Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa szpitali i innych placówek medycznych na terenach objętych i zagrożonych powodzią
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5762
do ministra zdrowia
w sprawie bezpieczeństwa szpitali i innych placówek medycznych na terenach objętych i zagrożonych powodzią
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Marcin Ociepa, Krzysztof Ciecióra, Grzegorz Piechowiak, Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 24-10-2024
Szanowna Pani Minister,
w połowie września wszyscy byliśmy świadkami powodzi w południowo-zachodniej części naszego kraju. Nie wchodząc w tym momencie na grunt przyczyn tegorocznej powodzi, a raczej poziomu przygotowania instytucji państwowych do stawienia czoła żywiołowi, pragnę poruszyć kwestię bezpieczeństwa szpitali i innych placówek medycznych na terenach objętych i/lub zagrożonych powodzią.
Przykładem niech będzie dramat, jaki dotknął Szpital Powiatowy w Nysie, którego podtopienie skutkowało szkodami szacowanymi na 50 milionów złotych. Nie bez znaczenia jest również fakt, że zalanie takich placówek, jak w Nysie, skutkuje koniecznością ewakuacji pacjentów przebywających w szpitalu (która na szczęście odbyła się sprawnie dzięki osobistemu zaangażowaniu starosty nyskiego, który kierował ruchem karetek podczas ewakuacji szpitala), jak również uniemożliwia innym – potencjalnie potrzebującym pacjentom – możliwość skorzystania z pomocy.
Uwagę zwraca również niezwykle wysoka skala strat będących efektem podtopienia Szpitala Powiatowego w Nysie. Z pewnością jednym z czynników wpływających na wysokość strat było usytuowanie niezwykle drogich, specjalistycznych urządzeń medycznych – takich jak rezonans czy tomograf – na najniższych kondygnacjach szpitala, które w przypadku umieszczenia ich na wyższych piętrach nie uległyby zniszczeniu.
Pani Minister, zanim przejdę do pytań, pragnę podkreślić, że przywoływany przeze mnie przykład Szpitala Powiatowego w Nysie powinien być traktowany jako konstruktywna przestroga dla innych placówek medycznych położonych na terenach zagrożonych powodzią. Moją intencją nie jest natomiast absolutnie jakiekolwiek piętnowanie osób czy instytucji, które stanęły w obliczu niewątpliwie strasznej tragedii. W tym miejscu chylę również czoła i składam wyrazy głębokiego szacunku wszystkim osobom i instytucjom, które już zaangażowały się w odbudowę Szpitala Powiatowego w Nysie.
Celem uniknięcia w przyszłości podobnych dramatów, jak ten przedstawiony powyżej, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada informację, ile szpitali w Polsce jest usytuowanych na terenach zagrożonych powodzią?
Jeśli odpowiedź na pyt. 1 jest twierdząca, to proszę o doprecyzowanie, ile ww. szpitali znajduje się na terenach tzw. wody dziesięcioletniej, a ile na terenach tzw. wody stuletniej?
Jeśli odpowiedź na pyt. 2 jest przecząca, to proszę wyjaśnić ten stan rzeczy.
Ile szpitali w Polsce uległo zalaniu podczas powodzi w latach: 1997, 2010, 2014 i 2024?
Ile szpitali w Polsce uległo zalaniu podczas wszystkich powodzi, wskazanych w pyt. 3, ile uległo zalaniu podczas co najmniej trzech powodzi wskazanych w pyt. 3 oraz ile uległo zalaniu podczas co najmniej dwóch powodzi wskazanych w pyt. 3?
Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje wytycznymi w zakresie usytuowania sprzętu medycznego o szczególnie wysokiej wartości (np. tomografy, rezonanse, bloki operacyjne) na wyższych (bezpiecznych w kontekście ewentualnego zalania) kondygnacjach budynków szpitalnych?
Czy sprzęt medyczny w szpitalach jest ubezpieczony? Czy w zakresie ubezpieczania sprzętu szpitalnego są jakieś wytyczne? Czy ministerstwo zabezpiecza i przekazuje środki na ubezpieczenie sprzętu szpitalnego?
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5243 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBO.050.7.2024.KW
Warszawa, 18 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5762 z 29 października br. Pani Poseł Agnieszki Ścigaj
i grupy posłów w sprawie bezpieczeństwa szpitali i innych placówek medycznych na
terenach objętych i zagrożonych powodzią, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
Zgodnie z ustawą z 20 lipca 2017 r. prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087) ocenę ryzyka
powodziowego, projekty map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego
sporządzają Wody Polskie w uzgodnieniu z właściwymi wojewodami. Ww. projekty
zatwierdza minister właściwy do spraw gospodarki. W ww. ustawie w art. 167 wstępna
ocena ryzyka powodziowego zawiera m.in. opis powodzi historycznych, ocenę
potencjalnych negatywnych skutków powodzi mogących wystąpić w przyszłości dla życia
i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej,
określenie obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi. Celem wstępnej oceny
ryzyka powodziowego jest wyznaczenie obszarów narażonych na niebezpieczeństwo
powodzi, czyli obszarów, na których istnieje znaczące ryzyko powodziowe lub na których
wystąpienie dużego ryzyka jest prawdopodobne. Minister Zdrowia nie uczestniczy
w przygotowaniu, nie zestawia danych na potrzeby projektów map i oceny ryzyka
powodziowego oraz nie dysponuje wiedzą o ryzykach powodziowych.
W powodzi wrzesień / październik 2024 r. w związku z przejściem fali powodziowej
odnotowano przerwanie udzielania świadczeń zdrowotnych w szpitalach w Nysie,
Głuchołazach, Kłodzku, Opolskim Centrum Rehabilitacji w Korfantowie.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej –
odpowiedzialność za zarządzanie podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą
(w tym samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej) ponosi kierownik.
Z powyższego przepisu wynika, że elementem zarządzania jest świadomość różnych
rodzajów ryzyk związanych z funkcjonowaniem ww. podmiotu oraz z szeroko rozumianym
otoczeniem w jakim podmiot działa. Ponadto w myśl art. 121 ust. 1 ww. ustawy – nadzór
nad podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą sprawuje podmiot tworzący
(w zdecydowanej większości przypadków - jednostka samorządu terytorialnego).
Natomiast ust. 2 tego artykułu stanowi, że podmiot tworzący sprawuje nadzór nad
zgodnością działań podmiotu leczniczego nie będącego przedsiębiorcą z przepisami prawa,
statutem i regulaminem organizacyjnym oraz pod względem celowości, gospodarności i
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
rzetelności. Minister Zdrowia nie wydaje wytycznych dotyczących zarządzania podmiotami
leczniczymi. W przytoczonych wyżej przepisach kwestie zarządzania i nadzoru są jasno
określone. Obowiązek zawarcia przez podmiot wykonujący działalność leczniczą umowy
ubezpieczenia jest jednym z warunków wykonywania tej działalności. Jednakże
ubezpieczenie to odnosi się wyłącznie do odpowiedzialności cywilnej i obejmuje szkody
będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem
zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych. Decyzja o ubezpieczeniu sprzętu jest
elementem zarządzania podmiotem leczniczym. Jak już zostało wyżej wskazane –
odpowiedzialność w tym zakresie ponosi kierownik tego podmiotu, a za nadzór odpowiada
podmiot tworzący. Natomiast, przy udzielaniu przez Ministra Zdrowia środków na
finansowanie / dofinansowanie zakupów sprzętu medycznego zawierane umowy posiadają
postanowienia zobowiązujące Beneficjentów do realizacji zadań zgodnie z przepisami
prawa powszechnie obowiązującego. Ubezpieczenie sprzętu zakupionego w związku
z umową z Ministrem Zdrowia jest kwestią indywidualną Beneficjenta. W przypadku
środków publicznych pochodzących z Funduszu Medycznego należy wskazać,
że ustawa z dnia 7 października 2020 r. o Funduszu Medycznym (Dz. U. poz. 889) nie daje
podstawy ani do finansowania ubezpieczenia sprzętu medycznego podmiotom leczniczym,
ani partycypowania w kosztach takiego ubezpieczenia. Podobnie jest w przypadku środków
pochodzących z budżetu państwa część – 46 Zdrowie. Finansowanie/dofinansowanie
obejmuje jedynie zakup, gdzie przez koszt zakupu rozumie się wartość zakupu brutto
pomniejszoną o wartość podatku od towarów i usług (VAT) w wysokości, w której może on
zostać odzyskany na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361). Zgodnie z postanowieniami umów Beneficjent
ma obowiązek zachowania trwałości realizacji inwestycji, tj. zakupionych sprzętów przez
okres określony postanowieniami umownymi (najczęściej 5 lat), a także poinformowania
Ministra Zdrowia w przypadku zaistnienia zdarzenia oddziałowującego bezpośrednio na
określone w umowie prawa i obowiązki, w tym w szczególności wystąpienia klęski
żywiołowej, skutkującej uszkodzeniem sprzętu zakupionego ze środków Ministra Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --