tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.578.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z 29 października 2024 r., numer 5756, Pana Posła Dariusza
Mateckiego „w sprawie przyszłości programu Rodzina 500+”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie podkreślić trzeba, że pogłoski dotyczące rzekomych planów likwidacji programu
800+, na które Pan Poseł się powołuje, nie wskazując w sposób precyzyjny ich źródła, są
pozbawione podstawy i nieprawdziwe. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie
są prowadzone, ani planowane prace nad zmianą warunków przysługiwania świadczenia
wychowawczego, których celem miałaby być jego likwidacja czy ograniczenie grona osób do
niego uprawnionych.
Wśród działań podejmowanych przez Kierownictwo Ministerstwa w zakresie wyzwań
demograficznych wymienić należy:
1) Powołanie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Rady do spraw Polityki
Rodzinnej i Demograficznej, do której zadań należeć będzie opracowywanie kierunków działań,
których celem jest poprawa sytuacji demograficznej w Polsce.
2) Planowane rozpoczęcie prac Zespołu Międzyresortowego do spraw Przeciwdziałania
Negatywnym Zjawiskom Demograficznym w celu koordynacji działań rządu w obszarze
demografii. Zgodnie z przyjętymi założeniami, do zadań zespołu należeć będzie m.in.:
proponowanie kierunków działań, wystąpień do właściwych organów z wnioskiem o podjęcie
prac, współpraca z organami administracji rządowej oraz organami im podległymi i przez nie
nadzorowanymi, a także z organizacjami pozarządowymi, monitorowanie postępów prac nad
projektami aktów prawnych w obszarach dotyczących zagadnień mających wpływ na
urodzenia i dzietność, monitorowanie postępu realizacji prac nad projektami aktów prawnych
oraz działań administracji rządowej w obszarach mających wpływ na zjawiska demograficzne
oraz przygotowanie projektu programu przeciwdziałania negatywnym zjawiskom
demograficznym, przeznaczonego do wdrożenia przez członków Zespołu zgodnie z ich
właściwością i wykonywanie innych zadań w zakresie zagadnień mających wpływ na zjawiska
demograficzne w obszarze urodzeń i dzietności wyznaczonych przez Prezesa Rady Ministrów
lub realizowanych z inicjatywy własnej Zespołu. W skład Zespołu wchodzić będą
przedstawiciele ministrów, w których właściwości znajdują się działy administracji publicznej,
których przedmiot oddziałuje na zjawiska demograficzne w zakresie urodzeń i dzietności.
3) Powołanie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 12 lutego
2024 r. Rady do spraw Kobiet na Rynku Pracy. Do zadań Rady należy w szczególności:
inicjowanie i wspieranie działań na rzecz poprawy sytuacji kobiet na rynku pracy oraz
zapewnienie równości kobiet i mężczyzn w sferze publicznej, zawodowej i prywatnej, a także
opracowanie kierunków działań, których celem będzie zapewnienie równości kobiet
i mężczyzn na rynku pracy; przedstawianie Ministrowi propozycji rozwiązań w zakresie
poprawy sytuacji kobiet na rynku pracy oraz zapewnienia równości mężczyzn i kobiet w sferze
publicznej, zawodowej i prywatnej; opiniowanie działań podejmowanych w zakresie
aktywizacji zawodowej kobiet i ich powrotu na rynek pracy; inicjowanie debat i kampanii
społecznych przeciwdziałających stereotypowemu postrzeganiu ról społecznych kobiet

-- 1 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
i mężczyzn; inicjowanie działań promujących równowagę między życiem rodzinnym
i zawodowym, w tym zachęcanie ojców do korzystania z uprawnień pracowniczych związanych
z rodzicielstwem.
21 kwietnia 2024 r. podpisano zarządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie
powołania Rady do spraw Polityki Rodzinnej i Demograficznej. Pierwsze spotkania Rady odbyły się
24 września 2024 r. i 25 października 2024r.
Odnośnie podmiotu, o którym mowa w pkt 2, do 4 stycznia 2024 r. trwały prace nad nowelizacją
Zarządzenia Nr 425 Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 października 2023 r. w sprawie
Międzyresortowego Zespołu do spraw Przeciwdziałania Negatywnym Zjawiskom
Demograficznym.
W odniesieniu do podmiotu, o którym mowa w pkt. 3, Rada została powołana 12 lutego 2024 r.
i rozpoczęła prace.
Ponadto, w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027,
zostanie zrealizowany w MRPIPS projekt pn. „Wypracowanie rozwiązań służących
przeciwdziałaniu migracji osób młodych z terenów dotkniętych depopulacją”.
W ramach projektu zaplanowano realizację badań służących zdiagnozowaniu przyczyn migracji
osób młodych z terenów dotkniętych depopulacją, zarówno miast i wsi. Wnioski
z nich posłużą wypracowaniu rozwiązań programowych i prawnych, w tym instrumentów rynku
pracy, pozwalających zachęcać osoby młode do pozostawania i powrotów na te tereny. Projekt
zakłada także przeprowadzenie działań informacyjno-promocyjnych, skierowanych do osób
młodych i zidentyfikowanych w badaniu grup mających wpływ na decyzje dotyczące migracji
z terenów dotkniętych depopulacją. Na projekt realizowany od końca 2024 r. do końca roku 2027
zarezerwowano środki w wysokości 7 mln. zł. Podstawowymi miernikami stosowanymi do opisu
skali ubóstwa są wskaźnik ubóstwa skrajnego oraz wskaźnik ubóstwa relatywnego.
W 2023 roku wskaźnik zasięgu ubóstwa skrajnego ogółem wzrósł o 2 p. p. w stosunku do roku
poprzedniego i osiągnął wartość 6,6%, a więc zbliżoną do poziomu sprzed 2015 r.(6,5%) W latach
2016-2022 wskaźnik ten przyjmował wartości pomiędzy 4,2% a 5,4%. Należy zauważyć, że wzrost
zasięgu ubóstwa skrajnego nastąpił po okresie wysokiej inflacji w 2022 roku.
Pomimo wzrostu wartości w 2023 r., wskaźnik ubóstwa skrajnego obliczony dla dzieci w wieku
od 0 do 17 lat nadal przyjmował wartości niższe niż w 2015 roku (konkretnie 7,6% w 2023 roku,
o 1,4 p. proc. mniej niż w 2015 roku). Gwałtowny spadek wartości tego wskaźnika nastąpił w 2016
roku, a w latach 2017-2022 fluktuował między 4,5% a 6,0%. Niestety, wzrost o 1,9 p.p. w stosunku
do roku poprzedniego w 2023 r. był najwyższy od roku 2015.
W latach 2016-2023 największy spadek ubóstwa skrajnego – około połowę, z 12.2% do
5-7% – dotyczył rodzin z co najmniej trojgiem dzieci na utrzymaniu. Taki zasięg ubóstwa
w tej grupie utrzymuje się, jakkolwiek zwraca uwagę wzrost o 0,9 p.p. w 2023 r. w stosunku
do roku 2022 r. Podobnie od czasu spadku o ponad połowę w 2017 roku utrzymuje się
poziom ubóstwa skrajnego w rodzinach samodzielnych rodziców. Natomiast w rodzinach
z dwojgiem dzieci, po niemal dwukrotnym wzroście (z 1,8 do 3,4%) w 2023 r. w stosunku do
roku poprzedniego, wskaźnik ubóstwa zbliżył się do wartości z 2015 r., zaś w rodzinach
z jednym dzieckiem przekroczył wartość z 2015 r. o 0,3 p.p. Podwyższenie kwoty
świadczenia wychowawczego od 2024 roku do wysokości 800 zł przyczyniło się do
ograniczania ubóstwa skrajnego wśród dzieci. W roku 2025 będzie również widoczny efekt
wdrożenia ustawy Aktywny Rodzic.
Wskaźnik zasięgu ubóstwa relatywnego od 2020 r. przyjmuje zbliżone wartości z przedziału
11,7-12,2%. Podobnie na zbliżonym poziomie od 2019 r. utrzymuje się wskaźnik ubóstwa

-- 2 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
relatywnego obliczony dla dzieci i młodzieży poniżej 18 r.ż., przy czym przyjmuje on wartości
o 1-2 p.p. wyższe niż w całej populacji (od 13,4 do 14,3%). Największy spadek poziomu
ubóstwa relatywnego w tej grupie – o ponad 4 p.p., a więc jedną piątą - miał miejsce w 2016 r.
Analiza efektów programu na przestrzeni 7 lat (2016-2023) pokazuje, że wprowadzenie
świadczenia wychowawczego miało wpływ na ograniczenie ubóstwa wśród dzieci. Został on
jednak znacznie zniwelowany poprzez wzrost inflacji w latach 2022-2023. Podniesienie
kwoty świadczenia z 500 do 800 zł na dziecko miało na celu przeciwdziałanie skutkom tego
wzrostu, poprzez zwiększenie dochodów rodzin z dziećmi. Efekty tej zmiany będą widoczne
w danych za rok 2024 oraz w latach następnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 3 of 3 --