Interpelacja w sprawie rosnących zwolnień grupowych i działań rządu na rzecz przeciwdziałania wzrostowi bezrobocia
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje w stałym kontakcie” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12048 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.590.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5759 Pana Posła Dariusza Mateckiego wraz z grupą Posłów
„w sprawie rosnących zwolnień grupowych i działań rządu na rzecz przeciwdziałania
wzrostowi bezrobocia”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy wyjaśnić, że podana przez Panów Posłów informacja, iż „tylko w sierpniu
2024 r. 27 zakładów ogłosiło zamiar zwolnienia prawie 20 tysięcy pracowników, co stanowi
najgorszy wynik od lat” jest nieprawdziwa. Po pierwsze, przywołane dane odnoszą się do
wszystkich niezrealizowanych od początku 2024 roku zgłoszeń zwolnień grupowych,
a dokładna liczba zapowiedzi zwolnień wciąż aktualnych w końcu sierpnia ub.r. dotyczyła
19,8 tys. pracowników. Po drugie, należy zauważyć, że na koniec sierpnia 2023 r. zapowiedzi
zwolnień grupowych dotyczyły 18,4 tys. osób, na koniec sierpnia 2022 r. 18,1 tys., a na koniec
sierpnia 2021 r. aż 27,5 tysięcy.
Kierowany przeze mnie resort monitoruje sytuację w zakresie zapowiadanych
i realizowanych zwolnień grupowych i pozostaje w stałym kontakcie z powiatowymi
urzędami pracy, zbierając informacje o realizowanych formach pomocy dla zwalnianych
pracowników. W MRPiPS na bieżąco analizowane są też dane dotyczące bezrobocia
rejestrowanego i jego regionalnego zróżnicowania. Analizy dokonywane są w cyklach
miesięcznych, a informacje o wysokości stopy bezrobocia i zachodzących w tym zakresie
zmianach są publikowane na stornie internetowej ministerstwa. Dane te wykorzystywane są
w działaniach podejmowanych przez publiczne służby zatrudnienia w celu skutecznego
przeciwdziałania bezrobociu i wspierania osób poszukujących pracy.
Przywoływany wzrost zgłoszeń zwolnień w Łodzi wynika w dużej mierze z likwidacji
oddziału Beko Poland Manufacturing Sp. z o.o., na skutek której zgłoszono do zwolnienia 1,1
tys. osób w Łodzi (do końca kwietnia 2025 r. zwolniono 800 osób). Z kolei wysoka liczba
zgłoszeń w m. st. Warszawa wynika z faktu, iż ma tu swoją siedzibę wiele centrali firm
realizujących zwolnienia na terenie całego kraju.
Nie wszystkie zapowiedzi zwolnień kończą się zwolnieniami. Przedsiębiorcy niejednokrotnie
proponują zgłoszonym do zwolnienia pracownikom tzw. wypowiedzenia zmieniające
warunki pracy i płacy (dotyczyło to ok. 8% wszystkich zapowiadanych zwolnień w 2024 r.
i - głównie na skutek restrukturyzacji w Poczcie Polskiej S.A. - 73% w okresie styczeń-
kwiecień 2025 r.). Część pracodawców rezygnuje ze zwolnień bądź nie realizuje ich w pełnej
zapowiadanej skali. Nierzadko proces zwolnień grupowych jest też elementem
restrukturyzacji, w wyniku której część zgłoszonych do zwolnienia pracowników jest
zatrudniana w spółkach innego przedsiębiorcy.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
O tym, że kondycja polskiego rynku pracy jest dobra, świadczą zarówno statystyki krajowe,
jak i dane Eurostatu. Z danych MRPiPS wynika, że stopa bezrobocia rejestrowanego w końcu
marca 2025 r. wyniosła 5,3%, wskaźnik pozostał zatem na identycznym poziomie jak w końcu
marca 2024 r. i spadł o 0,1 punktu procentowego w stosunku do końcówki poprzedniego
miesiąca.
Zgodnie z art. 70 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 214), zwanej dalej ustawą, pracodawca zamierzający
zwolnić co najmniej 50 pracowników w okresie 3 miesięcy jest zobowiązany uzgodnić
z powiatowym urzędem pracy (właściwym ze względu na miejsce siedziby pracodawcy lub
na miejsce wykonywania pracy) zakres i formy pomocy oferowanej zwalnianym
pracownikom, w tym pracownikom z niepełnosprawnościami, dotyczące w szczególności
pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego oraz szkoleń. Zwalniane osoby mogą liczyć
na wsparcie urzędów pracy.
W przypadku zwolnienia monitorowanego pracodawca jest zobowiązany podjąć działania
polegające na zapewnieniu pracownikom przewidzianym do zwolnienia lub będącym
w trakcie wypowiedzenia bądź w okresie 6 miesięcy po rozwiązaniu stosunku pracy czy
stosunku służbowego usług rynku pracy, realizowanych w formie programu. Program może
być realizowany przez powiatowy urząd pracy, agencję zatrudnienia lub instytucję
szkoleniową, a finansowany przez samego pracodawcę lub pracodawcę i odpowiednie
jednostki administracji publicznej.
Wśród głównych działań podejmowanych przez urzędy pracy w 2024 r. i 2025 r. wymienić
należy:
wspieranie pracodawców przy opracowywaniu programów dla zwalnianych
pracowników i spotkania informacyjne dla pracowników przewidzianych do zwolnienia
celem przedstawienia im propozycji pomocy,
angażowanie doradców zawodowych i pośredników pracy w spotkania z pracownikami
bezpośrednio w siedzibie pracodawcy,
uruchamianie punktów informacyjnych w siedzibie urzędu pracy lub pracodawcy,
przygotowywanie charakterystyki zwalnianych osób pod kątem posiadanych przez nie
kompetencji celem przedstawienia im ofert pracy dopasowanych do ich potrzeb
i kwalifikacji,
organizację spotkań z pracodawcami z regionu w formie takich wydarzeń jak targi pracy.
Jako szefowa resortu pracy, corocznie przyznaję powiatowym urzędom pracy środki
Funduszu Pracy na działania aktywizacyjne. W 2024 roku na finansowanie aktywizacji
zawodowej bezrobotnych i poszukujących pracy samorządy powiatów otrzymały do
dyspozycji środki Funduszu Pracy w wysokości 3 098 859 450 zł w ramach przyznanych na
dany rok limitów na finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia
skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej. W roku 2025 do dyspozycji samorządów
oddano kwotą 3 104 291 800 zł.
W ramach przyznanych środków finansowane są wszystkie formy aktywizacji zawodowej
określone w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku
pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 214), zwanej dalej ustawą, dla wszystkich grup zarejestrowanych
bezrobotnych i poszukujących pracy, w tym także osób zwalnianych z pracy. Aktywizacja
przebiega m.in. w ramach szkoleń, staży, prac interwencyjnych, robót publicznych, czy
poprzez dofinansowanie podejmowania działalności gospodarczej. Wyboru form
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
realizowanych działań, w ramach łącznej kwoty ustalonej dla samorządu powiatu na
finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia
i aktywizacji zawodowej, dokonuje starosta po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku
pracy. Jeśli przyznany limit okazuje się niewystarczający, samorządy powiatów mogą
ubiegać się o dodatkowe środki z rezerwy Funduszu Pracy, będące w dyspozycji ministra
właściwego do spraw pracy.
W roku 2024, jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiłam pięć naborów
wniosków o przyznanie środków rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie realizowanych
w oparciu o diagnozę bieżących potrzeb rynku pracy programów aktywizacji zawodowej dla
zwalnianych pracowników. Nabory skierowane zostały do powiatów, w których dokonano
lub planowano dokonać w roku 2023 i 2024 zwolnień i zwolnień grupowych, o których
mowa w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania
z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2024
r. poz. 61). Kwota rezerwy Funduszu Pracy przeznaczonej na finansowanie programu
wyniosła 50 mln zł.
W ramach naborów na program dla zwalnianych pracowników przyznano środki rezerwy
Funduszu Pracy w wysokości ok. 38,3 mln zł. Środki te przeznaczono dla powiatów, które
zgłaszały zwiększone ryzyko grupowych zwolnień, celem wsparcia osób zagrożonych
bezrobociem poprzez programy aktywizacji zawodowej, tworzenie nowych miejsc pracy
i pomoc w zakładaniu działalności gospodarczej. Dodatkowo, niezależnie od naboru, środki
rezerwy Funduszu Pracy znajdujące się w dyspozycji Ministra uruchamiane były na realizację
działań aktywizacyjnych w formie programu aktywizacji zawodowej bezrobotnych
zwolnionych z pracy z przyczyn niedotyczących pracowników oraz pracowników objętych
zwolnieniami monitorowanymi. w kolejności wpływu wniosków. Program dotyczył osób
bezrobotnych zarejestrowanych w urzędzie pracy, z którymi rozwiązano stosunek pracy
z przyczyn niedotyczących pracowników w drodze wypowiedzenia dokonanego przez
pracodawcę oraz na mocy porozumienia stron, a także osób objętych zwolnieniami
monitorowanymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt. 44 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Przewidziano ponadto możliwość przyznawania środków rezerwy w sytuacji otrzymania
przez urząd pracy zawiadomienia o planowanym w 2024 r. zwolnieniu grupowym, o którym
mowa w art. 4 ust. 1 lub 4 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W roku 2024 r., w odpowiedzi na
wniosek Powiatowego Urzędu Pracy w Łodzi, przyznano w ramach programu 2 mln zł.
W roku 2025, tak jak rok wcześniej, na kontynuację działań aktywizacyjnych dla zwalnianych
pracowników przeznaczono ze środków rezerwy Funduszu Pracy 50 mln zł. Według stanu
na 14 maja, zgodnie z wnioskami Powiatowego Urzędu Pracy w Przeworsku, Strzyżowie
i Tychach, przyznano środki Funduszu Pracy w kwocie 4 018 000,00 zł.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano ustawę
z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (DZ.U. z 2025, poz. 260). Akt
ten wprowadza nowe rozwiązanie pn. program wsparcia w sytuacji szczególnej, stanowiące
specjalny mechanizm pomocowy uruchamiany w przypadku nagłych, negatywnych zdarzeń,
mogących wpłynąć na poziom zatrudnienia w kraju, województwie lub powiecie. Program
umożliwia zastosowanie rozwiązań, dostosowanych do specyfiki danej sytuacji,
wykraczających poza standardowe formy wsparcia określone w ustawie o rynku pracy
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
i służbach zatrudnienia. Jego głównym zadaniem jest stabilizacja sytuacji na rynku pracy,
zapobieganie wzrostowi bezrobocia oraz wsparcie osób dotkniętych skutkami nagłych
zdarzeń gospodarczych. Stanowi on ważne narzędzie służące ochronie pracowników
i gospodarki regionu.
Przyjęte w prawodawstwie polskim rozwiązania z zakresu ochrony pracowników przed
utratą wynagrodzenia spowodowaną niewypłacalnością pracodawcy reguluje ustawa z dnia
13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1087). Jej przepisy tworzą ramy prawne dla instytucji gwarancyjnej -
Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP). Ze środków FGŚP
dokonywane są wypłaty świadczeń pracowniczych niezaspokojonych przez
niewypłacalnego pracodawcę oraz zaliczek w razie jego niewypłacalności lub faktycznego
zaprzestania działalności w rozumieniu przepisów ustawy. Prowadzenie postępowań
wyjaśniających w omawianym zakresie, rozstrzyganie o zasadności zaspokojenia roszczeń
pracowniczych i dokonywanie obligatoryjnych wypłat ze środków FGŚP należy do
kompetencji marszałków województw, przy czym na mocy stosownych upoważnień zadania
te wykonują dyrektorzy wojewódzkich urzędów pracy. Marszałek województwa wypłaca na
wniosek pracownika zaliczkę na poczet niezaspokojonych przez pracodawcę roszczeń
z powodu braku środków finansowych, w związku z faktycznym zaprzestaniem działalności
przez pracodawcę.
Kierownictwo podległego mi resortu na bieżąco monitoruje sytuację na rynku pracy
i współpracuje z samorządami oraz instytucjami lokalnymi w celu zapewnienia pomocy
i wsparcia zwalnianym pracownikom, zwłaszcza w regionach, w których zapowiedziano lub
przeprowadza się zwolnienia grupowe.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --