Interpelacja w sprawie transformacji energetycznej w spółkach Skarbu Państwa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5715
do ministra aktywów państwowych
w sprawie transformacji energetycznej w spółkach Skarbu Państwa
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 23-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w obliczu wyzwań związanych z kryzysem klimatycznym oraz rosnącymi zobowiązaniami Polski wobec unijnych celów klimatycznych, w tym Europejskiego Zielonego Ładu, kluczową rolę w realizacji tych celów odgrywają największe spółki państwowe z sektora energetycznego, takie jak PGE, Orlen czy Tauron, które mają ogromny wpływ na kształt polskiego sektora energetycznego. Ich zaangażowanie w inwestycje w odnawialne źródła energii (OZE), w tym w energię wiatrową, fotowoltaikę oraz technologie magazynowania energii, będzie decydowało o powodzeniu zielonej transformacji, która jest kluczowym elementem strategii rozwoju gospodarki w nadchodzących latach. Istotne jest, aby spółki Skarbu Państwa w pełni realizowały swoje zobowiązania w tym zakresie, jednocześnie zapewniając bezpieczeństwo energetyczne kraju.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania.
1. Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo Aktywów Państwowych w zakresie nadzoru nad zieloną transformacją energetyczną w spółkach Skarbu Państwa?
2. Czy istnieje plan zwiększenia inwestycji w odnawialne źródła energii przez państwowe spółki, a jeśli tak, to jakie kwoty i projekty zostały zaplanowane na najbliższe lata?
3. Jakie kroki podejmują spółki Skarbu Państwa w celu modernizacji istniejących jednostek energetycznych w kierunku zmniejszenia emisji CO2 i zwiększenia efektywności energetycznej?
4. W jaki sposób ministerstwo planuje monitorować postępy w realizacji tych celów i czy planowane są audyty w spółkach, aby zapewnić zgodność ich działań z krajowymi i unijnymi celami klimatycznymi?
5. Czy w związku z rozwojem technologii wodorowych oraz magazynowania energii spółki Skarbu Państwa są zaangażowane w badania i rozwój tych technologii?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11682 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.283.2024
IK: 1031357
Warszawa, 21 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację nr K10INT5715, Pana Krzysztofa
Piątkowskiego, Posła na Sejm RP, z dnia 29 października 2024 r
Na wstępie należy wskazać, że spółki z udziałem Skarbu Państwa, które biorą udział
w transformacji energetycznej to spółki publiczne notowane na Giełdzie Papierów
Wartościowych w Warszawie. Skarb Państwa, jako akcjonariusz tych podmiotów, posiada
uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych, które są ściśle określone w przepisach
prawa, w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
oraz statutach spółek. Sposób realizacji tych uprawnień jest pochodną wielkości
posiadanego pakietu akcji w danej spółce. W przypadku spółek publicznych dodatkowo
wykonywanie praw z akcji odbywa się w oparciu o przepisy ustaw z dnia 29 lipca 2005 r.
o obrocie instrumentami finansowymi oraz o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach
publicznych.
Mając to na uwadze, należy wskazać, iż w odniesieniu do wskazanych w interpelacji spółek
Minister Aktywów Państwowych wykonuje jedynie prawa z akcji. Minister Aktywów
Państwowych może działać tylko w granicach wytyczonych przez przepisy prawa
i stosownie do regulacji art. 375¹ Kodeksu Spółek Handlowych nie ma ustawowych
kompetencji i uprawnień do wkraczania w zakres spraw leżących w gestii zarządów tych
spółek, jak również do wydawania wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw
danej spółki. Ponadto, obowiązujące prawo nie przyznaje ministrom, w tym Ministrowi
Aktywów Państwowych, kompetencji ustawowej, do wpływania bezpośrednio lub za
pośrednictwem innych organów władzy lub administracji na decyzje biznesowe
podejmowane przez spółki prawa prywatnego, bez względu na udział kapitałowy Skarbu
Państwa.
Należy jednak podkreślić, że jako akcjonariusz Minister Aktywów Państwowych monitoruje
zaangażowanie spółek w rozwój sektora energetyki, w tym również ich udział
w transformacji energetycznej. Wyzwania polskiego sektora energetycznego
są bezprecedensowe, a skala i złożoność są nieporównywalne do dotychczasowego tempa
rozwoju tego sektora. Miarą głębokości nieuchronnych zmian są unijne regulacje
klimatyczne oraz skala inwestycji w transformację energetyczną w zachodniej Europie i na
świecie. Transformacja energetyczna obejmuje nie tylko sektor energetyczny, ciepłowniczy
czy gazowy i inwestycje w obniżenie emisyjności, ale także sektor transportu, sektor
przemysłu oraz związane z tym inwestycje w infrastrukturę przesyłania i dystrybucji energii
elektrycznej i gazu, wodoru, biogazu/biometanu.
Transformacja energetyczna przez najbliższe dekady pozostanie jednym z największych
wyzwań polskiej gospodarki. Jest ona nie tylko wyzwaniem, lecz także okazją do rozwoju
nowoczesnej i niskoemisyjnej gospodarki opartej na zrównoważonej energii oraz wielką
szansą rozwojową dla polskiego sektora energetycznego. Aby sprostać tym wyzwaniom
Spółki z udziałem Skarbu Pastwa zaangażowane są w szereg projektów w obszarze
transformacji energetycznej. Kluczowe z nich to:
-- 1 of 3 --
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
1) Budowa Morskich Farm Wiatrowych
Ważne projekty związane z morską energetyką wiatrową są realizowane przez Grupę PGE,
która, zgodnie z przyjętą strategią, do 2030 r. zamierza zainstalować 2,5 GW mocy oraz
osiągnąć 6,5 GW do 2040 r. PGE dysponuje obecnie ośmioma pozwoleniami na lokalizację
morskich farm wiatrowych o łącznej mocy 7,4 GW na Morzu Bałtyckim. Obecnie
prowadzone kluczowe projekty, Baltica 1, 2 i 3, mają osiągnąć pełną operacyjność do
2027 r., co przyczyni się do dywersyfikacji źródeł energii i wzmocnienia polskiego
bezpieczeństwa energetycznego. Również Grupa ORLEN, poprzez projekt Baltic Power
(1,2 GW), rozwija swoje moce i pozyskała dodatkowe koncesje na budowę 5 GW. W ramach
tych działań ORLEN inwestuje w port instalacyjny w Świnoujściu oraz serwisowe zaplecze
w Łebie, co ma zapewnić infrastrukturę dla przyszłych farm na Morzu Bałtyckim, wspierając
rozwój lokalnych miejsc pracy oraz innowacji w obszarze morskiej energetyki wiatrowej.
2) Budowa lądowych farm wiatrowych i instalacji fotowoltaicznych
Grupy PGE, ORLEN, TAURON i Enea aktywnie angażują się w rozwój lądowych farm
wiatrowych i fotowoltaicznych, dążąc do zwiększenia mocy odnawialnych źródeł energii
(OZE) i wzmocnienia polskiego sektora energetycznego. PGE planuje osiągnąć 1 GW mocy
z instalacji lądowych do 2030 roku, zabezpieczając tereny i zmieniając miejscowe plany
zagospodarowania przestrzennego. Spółka zakończyła realizację farm fotowoltaicznych
o mocy 200 MW, a dodatkowe 170 MW jest w fazie wdrożenia. ORLEN, posiadając już
1 GW mocy z OZE na lądzie, zakłada zwiększenie tego wskaźnika do 9 GW do 2030 roku.
TAURON również rozwija projekty lądowej energetyki wiatrowej i słonecznej – nowe
farmy, takie jak Mierzyn (58,5 MW), Warblewo (30 MW) i Gamów (33 MW), mają być
gotowe w nadchodzących miesiącach i latach, z kolejnymi planami na obiekty w Sieradzu
i Nowej Brzeźnicy. Grupa Enea, z ponad 500 MW mocy zainstalowanej w OZE, koncentruje
się na rozwoju farm fotowoltaicznych i wiatrowych. W ostatnim czasie uruchomiono farmy
PV Genowefa (35 MW), a mniejsze instalacje w Tarnowie i Tykocinie wzmacniają portfel
OZE spółki. Enea realizuje także projekt farmy wiatrowej Bejsce (19,8 MW) oraz farmy
fotowoltaiczne Dygowo I i Jastrowie II, których łączna moc wyniesie 16 MW.
3) Magazyny energii
Wdrożenie technologii magazynowania energii dużej skali jest kluczowym krokiem
w stabilizacji Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, wspierającym integrację OZE
z siecią. Grupa PGE planuje uruchomienie magazynów energii o łącznej mocy 800 MW do
2030 r., z główną inwestycją – magazynem energii w Żarnowcu o mocy 270 MWe
i pojemności 900 MWh, jednym z największych tego typu projektów w Europie. Równolegle
PGE rozwija projekty rozproszonych magazynów energii o mocy ponad 100 MW oraz
podejmuje kroki przygotowawcze do budowy kolejnych dużych instalacji. Grupa TAURON
koncentruje się natomiast na wdrażaniu elektrowni szczytowo-pompowych, wspierających
efektywność sieci, oraz projektach w zakresie produkcji i wykorzystania wodoru
odnawialnego, co stanowi element długoterminowej strategii na rzecz zeroemisyjnej
energetyki.
4) Dekarbonizacja sektora ciepłowniczego
Grupa Kapitałowa PGE inwestuje w modernizację sektora ciepłowniczego, w tym budowę
nowej EC Czechnica – bloku gazowo-parowego o mocy elektrycznej 179 MWe i cieplnej
163 MWt, wyposażonego w akumulator ciepła oraz cztery kotły wodne o łącznej mocy
152 MWt. Kotłownia wodna została oddana do użytku w listopadzie 2023 r., a rozruch
bloku gazowego jest w toku. Dodatkowo PGE rozwija rezerwowe kotłownie o łącznej mocy
430 MWt w Gorzowie Wielkopolskim, Lublinie i Rzeszowie, zwiększając bezpieczeństwo
dostaw ciepła. W Rzeszowie trwa też montaż drugiej nitki instalacji do termicznego
przetwarzania odpadów (16 MWt), a w Bydgoszczy powstaje nowa jednostka
kogeneracyjna o mocy 52,6 MWe i 50,8 MWt. Grupa ORLEN, w ramach PGNiG TERMIKA,
zarządza aktywami ciepłowniczymi w Warszawie, gdzie odpowiada za niemal całe ciepło
sieciowe. Opracowany plan neutralności klimatycznej zakłada całkowite wyeliminowanie
węgla do 2035 r., a zamiast niego wdrożenie rozwiązań opartych na gazie, energii
odnawialnej oraz innowacyjnych systemach odzysku ciepła odpadowego. Projekt obejmuje
także rozwój nowych jednostek kogeneracyjnych i szczytowych oraz kotłów
elektrodowych, które będą mogły być zasilane nadwyżkami energii odnawialnej. TAURON,
w ramach swoich projektów dekarbonizacyjnych, planuje zwiększenie przyłączeń do sieci
-- 2 of 3 --
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
ciepłowniczej o 450 MWt do 2030 r., wspierając krajowe cele redukcji emisji CO₂. Spółka
prowadzi badania nad paliwami alternatywnymi oraz wykorzystaniem ciepła odpadowego,
co odpowiada wymogom efektywnych systemów ciepłowniczych i redukcji emisyjności.
5) Dekarbonizacja energetyki konwencjonalnej
Grupa PGE realizuje projekty budowy bloków gazowo-parowych w Gryfinie i Rybniku, które
pozwolą na zastąpienie starszych jednostek węglowych. ORLEN planuje posiadanie 4 GW
mocy zainstalowanej w CCGT do 2030 roku, w tym w Ostrołęce i Grudziądzu, co wesprze
bezpieczeństwo energetyczne kraju. Dodatkowo, w ramach spółki ORLEN Synthos Green
Energy, Grupa ORLEN współpracuje nad wdrożeniem reaktorów SMR, co ma przyczynić się
do dalszej dekarbonizacji miksu energetycznego Polski. Planowana budowa nowych bloków
gazowych i biomasowych, a także kotłów elektrodowych i pomp ciepła, które mają zastąpić
jednostki węglowe, wpisuje się w działania mające na celu obniżenie emisyjności. Wśród
planowanych inwestycji w źródła wytwórcze Enea prowadzi aktualnie projekt zazielenienia
bloków węglowych w Elektrowni Połaniec, którego ideą jest ograniczenie emisji CO2 do
poziomu 550 kg/MWh, tj. poziomu wynikającego z wymagań dla uczestnictwa tych
jednostek w Rynku Mocy po 1 lipca 2025 r.
Perspektywicznym kierunkiem dekarbonizacji energetyki jest rozwijanie technologii
wodorowych. Zgodnie z nadal obowiązującą strategią Grupy ORLEN do 2030 r. łączna
zakładana moc elektrolizerów w Grupie ORLEN do 2030 roku wyniesie około 1 GW mocy,
co w połączeniu z projektami typu waste-to-hydrogen umożliwi produkcję ponad 130 kt
odnawialnego wodoru na koniec obecnej dekady.
Grupa ORLEN zakłada, że do 2030 r. poniesie nakłady inwestycyjne w projekty wodorowe
w wysokości 7,4 mld zł (w tym 4,1 mld zł na produkcję i infrastrukturę na potrzeby
mobilności, 0,9 mld zł na elektrolizery). Ponadto strategia przewiduje:
ok. 50% produkowanego w Grupie ORLEN wodoru będzie nisko- lub zeroemisyjne,
z ambicją na ok. 80% w perspektywie długoterminowej, tj. po 2030 r.;
1,6 mln ton niewyemitowanego CO2 z produkcji wodoru w 2030 r., a w perspektywie
długoterminowej 2030+ nawet do 3 mln ton niewyemitowanego CO2;
19 kt H2/rok wodoru o jakości automotive.
6) Dystrybucja
Priorytetem dla Operatorów Sieci Dystrybucyjnej jest przyłączanie nowych podmiotów do
sieci, zarówno odbiorców jak i wytwórców, oraz zapewnienie im możliwie najwyższego
poziomu bezpieczeństwa energetycznego rozumianego jako bezprzerwowe dostarczanie
energii o odpowiedniej jakości (wskaźniki SAIDI/SAIFI oraz odpowiedni poziom napięcia).
Konsekwencją tak określonego priorytetu jest prowadzenie działań inwestycyjnych
mających przede wszystkim na celu realizację inwestycji modernizacyjnych
i odtworzeniowych, które z jednej strony pozwolą zwiększyć zdolności przesyłowe sieci, co
jest istotne dla możliwości przyłączania odbiorców oraz źródeł energii elektrycznej,
a z drugiej strony mają na celu m.in. zmniejszenie awaryjności sieci oraz poziomu różnicy
bilansowej.
Transformacja energetyczna w Polsce pozostaje jednym z największych wyzwań
i jednocześnie szans rozwojowych dla gospodarki. W kontekście realizacji unijnych celów
klimatycznych, państwowe spółki energetyczne rozwijają inwestycje, które z jednej strony
zmierzają do zwiększenia udziału OZE, a z drugiej strony wspierają dekarbonizację sektora
energetycznego i ciepłowniczego.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1031357.3719928.2978650
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --