Interpelacja w sprawie sytuacji w Hucie Częstochowa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5730
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie sytuacji w Hucie Częstochowa
Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Adrian Zandberg
Data wpływu: 23-10-2024
Szanowny Panie Premierze!
Jak Pan z pewnością wie, jeden z największych zakładów metalurgicznych w kraju – Huta Częstochowa znajduje się w upadłości. Syndyk nie wypłaca załodze wynagrodzeń, ma też problemy z uregulowaniem innych zobowiązań. Upadek zakładu oznacza likwidację prawie tysiąca miejsc pracy, najprawdopodobniej pociągnie za sobą także likwidację tysięcy miejsc pracy w przedsiębiorstwach powiązanych z działalnością huty.
Związki zawodowe z Huty Częstochowa wskazują na strategiczne znaczenie kombinatu – produkuje on doskonałej jakości blachy, które mają zastosowanie w przemyśle zbrojeniowym, ale też w wielu innych gałęziach gospodarki.
Wojna w Ukrainie daje bolesną lekcję, jakie konsekwencje dla bezpieczeństwa powoduje zależność od zewnętrznych dostaw strategicznych produktów. W aktualnej sytuacji międzynarodowej uzależnianie się od dostaw z krajów utrzymujących bliskie relacje z Rosją wydaje się nad wyraz nierozsądne. Niestety, potrzeby naszej gospodarki zaspokaja dziś w istotnym stopniu import z takich właśnie krajów. Likwidacja potencjału produkcyjnego Huty Częstochowa tylko ten negatywny trend pogłębia. Zasadne jest pytanie, czy w tak newralgicznych dziedzinach roli inwestora nie powinno przejąć państwo.
Pracownicy huty wskazują na rozwiązanie, które pozwoliłoby na podtrzymanie zakładu do czasu znalezienia nowego inwestora, prywatnego bądź publicznego – jest nim pożyczka. Wskazują też, że wznowienie działalności huty, zdolnej do produkcji 800 tys. ton blach rocznie, współgrałoby z planami zwiększenia zamówień w przemyśle zbrojeniowym. Problem Huty Częstochowa jest wielowymiarowy, dotyczy suwerenności przemysłowej, ale też potencjału obronnego. W związku z tym wymaga skoordynowanych działań wielu resortów. Tymczasem przedstawiciele załogi, którzy zwrócili się do nas, skarżą się na brak zainteresowania władz publicznych ich sytuacją. Szczególną uwagę zwracają na brak działań. Sytuacja jest pilna - brak reakcji i brak uruchomienia produkcji przed okresem zimowym spowoduje nieodwracalne zmiany w infrastrukturze zakładu.
Dlatego zwracamy się w tej sprawie do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Czy wypracowano rozwiązanie umożliwiające wypłatę wynagrodzeń i uregulowanie innych zaległości Huty Częstochowa w stopniu, który pozwoliłby wznowić produkcję?
Czy rząd rozważa udział Skarbu Państwa oraz Ministerstwa Obrony Narodowej w inwestycjach, które przywróciłyby potencjał produkcyjny Huty Częstochowa?
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13859 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-VI.054.23.2024
Warszawa, 09 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 5730 ws. Huty Częstochowa
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posłów Marceliny Zawiszy i Adriana Zandberga o numerze
5730 dotyczącej sytuacji w Hucie Częstochowa, przekazuję poniżej odpowiedź na
podniesione w niej pytania przygotowaną przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT)
w porozumieniu z Ministerstwem Aktywów Państwowych (MAP) oraz Ministerstwem
Obrony Narodowej (MON).
1. Kwestia pomocy finansowej
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ewentualne wsparcie finansowe udzielone
Hucie Częstochowa przez rząd byłoby przypadkiem pomocy publicznej i musiałoby być
udzielone w sposób zgodny z unijnymi przepisami ograniczającymi swobodne wypłacanie
pomocy publicznej przez rządy państw członkowskich UE. Ograniczenie użycia pomocy
publicznej do wyjątkowych i szczegółowo uregulowanych przypadków jest zasadą
wynikającą z samego prawa traktatowego UE (art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu UE).
Polska posiada instrument mieszczący się w ramach unijnego prawa pomocy publicznej
i umożliwiający udzielanie pomocy publicznej na ratowanie lub restrukturyzację
zagrożonych przedsiębiorstw. Instrumentem tym jest wsparcie przyznawane w imieniu
ministra właściwego ds. gospodarki przez Agencję Rozwoju Przemysłu S.A. na podstawie
ustawy z 16.07.2020 ws. udzielania pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji
przedsiębiorców (Dz. U. z 2020, poz. 1298).
Duże przedsiębiorstwa mogą skorzystać z takiego wsparcia, pod warunkiem notyfikowania
każdego takiego przypadku pomocy w Komisji Europejskiej i uzyskania indywidualnej zgody.
Niemniej jednak, na mocy przepisów unijnych z możliwości uzyskania takiej zgody
wyłączone są przedsiębiorstwa prowadzące działalność w niektórych sektorach. Dotyczy to
trzech sektorów: (1) stalowego, (2) węglowego oraz (3) finansowego.1 Z tego powodu
1 Wyłączenia te zapisane są w Komunikacie Komisji – Wytycznych dotyczących pomocy państwa na ratowanie i
restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz. Urz. UE C 249/1 z 31.7.2014).
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
również polskie przepisy wykluczają możliwość użycia tego instrumentu dla wsparcia
przedsiębiorstw z sektora stalowego.2
W związku zatem z przepisami unijnymi, nie było możliwe udzielenie Hucie Częstochowa
pomocy publicznej na etapie zagrożenia upadłością i upadłości. Nie jest także legalnie
możliwe obecnie.
Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę, że Hucie Częstochowa udzielono wsparcia
finansowego w dwóch innych formach przed jej wejściem w stan upadłości:
1) w ramach wypłaty rekompensat udzielanych na podstawie ustawy o systemie
rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych, oraz
2) w ramach kryzysowego (związanego z wojną w Ukrainie) programu rządowego
Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego
i energii elektrycznej w 2022 r.
Ad 1): ustawa o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych ma na celu
zapewnienie warunków konkurencyjnych dla krajowego przemysłu energochłonnego
narażonego na ryzyko przenoszenia produkcji do krajów trzecich, gdzie ceny energii
elektrycznej nie zawierają kosztów związanych z zakupem uprawnień do emisji CO2.
W latach 2020-2023 na jej podstawie udzielono, krajowemu przemysłowi, wsparcia
finansowego łącznie na kwotę 3,6 mld zł.
Huta Liberty Częstochowa Sp. z o.o. od czerwca 2021 r. do końca 2023 r. otrzymała
w ramach tego instrumentu pomoc w wysokości 70,9 mln zł (dane UOKiK).
Ad 2): w ramach tego programu Rząd udzielał przedsiębiorstwom z energochłonnych gałęzi
przetwórstwa bezzwrotnych rekompensat za koszty kwalifikowane poniesione na zakup
energii elektrycznej i gazu ziemnego w 2022 r. Możliwość udzielenia specjalnego,
interwencyjnego wsparcia wprowadzono w całej UE w związku z kryzysem energetycznym
na skutek wybuchu wojny w Ukrainie.
MRiT udzielił w ramach tego programu pomocy publicznej 195 podmiotom na łączną kwotę
2,3 mld zł. Największa kwota wsparcia trafiła do sektora hutnictwa metali – 702 mln zł.
Huta Liberty Częstochowa Sp. z o.o. otrzymała wówczas wsparcie w maksymalnej dla
tzw. pomocy podstawowej kwocie 4 mln EUR3, czyli według ówczesnego kursu 18,7 mln zł.
2. Kwestia zaangażowania kapitałowego
Z uwagi na aktywa państwowe skupione m.in. w Grupie Kapitałowej Węglokoks, sytuację
sektora hutniczego działającego w Polsce oraz warunki wpływające na jego
konkurencyjność na bieżąco monitoruje i analizuje MAP.
2 Zapisano to w art. 141 ust. 1 pkt 2) ustawy z 15.5.2015 Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. poz. 978 z późn. zm.), do
którego odwołuje się art. 2 pkt 1) przywoływanej już ustawy ws. udzielania pomocy publicznej w celu ratowania lub
restrukturyzacji przedsiębiorców.
Jednocześnie pomoc publiczna dla sektora stalowego nie jest całkowicie niedozwolona w prawie unijnym –
możliwa jest jednak jedynie w przypadku przedsiębiorstw znajdujących się w dobrej kondycji finansowej (viable
companies) np. na wsparcie inwestycji dekarbonizacyjnych. Uzasadnienie przyjęcia pomocy na ratowanie
upadających firm stalowych za niedozwolone odwołuje się do obserwowanego w tym sektorze zjawiska „znacznej
nadwyżki mocy produkcyjnych w skali europejskiej i globalnej” (zob.: motyw 15. przywołanych w poprzednim
przypisie Wytycznych).
3 Maksymalne dopuszczalne wsparcie oraz zasady jego naliczania uregulowane były w przepisach unijnych –
Komunikat Komisji Tymczasowe kryzysowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji Rosji
wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE CI 131/1 z 24.3.2022).
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
MAP dostrzega wyjątkowy potencjał Huty Częstochowa oraz jej znaczenie dla regionu
śląskiego. Huta Częstochowa jest ważnym zakładem produkcyjnym o znaczeniu
strategicznym, stąd też Ministerstwo analizuje możliwości w zakresie nabycia zakładu i jego
ponowne uruchomienie przez podmioty państwowe.
MAP nie posiada środków oraz narzędzi do udzielenia Hucie Częstochowa wsparcia
finansowego w formie pożyczki lub innego mechanizmu pomocowego. W obowiązującym
stanie prawnym brak jest podstaw do realizacji takich działań.
W efekcie zaawansowanych rozmów Węglokoks S.A. z syndykiem w zakresie
wydzierżawienia Huty, podpisano stosowną umowę, co umożliwia uruchomienie zakładu.
Umowa dzierżawy stanowi pierwszy etap uporządkowania spraw upadłej spółki i służy w
głównej mierze zabezpieczeniu przed dewastacją majątku produkcyjnego w okresie
zimowym, wznowieniu produkcji oraz ostatecznemu uregulowaniu spraw właścicielskich.
Takie rozwiązanie znajduje uzasadnienie biznesowe, z uwagi na posiadane przez Węglokoks
S.A. kompetencje i zasoby w zakresie technologii, mediów oraz rynków zbytu, czy też
potencjał w zakresie pozyskiwania i handlu złomem.
MAP wspiera działania Węglokoks S.A. w zakresie nabycia Huty Częstochowa.
Przedmiotem analizy ze strony Spółki są możliwości działań oraz szanse i zagrożenia, jakie
te działania za sobą niosą. Wyniki tych analiz będą miały bezpośredni wpływ na dalsze
decyzje w przedmiotowej sprawie.
Natomiast z informacji przekazanych do MRiT przez MON wynika, że resort obrony nie
rozważa inwestycji w Hucie Częstochowa. W ocenie MON kwestie tego rodzaju wykraczają
poza zakres kompetencji tego ministerstwa i są w całości w zakresie właściwości MAP.
3. Inne działania Rządu
Jednocześnie pragnę podkreślić, że MRiT stara się podejść systemowo do zagadnień
związanych z konkurencyjnością przedsiębiorstw w Polsce, w tym przedsiębiorstw
hutniczych. Tematy zgłaszane przez sektor hutniczy są omawiane w ramach Zespołu do
spraw przemysłowo-energetycznych, który jest organem pomocniczym ministra
właściwego do spraw gospodarki m.in. w zakresie identyfikacji barier systemowych
związanych z efektywnością i skutecznością funkcjonowania przepisów prawa w obszarze
sektora przemysłowo-energetycznego. W spotkaniach, w których biorą udział
przedstawiciele administracji rządowej i reprezentanci izb branżowych, omawiane są
wyzwania, przed którymi stoi przemysł energochłonny oraz wskazuje się niezbędne
działania wpływające na zachowanie konkurencyjności przedsiębiorstw energochłonnych.
Prowadzony jest także dialog między administracją rządową a stroną społeczną w ramach
prac Zespołu Trójstronnego do spraw Społecznych Warunków Restrukturyzacji Hutnictwa.
Temat sytuacji Huty Liberty Częstochowa Sp. z o.o. był omawiany m. in. na posiedzeniu
Zespołu w czerwcu br.
Należy także podkreślić, że Polska aktywnie zabiega na forum UE o wzmocnienie ochrony
dla przemysłu hutniczego w Europie. Przedstawiciele polskiego Rządu aktywnie uczestniczą
w gremiach UE podkreślając konieczność zachowania konkurencyjności europejskiego
przemysłu stalowego. Polski Rząd negocjuje jak najlepsze warunki w zakresie unijnej polityki
klimatycznej, a także włącza się w dyskusję nad nowymi wytycznymi w sprawie niektórych
środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów
cieplarnianych (ETS).
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Stabilne funkcjonowanie przemysłu stalowego jest w naszej ocenie istotne dla rozwoju całej
gospodarki. MRiT będzie nadal ściśle współpracować z organizacjami branżowymi oraz
Komisją Europejską na rzecz utrzymania potencjału przedsiębiorstw sektora hutniczego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”,
informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor
Departamentu Innowacji i Polityki Przemysłowej.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku
z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin
pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach,
które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na
żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister
Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
systemów informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych,
operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji
celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one
zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy
z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z
2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo
wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych
osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193
Warszawa.
-- 5 of 5 --