Interpelacja w sprawie podjęcia działań dotyczących przedłużenia terminu spłaty zobowiązań finansowych szpitali wobec Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5724
do ministra zdrowia
w sprawie podjęcia działań dotyczących przedłużenia terminu spłaty zobowiązań finansowych szpitali wobec Narodowego Funduszu Zdrowia
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 23-10-2024
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z interpelacją o podjęcie działań w sprawie przedłużenia terminu spłaty zobowiązań finansowych szpitali wobec Narodowego Funduszu Zdrowia, które powstały z tytułu ryczałtów pobranych w czasie pandemii COVID-19, a zgodnie z rozporządzeniem wydanym w dniu 4 grudnia 2023 r. (Dz. U. 2023 poz. 2644) przez minister Ewę Krajewską sprawującą funkcję w tzw. dwutygodniowym rządzie PiS muszą zostać rozliczone do końca 2024 roku.
Z prośbą o interwencję zwracają się do mojego biura dyrektorzy szpitali i samorządy - organy prowadzące. Zdecydowana większość szpitali z Warmii i Mazur ma trudności z generowaniem dodatkowych dochodów na spłatę zobowiązań do końca 2024 roku, co grozi zaciąganiem przez nie kolejnych kredytów, a w najgorszym przypadku bankructwem. W najtrudniejszej sytuacji są szpitale psychiatryczne, ponieważ rozliczają świadczenia głównie na podstawie liczby tzw. osobodni. Z uwagi na fakt, że liczba łóżek oraz zasoby kadrowe są ograniczone, napotykają największe trudności w generowaniu dodatkowych świadczeń. Obecnie łączna suma zadłużenia szpitali z Warmii wynosi już ponad 17,6 mln zł, a wszystkich podmiotów leczniczych przekracza 18 mln zł.
Zwracam się zatem o podjęcie jak najszybszych działań legislacyjnych prowadzących do przedłużenia terminu spłaty zobowiązań podmiotów leczniczych wobec Narodowego Funduszu Zdrowia. Wydłużenie tego terminu jest niezbędne, żeby szpitale i inne jednostki mogły wywiązywać się ze swoich zobowiązań bez konieczności zadłużania się oraz bez ryzyka ograniczania dostępności świadczonych usług.
Proszę również o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia podjęło działania w celu przedłużenia terminu spłaty zobowiązań szpitali wynikających z rozporządzenia z dnia 4 grudnia 2023 roku?
2. Czy możliwe jest wydłużenie terminu do końca grudnia 2025 roku?
3. Jakie mechanizmy wsparcia finansowego zadłużonych szpitali i innych podmiotów leczniczych będą wprowadzone w 2025 roku?
4. W jaki sposób resort planuje wesprzeć szpitale psychiatryczne, które są w szczególnie trudnej sytuacji? Czy przewidziane są specjalne programy wsparcia dla tego typu placówek?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10186 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.70.2024.KK
Warszawa, 02 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5724 z dnia 29 października 2024 r. Pani Poseł Urszuli
Pasławskiej w sprawie podjęcia działań dotyczących przedłużenia terminu spłaty
zobowiązań finansowych szpitali wobec Narodowego Funduszu Zdrowia, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia podjęło działania w celu przedłużenia terminu spłaty
zobowiązań szpitali wynikających z rozporządzenia z dnia 4 grudnia 2023 roku?
2. Czy możliwe jest wydłużenie terminu do końca grudnia 2025 roku?
Obecnie prowadzone są prace legislacyjne, mające na celu wydłużenie okresu rozliczania
świadczeń dla wszystkich świadczeniodawców realizujących umowę z Narodowym
Funduszem Zdrowia do 31 grudnia 2025 r. Rozliczenie środków wypłaconych
świadczeniodawcom w formie tzw. „1/12” będzie mogło nastąpić w kolejnych okresach
rozliczeniowych, następujących po 31 grudnia 2024 r. Rozliczanie będzie mogło nastąpić
również w ramach kolejnych umów zawartych przez danego świadczeniodawcę
z Funduszem, a nie tylko w ramach umowy, z którą wiązało się wypłacanie zaliczek.
3. Jakie mechanizmy wsparcia finansowego zadłużonych szpitali i innych podmiotów
leczniczych będą wprowadzone w 2025 roku?
4 . W jaki sposób resort planuje wesprzeć szpitale psychiatryczne, które są w szczególnie
trudnej sytuacji? Czy przewidziane są specjalne programy wsparcia dla tego typu placówek?
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Na wstępie należy wskazać, że finansowanie przez Narodowy Fundusz Zdrowia
zrealizowanych przez świadczeniodawców świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie
z postanowieniami umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146), zgodnie z którymi
wysokość łącznych zobowiązań NFZ wynikających z zawartych ze świadczeniodawcami
umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na ten cel w planie
finansowym NFZ;
§ 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1194, z późn. zm.), zgodnie z którymi NFZ zobowiązany jest do finansowania świadczeń
udzielonych w okresie rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania NFZ wobec
świadczeniodawcy określonej w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej, finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy.
Zgodne z zapewnieniami NFZ, w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków
finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające do zmiany
warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na
wniosek świadczeniodawców, jak i z inicjatywy oddziału wojewódzkiego NFZ,
uwzględniające między innymi wyniki analizy stopnia wykorzystania przez
świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków
finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych
w planie oddziału wojewódzkiego i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych,
zakontraktowaniem większej liczby świadczeń i opłaceniem tzw. nadwykonań.
Ponadto pragnę podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem
Zdrowia oraz Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, systematycznie
podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej podmiotów leczniczych.
Zgodnie z zarządzeniem Nr 24/2024/DEF Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
4 marca 2024 r. w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na
2024 rok, zabezpieczone zostały środki finansowe w kwocie 2,2 mld zł niezbędne na
sfinansowanie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w 2023 r. ponad limit
wynikający z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w limitowanych
i nielimitowanych zakresach świadczeń. Wykorzystując powyższe środki, zgodnie
z informacją Centrali NFZ, dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ rozliczyli
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
i sfinansowali świadczenia opieki zdrowotnej udzielone w 2023 r. ponad limit umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Należy również wskazać, że Minister Finansów wyemitował i przekazał NFZ obligacje
skarbowe o wartości 3 mld złotych. Fundusze pozyskane po sprzedaży tych obligacji
skarbowych zostaną przeznaczone na konkretne obszary świadczeń, m.in.:
leczenie onkologiczne i diagnostykę onkologiczną dzieci i dorosłych;
psychiatrię dziecięcą;
leczenie i diagnostykę chorób rzadkich dzieci.
Jednocześnie decyzją Minister Zdrowia Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą
dotację, celem sfinansowania świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych
zakresach świadczeń - łączne zwiększenie środków przeznaczonych na zwiększenie dotacji
podmiotowej dla NFZ na 2024 r. wyniosło dotychczas blisko 4 mld zł.
Ponadto zidentyfikowane w części 83 – Rezerwy celowe naturalne oszczędności powstałe w
związku z upływem ustawowego terminu ich podziału, pozwoliły na przekierowanie tych
środków do części 46 – Zdrowie i zwiększenie planu wydatków w tej części o 1,2 mld zł
z przeznaczeniem na dotację podmiotową dla Narodowego Funduszu Zdrowia.
Ponadto pragnę wskazać, że aktualnie procedowany projekt
ustawy o zmianie ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych
innych ustaw m.in. uszczegóławia przepisy dot. programów naprawczych, które dotyczą
zarówno SPZOZ jak i podmiotów w formie spółek. Sporządzenie programu poprzedzą
analizy efektywności funkcjonowania i zarządzania, ekonomiczne, jakościowe, operacyjne,
działalności leczniczej oraz działalności poszczególnych komórek organizacyjnych. Program
ma uwzględniać obowiązek dostosowania działalności podmiotu do regionalnych
i krajowych potrzeb zdrowotnych. Program naprawczy będzie zawierał m.in:
1) wyniki analizy efektywności funkcjonowania i zarządzania szpitalem, analizy
ekonomiczne, analizy jakościowe, analizy operacyjne, analizę działalności leczniczej
oraz działalności poszczególnych komórek organizacyjnych podmiotu;
2) ocenę podmiotu w zakresie dostosowania jego działalności do regionalnych
i krajowych potrzeb zdrowotnych, a w przypadku, gdy działalność podmiotu jest
niedostosowana do regionalnych i krajowych potrzeb zdrowotnych także
planowane działania dostosowawcze;
3) propozycje oraz zakres współpracy z innymi podmiotami leczniczymi, w tym
w przedmiocie koncentracji zasobów ludzkich, infrastruktury oraz współpracy
w zakresie realizacji świadczeń zdrowotnych i połączenia medycznych innymi
podmiotami leczniczymi, jeżeli jest przewidywana;
4) planowane przez podmiot działania mające na celu podniesienie jakości udzielanych
świadczeń zdrowotnych;
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
5) planowane przez podmiot działania mające na celu poprawę efektywności
zarządzania w szczególności działania służące podniesieniu wiedzy i kompetencji
jego kadry zarządzającej z zakresu zarządzania, procesów naprawczych i procesów
restrukturyzacyjnych w podmiotach leczniczych;
6) planowane do wdrożenia działania optymalizacyjne mające na celu poprawę sytuacji
ekonomiczno-finansowej podmiotu oraz prognozy przychodowe;
7) wskaźniki rezultatu dotyczące działań określonych w pkt. 3–6.
Doszczegółowienie procesu przygotowywania programu naprawczego oraz enumeratywne
wskazanie poszczególnych obligatoryjnych jego elementów, jak również sformalizowanie
procedury opiniowania i zatwierdzania spowoduje, że programy te będą przygotowywane w
sposób rzetelny, poprzedzony szeroką wszechstronną analizą w zakresie efektywności
funkcjonowania i zarządzania, a także ekonomiczną, jakościową, operacyjną, działalności
samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Analogiczne zasady dotyczące
obowiązku sporządzenia programu naprawczego przewidziano również dla podmiotu
leczniczego prowadzonego w formie spółki kapitałowej, w której wartość nominalna
udziałów albo akcji należących do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego,
lub uczelni medycznej stanowi co najmniej 51 % kapitału zakładowego spółki, a w przypadku
prostej spółki akcyjnej liczba akcji należących do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu
terytorialnego, lub uczelni medycznej stanowi co najmniej 51 % ogólnej liczby akcji tej spółki,
oraz gdy Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, lub uczelnia medyczna
dysponuje bezpośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo walnym
zgromadzeniu. Z uwagi na to, że projektowane przepisy dotyczą wyłącznie straty netto nie
ma tutaj kolizji z innymi instrumentami prawnymi, które dotyczą zagrożenia
niewypłacalnością ww. spółki kapitałowej albo niewypłacalności tej spółki. Upadłość ogłasza
się bowiem w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, a postępowanie
restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub
zagrożonego niewypłacalnością. Proponowane zmiany w ustawie o działalności leczniczej
służą realizacji kamienia milowego D1G Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności, w odniesieniu do zapisów: „restrukturyzacja sektora szpitali poprzez
konsolidację” oraz: „wzmocnienie systemu – 34 – nadzoru nad szpitalami, wzmocnienie
kadry zarządzającej oraz zachęcanie do stosowania nowoczesnych systemów, narzędzi
i metod zarządzania w opiece zdrowotnej”.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --