Interpelacja w sprawie powołania Zespołu do spraw transformacji ciepłownictwa oraz określenia modelu funkcjonowania rynku ciepła
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5709
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie powołania Zespołu do spraw transformacji ciepłownictwa oraz określenia modelu funkcjonowania rynku ciepła
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 22-10-2024
Szanowna Pani Minister,
Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało o utworzeniu Zespołu ds. transformacji ciepłownictwa oraz określenia modelu funkcjonowania rynku ciepła. Z doniesień medialnych wynika, że celem zespołu jest m.in. opracowanie strategii dla ciepłownictwa, która ma być oparta o założenia Krajowego planu w dziedzinie Energii i Klimatu.
W związku z powyższym proszę uprzejmie o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Jaki jest przewidywany termin stworzenia strategii dla ciepłownictwa, biorąc pod uwagę opóźnienia w tworzeniu aktualizacji KPEiK?
2. W jaki sposób do składu zespołu zostały wskazane organizacje pozarządowe? Czy dobór tych organizacji miał miejsce w wyniku jakiegoś konkursu, czy otwartej procedury, czy był procesem uznaniowym?
3. Czy ministerstwo zakłada możliwość uwzględnienia w strategii wykorzystania atomu jako źródła ciepła, np. w postaci zastosowania małych reaktorów modułowych (SMR)?
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8267 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DCE-WKiC.050.11.2024.NK
3464540.13676418.11096127
Warszawa, 20-11-2024
Dotyczy: Interpelacji Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej z dnia 29.10.2024 r.
sprawie powołania Zespołu do spraw transformacji ciepłownictwa oraz określenia modelu
funkcjonowania rynku ciepła.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na przedmiotową interpelację, informuję, co następuje.
1) Pytanie: Jaki jest przewidywany termin stworzenia strategii dla ciepłownictwa biorąc
pod uwagę opóźnienia w tworzeniu aktualizacji KPEiK.
Przewidywany termin opracowania projektu Strategii dla ciepłownictwa
do 2030 roku z perspektywą do 2040 roku (dalej: Strategia dla ciepłownictwa) to
31 grudnia 2024 r. Następnie dokument zostanie skierowany do opiniowania i
kompleksowych konsultacji publicznych i przekazany do zatwierdzenia przez Radę
Ministrów.
Strategia dla ciepłownictwa wdraża postanowienia wynikające z obowiązujących
dokumentów strategicznych polityki klimatyczno-energetycznej, uwzględniając
priorytetowe kierunki transformacji energetycznej oraz cele związane z redukcją
emisji, zwiększeniem udziału odnawialnych źródeł energii oraz poprawą
efektywności energetycznej. W trakcie prac nad Strategią Departament
Transformacji Ciepłownictwa i Efektywności Energetycznej uwzględnia zmiany w
aktualizacji Krajowego Planu dla Energii i Klimatu, co ma zapewnić zgodność obu
dokumentów. Biorąc pod uwagę, że do 15 listopada 2024 roku trwały konsultacje
publiczne tego dokumentu, nie należy wykluczać zmian w obszarze ciepłownictwa,
co również będzie rzutowało na ostateczną treść projektu Strategii dla
ciepłownictwa, która zostanie skierowana do szerokiego opiniowania.
Strategia dla Ciepłownictwa uwzględnia, co do zasady, cele i kierunki rozwojowe
sformułowane w ramach Europejskiego Zielonego Ładu (European Green Deal) oraz
zawarte w pakiecie legislacyjnym Gotowi na 55 (Fit for 55). Dodatkowo uwzględnia
inne istotne dyrektywy i regulacje unijne, których implementacja ma bezpośredni
wpływ na realizację długoterminowych celów klimatycznych i transformację
sektora ciepłowniczego w Polsce w nadchodzących latach. W szczególności są to:
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18
października 2023 r. zmieniająca dyrektywę (UE) 2018/2001,
-- 1 of 3 --
rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE w odniesieniu do
promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylająca dyrektywę
Rady (UE) 2015/652 (dalej: Dyrektywa RED III).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13
września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniająca
rozporządzenie (UE) 2023/955 (dalej: Dyrektywa EED).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2024/1275 z dnia 24 kwietnia
2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (dalej:
Dyrektywa EPBD).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/959 z dnia 10 maja
2023 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu
przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz decyzję (UE)
2015/1814 w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy stabilności
rynkowej dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów
cieplarnianych (dalej: Dyrektywa EU ETS).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2193 z dnia 25
listopada 2015 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń
do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania (dalej:
Dyrektywa MCP).
Dyrektywa 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych i emisji
pochodzących z chowu zwierząt gospodarskich (zintegrowane
zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (dalej: Dyrektywa IED 2.0).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18
czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone
inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (dalej:
Taksonomia).
2) Pytanie: W jaki sposób do składu zespołu zostały wskazane organizacje pozarządowe?
Czy dobór tych organizacji miał miejsce w wyniku jakiegoś konkursu, czy otwartej
procedury, czy był procesem uznaniowym?
Do Zespołu ds. transformacji ciepłownictwa oraz określenia modelu
funkcjonowania rynku ciepła zostały zaproszone przede wszystkim organizacje
reprezentujące branżę ciepłowniczą w Polsce tj. Polskie Towarzystwo Energetyki
Cieplnej (PTEC) oraz Izba Gospodarcza Ciepłownictwo Polskie (IGCP) oraz
instytucje finansujące proces transformacji (np. NFOŚiGW) i środowiska naukowe
(np. IOŚ-PIB, IEn-PIB)). Organizacje pozarządowe wymienione w Zarządzeniu
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 19 września 2024 r. w sprawie powołania
Zespołu do spraw transformacji ciepłownictwa oraz określenia modelu
funkcjonowania rynku ciepła to podmioty wykazujące się od dłuższego czasu
inicjatywą w przedmiocie działań na rzecz transformacji ciepłownictwa i innych
zadań związanych z rynkiem ciepła. Tworząc skład Zespołu Ministerstwo Klimatu i
Środowiska kierowało się oceną dotychczasowego zaangażowania, doświadczenia i
aktywności dotyczącej energetyki i ciepłownictwa systemowego powoływanych do
Zespołu podmiotów. Zgodnie z zarządzeniem, w pracach Zespołu mogą
uczestniczyć także inne instytucje i organizacje, których wiedza ekspercka będzie
-- 2 of 3 --
pomocna w sprawach podejmowanych przez Zespół, czego potwierdzeniem była
otwartość na współpracę już od pierwszego posiedzenia, tj 15 października 2024, w
którym wzięły udział także inne organizacje niewymienione w Zarządzeniu, a które
wyraziły gotowość do uczestnictwa w pracach tego gremium.
3. Pytanie: Czy ministerstwo zakłada możliwość uwzględnienia w strategii wykorzystania
atomu jako źródła ciepła, np. w postaci zastosowania małych reaktorów modułowych
(SMR).?
Strategia dla Ciepłownictwa jest dokumentem neutralnym technologicznie,
koncentruje się na wyznaczeniu kierunków transformacji przy zapewnieniu
stabilnych dostaw ciepła odbiorcom końcowym po akceptowalnych społecznie
kosztach. Chociaż Strategia dla ciepłownictwa przedstawia potencjał
wykorzystania wybranych rozwiązań ukierunkowanych na transformację
energetyczną oraz wskazuje ich aktualny i oczekiwany koszt w perspektywie 2030
roku, to nie faworyzuje żadnego rozwiązania, pozostawiając przestrzeń dla rozwoju
i adaptacji wszystkich technologii.
W odniesieniu do samej technologii małych reaktorów modułowych należy zdawać
sobie sprawę z tego, że jest to technologia o niepełnej dojrzałości technologicznej.
Jak wskazują m.in. analitycy Polityka Insight w opublikowanym w lipcu 2024 roku
raporcie „Mały atom Nadzieje kontra rzeczywistość”: „wczesna faza rozwoju
technologii SMR jest kluczowym czynnikiem ograniczającym ich wykorzystanie w
transformacji ciepłownictwa. Pierwsze jednostki będą dostępne na rynku
najwcześniej na początku lat 30., choć bardzo możliwe, że nastąpi to jeszcze później.
Dopiero wówczas możliwa będzie weryfikacja faktycznej użyteczności SMR-ów
oraz gromadzenie wniosków z ich działania. Z tego powodu seryjna produkcja
małych reaktorów wsparta rozwiniętym łańcuchem dostaw towarów i usług ruszy
zapewne nie wcześniej niż w połowie przyszłej dekady. Możliwość ich nabycia przez
polskich przedsiębiorców zależeć też będzie od zbudowania zdolności do realizacji
inwestycji. Małe reaktory modułowe to technologia obiecująca, jednak niedojrzała.”
Biorąc pod uwagę powyższe konkluzje analizy oraz perspektywę wdrażania Strategii
dla ciepłownictwa nie jest możliwe uwzględnienie tej technologii w rekomendacjach
i preferowanych modelach transformacji. Należy jednocześnie mieć na uwadze, że
jak każdy dokument strategiczny także i ten będzie podlegał ewaluacji i wraz z
postępem technologicznym będzie adaptowany do aktualnych uwarunkowań i
identyfikowanych możliwości.
Należy więc wykorzystać szanse wynikające z rozwoju tej technologii, ale nie można
obecnie traktować jej jako potencjalnego filaru transformacji ciepłownictwa, a
jedynie, jako technologię uzupełniającą, która może ów proces wspomagać.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --