Interpelacja w sprawie obowiązujących regulacji prawnych związanych z gospodarowaniem i unieszkodliwianiem odpadów medycznych powstających w jednostkach ochrony zdrowia
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9752 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.44.2024.NA
Warszawa, 18 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5747 Pani Poseł Elżbiety Burkiewicz i grupy posłów w
sprawie obowiązujących regulacji prawnych związanych z gospodarowaniem i
unieszkodliwianiem odpadów medycznych powstających w jednostkach ochrony zdrowia,
proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Odnosząc się do pytania „czy Ministerstwo Zdrowia ma świadomość wskazywanych przez
NIK oraz UOKiK głęboko zakorzenionych problemów w postępowaniu z odpadami
medycznymi i ich unieszkodliwiania, jak i ogromu kosztów, które ponoszone są przez
szpitale w wyniku niekorzystnych zapisów prawnych” należy wskazać, że zagadnienia
dotyczące odpadów medycznych, w tym w zakresie ich unieszkodliwiania, zostały
uregulowane przepisami prawa.1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, wyraźnie definiuje pojęcia gospodarowania
odpadami, gospodarki odpadami oraz ich magazynowania, w następujący sposób:
1) gospodarowanie odpadami - rozumie się przez to zbieranie, transport lub przetwarzanie
odpadów, w tym sortowanie, wraz z nadzorem nad wymienionymi działaniami, a także
późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania
wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami (art.
3 ust. 1 pkt 2);
1 Akty prawne:
- ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;
- rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów ,
zawierającym szczegółową klasyfikację i podział odpadów,
- rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu
postępowania z odpadami medycznymi, określające m. in. szczegółowy sposób postępowania z
odpadami medycznymi powstałymi w miejscu ich wytwarzania oraz postępowanie przy gromadzeniu
odpadów medycznych w obiektach, w których udziela się świadczeń zdrowotnych lub prowadzi
badania i doświadczenia naukowe w zakresie medycyny a także warunki transportu wewnętrznego
odpadów medycznych w ww. obiektach,
- rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 listopada 2021 r. w sprawie
unieszkodliwiania oraz magazynowania odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych , które
określa dopuszczalne sposoby unieszkodliwiania i warunki magazynowania odpadów medycznych i
odpadów weterynaryjnych oraz warunki prowadzenia procesów unieszkodliwiania odpadów
medycznych i odpadów weterynaryjnych, a także sposób monitoringu tych procesów.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
2) gospodarka odpadami - rozumie się przez to wytwarzanie odpadów i gospodarowanie
odpadami (art. 3 ust. 1 pkt 3);
3) magazynowanie odpadów - rozumie się przez to czasowe przechowywanie odpadów
obejmujące (art. 3 ust. 1 pkt 5): a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b)
tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c)
magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów.
W przypadku obszaru dotyczącego gospodarki odpadami, podkreślić trzeba, że kwestie te
wchodzą w zakres kompetencyjny przypisany Ministrowi Klimatu i Środowiska. Wynika to z
art. 13a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej2,
przewidującego, że „Dział klimat obejmuje sprawy klimatu i zrównoważonego rozwoju, w
szczególności w zakresie: (…) gospodarki odpadami, w tym jako element gospodarki o
obiegu zamkniętym”. Działem „klimat” kieruje obecnie Minister Klimatu i Środowiska3 .
Jednocześnie należy wskazać, że nadzór nad postępowaniem z odpadami, w tym odpadami
medycznymi, w przeważającym stopniu sprawowany jest przez organy Inspekcji Ochrony
Środowiska. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji
Ochrony Środowiska4, do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów
korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo
ochrony środowiska w zakresie przestrzegania przepisów w ustawy z dnia 14 grudnia 2012
r. o odpadach.
Kompetencje organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie nadzoru nad
postępowaniem z odpadami medycznymi wynikające z ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o
Państwowej Inspekcji Sanitarnej5 ograniczają się natomiast do weryfikacji w podmiotach
leczniczych zgodności postępowania z odpadami medycznymi z przepisami rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu
postępowania z odpadami medycznymi. Nadzór sanitarny obejmuje zatem etap
postępowania z odpadami medycznymi w miejscach ich powstawania od momentu ich
wytworzenia przez wytwórcę (przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, np. w gabinecie
zabiegowym) do magazynowania wstępnego (miejsca gromadzenia odpadów do czasu ich
transportu poza placówkę lub przekazania do unieszkodliwiania).
Nadmienić należy, że w związku z pandemią COVID-19 został zwiększony nadzór przez
organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który obejmował także działania edukacyjne w
zakresie nadzoru nad postępowaniem z odpadami medycznymi. Działania te miały na celu
m.in. zwrócenie podmiotom leczniczym uwagi na:
zasady właściwej klasyfikacji odpadów medycznych, określone rozporządzeniem
Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów oraz
warunki wstępnego magazynowania tych odpadów w obiektach, w których udziela
się świadczeń zdrowotnych, wynikające z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5
października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami
medycznymi,
zasady postępowania z odpadami wytwarzanymi w danej placówce, zmierzającymi
do wyeliminowania przypadków błędów w ich klasyfikacji, a także do zapobiegania
mieszania odpadów różnych rodzajów, w celu racjonalizacji ilości wytwarzanych
odpadów i zapewnienia bezpieczeństwo pracownikom mającym styczność z
odpadami medycznymi.
Odnosząc się do podniesionej w interpelacji kwestii raportu NIK wskazać należy, że
nieprawidłowości stwierdzone podczas przeprowadzonej w latach 2019-2022 kontroli w
szpitalach w zakresie postępowania z zakaźnymi odpadami medycznymi miały związek ze
2 Dz. U. z 2024 r., poz. 1370 ze zm
3 § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu
działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz.U. z 2023 r. poz. 2726)
4 4 Dz.U. z 2024 r. poz. 425
5 Dz.U. z 2024 r. poz. 416
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
sposobem magazynowania zakaźnych odpadów medycznych oraz z segregacją tych
odpadów. Należy podkreślić, że w obszarze działań podejmowanych przez organy
Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Najwyższa Izba Kontroli w raporcie nie wydała wniosków.
Odnosząc się natomiast do kwestii możliwości dopuszczenia innych niż spalanie metod
unieszkodliwiania odpadów medycznych, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy
z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach posiadacz odpadów medycznych lub odpadów
weterynaryjnych unieszkodliwiający te odpady jest obowiązany do prowadzenia procesów
unieszkodliwiania oraz do ich monitoringu, z uwzględnieniem właściwości odpadów i
charakteru procesu oraz zgodnie z wymaganiami i sposobami prowadzenia
unieszkodliwiania odpadów, określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 11.
Kluczowe znaczenie w przedstawionym zakresie ma art. 95 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z
którym zakaźne odpady medyczne lub zakaźne odpady weterynaryjne unieszkodliwia się
przez termiczne przekształcanie w spalarniach odpadów niebezpiecznych.
Odnosząc się do pytania „czy Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Klimatu prowadzą
jakiekolwiek prace nad zmianą obowiązującego prawa regulującego postępowanie z
odpadami, by wprowadzić takie regulacje, które pozwolą na uzdrowienie sytuacji, by
przynieść oszczędności dla systemu opieki zdrowotnej”, uprzejmie informuję, że aktualnie
nie są prowadzone prace legislacyjnych w powyższym zakresie.
Zgodnie z art. 13a ust. 1 pkt 7 ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej sprawy klimatu i zrównoważonego rozwoju, w szczególności w zakresie
gospodarki odpadami, w tym jako element gospodarki o obiegu zamkniętym należą do
działu „klimat”. Działem „klimat” kieruje obecnie Minister Klimatu i Środowiska (§ 1 ust. 2
pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2023 r. w sprawie
szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska ).
Odnosząc się do pytania „czy resort ochrony zdrowia planuje podjąć działania
informacyjno-edukacyjne wśród podmiotów wykonujących działalność leczniczą w celu
poprawy stanu gospodarowania odpadami w zgodzie w polityką i zasadami gospodarki o
obiegu zamkniętym”, należy wskazać, że kwestie te wchodzą w zakres kompetencyjny
przypisany Ministrowi Klimatu i Środowiska. Wynika to z art. 13a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia
4 września 1997 r. o działach administracji rządowej przewidującego, że „Dział klimat
obejmuje sprawy klimatu i zrównoważonego rozwoju, w szczególności w zakresie: (…)
gospodarki odpadami, w tym jako element gospodarki o obiegu zamkniętym. Jak wskazano
powyżej, działem tym kieruje Minister Klimatu i Środowiska.
Ponadto, jak wskazano powyżej, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, począwszy o
okresu pandemii COVID-19 prowadzą działania informacyjno-edukacyjne w zakresie
nadzoru nad postępowaniem z odpadami medycznymi (w zakresie przypisanych
regulacjami prawa kompetencji) dla podmiotów leczniczych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --