Interpelacja w sprawie sytuacji barów mlecznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5765
do ministra finansów
w sprawie sytuacji barów mlecznych
Zgłaszający: Adrian Zandberg, Maciej Konieczny, Marta Stożek, Marcelina Zawisza
Data wpływu: 24-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach pojawiły się niepokojące informacje o trudnej sytuacji barów mlecznych i o zamykaniu takich placówek. Prowadzący bary mleczne wskazują na problematyczny charakter regulacji, które decydują o przyznaniu dotacji do posiłku. Dotyczy to w szczególności zasady, że jeśli do przygotowywania posiłku użyto surowca spoza listy wymienionej w załączniku 1 do rozporządzenia w sprawie dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych – choćby w najmniejszej ilości – posiłek nie może zostać objęty dopłatą. Jako, że na liście tej brakuje powszechnie używanych składników, m.in. drożdży, wsparcie nie obejmuje wielu prostych i niedrogich w przygotowaniu potraw. Wydaje się to nieracjonalne. Zaniepokojenie budzi także fakt, że w rządowym projekcie ustawy budżetowej na 2025 rok kwota dotacji do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych została obniżona, w porównaniu do obecnego roku, o 10 mln złotych.
Bary mleczne pełnią ważną rolę społeczną, zapewniając osobom samotnym, starszym i niezamożnym dostęp do taniego, ciepłego posiłku. W debacie publicznej panuje powszechna zgoda, że są one wartościowym elementem przestrzeni miejskiej. Niestety, względy ekonomiczne powodują wypieranie barów mlecznych przez inne, bardziej zyskowne formy działalności gospodarczej. Wsparcie państwa i ułatwienie tego rodzaju działalności, zarówno pod względem regulacji, jak i podatków, będzie kluczowe dla ich przetrwania.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1799), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki jest powód, dla którego w projekcie budżetu na rok 2025 zaplanowano obniżenie kwoty dotacji dla barów mlecznych, pomimo wzrostu cen żywności? Czy rząd przewiduje, że liczba odbiorców tych dotacji w przyszłym roku się zmniejszy?
Czy ministerstwo rozważa reformę systemu dopłat do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych, tak by uniknąć problemów wynikających z zamkniętej listy dopuszczalnych składników?
Czy ministerstwo bierze pod uwagę wprowadzenie preferencji dla zaopatrywania się przez bary mleczne w żywność wytwarzaną lokalnie? Dzięki temu środki publiczne wspierałyby w większym stopniu lokalną produkcję, wpisując się w unijną strategię skracania łańcucha dostaw żywności.
Biorąc pod uwagę istotną rolę społeczną, jaką pełnią bary mleczne, zasadne wydaje się preferencyjne opodatkowanie tego rodzaju działalności. Z jakim ubytkiem dla finansów publicznych wiązałoby się zwolnienie barów mlecznych z podatku od nieruchomości?
Podsekretarz stanu Paweł Karbownik
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6739 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 18 listopada 2024 roku
Sprawa: Interpelacja 5765 w sprawie sytuacji barów mlecznych
Znak sprawy: PG7.054.5.2024
Kontakt: Maciej Ciborski
tel.: +48 22 694 49 05
e-mail: maciej.ciborski@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na otrzymaną interpelację nr 5765 Posłów Adriana Zandberga,
Macieja Koniecznego, Marty Stożek oraz Marceliny Zawiszy z dnia 29 października
2024 r. w sprawie sytuacji barów mlecznych uprzejmie informuje, co następuje.
Ad 1. Dotacje do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych udzielane są na
podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 marca 2015 r. w
sprawie dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2014 tj.). W § 5 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia
wskazano, że przedsiębiorca, który zamierza skorzystać z dotacji, składa do
właściwego dyrektora izby administracji skarbowej zgłoszenie zamiaru
skorzystania w danym roku z dotacji w terminie do dnia 30 listopada roku
poprzedzającego rok, którego zgłoszenie dotyczy. W treści zgłoszenia
przedsiębiorca wskazuje prognozowaną kwotę dotacji, o jaką będzie wnioskował i
sposób jej obliczenia. Jednocześnie §6 ust. 1 omawianego rozporządzenia stanowi,
że do 10 dnia każdego miesiąca poprzedzającego miesiąc, którego ma dotyczyć
dotacja, przedsiębiorca składa do dyrektora izby administracji skarbowej informację
o prognozowanej kwocie dotacji na kolejny miesiąc i sposobie jej obliczenia.
Ustalenie wstępnej prognozowanej kwoty dotacji przyjętej w projekcie ustawy
budżetowej na rok 2025 nastąpiło na podstawie informacji uzyskanych od
dyrektorów izb administracji skarbowych.
Należy zwrócić uwagę, iż pod wpływem szeregu czynników związanych z
prowadzeniem działalności gospodarczej przez przedsiębiorców prowadzących
bary mleczne (np. ceny surowców, ilość klientów barów mlecznych) prognozy
-- 1 of 3 --
2/3
zarówno dyrektorów izb skarbowych jak i przedsiębiorców w zakresie
przewidywanego dofinansowania barów mlecznych zazwyczaj różnią się od
rzeczywistego zapotrzebowania, jak to ma miejsce w roku 2024 roku, a faktyczna
kwota, o jaką wnioskują przedsiębiorcy jest niższa niż początkowo zgłoszona przez
przedsiębiorców. Należy przy tym podkreślić, iż dotychczas nie wystąpiła sytuacja,
w której zabrakłoby środków na dotację dla przedsiębiorców prowadzących bary
mleczne.
Ad 2. Ministerstwo Finansów nie planuje w najbliższym czasie zmian w sposobie
naliczania dotacji do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych. Dotowanie
posiłków w barach mlecznych jest ważnym elementem polityki wspierania osób o
niskich dochodach. Znajduje to odzwierciedlenie w regulacjach ustawy z dnia 12
marca 2004 r. o pomocy społecznej, która przewiduje możliwość dotowania
posiłków mleczno-nabiałowo-jarskich w barach mlecznych. Regulacje zawarte w
rozporządzeniu Ministra Finansów mają na celu, poprzez ograniczenia narzutu
wartości surowców zużytych do przyrządzania dotowanych posiłków, zapewnienie
dostępności tanich posiłków mleczno-nabiałowo-jarskich, przygotowanych z
produktów określonych w załączniku do ww. rozporządzenia, dla osób o niskich
dochodach.
Ad 3. Ministerstwo Finansów nie planuje wprowadzać w przepisach rozporządzenia
Ministra Finansów z dnia 30 marca 2015 r. w sprawie dotacji przedmiotowych do
posiłków sprzedawanych w barach mlecznych preferencji dla zaopatrywania się
przez bary mleczne w żywność wytwarzaną lokalnie. System dotowania posiłków
sprzedawanych w barach mlecznych w dużym stopniu oparty jest o rynkową
samoregulację. Państwo pozostawia do dyspozycji przedsiębiorców prowadzących
bary mleczne określoną w ustawie budżetowej kwotę dotacji i określa zasady ich
przyznawania. Przedsiębiorca natomiast ocenia racjonalność prowadzenia barów
mlecznych biorąc pod uwagę zarówno zasady przyznawania dotacji, preferencje
konsumentów, wybór optymalnego łańcucha dostaw produktów potrzebnych do
przyrządzania dotowanych posiłków oraz lokalizację baru.
Ad 4. Ministerstwo Finansów nie dysponuje danymi pozwalającymi na oszacowanie
skutków finansowych wprowadzenia zwolnienia z podatku od nieruchomości dla
barów mlecznych, tj. danymi o powierzchni użytkowej budynków lub ich części
zajętych na prowadzenie tego typu działalności gospodarczej.
Jednocześnie należy zauważyć, że w zakresie podatku od nieruchomości radom
gmin przysługuje szerokie władztwo podatkowe. Rada gminy określając wysokości
stawek tego podatku, może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów
przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności sposób ich
wykorzystywania1. Gmina może zatem zastosować niższą stawkę podatku od
nieruchomości dla budynków zajętych na bary mleczne w porównaniu do stawki
stosowanej dla budynków zajętych na innego rodzaju działalność gospodarczą. Rada
1 Art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70, z późn.
zm.) dalej: upol.
-- 2 of 3 --
3/3
gminy może również zwolnić z podatku od nieruchomości bary mleczne2. Należy
mieć na uwadze, że w przypadku zastosowania powyższych preferencji, ich
udzielanie musi być zgodne z przepisami o pomocy publicznej. Obniżanie stawek
podatkowych stanowi pomoc de minimis3 udzielaną w zakresie i na zasadach
określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa UE dotyczących pomocy
w ramach zasady de minimis. Zwolnienia gminne mogą być kwalifikowane jako
pomoc de minimis, pomoc w ramach wyłączeń blokowych4 lub pomoc, która zostanie
notyfikowana KE5.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Paweł Karbownik
Podsekretarz Stanu
2 Art. 7 ust. 3 upol.
3 Art. 20c upol.
4 Pomoc udzielana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 9 stycznia 2015 r. w sprawie warunków
udzielania zwolnień z podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących
regionalną pomoc inwestycyjną, pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, pomoc na infrastrukturę
sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną, pomoc na infrastrukturę lokalną, pomoc na rzecz
regionalnych portów lotniczych oraz pomoc na rzecz portów (Dz. U. z 2022 poz. 1387 z późn. zm.), lub bezpośrednio
na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje
pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014,
str.1, z późn. zm.), jeśli rada gminy w drodze uchwały ustanowiła program pomocowy w oparciu o któryś z
wymienionych aktów i przedsiębiorca prowadzący bar mleczny będzie spełniał określone tam warunki udzielania
pomocy.
5 Art. 20d upol.
-- 3 of 3 --