Interpelacja w sprawie ratowania Huty Częstochowa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5723
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie ratowania Huty Częstochowa
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 23-10-2024
Zwracam się z prośbą o pilne podjęcie działań w celu uratowania Huty Częstochowa, jednego z kluczowych zakładów przemysłowych w Polsce, który obecnie znajduje się w stanie upadłości. Sytuacja huty jest dramatyczna: pracownicy nie otrzymali pełnych wynagrodzeń, zakład nie funkcjonuje, a perspektywa jego likwidacji zagraża ponad 1000 miejscom pracy. W obliczu tej trudnej sytuacji związkowcy oraz syndyk zwrócili się z prośbą o wsparcie, apelując o pożyczkę, która mogłaby umożliwić wznowienie działalności, wypłatę zaległych wynagrodzeń oraz restrukturyzację zakładu.
Huta Częstochowa, będąca jedynym zakładem w Polsce zdolnym do produkcji blach grubych w technologii niskoemisyjnej, ma strategiczne znaczenie nie tylko dla polskiego przemysłu ciężkiego, ale również dla obronności kraju. Zakład ten ma potencjał produkcyjny, który może być wykorzystany do realizacji zleceń związanych z obronnością oraz infrastrukturalnymi projektami w kraju. Mimo tego, zarządca masy upadłościowej zmaga się z brakiem środków na podstawowe potrzeby, a syndyk, mimo intensywnych starań, nie otrzymał żadnego wsparcia ze strony sektora prywatnego ani publicznego.
W związku z powyższym, w imieniu pracowników oraz związkowców Huty Częstochowa, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy rząd planuje udzielenie wsparcia finansowego, w formie pożyczki lub innego mechanizmu pomocowego, które pozwoliłoby na wznowienie produkcji w Hucie Częstochowa, a tym samym zabezpieczenie wynagrodzeń dla pracowników?
Jakie działania podejmuje rząd, aby przyspieszyć proces restrukturyzacji i sprzedaży zakładu nowemu inwestorowi, który zapewniłby stabilność finansową i kontynuację działalności Huty Częstochowa?
Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz inne instytucje państwowe rozważają przejęcie zakładu przez podmioty państwowe, takie jak Węglokoks czy inne firmy Skarbu Państwa, aby zabezpieczyć strategiczne znaczenie Huty dla polskiego przemysłu i obronności?
Sytuacja w Hucie Częstochowa wymaga natychmiastowych działań.
Proszę o szybką odpowiedź oraz konkretne kroki, które pozwolą na uratowanie zakładu przed nieodwracalnymi skutkami ekonomicznymi i społecznymi.
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Bardzo krótka odpowiedź w stosunku do liczby pytań poselskich
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14141 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-VI.054.24.2024
Warszawa, 10 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 5723 ws. Huty Częstochowa
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji pana posła Dariusza Mateckiego dotyczącej Huty
Częstochowa, przekazuję poniżej odpowiedzi na zadane w niej pytania przygotowane przez
Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) w porozumieniu z Ministerstwem Aktywów
Państwowych (MAP).
Pytanie 1: Czy Rząd planuje udzielenie wsparcia finansowego, w formie pożyczki lub innego
mechanizmu pomocowego, które pozwoliłoby na wznowienie produkcji w Hucie Częstochowa,
a tym samym zabezpieczenie wynagrodzeń dla pracowników.
Należy podkreślić, że wsparcie finansowe udzielone hucie byłoby przypadkiem pomocy
publicznej i musiałoby być udzielone w sposób zgodny z unijnymi przepisami
ograniczającymi swobodne wypłacanie takiej pomocy przez rządy państw członkowskich
UE. Ograniczenie użycia pomocy publicznej do wyjątkowych i szczegółowo uregulowanych
przypadków jest zasadą wynikającą z samego prawa traktatowego UE (art. 107 Traktatu o
funkcjonowaniu UE).
Polska posiada instrument mieszczący się w ramach unijnego prawa pomocy publicznej
i umożliwiający udzielanie pomocy publicznej na ratowanie lub restrukturyzację
zagrożonych przedsiębiorstw. Instrumentem tym jest wsparcie przyznawane w imieniu
ministra właściwego ds. gospodarki przez Agencję Rozwoju Przemysłu S.A. na podstawie
ustawy z dnia 16 lipca 2020 o udzielaniu pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji
przedsiębiorców (Dz. U. poz. 1298). Duże przedsiębiorstwa mogą skorzystać z takiego
wsparcia, pod warunkiem notyfikowania każdego takiego przypadku pomocy w Komisji
Europejskiej (KE) i uzyskania indywidualnej zgody KE.
Niemniej jednak, na mocy przepisów unijnych z możliwości uzyskania takiej zgody
wyłączone są przedsiębiorstwa prowadzące działalność w niektórych sektorach. Dotyczy to
trzech sektorów: (1) stalowego, (2) węglowego oraz (3) finansowego.1 Z tego powodu
1 Wyłączenia te zapisane są w Komunikacie Komisji – Wytycznych dotyczących pomocy państwa na ratowanie i
restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz. Urz. UE C 249/1 z
31.7.2014).
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
również polskie przepisy wykluczają możliwość użycia tego instrumentu dla wsparcia
przedsiębiorstw z sektora stalowego.2
Zatem w związku z powyższym nie było możliwe udzielenie Hucie Częstochowa pomocy
publicznej na etapie zagrożenia upadłością i upadłości. Nie jest to także możliwe obecnie.
Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę, że Hucie Częstochowa udzielono wsparcia
finansowego w dwóch innych formach przed jej wejściem w stan upadłości:
1) w ramach wypłaty rekompensat udzielanych na podstawie ustawy z dnia 19 lipca
2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych (Dz.U. z
2024 r. poz. 1215), oraz
2) w ramach kryzysowego (związanego z wojną w Ukrainie) programu rządowego
Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego
i energii elektrycznej w 2022 r.
Ad 1) Ustawa o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych ma na celu
zapewnienie warunków konkurencyjnych dla krajowego przemysłu energochłonnego
narażonego na ryzyko przenoszenia produkcji do krajów trzecich, gdzie ceny energii
elektrycznej nie zawierają kosztów związanych z zakupem uprawnień do emisji CO2. W
latach 2020-2023 na jej podstawie udzielono, krajowemu przemysłowi wsparcia
finansowego łącznie na kwotę 3,6 mld zł. Huta Liberty Częstochowa Sp. z o.o. od czerwca
2021 r. do końca 2023 r. otrzymała w ramach tego instrumentu pomoc w wysokości 70,9
mln zł (dane UOKiK).
Ad 2) W ramach tego programu Rząd udzielał przedsiębiorstwom z energochłonnych gałęzi
przetwórstwa przemysłowego, wsparcia za koszty kwalifikowane poniesione na zakup
energii elektrycznej i gazu ziemnego w 2022 r. Możliwość udzielenia specjalnego,
interwencyjnego wsparcia wprowadzono w całej UE w związku z kryzysem energetycznym
na skutek wybuchu wojny w Ukrainie.
MRiT udzielił w ramach tego programu pomocy publicznej 195 podmiotom na łączną kwotę
2,3 mld zł. Największa kwota wsparcia ok. 702 mln zł. trafiła do sektora hutnictwa metali.
Huta Liberty Częstochowa Sp. z o.o. otrzymała wówczas wsparcie w maksymalnej, dla
tzw. pomocy podstawowej, kwocie 4 mln EUR3, czyli według ówczesnego kursu 18,7 mln
zł.
Należy także podkreślić, że Polska aktywnie zabiega na forum UE o wzmocnienie ochrony
dla przemysłu hutniczego w Europie. Przedstawiciele polskiego Rządu uczestniczą w
gremiach UE, podkreślając konieczność zachowania konkurencyjności europejskiego
przemysłu stalowego. Polski Rząd negocjuje jak najlepsze warunki w zakresie unijnej polityki
2 Zapisano to w art. 141 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z
2024 r. poz. 1428), do którego odwołuje się art. 2 pkt 1 przywoływanej ustawy o udzielaniu pomocy
publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców.
Jednocześnie pomoc publiczna dla sektora stalowego nie jest całkowicie niedozwolona w prawie
unijnym – możliwa jest jednak jedynie w przypadku przedsiębiorstw znajdujących się w dobrej
kondycji finansowej (viable companies), np. na wsparcie inwestycji dekarbonizacyjnych.
Uzasadnienie przyjęcia pomocy na ratowanie upadających firm stalowych za niedozwolone
odwołuje się do obserwowanego w tym sektorze zjawiska „znacznej nadwyżki mocy produkcyjnych
w skali europejskiej i globalnej” (zob.: motyw 15. przywołanych w poprzednim przypisie
Wytycznych).
3 Maksymalne dopuszczalne wsparcie oraz zasady jego naliczania uregulowane były w przepisach
unijnych – Komunikat Komisji Tymczasowe kryzysowe ramy środków pomocy państwa w celu
wsparcia gospodarki po agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE CI 131/1 z 24.3.2022).
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
klimatycznej, a także włącza się w dyskusję nad nowymi wytycznymi w sprawie niektórych
środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów
cieplarnianych (ETS).
Stabilne funkcjonowanie przemysłu stalowego jest w naszej ocenie istotne dla rozwoju całej
gospodarki. MRiT będzie nadal ściśle współpracować z organizacjami branżowymi oraz
Komisją Europejską na rzecz utrzymania potencjału przedsiębiorstw sektora hutniczego.
Pytanie 2: Jakie działania podejmuje Rząd, aby przyspieszyć proces restrukturyzacji i sprzedaży
zakładu nowemu inwestorowi, który zapewniłby stabilność finansową i kontynuację działalności
Huty Częstochowa.
Pytanie 3: Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz inne instytucje państwowe rozważają
przejęcie zakładu przez podmioty państwowe, takie jak Węglokoks czy inne firmy Skarbu
Państwa, aby zabezpieczyć strategiczne znaczenie Huty dla polskiego przemysłu i obronności.
Z uwagi na aktywa państwowe skupione m.in. w Grupie Kapitałowej Węglokoks,
Ministerstwo Aktywów Państwowych na bieżąco monitoruje i analizuje sytuację sektora
hutniczego działającego w Polsce oraz warunki wpływające na jego konkurencyjność. MAP
dostrzega wyjątkowy potencjał Huty Częstochowa oraz jej znaczenie dla regionu śląskiego.
Huta Częstochowa jest ważnym zakładem produkcyjnym o znaczeniu strategicznym, stąd
też Ministerstwo analizuje możliwości w zakresie nabycia zakładu i jego ponownego
uruchomienia przez podmioty państwowe.
MAP nie posiada środków oraz narzędzi do udzielenia Hucie Częstochowa wsparcia
finansowego w formie pożyczki lub innego mechanizmu pomocowego. W obowiązującym
stanie prawnym brak jest podstaw do realizacji takich działań.
W efekcie zaawansowanych rozmów Węglokoks S.A. z syndykiem w zakresie
wydzierżawienia huty, podpisano stosowną umowę, co umożliwia uruchomienie zakładu.
Umowa dzierżawy stanowi pierwszy etap porządkowania spraw upadłej spółki i służy w
głównej mierze zabezpieczeniu przed dewastacją majątku produkcyjnego w okresie
zimowym, wznowieniu produkcji oraz ostatecznemu uregulowaniu spraw właścicielskich.
Takie rozwiązanie znajduje uzasadnienie biznesowe, z uwagi na posiadane przez Węglokoks
S.A. kompetencje i zasoby w zakresie technologii, mediów oraz rynków zbytu, czy też
potencjał w zakresie pozyskiwania i handlu złomem. MAP wspiera działania Węglokoks S.A.
w zakresie nabycia Huty Częstochowa. Przedmiotem analizy ze strony Spółki są możliwości
działań oraz szanse i zagrożenia, jakie te działania za sobą niosą. Wyniki tych analiz będą
miały bezpośredni wpływ na dalsze decyzje w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że MRiT stara się podejść systemowo do zagadnień
związanych z konkurencyjnością przedsiębiorstw w Polsce, w tym przedsiębiorstw
hutniczych. Tematy zgłaszane przez sektor hutniczy są omawiane w ramach Zespołu do
spraw przemysłowo-energetycznych, który jest organem pomocniczym ministra
właściwego do spraw gospodarki m.in. w zakresie identyfikacji barier systemowych
związanych z efektywnością i skutecznością funkcjonowania przepisów prawa w obszarze
sektora przemysłowo-energetycznego. W spotkaniach, w których biorą udział
przedstawiciele administracji rządowej i reprezentanci izb branżowych, omawiane są
wyzwania, przed którymi stoi przemysł energochłonny oraz wskazuje się niezbędne
działania wpływające na zachowanie konkurencyjności przedsiębiorstw energochłonnych.
Prowadzony jest także dialog między administracją rządową a stroną społeczną w ramach
prac Zespołu Trójstronnego do spraw Społecznych Warunków Restrukturyzacji Hutnictwa.
Temat sytuacji Huty Liberty Częstochowa Sp. z o.o. był omawiany m. in. na posiedzeniu
Zespołu w czerwcu br.
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”,
informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor
Departamentu Innowacji i Polityki Przemysłowej.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku
z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin
pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach,
które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na
żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister
Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy
systemów informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych,
operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji
celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one
zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy
z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z
2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 5 of 5 --