Interpelacja w sprawie dyrektywy Single-Use Plastics (SUP)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5812
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie dyrektywy Single-Use Plastics (SUP)
Zgłaszający: Magdalena Łośko
Data wpływu: 25-10-2024
Warszawa, dnia 24.10.2024 r.
Szanowna Pani Minister,
zwracam się w sprawie opłaty SUP i dyrektywy single-use.
Zgłasza się do mnie wiele podmiotów zaniepokojonych nieprawidłowościami i nieuczciwymi praktykami stosowanymi w celu uniknięcia nakładania dodatkowych opłat.
Z przekazywanych mi informacji wynika, iż stosowane są między innymi praktyki, które polegają np. na zwiększeniu gramatury plastikowego widelca z 2g do 2,2g, czyniąc go tym samym „wielokrotnego” użytku, choć w rzeczywistości sztućce te nie zostają wykorzystywane ponownie. Te oraz podobne praktyki zamiast zmniejszać ilość produkowanego plastiku, powodują jej wzrost w środowisku.
Aby ustawa mogła przynosić zamierzone korzyści środowiskowe, konieczna jest analiza bieżącej sytuacji.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy do Ministerstwa Klimatu i Środowiska wpływają informacje na temat zwiększającej się ilości praktyk dążących do omijania opłat?
2. Jaka ilość podmiotów płaci opłatę SUP?
3. Czy gromadzone są dane, które pozwalają określić udział w środowisku wskazanego w ustawie plastiku?
4. Czy planowana jest ocena ustawy na podstawie danych zgromadzonych w trakcie pierwszego roku funkcjonowania?
Z wyrazami szacunku
Poseł na Sejm RP
Magdalena Łośko
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6779 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.40.2024.AK
3464125.13657742.11049735
Warszawa, 13-11-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację pani Posłanki Magdaleny Łośko z dnia 29 października 2024
r. w sprawie dyrektywy Single-Use Plastics (SUP), znak: K10INT5812, poniżej przedstawiam
stosowne wyjaśnienia.
1. Czy do Ministerstwa Klimatu i Środowiska posiadają informację na temat
zwiększającej się ilości praktyk dążących do omijania opłat?
Informacje nt. prób omijania potrzeby pobierania opłat za opakowania jednorazowego
użytku z tworzyw sztucznych wpływają do Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Najczęściej
są to próby sprzedaży opakowań plastikowych z certyfikatem wielorazowości np. w formie
informacji o możliwości mycia danego produkty w zmywarce. Takie działania stwarzają pole
do nadużyć, dlatego MKiŚ bezwzględnie przeciwstawia się takim praktykom. W związku
z tym, że ustawodawstwo nie przewiduje potrzeb testów na potwierdzenie możliwości
wielokrotnego użycia oraz posiadania certyfikatów dla identyfikacji opakowań
wielokrotnego użytku, samo wprowadzenie do obrotu produktu z certyfikatem, bez
systemu pozwalającego na jego zwrot i ponowne użycie, będzie wciąż dystrybucją
produktów jednorazowego użytku.
Od lutego 2024 r. takie zgłoszenia przekazywane są do Głównego Inspektoratu Ochrony
Środowiska, Inspekcji Handlowej i Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Podmioty
te są zaangażowane w sprawę i prowadzą działania w jednostkach handlowych, aby
minimalizować skale zjawiska. MKiŚ ze swojej strony prowadzi działania informacyjne w tym
zakresie. Udzielane są odpowiedzi na pytania przedstawicieli jednostek handlowych,
nawiązano współpracę z IH i UOKiK, a GIOŚ wystosował pismo w tej sprawie do
Wojewódzkich Inspektorów Ochrony Środowiska aby w przypadku zidentyfikowania
nadużyć w zakresie świadomego wprowadzania na rynek produktów jednorazowych jako
rozwiązań wielkokrotnego użytku, kierując się wiedzą i doświadczeniem, podejmowali
działania w zakresie posiadanych kompetencji, celem wyeliminowania niedopuszczalnych
przedsięwzięć, naruszających system prawny.
Jednocześnie trwają prace nad aktualizacją zakładki na stronie internetowej MKiŚ
dot. produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP)
https://www.gov.pl/web/klimat/produkty-jednorazowego-uzytku-z-tworzyw-sztucznych-
sup w zakresie uzupełnienia o informacje nt. systemów wielokrotnego użycia produktów.
-- 1 of 3 --
2. Jaka ilość podmiotów płaci opłatę SUP?
Do pobrania opłaty od użytkownika końcowego nabywającego produkty wymienione
w załączniku nr 6 do ustawy będące opakowaniami lub napoje lub żywność pakowane przez
tego przedsiębiorcę w te produkty, obowiązany jest przedsiębiorca prowadzący jednostkę
handlu detalicznego, jednostkę handlu hurtowego lub jednostkę gastronomiczną, w których
są oferowane te produkty. Tak więc do odprowadzania opłaty SUP pobranych od klientów
końcowych, na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa
właściwego ze względu na miejsce jej pobrania, zobowiązani będą wszyscy przedsiębiorcy,
którzy oferują produkty wskazane w załączniku nr 6 do ustawy. Pobieranie tej opłaty
prowadzone jest od stycznia 2024 r. – tak więc pierwsze dane na ten temat dostępne będą
po zakończeniu roku. Zgodnie z ustawą o odpadach sprawozdania składane są do 15 marca
kolejnego roku wobec czego dane te są obecnie niedostępne.
Na podstawie danych z Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce
odpadami (BDO) przekazanych przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut
Badawczy, które na ten moment dostępne są w systemie można określić Ilość wydanych
produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, będących opakowaniami w 2023 r.
w podziale na kubki na napoje: 508 146 076 szt. i pojemniki na żywność: 249 167 356 szt.
Należy podkreślić, że dane za 2023 r. mają w chwili obecnej charakter poglądowy i nie
powinny być wykorzystywane na potrzeby analiz i opracowań badawczych. W BDO
gromadzone są dane niezbędne do raportowania do KE nt. postępów prowadzących do
zmniejszenia stosowania danych produktów. Przy czym zauważyć należy, że dane te
dotyczą wyłącznie kubków na napoje i pojemników na żywność. Zgodnie z przepisami
przywołane w zapytaniu pani Poseł widelce jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych
objęte są zakazem wprowadzania do obrotu.
3. Czy gromadzone są dane, które pozwalają określić udział w środowisku
wskazanego w ustawie plastiku?
Dane niezbędne do przygotowania krajowego sprawozdania do Komisji UE w zakresie
określonych produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych i narzędzi
połowowych, są lub będą gromadzone dla obowiązków, które weszły w życie w 2024 r. za
pomocą BDO. Na ten moment dostępne są dane za rok 2022, które zostały przekazane KE.
Na podstawie danych otrzymanych z analizy IOŚ-BIP raportowano do KE dane nt.:
masy jednorazowych butelek wprowadzonych do obrotu – 325 717,66 Mg,
masy zebranych selektywnie w celu recyklingu odpadów będących jednorazowymi
butelkami – 325 717,66 Mg,
masy kubków na napoje jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, w tym ich
pokrywek i wieczek – 23 737,66 Mg,
masy pojemników na żywność jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych –
58 797,41 Mg,
masy zebranych narzędzi połowowych stanowiących odpady – 2,64 Mg.
Dane przedstawione w sprawozdaniu do KE dotyczyły 2022 r. i pozyskane zostały na
podstawie analizy, gdyż dane z BDO za ten okres nie były gromadzone.
W przypadku danych za 2023 r. ustawowy termin weryfikacji sprawozdań, na podstawie
których przygotowane będzie zestawienie za ww. rok, upływał 30 września br. Zatem
przekazane dane mogą w tym przypadku nie obejmować wszystkich zweryfikowanych
jeszcze sprawozdań. Ponadto, nie wszystkie podmioty złożyły również do chwili obecnej
stosowne korekty do sprawozdań złożonych za 2023 r.
-- 2 of 3 --
Natomiast w przypadku danych za 2024 r., informuję, że zgodnie z ustawą o odpadach
sprawozdania składane są do 15 marca kolejnego roku wobec czego dane te są obecnie
niedostępne.
4. Czy planowana jest ocena ustawy na podstawie danych zgormadzonych w trakcie
pierwszego roku funkcjonowania?
W ramach raportowania do KE będzie prowadzona analiza gromadzonych danych. Jednak
aby analiza była rzetelna potrzebne będą dane z ciągu kilku lat, gdyż na podstawie danych
z jednego lub 2 lat nie będzie można zauważyć zależności ani wyciągać wniosków.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
dw. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --