Interpelacja nr 5757
Interpelacja w sprawie wytycznych dotyczących wydawania orzeczeń przez lekarzy psychiatrów jako przesłanki do przerwania ciąży
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wytycznych dotyczących wydawania orzeczeń przez lekarzy psychiatrów jako przesłanki do przerwania ciąży
Interpelacja nr 5757
do ministra zdrowia
w sprawie wytycznych dotyczących wydawania orzeczeń przez lekarzy psychiatrów jako przesłanki do przerwania ciąży
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Maria Kurowska, Sebastian Kaleta
Data wpływu: 24-10-2024
Zwracam się z prośbą o wyjaśnienie kwestii związanych z nowymi wytycznymi Ministerstwa Zdrowia dotyczącymi dokonywania aborcji, które zakładają, że do stwierdzenia zagrożenia zdrowia lub życia kobiety ciężarnej, jako przesłanki legalnego przerwania ciąży, wystarczy orzeczenie jednego lekarza specjalisty, w tym psychiatry. Wytyczne te budzą kontrowersje i wywołały obawy wśród części środowiska medycznego, szczególnie wśród lekarzy psychiatrów.
Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, wraz z konsultantem krajowym ds. psychiatrii, jasno zaznaczyło, że psychiatra występuje w roli konsultanta, a jego orzeczenie nie jest równoznaczne ze skierowaniem na zabieg przerwania ciąży. W swoim stanowisku podkreślili również, że należy unikać wydawania orzeczeń na podstawie teleporad, a decyzja o przerwaniu ciąży musi być poprzedzona dokładnym badaniem lekarskim oraz rozważeniem ryzyk dla zdrowia psychicznego kobiety.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie były podstawy wprowadzenia wytycznych Ministerstwa Zdrowia, zgodnie z którymi psychiatra może samodzielnie wydać orzeczenie stwierdzające zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety jako przesłankę do przerwania ciąży - zamordowania dziecka?
Jak ministerstwo odnosi się do obaw Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, które zwraca uwagę na trudności związane z rzetelnym badaniem pacjentek w ramach jednorazowej konsultacji, szczególnie w formie teleporady?
Eksperci podkreślają, że zadanie lekarzy psychiatrów w tym zakresie jest wyjątkowo trudne i obciążone dużą odpowiedzialnością, co wymaga starannej oceny ryzyka dla zdrowia psychicznego pacjentki. W związku z tym, kluczowe jest zapewnienie odpowiednich narzędzi prawnych oraz organizacyjnych, które pozwolą na właściwe funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia w tym zakresie.
Pani Izabelo Leszczyna, dlaczego za wszelką cenę chcecie dopuścić do tego, żeby można było w świetle prawa zabijać polskie dzieci?
Interpelacja nr 5757
do ministra zdrowia
w sprawie wytycznych dotyczących wydawania orzeczeń przez lekarzy psychiatrów jako przesłanki do przerwania ciąży
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Maria Kurowska, Sebastian Kaleta
Data wpływu: 24-10-2024
Zwracam się z prośbą o wyjaśnienie kwestii związanych z nowymi wytycznymi Ministerstwa Zdrowia dotyczącymi dokonywania aborcji, które zakładają, że do stwierdzenia zagrożenia zdrowia lub życia kobiety ciężarnej, jako przesłanki legalnego przerwania ciąży, wystarczy orzeczenie jednego lekarza specjalisty, w tym psychiatry. Wytyczne te budzą kontrowersje i wywołały obawy wśród części środowiska medycznego, szczególnie wśród lekarzy psychiatrów.
Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, wraz z konsultantem krajowym ds. psychiatrii, jasno zaznaczyło, że psychiatra występuje w roli konsultanta, a jego orzeczenie nie jest równoznaczne ze skierowaniem na zabieg przerwania ciąży. W swoim stanowisku podkreślili również, że należy unikać wydawania orzeczeń na podstawie teleporad, a decyzja o przerwaniu ciąży musi być poprzedzona dokładnym badaniem lekarskim oraz rozważeniem ryzyk dla zdrowia psychicznego kobiety.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie były podstawy wprowadzenia wytycznych Ministerstwa Zdrowia, zgodnie z którymi psychiatra może samodzielnie wydać orzeczenie stwierdzające zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety jako przesłankę do przerwania ciąży - zamordowania dziecka?
Jak ministerstwo odnosi się do obaw Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, które zwraca uwagę na trudności związane z rzetelnym badaniem pacjentek w ramach jednorazowej konsultacji, szczególnie w formie teleporady?
Eksperci podkreślają, że zadanie lekarzy psychiatrów w tym zakresie jest wyjątkowo trudne i obciążone dużą odpowiedzialnością, co wymaga starannej oceny ryzyka dla zdrowia psychicznego pacjentki. W związku z tym, kluczowe jest zapewnienie odpowiednich narzędzi prawnych oraz organizacyjnych, które pozwolą na właściwe funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia w tym zakresie.
Pani Izabelo Leszczyna, dlaczego za wszelką cenę chcecie dopuścić do tego, żeby można było w świetle prawa zabijać polskie dzieci?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5105 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZP.050.4.2024.AB
Warszawa, 15 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku!
Odpowiadając na interpelację nr 5757 Posła Dariusza Mateckiego i grupy posłów
„w sprawie w sprawie wytycznych dotyczących wydawania orzeczeń przez lekarzy
psychiatrów jako przesłanki do przerwania ciąży”, uprzejmie przekazuję następujące
informacje i wyjaśnienia.
Ad. pyt. 1 „
Jakie były podstawy wprowadzenia wytycznych Ministerstwa Zdrowia, zgodnie
z którymi psychiatra może samodzielnie wydać orzeczenie stwierdzające zagrożenie
zdrowia psychicznego kobiety jako przesłankę do przerwania ciąży - zamordowania
dziecka?”
Opracowany przez Ministerstwo Zdrowia dokument stanowi zestawienie obowiązujących
przepisów prawnych odnoszących się do wskazanej w ich tytule materii, nie wprowadza
nowych norm czy też regulacji. W dokumencie wyraźnie wskazano okoliczności, w których
– zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r.
o planowaniu rodziny, ochronie
płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. z 2022 r. poz. 1575)
– możliwe jest przerwanie ciąży.
Przywołano w nim również przepisy regulujące kwestię stwierdzenia okoliczności
warunkujących przerwanie ciąży. Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 stycznia
1993 r.
o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach przerwania ciąży,
zwanej dalej „ustawą o planowaniu rodziny”, przerwanie ciąży może być dokonane przez
lekarza w przypadku, gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej.
Ustawa o planowaniu rodziny nie określa zamkniętego katalogu wskazań do przerwania
ciąży w przypadku, gdy ciąża stanowi takie zagrożenie. Przepisy omawianej ustawy,
posługując się ogólną kategoria zdrowia, w żaden sposób nie determinują również, jakiego
obszaru zdrowia ma dotyczyć to zagrożenie zdrowia. Może ono zatem dotyczyć każdego
obszaru zdrowia, zarówno fizycznego jak i psychicznego.
Ponadto, należy podkreślić, że przepisy ustawy o planowaniu rodziny nie zawężają
specjalizacji lekarza, uprawnionego do stwierdzenia, czy zachodzi przesłanka
dopuszczająca przerwanie ciąży.
Zaistnienie takiej okoliczności – zgodnie z art. 4a ust. 5 ww. ustawy – stwierdza inny lekarz
niż dokonujący przerwania ciąży, chyba że ciąża zagraża bezpośrednio życiu kobiety.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22
stycznia 1997 r.
w sprawie kwalifikacji zawodowych lekarzy, uprawniających do dokonania
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przerwania ciąży oraz stwierdzania, że ciąża zagraża życiu lub zdrowiu kobiety lub wskazuje
na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo
nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu (Dz. U. poz. 49) wystąpienie okoliczności
wskazujących, że ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej,
stwierdza lekarz posiadający tytuł specjalisty w zakresie medycyny właściwej ze względu
na rodzaj choroby kobiety ciężarnej.
Z przywołanych przepisów wynika więc jednoznacznie, że do stwierdzenia wystąpienia
okoliczności, że ciąża zagraża życiu lub zdrowiu kobiety wymagane jest tylko jedno
orzeczenie lekarza specjalisty w zakresie medycyny właściwej ze względu na rodzaj
choroby kobiety ciężarnej.
Opracowany przez Ministerstwo Zdrowia dokument jedynie przywołuje powyższe
regulacje w celu zapewnienia, aby podmioty lecznicze właściwie stosowały obowiązujące w
tym zakresie przepisy prawa.
Ad. pyt. 2 „
Jak Ministerstwo odnosi się do obaw Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego,
które zwraca uwagę na trudności związane z rzetelnym badaniem pacjentek w ramach
jednorazowej konsultacji, szczególnie w formie teleporady?”
Należy zaznaczyć, że opracowywanie wszelkich wytycznych o charakterze medycznym
powinno się pozostawiać towarzystwom naukowym. Stosowne rekomendacje w omawianej
kwestii opracowały dotychczas: Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników, Polskie
Towarzystwo Zdrowia Seksualnego i Reprodukcyjnego oraz Polskie Towarzystwo
Psychiatryczne. Postępowanie środowiska medycznego powinno opierać się na wiedzy
medycznej1).
Ministerstwo Zdrowia opracowało kompleksową informację o obowiązujących przepisach
prawnych dotyczących dostępu do procedury przerwania ciąży i wynikających z nich
prawach i obowiązkach. Należy jedynie zaznaczyć, że obowiązujące regulacje nie
determinują kwestii metod i form przeprowadzania diagnostyki.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
1) Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r.
o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1287, z późn. zm.) lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami
aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania
i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZP.050.4.2024.AB
Warszawa, 15 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku!
Odpowiadając na interpelację nr 5757 Posła Dariusza Mateckiego i grupy posłów
„w sprawie w sprawie wytycznych dotyczących wydawania orzeczeń przez lekarzy
psychiatrów jako przesłanki do przerwania ciąży”, uprzejmie przekazuję następujące
informacje i wyjaśnienia.
Ad. pyt. 1 „
Jakie były podstawy wprowadzenia wytycznych Ministerstwa Zdrowia, zgodnie
z którymi psychiatra może samodzielnie wydać orzeczenie stwierdzające zagrożenie
zdrowia psychicznego kobiety jako przesłankę do przerwania ciąży - zamordowania
dziecka?”
Opracowany przez Ministerstwo Zdrowia dokument stanowi zestawienie obowiązujących
przepisów prawnych odnoszących się do wskazanej w ich tytule materii, nie wprowadza
nowych norm czy też regulacji. W dokumencie wyraźnie wskazano okoliczności, w których
– zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r.
o planowaniu rodziny, ochronie
płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. z 2022 r. poz. 1575)
– możliwe jest przerwanie ciąży.
Przywołano w nim również przepisy regulujące kwestię stwierdzenia okoliczności
warunkujących przerwanie ciąży. Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 stycznia
1993 r.
o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach przerwania ciąży,
zwanej dalej „ustawą o planowaniu rodziny”, przerwanie ciąży może być dokonane przez
lekarza w przypadku, gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej.
Ustawa o planowaniu rodziny nie określa zamkniętego katalogu wskazań do przerwania
ciąży w przypadku, gdy ciąża stanowi takie zagrożenie. Przepisy omawianej ustawy,
posługując się ogólną kategoria zdrowia, w żaden sposób nie determinują również, jakiego
obszaru zdrowia ma dotyczyć to zagrożenie zdrowia. Może ono zatem dotyczyć każdego
obszaru zdrowia, zarówno fizycznego jak i psychicznego.
Ponadto, należy podkreślić, że przepisy ustawy o planowaniu rodziny nie zawężają
specjalizacji lekarza, uprawnionego do stwierdzenia, czy zachodzi przesłanka
dopuszczająca przerwanie ciąży.
Zaistnienie takiej okoliczności – zgodnie z art. 4a ust. 5 ww. ustawy – stwierdza inny lekarz
niż dokonujący przerwania ciąży, chyba że ciąża zagraża bezpośrednio życiu kobiety.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22
stycznia 1997 r.
w sprawie kwalifikacji zawodowych lekarzy, uprawniających do dokonania
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przerwania ciąży oraz stwierdzania, że ciąża zagraża życiu lub zdrowiu kobiety lub wskazuje
na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo
nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu (Dz. U. poz. 49) wystąpienie okoliczności
wskazujących, że ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej,
stwierdza lekarz posiadający tytuł specjalisty w zakresie medycyny właściwej ze względu
na rodzaj choroby kobiety ciężarnej.
Z przywołanych przepisów wynika więc jednoznacznie, że do stwierdzenia wystąpienia
okoliczności, że ciąża zagraża życiu lub zdrowiu kobiety wymagane jest tylko jedno
orzeczenie lekarza specjalisty w zakresie medycyny właściwej ze względu na rodzaj
choroby kobiety ciężarnej.
Opracowany przez Ministerstwo Zdrowia dokument jedynie przywołuje powyższe
regulacje w celu zapewnienia, aby podmioty lecznicze właściwie stosowały obowiązujące w
tym zakresie przepisy prawa.
Ad. pyt. 2 „
Jak Ministerstwo odnosi się do obaw Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego,
które zwraca uwagę na trudności związane z rzetelnym badaniem pacjentek w ramach
jednorazowej konsultacji, szczególnie w formie teleporady?”
Należy zaznaczyć, że opracowywanie wszelkich wytycznych o charakterze medycznym
powinno się pozostawiać towarzystwom naukowym. Stosowne rekomendacje w omawianej
kwestii opracowały dotychczas: Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników, Polskie
Towarzystwo Zdrowia Seksualnego i Reprodukcyjnego oraz Polskie Towarzystwo
Psychiatryczne. Postępowanie środowiska medycznego powinno opierać się na wiedzy
medycznej1).
Ministerstwo Zdrowia opracowało kompleksową informację o obowiązujących przepisach
prawnych dotyczących dostępu do procedury przerwania ciąży i wynikających z nich
prawach i obowiązkach. Należy jedynie zaznaczyć, że obowiązujące regulacje nie
determinują kwestii metod i form przeprowadzania diagnostyki.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
1) Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r.
o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1287, z późn. zm.) lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami
aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania
i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.
-- 2 of 2 --