Interpelacja w sprawie penalizacji mowy nienawiści
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5705
do ministra sprawiedliwości
w sprawie penalizacji mowy nienawiści
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 22-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
umowa koalicji rządzącej obejmowała zapowiedź nowelizacji Kodeksu karnego. Przestępstwa z nienawiści i mowa nienawiści ze względu na wiek, płeć, orientację seksualną lub tożsamość płciową miała być ścigana z urzędu - to szczególnie ważne, bo homofobiczne ataki są w naszym kraju wciąż przerażającą rzeczywistością. W moim okręgu wyborczym w czerwcu bieżącego roku miał miejsce jeden z takich aktów przemocy. Przepisy pozwalające na ściganie tego typu agresji z urzędu byłyby wielkim wsparciem dla atakowanych - bo nie każdy ma determinację i wiedzę, by skutecznie dochodzić sprawiedliwości. Wiceminister Krzysztof Śmiszek informował w mediach, że prace nad takimi zmianami trwały od stycznia 2024, a zostały ukończone w kwietniu 2024. Niestety do dziś ten projekt nie trafił pod obrady Sejmu.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie zmiany w przepisach nakierowane na zwalczanie przestępstw z nienawiści i mowy nienawiści w stosunku do osób LGBT+ opracowało do dnia odpowiedzi na niniejszą interpelację Ministerstwo Sprawiedliwości?
Na jakim etapie prac rządowych jest projekt ustawy w tej sprawie i kiedy zostanie ona skierowana do Sejmu RP?
Z jakiego powodu proces opracowywania przedmiotowej nowelizacji trwa tak długo?
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3652 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.357.2024
Warszawa, 09 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 5705 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Panią poseł Marcelinę Zawiszę w sprawie penalizacji mowy nienawiści, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Ad 1
Minister Sprawiedliwości przygotował projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny
(UD29). Projekt został 27 listopada 2024 r. skierowany do Sejmu, a 2 grudnia 2024 r.
do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=876
Celem projektu jest:
wzmocnienie ochrony prawnokarnej przed przestępczymi zachowaniami
motywowanymi przesłankami dyskryminacyjnymi ze względu na
niepełnosprawność, wiek, płeć lub orientację seksualną poprzez poszerzenie
katalogu przesłanek dyskryminacyjnych w art. 53 § 2a pkt 6 k.k., art. 119 § 1 k.k.,
art. 256 § 1 k.k. i art. 257 k.k. o kryterium niepełnosprawności, wieku, płci
i orientacji seksualnej;
-- 1 of 3 --
2
zapewnienie pełniejszej realizacji konstytucyjnego zakazu dyskryminacji
ze względu na jakąkolwiek przyczynę, a także realizacji międzynarodowych
zaleceń w zakresie standardu ochrony przed mową nienawiści i przestępstwami
z nienawiści;
skuteczniejsze i efektywniejsze ściganie czynów motywowanych przesłankami
dyskryminacyjnymi oraz zwiększenie ochrony prawnokarnej pokrzywdzonych
takimi czynami;
zagwarantowanie pełnej ochrony wszystkim grupom mniejszościowym
szczególnie narażonym na dyskryminację, uprzedzenia i przemoc;
realizacja roli państwa nie tylko w zapobieganiu wszelkim przejawom
dyskryminacji przez podnoszenie świadomości społecznej i edukację
antydyskryminacyjną, ale także ochrony pokrzywdzonych przestępstwami przez
stworzenie skutecznego systemu sankcji karnych.
Jednocześnie projekt uzupełnia katalog okoliczności obciążających uwzględnianych przy
wymiarze kary (art. 53 § 2a pkt 6 k.k.) o popełnienie przestępstwa motywowanego
nienawiścią z powodu niepełnosprawności, wieku, płci lub orientacji seksualnej
oraz poszerza pole kryminalizacji, albowiem odpowiedzialność karna będzie możliwa
także wówczas, gdy pokrzywdzony nie będzie obdarzony cechą, która wywołała
zachowanie sprawcy.
Projekt wraz ze szczegółowym uzasadnieniem, OSR i pozostałymi dokumentami,
jest dostępny pod adresem:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/druk.xsp?nr=876
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12383506/katalog/13048131#13048131.
Ad 2 i 3
Pierwotnie projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny (projekt z 25 marca 2024 r.)
został skierowany do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania 27 marca 2024 r.,
a następnie 28 maja 2024 r. był przedmiotem obrad Rady Ministrów. Rada Ministrów
-- 2 of 3 --
3
odroczyła jednak rozpatrzenie projektu, zalecając Ministrowi Sprawiedliwości
przedstawienie projektu Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego do zaopiniowania.
W konsekwencji poprzedni projekt został poprawiony, a na jego podstawie powstał nowy
projekt z 23 października 2024 r. Charakter zmian wymagał ponowienia uzgodnień,
konsultacji publicznych i opiniowania. Do projektu zgłoszono szereg obszernych uwag,
które wymagały merytorycznej analizy i odniesienia się do nich przez Ministra
Sprawiedliwości. Natomiast 13 listopada 2024 r. skierowano wniosek o rozpatrzenie przez
Radę Ministrów nowego tekstu projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny (UD29).
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --