Interpelacja nr 5679
Interpelacja w sprawie rozdysponowania gruntów po Przedsiębiorstwie Rolno-Przemysłowym Agromax sp. z o.o.
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Sprawiedliwość i Sądy (45%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozdysponowania gruntów po Przedsiębiorstwie Rolno-Przemysłowym Agromax sp. z o.o.
Interpelacja nr 5679
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie rozdysponowania gruntów po Przedsiębiorstwie Rolno-Przemysłowym Agromax sp. z o.o.
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 22-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie rozdysponowania przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) około 2,5 tys. hektarów gruntów rolnych, które dotychczas były dzierżawione przez Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe Agromax sp. z o.o.
Z informacji uzyskanych od rolników z województwa śląskiego wynika, że KOWR przekazał powyższe grunty w formie użyczenia Stadninie Koni Prudnik sp. z o.o., która jest spółką z udziałem Skarbu Państwa. Rolnicy wyrażają niezadowolenie z tego faktu, wskazując na brak możliwości ubiegania się o dzierżawę lub zakup tych gruntów, co w ich opinii jest niezgodne z obowiązującymi przepisami oraz priorytetami KOWR w zakresie poprawy struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych.
Rolnicy zwracają uwagę na następujące kwestie:
1) brak ogłoszenia przetargów: od momentu wydania gruntów przez Agromax KOWR nie ogłosił przetargów na dzierżawę lub sprzedaż tych gruntów, co uniemożliwiło rolnikom indywidualnym ubieganie się o powiększenie swoich gospodarstw;
2) użyczenie gruntów spółce z udziałem Skarbu Państwa: przekazanie gruntów Stadninie Koni Prudnik sp. z o.o. budzi wątpliwości co do transparentności i zgodności z prawem działań KOWR, zwłaszcza w kontekście podejrzeń o faworyzowanie dotychczasowego dzierżawcy;
3) priorytety KOWR: decyzja o użyczeniu gruntów może być sprzeczna z misją KOWR, której celem jest poprawa struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych, a nie wspieranie podmiotów państwowych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie były przesłanki decyzji KOWR o użyczeniu gruntów po Agromax sp. z o.o. Stadninie Koni Prudnik sp. z o.o. zamiast ogłoszenia przetargów dla rolników indywidualnych?
2. Czy KOWR planuje w najbliższym czasie ogłosić przetargi na dzierżawę lub sprzedaż tych gruntów rolnikom indywidualnym? Jeśli tak, to w jakim terminie?
3. Jakie działania podjęło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, aby zapewnić transparentność i zgodność z prawem procesu rozdysponowania tych gruntów?
4. W jaki sposób decyzja o użyczeniu gruntów Stadninie Koni Prudnik sp. z o.o. wpisuje się w priorytety KOWR dotyczące wspierania gospodarstw rodzinnych?
5. Czy ministerstwo planuje podjąć kroki mające na celu zrewidowanie decyzji o użyczeniu gruntów i umożliwienie rolnikom indywidualnym ubiegania się o nie w drodze przetargów?
6. Czy ministerstwo monitoruje procesy rozdysponowania gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, aby zapobiegać potencjalnym nadużyciom lub faworyzowaniu określonych podmiotów?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w ustawowym terminie.
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 5679
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie rozdysponowania gruntów po Przedsiębiorstwie Rolno-Przemysłowym Agromax sp. z o.o.
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 22-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie rozdysponowania przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) około 2,5 tys. hektarów gruntów rolnych, które dotychczas były dzierżawione przez Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe Agromax sp. z o.o.
Z informacji uzyskanych od rolników z województwa śląskiego wynika, że KOWR przekazał powyższe grunty w formie użyczenia Stadninie Koni Prudnik sp. z o.o., która jest spółką z udziałem Skarbu Państwa. Rolnicy wyrażają niezadowolenie z tego faktu, wskazując na brak możliwości ubiegania się o dzierżawę lub zakup tych gruntów, co w ich opinii jest niezgodne z obowiązującymi przepisami oraz priorytetami KOWR w zakresie poprawy struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych.
Rolnicy zwracają uwagę na następujące kwestie:
1) brak ogłoszenia przetargów: od momentu wydania gruntów przez Agromax KOWR nie ogłosił przetargów na dzierżawę lub sprzedaż tych gruntów, co uniemożliwiło rolnikom indywidualnym ubieganie się o powiększenie swoich gospodarstw;
2) użyczenie gruntów spółce z udziałem Skarbu Państwa: przekazanie gruntów Stadninie Koni Prudnik sp. z o.o. budzi wątpliwości co do transparentności i zgodności z prawem działań KOWR, zwłaszcza w kontekście podejrzeń o faworyzowanie dotychczasowego dzierżawcy;
3) priorytety KOWR: decyzja o użyczeniu gruntów może być sprzeczna z misją KOWR, której celem jest poprawa struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych, a nie wspieranie podmiotów państwowych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie były przesłanki decyzji KOWR o użyczeniu gruntów po Agromax sp. z o.o. Stadninie Koni Prudnik sp. z o.o. zamiast ogłoszenia przetargów dla rolników indywidualnych?
2. Czy KOWR planuje w najbliższym czasie ogłosić przetargi na dzierżawę lub sprzedaż tych gruntów rolnikom indywidualnym? Jeśli tak, to w jakim terminie?
3. Jakie działania podjęło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, aby zapewnić transparentność i zgodność z prawem procesu rozdysponowania tych gruntów?
4. W jaki sposób decyzja o użyczeniu gruntów Stadninie Koni Prudnik sp. z o.o. wpisuje się w priorytety KOWR dotyczące wspierania gospodarstw rodzinnych?
5. Czy ministerstwo planuje podjąć kroki mające na celu zrewidowanie decyzji o użyczeniu gruntów i umożliwienie rolnikom indywidualnym ubiegania się o nie w drodze przetargów?
6. Czy ministerstwo monitoruje procesy rozdysponowania gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, aby zapobiegać potencjalnym nadużyciom lub faworyzowaniu określonych podmiotów?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w ustawowym terminie.
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
19
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12758 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 18 listopada 2024 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.24.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 5679 Pana Michała Wosia,
Posła na Sejm RP, „w sprawie rozdysponowania gruntów po Przedsiębiorstwie
Rolno-Przemysłowym Agromax sp. z o.o.”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 589, z późn. zm.),
Skarb Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa
(powoływanemu dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw
rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej
ustawy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, KOWR, obejmując we władanie
powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa
i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym
imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne.
Podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie sposobu
zagospodarowania mienia wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa (powoływanego dalej jako „ZWRSP”), jest zatem KOWR. W celu udzielenia
odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło
zatem m.in. do Centrali KOWR o przekazanie niezbędnych informacji.
-- 1 of 6 --
W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, że KOWR gospodaruje powierzonym
mieniem Skarbu Państwa w ramach przysługujących mu uprawnień właścicielskich
i w ich ramach decyduje o sposobie zagospodarowania nieruchomości wchodzących
w skład ZWRSP. Uprawnienie takie daje KOWR wyżej powołana ustawa z dnia 19
października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Art. 24 ust. 1 tej ustawy wskazuje na możliwe sposoby gospodarowania przez KOWR
mieniem ZWRSP, tj. m.in. w drodze dzierżawy, sprzedaży itd. Z kolei art. 24 ust. 2
ww. ustawy stanowi, że mienie ZWRSP, które nie zostało zagospodarowane w trybie
określonym w art. 24 ust. 1, KOWR zabezpiecza, w szczególności może użyczyć na
czas oznaczony nie dłuższy niż rok, lub przeznacza na inne cele w trybie określonym
w statucie KOWR, nadanym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie nadania statutu Krajowemu Ośrodkowi
Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 408).
Stosownie do § 9 ust. 1 ww. statutu, mienie wchodzące w skład ZWRSP, które
nie zostało zagospodarowane w formach przewidzianych w ustawie z dnia 19
października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,
KOWR zabezpiecza w taki sposób, aby nie uległo zniszczeniu, uszkodzeniu
lub kradzieży. Wybór środka prawnego właściwego w danej sytuacji
do zabezpieczenia mienia ZWRSP, które z przyczyn obiektywnych nie zostało
zagospodarowane w danym czasie, należy do KOWR. Co istotne, stosownie do
art. 54 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się
przepisy Kodeksu cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Powyższe odesłanie pozwala więc KOWR na stosowanie również instytucji prawa
cywilnego w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy z dnia 19 października
1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Proces rozdysponowania przejętych nieruchomości po zakończonych już umowach
dzierżawy wskazuje, że podejmowane przez KOWR działania muszą w sobie łączyć
spełnienie celów ustawowych, tj. w szczególności poprawę struktury
powierzchniowej gospodarstw rodzinnych, jak i dbałość o majątek Skarbu Państwa,
tak aby nie doszło do jego pogorszenia. KOWR nie może rozpocząć procesu
rozdysponowania nieruchomości dopóki nie jest w stanie zagwarantować,
-- 2 of 6 --
że nieruchomość będzie mogła być użytkowana przez nowo wyłonionego
dzierżawcę. Zatem prawidłowe wykonywanie dzierżawy i zwrot przedmiotu
dzierżawy w odpowiednim stanie są istotne w zakresie zachowania ciągłości
produkcyjnej gruntu rolnego, w szczególności zachowania zdolności produkcyjnej
przedmiotu dzierżawy, która polega na zabezpieczeniu właściwości wytwórczych
np. gruntów rolnych oraz przystosowaniu budynków i urządzeń do wymagań
prowadzonej działalności rolniczej.
Poniżej przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte w ww. interpelacji.
Ad 1 i 4) Możliwość użyczania nieruchomości rolnych wchodzących w skład ZWRSP
wynika z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Biorący w użyczenie na podstawie
zawartej umowy jest zobowiązany do utrzymania na własny koszt nieruchomości
przez okres jej obowiązywania, w taki sposób, aby jej poszczególne składniki nie
ulegały pogorszeniu, z wyjątkiem pogorszenia wynikającego z normalnego zużycia
rzeczy oraz do ponoszenia wszelkich obciążeń publiczno–prawnych związanych z
nieruchomością, a obciążających, zgodnie z obowiązującymi przepisami, właściciela
lub posiadacza nieruchomości, w tym podatku od nieruchomości, podatku rolnego,
leśnego oraz innych obciążeń związanych z jego posiadaniem.
W dniu 6 sierpnia 2024 r. pomiędzy Oddziałem Terenowym KOWR w Częstochowie
a „Stadniną Koni Prudnik” sp. z o.o. z siedzibą w Prudniku została zawarta umowa
użyczenia, której przedmiotem są zabudowane nieruchomości o łącznej powierzchni
2 451,9045 ha, położone na terenie Gmin: Racibórz, Krzanowice, Krzyżanowice,
Rudnik, Strzybnik i Szonowice, pochodzące z dwóch wygasłych umów dzierżawy
zawartych z Przedsiębiorstwem Rolno-Przemysłowym „AGROMAX” sp. z o.o.
Umowa użyczenia zawarta została na okres do dnia 31 grudnia 2024 r. Należy
podkreślić że „Stadnina Koni Prudnik” sp. z o.o. jest jedną ze spółek hodowli roślin
i zwierząt o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej, wyszczególnionych
w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2018 r.
w sprawie wykazu jednoosobowych spółek hodowli roślin uprawnych lub hodowli
zwierząt gospodarskich o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1525, z późn. zm.), w której KOWR posiada 100% udziałów.
-- 3 of 6 --
Należy podkreślić, że OT KOWR w Częstochowie w związku ze zbliżającym się
terminem wygaśnięcia umów dzierżawy zawartych z PR-P „AGROMAX” przygotował
projekt Programu Restrukturyzacji Gospodarstw Rolnych Rudnik oraz Tworków-
Wojnowice. Po przejęciu ww. nieruchomości, KOWR planował przeprowadzić
restrukturyzację gruntów dzierżawionych dotychczas przez PR-P „AGROMAX”
sp. z o.o. zgodnie z założeniami zawartymi w tym Programie. W związku
z zakończeniem z dniem 14 czerwca 2023 r. umów dzierżawy i trwającym
postępowaniem sądowym z powództwa ww. spółki – nieruchomości te pozostawały
we władaniu spółki. Dopiero wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 17 kwietnia
2024 r. zakończył spór w tym zakresie i spółka zdecydowała się wydać
nieruchomości. Odbiór nieruchomości następował sukcesywnie. Pierwszą część
gruntów o łącznej powierzchni ok. 866 ha spółka wydała protokołem zdawczo-
odbiorczym w dniu 27 maja 2024 r., a pozostała część przekazywana była w dniach
25-26 lipca i 1 sierpnia 2024 r. Należy więc zauważyć, że wydanie tych gruntów
następowało w zaawansowanym już sezonie wegetacyjnym. Z tych więc powodów
przedwczesne było ogłaszanie przez KOWR wykazów na dzierżawę, a tym bardziej
na sprzedaż, która wymagała wykonania uprzedniej wyceny nieruchomości przez
rzeczoznawcę majątkowego.
Zabezpieczenie nieruchomości przejętych od PR-P „AGROMAX” w drodze użyczenia
było działaniem uzasadnionym i odpowiedzialnym ze strony KOWR. Ponadto
działania takie mają na celu umożliwienie utrzymania kultury rolnej gruntów,
do czasu ich rozdysponowania, w drodze przetargów ograniczonych do rolników
indywidualnych.
Ad 2) Nieruchomości po wygasłych umowach zawartych z PR-P „AGROMAX”
sp. z o.o. będą sukcesywnie przygotowywane przez KOWR do ponownego
rozdysponowania. Niewątpliwie Oddział Terenowy KOWR w Częstochowie
w pierwszej kolejności podejmie działania zmierzające do zaspokojenia potrzeb
rolników indywidualnych, zważywszy na to, że ustawodawca powierzył KOWR jako
priorytetową misję - poprawę struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych.
W dniu 5 listopada 2024 r. odbyło się posiedzenie Rady Społecznej działającej przy
OT KOWR w Częstochowie, na którym omówione zostały kwestie
zagospodarowania wszystkich nieruchomości przejętych od PR-P „AGROMAX”,
-- 4 of 6 --
w tym m.in. możliwości wydzierżawienia niezabudowanych nieruchomości rolnych
o powierzchniach większych niż 150% średniej powierzchni gruntów rolnych w
gospodarstwie rolnym w kraju oraz wydzierżawienia zabudowanych nieruchomości
rolnych o powierzchniach większych niż trzykrotność średniej powierzchni gruntów
rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie. Rada jednogłośnie pozytywnie
rozpatrzyła propozycje KOWR w tym zakresie. Ponadto członkowie Rady, w wyniku
dyskusji na temat rodzaju planowanych przetargów, wyrazili stanowisko co do
ponownego rozdysponowania przez OT KOWR w Częstochowie nieruchomości
w drodze przetargów ustnych ograniczonych do rolników indywidualnych. Zatem
KOWR podejmie w najbliższym czasie proces przygotowania wykazów, a w dalszej
kolejności publikował będzie ogłoszenia przetargowe i wyznaczał terminy
przetargów. Wszelkie informacje w tym zakresie będą ogłaszane publicznie, tak aby
dotarły do jak największego grona rolników indywidualnych i w ten sposób, by jak
największa grupa rolników mogła uczestniczyć w przetargach ograniczonych.
Informacje o planowanych przetargach publikowane są m.in. na stronie internetowej
KOWR.
Ad 3 i 6) Należy zauważyć, że nieruchomości pochodzące z wygasłej umowy
dzierżawy zawartej ze spółką PR-P „AGROMAX” sp. z o.o. nie zostały jeszcze przez
KOWR trwale oraz nietrwale rozdysponowane wśród rolników indywidualnych.
Działania takie będą dopiero realizowane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 19
października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,
z której to wynika, że przetargi na dzierżawę oraz sprzedaż nieruchomości są
przetargami publicznymi. Zgodnie z tą ustawą KOWR sporządza wykaz
nieruchomości ZWRSP przeznaczonych do dzierżawy oraz sprzedaży i ogłasza go na
stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej KOWR, w siedzibie właściwej
miejscowo izby rolniczej, właściwym miejscowo urzędzie gminy oraz w siedzibie
właściwego miejscowo oddziału terenowego KOWR przez okres 14 dni przed dniem
ogłoszenia przetargu lub planowanym terminem wydzierżawienia bądź sprzedaży w
innym trybie niż przetarg. Dodatkowo wykaz może być ogłoszony w sposób
zwyczajowo przyjęty w miejscowości znajdującej się w obrębie geodezyjnym, w
którym położona jest nieruchomość. Dzięki zobowiązaniu KOWR do podejmowania
takich działań, proces rozdysponowania nieruchomości wchodzących w skład
ZWRSP jest w pełni transparentny. Proces ten jest również w pełni transparentny
-- 5 of 6 --
również z tego powodu, że przepisy ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jak i rozporządzeń
do niej wykonawczych, szczegółowo regulują procedurę w tym zakresie, co pozwala
zapobiegać, jak wskazał to Pan Poseł w złożonej interpelacji, potencjalnym
nadużyciom lub faworyzowaniu określonych podmiotów.
Ponadto należy zauważyć, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale monitoruje
proces gospodarowania nieruchomościami rolnymi ZWRSP. Monitoring ten jest
prowadzony m.in. w oparciu o informacje napływające ze środowisk rolniczych,
jak i na podstawie informacji otrzymywanych z samego KOWR, ale także przede
wszystkim w oparciu o uprawnienia nadzorcze przysługujące Ministrowi Rolnictwa
i Rozwoju Wsi wobec KOWR. Informacje te są analizowane i na tej podstawie
podejmowane są np. działania legislacyjne mające przyczynić się do jeszcze
sprawniejszego gospodarowania mieniem wchodzącym w skład ZWRSP przez
KOWR.
Ad 5) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiada podstaw prawnych, ani też nie
dostrzega konieczności „zrewidowania” decyzji podjętej przez KOWR o zawarciu
umowy użyczenia ze „Stadniną Koni Prudnik” sp. z.o.o. z siedzibą w Prudniku.
Działania podjęte przez KOWR w tym zakresie, jak wskazano wyżej, były pod
względem merytorycznym zasadne i znajdują oparcie w przepisach prawa. Umowa
obowiązywać będzie zatem do dnia 31 grudnia 2024 r., a następnie KOWR przystąpi
do sukcesywnego rozdysponowywania ww. nieruchomości przede wszystkim
dla rolników indywidualnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 18 listopada 2024 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.24.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 5679 Pana Michała Wosia,
Posła na Sejm RP, „w sprawie rozdysponowania gruntów po Przedsiębiorstwie
Rolno-Przemysłowym Agromax sp. z o.o.”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 589, z późn. zm.),
Skarb Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa
(powoływanemu dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw
rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej
ustawy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, KOWR, obejmując we władanie
powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa
i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym
imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne.
Podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie sposobu
zagospodarowania mienia wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa (powoływanego dalej jako „ZWRSP”), jest zatem KOWR. W celu udzielenia
odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło
zatem m.in. do Centrali KOWR o przekazanie niezbędnych informacji.
-- 1 of 6 --
W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, że KOWR gospodaruje powierzonym
mieniem Skarbu Państwa w ramach przysługujących mu uprawnień właścicielskich
i w ich ramach decyduje o sposobie zagospodarowania nieruchomości wchodzących
w skład ZWRSP. Uprawnienie takie daje KOWR wyżej powołana ustawa z dnia 19
października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Art. 24 ust. 1 tej ustawy wskazuje na możliwe sposoby gospodarowania przez KOWR
mieniem ZWRSP, tj. m.in. w drodze dzierżawy, sprzedaży itd. Z kolei art. 24 ust. 2
ww. ustawy stanowi, że mienie ZWRSP, które nie zostało zagospodarowane w trybie
określonym w art. 24 ust. 1, KOWR zabezpiecza, w szczególności może użyczyć na
czas oznaczony nie dłuższy niż rok, lub przeznacza na inne cele w trybie określonym
w statucie KOWR, nadanym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie nadania statutu Krajowemu Ośrodkowi
Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 408).
Stosownie do § 9 ust. 1 ww. statutu, mienie wchodzące w skład ZWRSP, które
nie zostało zagospodarowane w formach przewidzianych w ustawie z dnia 19
października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,
KOWR zabezpiecza w taki sposób, aby nie uległo zniszczeniu, uszkodzeniu
lub kradzieży. Wybór środka prawnego właściwego w danej sytuacji
do zabezpieczenia mienia ZWRSP, które z przyczyn obiektywnych nie zostało
zagospodarowane w danym czasie, należy do KOWR. Co istotne, stosownie do
art. 54 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się
przepisy Kodeksu cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Powyższe odesłanie pozwala więc KOWR na stosowanie również instytucji prawa
cywilnego w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy z dnia 19 października
1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Proces rozdysponowania przejętych nieruchomości po zakończonych już umowach
dzierżawy wskazuje, że podejmowane przez KOWR działania muszą w sobie łączyć
spełnienie celów ustawowych, tj. w szczególności poprawę struktury
powierzchniowej gospodarstw rodzinnych, jak i dbałość o majątek Skarbu Państwa,
tak aby nie doszło do jego pogorszenia. KOWR nie może rozpocząć procesu
rozdysponowania nieruchomości dopóki nie jest w stanie zagwarantować,
-- 2 of 6 --
że nieruchomość będzie mogła być użytkowana przez nowo wyłonionego
dzierżawcę. Zatem prawidłowe wykonywanie dzierżawy i zwrot przedmiotu
dzierżawy w odpowiednim stanie są istotne w zakresie zachowania ciągłości
produkcyjnej gruntu rolnego, w szczególności zachowania zdolności produkcyjnej
przedmiotu dzierżawy, która polega na zabezpieczeniu właściwości wytwórczych
np. gruntów rolnych oraz przystosowaniu budynków i urządzeń do wymagań
prowadzonej działalności rolniczej.
Poniżej przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte w ww. interpelacji.
Ad 1 i 4) Możliwość użyczania nieruchomości rolnych wchodzących w skład ZWRSP
wynika z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Biorący w użyczenie na podstawie
zawartej umowy jest zobowiązany do utrzymania na własny koszt nieruchomości
przez okres jej obowiązywania, w taki sposób, aby jej poszczególne składniki nie
ulegały pogorszeniu, z wyjątkiem pogorszenia wynikającego z normalnego zużycia
rzeczy oraz do ponoszenia wszelkich obciążeń publiczno–prawnych związanych z
nieruchomością, a obciążających, zgodnie z obowiązującymi przepisami, właściciela
lub posiadacza nieruchomości, w tym podatku od nieruchomości, podatku rolnego,
leśnego oraz innych obciążeń związanych z jego posiadaniem.
W dniu 6 sierpnia 2024 r. pomiędzy Oddziałem Terenowym KOWR w Częstochowie
a „Stadniną Koni Prudnik” sp. z o.o. z siedzibą w Prudniku została zawarta umowa
użyczenia, której przedmiotem są zabudowane nieruchomości o łącznej powierzchni
2 451,9045 ha, położone na terenie Gmin: Racibórz, Krzanowice, Krzyżanowice,
Rudnik, Strzybnik i Szonowice, pochodzące z dwóch wygasłych umów dzierżawy
zawartych z Przedsiębiorstwem Rolno-Przemysłowym „AGROMAX” sp. z o.o.
Umowa użyczenia zawarta została na okres do dnia 31 grudnia 2024 r. Należy
podkreślić że „Stadnina Koni Prudnik” sp. z o.o. jest jedną ze spółek hodowli roślin
i zwierząt o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej, wyszczególnionych
w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2018 r.
w sprawie wykazu jednoosobowych spółek hodowli roślin uprawnych lub hodowli
zwierząt gospodarskich o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1525, z późn. zm.), w której KOWR posiada 100% udziałów.
-- 3 of 6 --
Należy podkreślić, że OT KOWR w Częstochowie w związku ze zbliżającym się
terminem wygaśnięcia umów dzierżawy zawartych z PR-P „AGROMAX” przygotował
projekt Programu Restrukturyzacji Gospodarstw Rolnych Rudnik oraz Tworków-
Wojnowice. Po przejęciu ww. nieruchomości, KOWR planował przeprowadzić
restrukturyzację gruntów dzierżawionych dotychczas przez PR-P „AGROMAX”
sp. z o.o. zgodnie z założeniami zawartymi w tym Programie. W związku
z zakończeniem z dniem 14 czerwca 2023 r. umów dzierżawy i trwającym
postępowaniem sądowym z powództwa ww. spółki – nieruchomości te pozostawały
we władaniu spółki. Dopiero wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 17 kwietnia
2024 r. zakończył spór w tym zakresie i spółka zdecydowała się wydać
nieruchomości. Odbiór nieruchomości następował sukcesywnie. Pierwszą część
gruntów o łącznej powierzchni ok. 866 ha spółka wydała protokołem zdawczo-
odbiorczym w dniu 27 maja 2024 r., a pozostała część przekazywana była w dniach
25-26 lipca i 1 sierpnia 2024 r. Należy więc zauważyć, że wydanie tych gruntów
następowało w zaawansowanym już sezonie wegetacyjnym. Z tych więc powodów
przedwczesne było ogłaszanie przez KOWR wykazów na dzierżawę, a tym bardziej
na sprzedaż, która wymagała wykonania uprzedniej wyceny nieruchomości przez
rzeczoznawcę majątkowego.
Zabezpieczenie nieruchomości przejętych od PR-P „AGROMAX” w drodze użyczenia
było działaniem uzasadnionym i odpowiedzialnym ze strony KOWR. Ponadto
działania takie mają na celu umożliwienie utrzymania kultury rolnej gruntów,
do czasu ich rozdysponowania, w drodze przetargów ograniczonych do rolników
indywidualnych.
Ad 2) Nieruchomości po wygasłych umowach zawartych z PR-P „AGROMAX”
sp. z o.o. będą sukcesywnie przygotowywane przez KOWR do ponownego
rozdysponowania. Niewątpliwie Oddział Terenowy KOWR w Częstochowie
w pierwszej kolejności podejmie działania zmierzające do zaspokojenia potrzeb
rolników indywidualnych, zważywszy na to, że ustawodawca powierzył KOWR jako
priorytetową misję - poprawę struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych.
W dniu 5 listopada 2024 r. odbyło się posiedzenie Rady Społecznej działającej przy
OT KOWR w Częstochowie, na którym omówione zostały kwestie
zagospodarowania wszystkich nieruchomości przejętych od PR-P „AGROMAX”,
-- 4 of 6 --
w tym m.in. możliwości wydzierżawienia niezabudowanych nieruchomości rolnych
o powierzchniach większych niż 150% średniej powierzchni gruntów rolnych w
gospodarstwie rolnym w kraju oraz wydzierżawienia zabudowanych nieruchomości
rolnych o powierzchniach większych niż trzykrotność średniej powierzchni gruntów
rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie. Rada jednogłośnie pozytywnie
rozpatrzyła propozycje KOWR w tym zakresie. Ponadto członkowie Rady, w wyniku
dyskusji na temat rodzaju planowanych przetargów, wyrazili stanowisko co do
ponownego rozdysponowania przez OT KOWR w Częstochowie nieruchomości
w drodze przetargów ustnych ograniczonych do rolników indywidualnych. Zatem
KOWR podejmie w najbliższym czasie proces przygotowania wykazów, a w dalszej
kolejności publikował będzie ogłoszenia przetargowe i wyznaczał terminy
przetargów. Wszelkie informacje w tym zakresie będą ogłaszane publicznie, tak aby
dotarły do jak największego grona rolników indywidualnych i w ten sposób, by jak
największa grupa rolników mogła uczestniczyć w przetargach ograniczonych.
Informacje o planowanych przetargach publikowane są m.in. na stronie internetowej
KOWR.
Ad 3 i 6) Należy zauważyć, że nieruchomości pochodzące z wygasłej umowy
dzierżawy zawartej ze spółką PR-P „AGROMAX” sp. z o.o. nie zostały jeszcze przez
KOWR trwale oraz nietrwale rozdysponowane wśród rolników indywidualnych.
Działania takie będą dopiero realizowane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 19
października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,
z której to wynika, że przetargi na dzierżawę oraz sprzedaż nieruchomości są
przetargami publicznymi. Zgodnie z tą ustawą KOWR sporządza wykaz
nieruchomości ZWRSP przeznaczonych do dzierżawy oraz sprzedaży i ogłasza go na
stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej KOWR, w siedzibie właściwej
miejscowo izby rolniczej, właściwym miejscowo urzędzie gminy oraz w siedzibie
właściwego miejscowo oddziału terenowego KOWR przez okres 14 dni przed dniem
ogłoszenia przetargu lub planowanym terminem wydzierżawienia bądź sprzedaży w
innym trybie niż przetarg. Dodatkowo wykaz może być ogłoszony w sposób
zwyczajowo przyjęty w miejscowości znajdującej się w obrębie geodezyjnym, w
którym położona jest nieruchomość. Dzięki zobowiązaniu KOWR do podejmowania
takich działań, proces rozdysponowania nieruchomości wchodzących w skład
ZWRSP jest w pełni transparentny. Proces ten jest również w pełni transparentny
-- 5 of 6 --
również z tego powodu, że przepisy ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jak i rozporządzeń
do niej wykonawczych, szczegółowo regulują procedurę w tym zakresie, co pozwala
zapobiegać, jak wskazał to Pan Poseł w złożonej interpelacji, potencjalnym
nadużyciom lub faworyzowaniu określonych podmiotów.
Ponadto należy zauważyć, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stale monitoruje
proces gospodarowania nieruchomościami rolnymi ZWRSP. Monitoring ten jest
prowadzony m.in. w oparciu o informacje napływające ze środowisk rolniczych,
jak i na podstawie informacji otrzymywanych z samego KOWR, ale także przede
wszystkim w oparciu o uprawnienia nadzorcze przysługujące Ministrowi Rolnictwa
i Rozwoju Wsi wobec KOWR. Informacje te są analizowane i na tej podstawie
podejmowane są np. działania legislacyjne mające przyczynić się do jeszcze
sprawniejszego gospodarowania mieniem wchodzącym w skład ZWRSP przez
KOWR.
Ad 5) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiada podstaw prawnych, ani też nie
dostrzega konieczności „zrewidowania” decyzji podjętej przez KOWR o zawarciu
umowy użyczenia ze „Stadniną Koni Prudnik” sp. z.o.o. z siedzibą w Prudniku.
Działania podjęte przez KOWR w tym zakresie, jak wskazano wyżej, były pod
względem merytorycznym zasadne i znajdują oparcie w przepisach prawa. Umowa
obowiązywać będzie zatem do dnia 31 grudnia 2024 r., a następnie KOWR przystąpi
do sukcesywnego rozdysponowywania ww. nieruchomości przede wszystkim
dla rolników indywidualnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --