Interpelacja w sprawie utworzenia jednolitej bazy przystanków
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5707
do ministra infrastruktury
w sprawie utworzenia jednolitej bazy przystanków
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 22-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
polski transport zbiorowy wymaga wielu zmian. Cieszę się, że wreszcie zaczynają one zachodzić, a ich efekty stają się odczuwalne dla pasażerów i pasażerek. Jednak częstym problemem pozostaje niespójność systemu i nieintuicyjny system informacji pasażerskiej. Dlatego należy rozważyć utworzenie jednolitej bazy przystanków wraz z obowiązkiem dostarczania danych w formie elektronicznej i uproszczeniem zmian w rozkładach jazdy spowodowanych np. remontami.
Dawno już minęły czasy, gdy jedynym źródłem informacji o połączeniach kolejowych była kasa biletowa, a żeby sprawdzić aktualne opóźnienie, trzeba było udać się na dworzec. Obecnie najprostsze wydaje się sprawdzenie tych informacji w Internecie. To właśnie w ten sposób bilety kupuje aż 35% podróżnych (według danych Urzędu Transportu Kolejowego z 2022 r.). Od wielu lat działają strony internetowe poszczególnych przewoźników, dostępnych jest także coraz więcej aplikacji mobilnych. Samo PKP umożliwia wybór między dwiema: Portal Pasażera i Intercity. Jednak nie ma takiej, która w kompleksowy sposób byłaby w stanie udzielić informacji o wszystkich połączeniach kolejowych i autobusowych. Paradoksalnie, być może największą liczbą danych dysponuje Google Maps, co jest dowodem na zaniedbanie tej sfery przez przewoźników (z których większość działa przecież w ramach służby publicznej) i organy państwowe.
Jedną z zasadniczych przyczyn takiej sytuacji jest brak jednolitej, uniwersalnej bazy przystanków autobusowych. Jak wskazują organizacje pozarządowe zajmujące się transportem publicznym, obecnie ten sam przystanek (lub sąsiednie przystanki różnych przewoźników położone 20 metrów od siebie) często figuruje w systemie pod różnymi nazwami ustalanymi przez każdego przewoźnika lub zarządcę przystanku osobno. W zależności od przewoźnika czy operatora ten sam przystanek bywa oznaczony jako: miejscowość, miejscowość centrum, miejscowość rynek, miejscowość urząd gminy itp. W takim przypadku ani pasażer, ani system informatyczny nie są w stanie zidentyfikować, czy fizycznie jest to ten sam przystanek, co uniemożliwia stworzenie zintegrowanych baz i wyszukiwarek.
Jedynym rozwiązaniem tego problemu jest ujednolicenie i uproszczenie nazewnictwa, a następnie zebranie przystanków w uniwersalną bazę danych. Organizacje pozarządowe proponują, aby zadanie to powierzyć urzędom wojewódzkim, które w tej materii działałyby pod nadzorem Ministerstwa Infrastruktury. Kolejnym krokiem powinno być zobowiązanie przewoźników i operatorów do udostępniania rozkładów jazdy w zunifikowanej formie papierowej i cyfrowej. Równie ważnym elementem jest uproszczenie procedury modyfikacji rozkładów jazdy z powodu sytuacji nadzwyczajnych (remontów, zamknięcia granicy itp.). Pozwoli to na szybkie aktualizowanie danych, a przez to zwiększy wygodę pasażerów i pasażerek.
W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Infrastruktury z następującymi pytaniami:
1. Czy planowane jest utworzenie jednolitej bazy przystanków umożliwiającej wyszukiwanie połączeń autobusowych i kolejowych? Jeśli tak – kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie – dlaczego?
2. Czy ministerstwo rozważa uproszczenie procedury modyfikacji rozkładów jazdy z powodu sytuacji nadzwyczajnych, aby zapewnić ich łatwiejszą aktualizację? Jeśli tak – kiedy i jakie zmiany zostaną wprowadzone? Jeśli nie – dlaczego?
3. Czy ministerstwo współpracuje z organizacjami pozarządowymi (na przykład w formie grup roboczych) zajmującymi się transportem zbiorowym, by czerpać z ich doświadczeń i wypracowywać rozwiązania? Jeśli tak – z jakimi organizacjami prowadzona jest współpraca i jaką ma ona formę? Jeśli nie – dlaczego?
Z poważaniem
Franciszek Sterczewski
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7488 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.10.2024
Warszawa, 06 grudnia 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5707 Pana Posła na Sejm RP Franciszka Sterczewskiego
w sprawie utworzenia jednolitej bazy przystanków, uprzejmie przedstawiam następujące
informacje.
Ad 1. Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prace nad rewizją podstaw prawnych
dotyczących publicznego transportu zbiorowego w Polsce. Z tego względu w resorcie
infrastruktury został powołany Zespół Ekspercki do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu. Do uczestnictwa w pracach tego Zespołu, oprócz przedstawicieli
komórek merytorycznych Ministerstwa, zostali zaproszeni eksperci ze środowiska
naukowego zajmującego się tematyką transportu publicznego, a także przedstawiciele
branży oraz korporacji samorządowych. Szeroka reprezentacja różnych dziedzin
powiązanych z publicznym transportem zbiorowym w pracach Zespołu pozwoli na
odpowiednie zdiagnozowanie obszarów prawnych, w których należy dokonać zmian.
Pierwsze, inauguracyjne spotkanie ww. Zespołu Eksperckiego odbyło się w dniu
30 października 2024 r. W najbliższym czasie planowana jest organizacja kolejnych
spotkań tego gremium.
W wyniku prac powołanego Zespołu planowane jest przygotowanie rozwiązań
legislacyjnych nowelizujących przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym1 oraz ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju
przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej2, jak i innych aktów
prawnych odnoszących się do publicznego transportu zbiorowego.
Rozważane jest objęcie zakresem ww. nowelizacji m.in. utworzenie kompletnego
elektronicznego systemu przewozów pasażerskich, w ramach którego pasażerowie będą
mieli dostęp do mapy i wyszukiwarki połączeń autobusowych i kolejowych w całym kraju.
Podkreślić jednak należy, że ostateczny kształt nowelizacji zostanie określony
w przygotowanym przez Ministerstwo Infrastruktury projekcie ustawy, będącej efektem
prac Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że działaniem wpierającym ustanowienie m.in. ram
dla stworzenia jednolitej bazy przystanków jest implementacja w prawie krajowym
postanowień Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2661 z dnia
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 2778
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 402
-- 1 of 3 --
2
22 listopada 2023 r. w sprawie zmiany dyrektywy 2010/40/UE w sprawie ram wdrażania
inteligentnych systemów transportowych w obszarze transportu drogowego oraz
interfejsów z innymi rodzajami transportu. Obecnie w resorcie infrastruktury trwają prace
nad wszczęciem procedury legislacyjnej projektu ustawy, poprzez wpisanie jej do Wykazu
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Ad 2. Odnosząc się do uproszczenia procedury modyfikacji rozkładów jazdy
z powodu sytuacji nadzwyczajnych, tak aby zapewnić ich łatwiejszą aktualizację należy
zauważyć, że sposób postępowania w przypadku występowania szeroko rozumianych
sytuacji nadzwyczajnych oraz sposób postępowania w zakresie ruchu pociągów określają
m.in. przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym3 oraz
opracowywany przez zarządcę infrastruktury na podstawie art. 32 ust. 1 ww. ustawy
regulamin sieci określający zasady udostępniania zarządzanej infrastruktury oraz
obiektów infrastruktury usługowej połączonych z siecią kolejową zarządcy. W ocenie
Ministerstwa Infrastruktury rozwiązania tam zawarte są wystarczające dla zapewnienia
właściwego trybu postępowania w sytuacjach nadzwyczajnych.
W zakresie transportu drogowego, należy wskazać, że art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym4 stanowi, że wykonywanie przewozów
regularnych i przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym
wymaga zezwolenia wydanego, w zależności od zasięgu tych przewozów, przez
odpowiednie organy jednostek samorządu terytorialnego. Załącznikiem do zezwolenia
jest obowiązujący rozkład jazdy. Należy zauważyć, że nie wymaga uzyskania zezwolenia
tymczasowe wykonywanie przewozów osób w przypadku klęsk żywiołowych lub
wystąpienia zakłóceń w przewozach wykonywanych przez podmioty innych gałęzi niż
transport drogowy (art. 18 ust. 1a ustawy o transporcie drogowym).
Dodatkowo, zgodnie z art. 20a wskazanej ustawy, warunków określonych w zezwoleniu
na przewozy regularne i regularne specjalne w krajowym transporcie drogowym nie
stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności
uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu
przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych lub blokad
drogowych. W przypadku, gdy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów
trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy,
wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu. Decyzja
ta nie może zostać wydana na okres dłuższy niż okres ważności zezwolenia.
Jednocześnie w związku z wystąpieniem we wrześniu 2024 r. powodzi w Polsce, resort
infrastruktury przygotował dodatkowe regulacje prawne, zgodnie z którymi w okresie i na
obszarze obowiązywania stanu klęski żywiołowej warunków określonych w zezwoleniu na
wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w krajowym
transporcie drogowym, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od
przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie
z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów (art. 46 ustawy z dnia
1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 697
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 i 1544
-- 2 of 3 --
3
z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw5). W związku z tym,
obowiązujące przepisy dotyczące transportu drogowego zawierają procedury
umożliwiające modyfikację rozkładów jazdy z powodu wystąpienia sytuacji
nadzwyczajnych.
Ad 3. Informuję, że resort infrastruktury ze szczególną uwagą analizuje wpływającą od
organizacji pozarządowych korespondencję dotyczącą funkcjonowania publicznego
transportu zbiorowego w Polsce. W odpowiedzi zwrotnej ministerstwo pisemnie odnosi
się do przedstawianych rozwiązań i propozycji. Kontakty z organizacjami pozarządowymi
prowadzone są także w ramach posiedzeń zespołów parlamentarnych i właściwych
komisji Sejmu RP. Przedstawiciele resortu infrastruktury prowadzą dialog z partnerami
społecznymi m.in. poprzez uczestnictwo w posiedzeniach Parlamentarnego Zespołu ds.
Walki z Wykluczeniem Transportowym oraz w spotkaniach branżowych.
Jednocześnie informuję, że do prac powołanego w październiku br. Zespołu Eksperckiego
do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, z głosem eksperckim, zostali
zaproszeni m.in. przedstawiciele Polskiej Izby Gospodarczej Transportu Samochodowego
i Spedycji, Forum Kolejowego Railway Business Forum oraz Stowarzyszenia Operatorów
Publicznego Transportu Zbiorowego Polski PKS. Głos organizacji pozarządowych również
zostanie wzięty pod uwagę w procesie rewizji przepisów dotyczących publicznego
transportu zbiorowego w Polsce.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
5 Dz. U. z 2024 r. poz. 1473
-- 3 of 3 --