Interpelacja w sprawie tzw. ustawy powodziowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5685
do ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra sprawiedliwości
w sprawie tzw. ustawy powodziowej
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 21-10-2024
Szanowni Panowie Ministrowie,
przepisy tzw. ustawy powodziowej weszły w życie bez vacatio legis, żeby jak najszybciej można było pomóc osobom poszkodowanym i samorządom dotkniętym powodzią. Publikacja ustawy nastąpiła 4.10.2024 r., tym samym akty notarialne sporządzane od 5 października weszły do obrotu prawnego, stanowiąc dla stron podpisanej umowy ważne zabezpieczenie ich interesów, w tym m.in. uruchomionych kredytów na zakup nieruchomości.
Zgodnie z art. 27a ustawy gminie - w okresie wskazanym w przepisach - przysługuje prawo pierwokupu lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych położonych na obszarze gminy dotkniętej powodzią. Założeniem ustawodawcy było, żeby nabyte przez gminę lokale mieszkalne oraz budynki mieszkalne jednorodzinne weszły w skład gminnego zasobu mieszkaniowego.
W okresie od 5.10.2024 r. do 30.04.2025 r. akty notarialne dla transakcji sprzedaży lokali mieszkalnych i nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi na obszarze, który został wymieniony w przepisach wykonawczych, powinny być sporządzane jako umowy warunkowe, ponieważ gminom przysługuje prawo pierwokupu. Brak zachowania tej procedury powoduje nieważność zawartych umów, bez względu na to, czy gminy, których budżety nadwyrężone zniszczeniami powodziowymi, skorzystają z prawa pierwokupu czy nie.
Ponadto zgodnie z brzmieniem art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego budynki są trwale związane z gruntem, o ile na mocy przepisów szczególnych nie stanowią odrębnego od gruntu przedmiotu własności, np. budynki posadowione na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste stanowiące jako nieruchomości budynkowe - odrębny przedmiot własności. W przepisach tzw. specustawy użyto nieścisłego, potocznego sformułowania „budynki mieszkalne jednorodzinne“, pomimo że same budynki nie mogą być przedmiotem obrotu na rynku nieruchomości.
W związku z tym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Jakie działania zamierzają podjąć MSWiA oraz Ministerstwo Sprawiedliwości w związku z tym, że w obrocie prawnym - według danych Krajowej Rady Notarialnej - jest już około 1000 umów, które nie są umowami warunkowymi, a więc obarczone są wadą prawną?
Bardzo duże zniszczenia nadwyrężyły budżety tych gmin, które zostały dotknięte powodzią. Czy wprowadzenie w życie przepisu art. 27a tzw. specustawy poprzedzone zostało analizą, jakie jest zainteresowanie możliwością skupowania przez gminy nieruchomości o funkcji mieszkaniowej, które miałyby zasilić ich mieszkaniowy zasób?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości opracowało projekt zmian przepisów mających na celu uregulowanie powyżej wskazanych kwestii?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza zmienić nieprecyzyjne sformułowanie „budynki mieszkalne jednorodzinne”, które jest sprzeczne z kodeksową definicją nieruchomości oraz może doprowadzić do komplikacji interpretacyjnej w zakresie stosowania nowego prawa?
Z poważaniem
Bożena Lisowska
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2122 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.358.2024
Warszawa, 03 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 5685 Pani posłanki Bożeny Lisowskiej skierowaną
do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz do Ministra Sprawiedliwości
w sprawie tzw. ustawy powodziowej.
Ad 1, 3
W związku z problemem dotyczącym umów sprzedaży lokali mieszkalnych
i nieruchomości, które powinny były być zawarte jako umowy warunkowe ze względu
na prawo pierwokupu, ale tego wymogu nie spełniły, Rada Ministrów przyjęła projekt
ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków
powodzi oraz niektórych innych ustaw (UD 149). Projekt został skierowany do Sejmu RP
(druk sejmowy nr 802).
W art. 29 projektu przewidziano rozwiązanie sanujące umowy notarialne zawarte
bez uwzględnienia prawa pierwokupu, przy jednoczesnym zminimalizowaniu obciążeń
proceduralnych nałożonych na strony umowy w tym procesie.
Zgodnie z projektowanym art. 29, umowy, objęte prawem pierwokupu, które zostały
zawarte bezwarunkowo w okresie od 5 października 2024 r. do dnia wejścia w życie
-- 1 of 2 --
ustawy zmieniającej, poczytuje się za umowy zobowiązujące do przeniesienia własności
rzeczy lub praw do nieruchomości.
Notariusze, przed którymi zostały zawarte ww. umowy, będą zobowiązani w terminie
3 dni od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, zawiadomić właściwego wójta,
burmistrza albo prezydenta miasta o treści umowy.
Ad 2, 4
Ministerstwo Sprawiedliwości nie było wnioskodawcą przepisu art. 27a ustawy z dnia
16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków
powodzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 654 ze zm.), w związku z czym nie posiada informacji
dotyczących analiz, które mogły poprzedzić jego wprowadzenie, ani informacji
o ewentualnej zmianie określenia „budynki mieszkalne jednorodzinne”.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --