaby większość podstawowych funkcji zbiornika oraz uniemożliwiłaby planowanie pozostałych inwestycji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy zbiornik Wielowieś Klasztorna w dalszym ciągu jest priorytetową inwestycją gospodarki wodnej?
Czy zostaną przeprowadzone planowane na lata 2026-2028 prace budowlane?
Czy dzierżawcy gruntów rolnych na terenie planowanego zbiornika będą objęci ochroną przed wzrostem opłat w kolejnych latach użytkowania?
Czy rozważana jest zmiana typu zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna oraz zagospodarowania nabytych gruntów?
Jaką strategię przyjmuje resort w kwestii budowy tzw. zbiorników mokrych, które mogą być wykorzystywane nie tylko w czasie powodzi, ale także suszy?
Z poważaniem
Bartłomiej Pejo
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 5813
do ministra infrastruktury
w sprawie budowy zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 25-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie podkreśla, jak ważne jest budowanie zbiorników retencyjnych, które zwiększają nasze bezpieczeństwo zarówno w okresach nasilonych opadów, jak i niedoborów wody. Założeniem realizowanych przez Wody Polskie inwestycji jest racjonalne gospodarowanie wodami. Budowane obiekty mają być wielofunkcyjne: zbiorniki będą gromadzić nadmiar wód w okresach nasilonych opadów i oddawać je do środowiska w czasie suszy, stanowić obszary Natura 2000, zmniejszać ryzyko strat rolników w plonach wywołanych suszą, wspierać rozwój gospodarczy regionu, np. poprzez rozwój turystyki, a hydroelektrownie mają zwiększać udział OZE. Wykonane modele klimatyczne wykazały, że w przyszłości na terenach Polski będą występować nasilone ekstremalne zjawiska przyrodnicze: okresy gwałtownych deszczów oraz suszy.
Od kilkudziesięciu lat planowany jest zbiornik „mokry” Wielowieś Klasztorna wzdłuż rzeki Prosny w Wielkopolsce. Budowany ma być na terenie powiatu kaliskiego, ostrowskiego i ostrzeszowskiego, na powierzchni około 2000 hektarów. Inwestycja ta wprowadzi zasadniczą poprawę w zakresie ochrony doliny Prosny i spłaszczy falę powodziową przy ujściu rzeki Prosny do Warty. Zapewni także ochronę miasta Kalisza i okolic przed skutkami powodzi. W ramach inwestycji planowana jest również budowa elektrowni wodnej.
Większość terenów pod budowę planowanego zbiornika Wielowieś Klasztorna została wykupiona wiele lat temu. Właściciele sprzedali swoje grunty na bardzo niekorzystnych warunkach finansowych. Argumentami przedstawianymi podczas negocjacji były między innymi: konieczność ochrony rejonu przed powodziami i suszami, rozwój gospodarczy regionu oraz turystyki, co było kluczowe w podjęciu decyzji o sprzedaży zarówno dla właścicieli innych terenów w okolicy, jak i osób zmuszonych do przesiedlenia. Właściciele ziem rolnych uzyskali pozwolenie na dalszą uprawę sprzedanych gruntów, jednak po kilku latach wprowadzono opłatę za dzierżawę. Dzierżawcy informują, że dotychczas wniesione opłaty za dzierżawę uprawianych pól stanowią nawet połowę kwoty sprzedaży. Dzierżawcy zostali poinformowani w październiku 2024 roku o możliwości przedłużenia dzierżawy na kolejne 3 lata.
Prace budowlane planowane są na okres 2026-2028, a odbiór zbiornika przewidziano na pierwszy kwartał 2029 roku.
W roku 2024 posłanka Barbara Oliwiecka z ramienia Trzeciej Drogi – Polska 2050 wystąpiła do Ministerstwa Infrastruktury oraz Wód Polskich o zmianę w dokumentach strategicznych, tak aby zbiornik Wielowieś Klasztorna stał się zbiornikiem okresowym (suchym). Zmiana ta przekreśliłaby większość podstawowych funkcji zbiornika oraz uniemożliwiłaby planowanie pozostałych inwestycji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy zbiornik Wielowieś Klasztorna w dalszym ciągu jest priorytetową inwestycją gospodarki wodnej?
Czy zostaną przeprowadzone planowane na lata 2026-2028 prace budowlane?
Czy dzierżawcy gruntów rolnych na terenie planowanego zbiornika będą objęci ochroną przed wzrostem opłat w kolejnych latach użytkowania?
Czy rozważana jest zmiana typu zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna oraz zagospodarowania nabytych gruntów?
Jaką strategię przyjmuje resort w kwestii budowy tzw. zbiorników mokrych, które mogą być wykorzystywane nie tylko w czasie powodzi, ale także suszy?
Z poważaniem
Bartłomiej Pejo
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5369 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.34.2024
Warszawa, 26 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmy
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5813 Posła na Sejm RP Pana Bartłomieja Pejo, w sprawie
budowy zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie, przedstawiam
poniższe informacje.
Pytanie 1. Czy zbiornik Wielowieś Klasztorna w dalszym ciągu jest priorytetową inwestycją
gospodarki wodnej?
oraz
Pytanie 2. Czy zostaną przeprowadzone planowane na lata 2026-2028 prace budowlane?
Zadanie pn. „Zbiornik Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie” zostało ujęte w planach
inwestycyjnych w gospodarce wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody
Polskie (PGW Wody Polskie).
W celu przyszłej realizacji inwestycji obejmującej budowę zbiornika Wielowieś Klasztorna
na rzece Prośnie, przed jej rozpoczęciem konieczne jest przygotowanie odpowiednich
dokumentów takich jak: aktualizacja studium wykonalności, wykonanie charakterystyki
hydrologicznej rzeki Prosny oraz, z wykorzystaniem ww. dokumentów, opracowanie
dokumentacji projektowo-kosztorysowej. Kolejnym krokiem jest uzyskanie niezbędnych
decyzji administracyjnych, w tym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz
decyzji wodnoprawnej, a następnie wystąpienie do Wojewody Wielkopolskiego
z wnioskiem o wydanie pozwolenia na realizację inwestycji w zakresie budowli
przeciwpowodziowej. Realizacja zbiornika Wielowieś Klasztorna wymaga również
rozstrzygnięcia wszystkich postępowań dotyczących ustalenia linii brzegu rzeki Prosny
i rozgraniczenia gruntów. W ostatnich latach PGW Wody Polskie systematycznie
pozyskiwało stosowne decyzje, wydawane przez Ministerstwo Infrastruktury. Do dnia
dzisiejszego zakończono 37 z 39 postepowań. Ich zakończenie jest niezbędne do uzyskania
pozwolenia wodnoprawnego dla budowy zbiornika.
Pierwotnie opracowanie dokumentacji projektowej wraz z pozyskaniem wymaganych
prawem decyzji administracyjnych zaplanowano do końca 2026 r. Roboty budowlane
-- 1 of 3 --
2
miały by być realizowane w latach 2027-2029. Jednakże realizacja założonego
harmonogramu jest uzależniona od pozyskania środków finansowych.
Pytanie 3. Czy dzierżawcy gruntów rolnych na terenie planowanego zbiornika będą objęci
ochroną przed wzrostem opłat w kolejnych latach użytkowania?
oraz fragment treści interpelacji:
„Właściciele ziem rolnych uzyskali pozwolenie na dalszą uprawę sprzedanych gruntów,
jednak po kilku latach wprowadzono opłatę za dzierżawę. Dzierżawcy informują, że
dotychczas wniesione opłaty za dzierżawę uprawianych pól stanowią nawet połowę kwoty
sprzedaży. Dzierżawcy zostali poinformowani w październiku 2024 roku o możliwości
przedłużenia dzierżawy na kolejne 3 lata.”
Zgodnie ze stanowiskiem przekazanym przez PGW Wody Polskie, Regionalny Zarząd
Gospodarki Wodnej w Poznaniu nie powiadamiał w październiku br. dzierżawców
z którymi ma podpisane umowy na dzierżawę gruntów pod planowany zbiornik Wielowieś
Klasztorna, o możliwości ich przedłużenia na kolejne 3 lata. W kwestii regulacji opłat za
użytkowanie gruntów pod budowę zbiornika, należących do PGW Wody Polskie
informuję, że na podstawie wcześniej zawartych umów na dzierżawę w.wym. gruntów,
roczny czynsz podlega podwyższeniu o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług
konsumpcyjnych. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że grunty pod planowany zbiornik
Wielowieś Klasztorna w latach ubiegłych były również nabywane na rzecz Województwa
Wielkopolskiego. Tym samym w celu uzyskania pełnej informacji w przedmiotowej
sprawie konieczne jest zwrócenie się do Władz Województwa Wielkopolskiego.
Pytanie 4. Czy rozważana jest zmiana typu zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna
oraz zagospodarowania nabytych gruntów?
oraz
Pytanie 5. Jaką strategię przyjmuje resort w kwestii budowy tzw. zbiorników mokrych,
które mogą być wykorzystywane nie tylko w czasie powodzi, ale także suszy?
Kierunek realizacji danego zbiornika zależy od potrzeb poszczególnych obszarów,
określonych na podstawie analiz zawartych w rządowych dokumentów planistycznych
związanych z gospodarką wodną, takich jak: aktualizacja planów zarządzania ryzykiem
powodziowym, Plan przeciwdziałania skutkom suszy oraz Program przeciwdziałania
niedoborowi wody.
W przypadku każdej inwestycji zakładającej budowę zbiornika wodnego, każdorazowo
konieczne jest na etapie projektowym przeanalizowanie wszystkich ewentualnych
koncepcji, w celu wytypowania najbardziej optymalnego wariantu.
W kwestii kierunku realizacji zbiornika Wielowieś Klasztorna informuję, że dotychczas był
uwzględniony w planach inwestycyjnych PGW Wody Polskie, jako obiekt stale piętrzący
wodę.
-- 2 of 3 --
3
Mając jednak na uwadze doświadczenia nabyte w trakcie tegorocznej powodzi, która
dotknęła południowo-zachodnią część kraju, na etapie projektowym zostaną
przeanalizowane wszystkie ewentualne koncepcje budowy zbiornika Wielowieś
Klasztorna, w celu wytypowania najbardziej optymalnego wariantu realizacji inwestycji.
Ostateczne określenie kierunku realizacji zbiornika pozwoli na określenie i zaplanowanie
niezbędnych środków finansowych na ten cel.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.34.2024
Warszawa, 26 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmy
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5813 Posła na Sejm RP Pana Bartłomieja Pejo, w sprawie
budowy zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie, przedstawiam
poniższe informacje.
Pytanie 1. Czy zbiornik Wielowieś Klasztorna w dalszym ciągu jest priorytetową inwestycją
gospodarki wodnej?
oraz
Pytanie 2. Czy zostaną przeprowadzone planowane na lata 2026-2028 prace budowlane?
Zadanie pn. „Zbiornik Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie” zostało ujęte w planach
inwestycyjnych w gospodarce wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody
Polskie (PGW Wody Polskie).
W celu przyszłej realizacji inwestycji obejmującej budowę zbiornika Wielowieś Klasztorna
na rzece Prośnie, przed jej rozpoczęciem konieczne jest przygotowanie odpowiednich
dokumentów takich jak: aktualizacja studium wykonalności, wykonanie charakterystyki
hydrologicznej rzeki Prosny oraz, z wykorzystaniem ww. dokumentów, opracowanie
dokumentacji projektowo-kosztorysowej. Kolejnym krokiem jest uzyskanie niezbędnych
decyzji administracyjnych, w tym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz
decyzji wodnoprawnej, a następnie wystąpienie do Wojewody Wielkopolskiego
z wnioskiem o wydanie pozwolenia na realizację inwestycji w zakresie budowli
przeciwpowodziowej. Realizacja zbiornika Wielowieś Klasztorna wymaga również
rozstrzygnięcia wszystkich postępowań dotyczących ustalenia linii brzegu rzeki Prosny
i rozgraniczenia gruntów. W ostatnich latach PGW Wody Polskie systematycznie
pozyskiwało stosowne decyzje, wydawane przez Ministerstwo Infrastruktury. Do dnia
dzisiejszego zakończono 37 z 39 postepowań. Ich zakończenie jest niezbędne do uzyskania
pozwolenia wodnoprawnego dla budowy zbiornika.
Pierwotnie opracowanie dokumentacji projektowej wraz z pozyskaniem wymaganych
prawem decyzji administracyjnych zaplanowano do końca 2026 r. Roboty budowlane
-- 1 of 3 --
2
miały by być realizowane w latach 2027-2029. Jednakże realizacja założonego
harmonogramu jest uzależniona od pozyskania środków finansowych.
Pytanie 3. Czy dzierżawcy gruntów rolnych na terenie planowanego zbiornika będą objęci
ochroną przed wzrostem opłat w kolejnych latach użytkowania?
oraz fragment treści interpelacji:
„Właściciele ziem rolnych uzyskali pozwolenie na dalszą uprawę sprzedanych gruntów,
jednak po kilku latach wprowadzono opłatę za dzierżawę. Dzierżawcy informują, że
dotychczas wniesione opłaty za dzierżawę uprawianych pól stanowią nawet połowę kwoty
sprzedaży. Dzierżawcy zostali poinformowani w październiku 2024 roku o możliwości
przedłużenia dzierżawy na kolejne 3 lata.”
Zgodnie ze stanowiskiem przekazanym przez PGW Wody Polskie, Regionalny Zarząd
Gospodarki Wodnej w Poznaniu nie powiadamiał w październiku br. dzierżawców
z którymi ma podpisane umowy na dzierżawę gruntów pod planowany zbiornik Wielowieś
Klasztorna, o możliwości ich przedłużenia na kolejne 3 lata. W kwestii regulacji opłat za
użytkowanie gruntów pod budowę zbiornika, należących do PGW Wody Polskie
informuję, że na podstawie wcześniej zawartych umów na dzierżawę w.wym. gruntów,
roczny czynsz podlega podwyższeniu o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług
konsumpcyjnych. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że grunty pod planowany zbiornik
Wielowieś Klasztorna w latach ubiegłych były również nabywane na rzecz Województwa
Wielkopolskiego. Tym samym w celu uzyskania pełnej informacji w przedmiotowej
sprawie konieczne jest zwrócenie się do Władz Województwa Wielkopolskiego.
Pytanie 4. Czy rozważana jest zmiana typu zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna
oraz zagospodarowania nabytych gruntów?
oraz
Pytanie 5. Jaką strategię przyjmuje resort w kwestii budowy tzw. zbiorników mokrych,
które mogą być wykorzystywane nie tylko w czasie powodzi, ale także suszy?
Kierunek realizacji danego zbiornika zależy od potrzeb poszczególnych obszarów,
określonych na podstawie analiz zawartych w rządowych dokumentów planistycznych
związanych z gospodarką wodną, takich jak: aktualizacja planów zarządzania ryzykiem
powodziowym, Plan przeciwdziałania skutkom suszy oraz Program przeciwdziałania
niedoborowi wody.
W przypadku każdej inwestycji zakładającej budowę zbiornika wodnego, każdorazowo
konieczne jest na etapie projektowym przeanalizowanie wszystkich ewentualnych
koncepcji, w celu wytypowania najbardziej optymalnego wariantu.
W kwestii kierunku realizacji zbiornika Wielowieś Klasztorna informuję, że dotychczas był
uwzględniony w planach inwestycyjnych PGW Wody Polskie, jako obiekt stale piętrzący
wodę.
-- 2 of 3 --
3
Mając jednak na uwadze doświadczenia nabyte w trakcie tegorocznej powodzi, która
dotknęła południowo-zachodnią część kraju, na etapie projektowym zostaną
przeanalizowane wszystkie ewentualne koncepcje budowy zbiornika Wielowieś
Klasztorna, w celu wytypowania najbardziej optymalnego wariantu realizacji inwestycji.
Ostateczne określenie kierunku realizacji zbiornika pozwoli na określenie i zaplanowanie
niezbędnych środków finansowych na ten cel.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --